Đề tài: Thực trạng chăm sóc và hỗ trợ trẻ em bị nhiễm và ảnh hưởng bởi
HIV/AIDS tại Quảng Ninh
GVHD: Ths Nguyễn Lê Trang
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU
Mỗi chúng ta ai ai cũng có nhu cầu của riêng mình, chăm sóc và hỗ trợ là
một trong những nhu cầu cần thiết. Đối với người bình thường, chăm sóc và
hỗ trợ thường chỉ cần khi họ có vấn đề nào đó. Tuy nhiên đối với trẻ em bị
nhiễm và ảnh hưởng bởi HIV/AIDS thì đó lại là điều vô cũng cần thiết.
Trẻ em bị nhiễm và ảnh hưởng bởi HIV/AIDS cũng có quyền được đối
xử bình đẳng như bao trẻ em bình thường khác. Tuy nhiên hiện nay, không
phải trẻ em bị nhiễm và ảnh hưởng bởi HIV/AIDS nào cũng được hưởng đầy
đủ quyền trẻ em cũng như được chăm sóc và hỗ trợ. Đây là vấn đề đang được
Đảng và Nhà nước quan tâm trong nhiều năm qua kể từ khi HIV/AIDS trở
thành đại dịch. Là một sinh viên học tập và nghiên cứu và làm việc về nhiều
vấn đề liên quan tới con người, em đặc biệt tâm huyết với những vấn đề về trẻ
em. Qua thời gian nghiên cứu tài liệu, tìm hiểu thực tế và được sự hướng dẫn,
chỉ bảo tận tình của giảng viên Ths Nguyễn Lê Trang, em xin chọn đề tài
“ Thực trạng chăm sóc và hỗ trợ trẻ em bị nhiễm và ảnh hưởng bởi
HIV/AIDS tại Quảng Ninh”
Sinh viên thực hiện: Bùi Thị Bích Ngọc – Đ3CT5 - 1 -
Đề tài: Thực trạng chăm sóc và hỗ trợ trẻ em bị nhiễm và ảnh hưởng bởi
HIV/AIDS tại Quảng Ninh
GVHD: Ths Nguyễn Lê Trang
làm bài viết báo cáo cho chuyên đề Công tác xã hội với trẻ em bị nhiễm và
ảnh hưởng bởi HIV/AIDS.
Em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến và đánh giá của cô và bạn
bè quan tâm tới đề tài này!
Sinh viên thực hiện
Bùi Thị Bích Ngọc
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN
và trường giáo dưỡng.
I.2. Cơ sở thực tiễn
I.2.1. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về chăm sóc
và hỗ trợ trẻ em bị nhiễm và ảnh hưởng bởi HIV/AIDS
Trước đại dịch HIV/AIDS, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương,
chính sách thể hiện quyết tâm giảm thiểu tối đa ảnh hưởng của đại dịch. Từ
Luật Phòng, chống HIV/AIDS năm 2006, đến những nỗ lực của Đảng và
Chính phủ thực hiện thành công một số mục tiêu Phát triển thiên niên kỷ,
như: xoá đói giảm nghèo, phổ cập giáo dục tiểu học, khuyến khích, tạo mọi
điều kiện để bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, trong đó có chính sách bảo
vệ trẻ em trước sự tác động của HIV/AIDS; chính sách hỗ trợ trẻ em nhiễm
HIV/AIDS (được quy định trong Nghị định số 25/2005/QĐ-BYT và Nghị
định số 67/2007/NĐ-CP ); Đề án chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó
khăn dựa vào cộng đồng giai đoạn 2005 – 2010, trong đó có trẻ em bị nhiễm
HIV/AIDS; chính sách hỗ trợ phòng, chống lây nhiễm HIV từ mẹ sang con,
đặc biệt là hỗ trợ nuôi dưỡng trẻ em dưới 6 tháng tuổi sinh ra từ mẹ có HIV;
qui định chế độ chăm sóc trẻ em có HIV bị bỏ rơi, trẻ không có HIV là con
của người có HIV và đã mất cha, mẹ… Chiến lược quốc gia Phòng, chống
HIV/AIDS đến năm 2010 và tầm nhìn 2020 đã được phê duyệt.
Sinh viên thực hiện: Bùi Thị Bích Ngọc – Đ3CT5 - 3 -
Đề tài: Thực trạng chăm sóc và hỗ trợ trẻ em bị nhiễm và ảnh hưởng bởi
HIV/AIDS tại Quảng Ninh
GVHD: Ths Nguyễn Lê Trang
I.2.2. Khái quát về thực trạng HIV/AIDS tại Việt Nam
Theo báo cáo của Cục Phòng, chống HIV/AIDS (Bộ Y tế), tại Việt Nam,
tính đến quý III/ 2009 cả nước có 156.802 người nhiễm HIV đang còn sống
được báo cáo, trong đó có 34.391 bệnh nhân AIDS còn sống và đã có 44.233
người chết do AIDS. Toàn quốc có tới 70,51% xã, phường, 97,53% quận,
huyện và 63/63 tỉnh/thành phố đã phát hiện có người nhiễm HIV. Mặc dù lứa
tuổi nhiễm HIV chủ yếu tập trung trong nhóm tuổi từ 20-29 (hơn 50%), hình
Năm 2009, được sự hỗ trợ kinh phí từ nguồn 1% tổng chi ngân sách của
tỉnh để thực hiện các mục tiêu ưu tiên vì trẻ em, Sở Lao động - Thương binh
và Xã hội đã chỉ đạo và hỗ trợ kinh phí cho phòng Lao động - Thương binh và
Xã hội đẩy mạnh các hoạt động truyền thông vận động, tư vấn giáo dục sâu
rộng ở 3 cấp (tỉnh, huyện, xã) thông qua nhiều hình thức, trong đó chú trọng
phát huy hiệu quả các hình thực truyền thông trên các phương tiện thông tin
đại chúng và truyền thông trực tiếp tại cộng đồng; phối hợp với Đài phát
thanh truyền hình tỉnh xây dựng 05 phóng sự về Bảo vệ chăm sóc trẻ em, phát
07 video clip thông điệp về Tháng hành động vì trẻ em với chủ đề "Chung tay
góp sức vì trẻ em nghèo", phòng tránh xâm hại tình dục và HIV/AIDS. Phối
hợp với Báo Quảng Ninh đăng tin bài định kỳ trên chuyên mục vì trẻ em hàng
tuần. Phối hợp với ngành Giáo dục, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ và các
đoàn thể khác tổ chức các hoạt động tuyên truyền trong cộng đồng và trường
học tổ chức các hoạt động phát thanh măng non trong trường học, tuyên
truyền về phòng chống HIV/AIDS và các chính sách của Đảng và Nhà nưước
về Bảo vệ chăm sóc trẻ em, thành lập các Câu lạc bộ (CLB): CLB dành cho
trẻ nhiễm HIV/AIDS và trẻ bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS được thành lập, như
Câu lạc bộ Thân thiện; CLB ông bà nuôi cháu mồ côi của Hội Phụ nữ TP Hạ
Long; CLB tuổi thần tiên thuộc CLB Hoa Xương Rồng (Thành phố Hạ
Long) Từ năm 2009 đến nay, toàn tỉnh đã phát gần 30.000 tờ gấp tuyên
truyền kiến thức phòng tránh xâm hại tình dục và HIV/AIDS; hàng nghìn
cuốn tài liệu kỹ năng sống dành cho trẻ em, cấp cho các trường trung học cơ
sở toàn tỉnh.
Công tác truyền thông vận động nhằm nâng cao nhận thức và góp phần
chuyển biến hành vi của các cấp, các ngành và cộng đồng về công tác bảo vệ,
chăm sóc và giáo dục trẻ em bị nhiễm và anhe hưởng bởi HIV/AIDS được
chú trọng. Các hoạt động truyền thông, vận động tập trung ưu tiên vào các
nhóm đối tượng là tổ trưởng tổ dân, đại diện các ban, ngành, đoàn thể, các
Sinh viên thực hiện: Bùi Thị Bích Ngọc – Đ3CT5 - 5 -
Đề tài: Thực trạng chăm sóc và hỗ trợ trẻ em bị nhiễm và ảnh hưởng bởi
được xét nghiệm HIV/AIDS tự nguyện là hơn 16.750 trong đó 75 người có
kết quả dương tính; có 63 trẻ sinh ra từ bà mẹ nhiễm HIV và đều được điều trị
dự phòng lây truyền.
Sinh viên thực hiện: Bùi Thị Bích Ngọc – Đ3CT5 - 6 -
Đề tài: Thực trạng chăm sóc và hỗ trợ trẻ em bị nhiễm và ảnh hưởng bởi
HIV/AIDS tại Quảng Ninh
GVHD: Ths Nguyễn Lê Trang
Với sự hỗ trợ kinh phí của Tổ chức Cứu trợ trẻ em, Sở Lao động –
Thương binh xã hội đã triển khai Dự án “Nâng cao năng lực cho trẻ em di cư,
trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS, cũng như cha mẹ, người chăm sóc trẻ để
tham gia một cách có ý nghĩa vào quá trình phát triển và thực thi chính sách
địa phương, nhằm đáp ứng yêu cầu của họ” tại 2 phường của Thị xã Cẩm Phả.
Vào các dịp Tháng hành động trẻ em, Ngày Quốc tế thiếu nhi, lễ, Tết nhiều
ngành, đoàn thể, tổ chức xã hội, các địa phương trong tỉnh đều tích cực các
hoạt động thăm hỏi, tặng quà cho trẻ em, trong đó có trẻ em bị nhiễm
HIV/AIDS.
2.2. Khó khăn, hạn chế trong chăm sóc và hỗ trợ trẻ em bị nhiễm và
ảnh hưởng bởi HIV/AIDS tại Quảng Ninh và nguyên nhân
Thực trạng chăm sóc và hỗ trợ trẻ em bị nhiễm và ảnh hưởng bởi
HIV/AIDS được đề cập tới ở trên đã chỉ ra những thành tựu trong công tác
này. Tuy nhiên, thực tế việc chăm sóc và hỗ trợ trẻ em bị nhiễm và ảnh hưởng
bởi HIV/AIDS còn rất nhiều khó khăn và thách thức.
Về công tác chăm sóc và điều trị
Mặc dù đã có mô hình kết hợp khám chữa bệnh cho cả mẹ và trẻ nhiễm
HIV, nhưng công tác chăm sóc và điều trị cho trẻ nhiễm HIV chưa được tăng
cường. Thêm nữa, đội ngũ bác sĩ chuyên vừa thiếu và chưa có kinh nghiệm;
chưa có riêng bệnh viện nhi, hoặc chuyên khoa nhi, nên việc trực tiếp theo dõi
điều trị cho trẻ nhiễm HIV gặp không ít khó khăn. Trẻ nhiễm HIV/AIDS hầu
hết điều trị ngoại trú, có một số ít điều trị nội trú, đó là những trường hợp đã
chuyển sang AIDS và mắc các bệnh thứ phát (tiêu chảy, nấm, sốt cao ). Sự
và việc chăm sóc trẻ có HIV và ảnh hưởng gián tiếp bởi HIV/AIDS vẫn còn
những khoảng trống.
Phần lớn những thái độ tiêu cực của cộng đồng đối với trẻ em bị nhiễm
HIV/AIDS đều xuất phát từ sự hiểu biết không đầy đủ về HIV/AIDS, nguồn
gốc phát sinh và quá trình tiến triển của căn bệnh này. Việc xác định được
mức độ định kiến của cộng đồng và cung cấp thông tin chính xác về căn bệnh
này sẽ làm giảm sự xa lánh, kỳ thị của cộng đồng với trẻ em bị ảnh hưởng bởi
HIV/AIDS
III. GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ VỀ VẤN ĐỀ CHĂM
SÓC VÀ HỖ TRỢ TRẺ EM BỊ NHIỄM VÀ ẢNH HƯỞNG
BỞI HIV/AIDS TẠI QUẢNG NINH
Sinh viên thực hiện: Bùi Thị Bích Ngọc – Đ3CT5 - 8 -
Đề tài: Thực trạng chăm sóc và hỗ trợ trẻ em bị nhiễm và ảnh hưởng bởi
HIV/AIDS tại Quảng Ninh
GVHD: Ths Nguyễn Lê Trang
3.1. Giải pháp
Tỉnh Quảng Ninh đã thực hiện nhiều biện pháp kết hợp tăng cường hoạt
động chăm sóc và hỗ trợ trẻ bị nhiễm và ảnh hưởng bởi HIV/AIDS. Tuy
nhiên, ở bài viết này, em sẽ đưa ra mô hình mà tỉnh Quảng Ninh đã thực hiện
hiệu quả trong 2 năm qua, mô hình “Phòng ngừa, hỗ trợ trẻ em nhiễm và bị
ảnh hưởng bởi HIV/AIDS tại địa phương”.
Thực hiện Quyết định số 84/2009/QĐ-TTg ngày 4 tháng 6 năm 2009 của
Thủ tướng Chính phủ "Phê duyệt kế hoạch hành động Quốc gia vì trẻ em bị
ảnh hưởng bởi HIV/AIDS" đến năm 2010 và tầm nhìn đến năm 2020, Sở Lao
động- Thương binh và Xã hội Quảng Ninh lựa chọn các huyện, thị xã Uông
Bí, Yên Hưng, Vân Đồn, Tiên Yên- là những địa phương có số trẻ em nhiễm
và bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS khá cao (sau Hạ Long, Cẩm Phả, Đông Triều)
để triển khai, thực hiện mô hình "Phòng ngừa, hỗ trợ trẻ em nhiễm và bị ảnh
hưởng bởi HIV/AIDS" trong năm 2009.
Thực hiện Quyết định số 84/2009/QĐ-TTg ngày 4 tháng 6 năm 2009
nhiễm, kỹ năng chăm sóc trẻ nhiễm HIV/AIDS, tuyên truyền nhóm đồng
đẳng thông qua mô hình câu lạc bộ trẻ nhiễm và bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS.
- Cung cấp dịch vụ hỗ trợ cho trẻ em nhiễm HIV và trẻ bị ảnh hưởng
bởi HIV/AIDS thông qua các hoạt động: tư vấn tâm lý, sức khỏe, tư vấn về
điều trị dự phòng lây nhiễm, chăm sóc dinh dưỡng, hỗ trợ chuyển tuyến đến
các cơ sở y tế trong việc xét nghiệm và xin cấp thuốc ARV miễn phí.
- Bảo vệ hỗ trợ pháp lý cho trẻ như hỗ trợ làm giấy khai sinh, hỗ trợ
cho trẻ trong việc thực hiện quyền học tập không bị phân biệt, kỳ thị.
- Từ nguồn kinh phí của địa phương và huy động nguồn lực xã hội hoá
để có những hình thức hỗ trợ cho trẻ nhiễm và bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS
thông qua các hình thức như: nhận nuôi dưỡng, đỡ đầu thường xuyên, tặng đồ
dùng học tập (sách vở, xe đạp, bàn ghế, quần áo ), mua bảo hiểm y tế, bảo
hiểm thân thể cho trẻ
Trên cơ sở hướng dẫn của Sở Lao động- Thương binh và xã hội,
Phòng Lao động- Thương binh và Xã hội huyện Yên Hưng, Vân Đồn, Tiên
Yên và thị xã Uông Bí đã xây dựng kế hoạch và phối hợp các ban, ngành,
đoàn thể của địa phương triển khai thực hiện có hiệu quả mô hình "Phòng
ngừa và hỗ trợ trẻ em nhiễm và bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS" tại địa phương.
3.2. Kiến nghị
Các đoàn thể tổ chức cần tuyên truyền sâu rộng về các chủ trương của
Đảng và Chính phủ về bảo vệ chăm sóc người bị nhiễm HIV/AIDS, tránh sự
Sinh viên thực hiện: Bùi Thị Bích Ngọc – Đ3CT5 - 10 -
Đề tài: Thực trạng chăm sóc và hỗ trợ trẻ em bị nhiễm và ảnh hưởng bởi
HIV/AIDS tại Quảng Ninh
GVHD: Ths Nguyễn Lê Trang
kỳ thị, phân biệt, đối xử ở bất cứ môi trường nào để người nhiễm HIV tham
gia vào các hoạt động góp phần giảm thiểu sự lây lan HIV/AIDS trong cộng
đồng xã hội. Ngăn ngừa thái độ tiêu cực và phân biệt ứng xử với người bị
nhiễm HIV/AIDS phải được bắt đầu từ chính thái độ của các nhân viên xã
hội, các bác sỹ, các nhà giáo dục, những người thân trong gia đình người bị
mình. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn tồn tại những khó khăn, bất cập. Điều
đó đòi hỏi sự cố gắng hơn nữa cũng như sự quan tâm của cấp trên, các tổ chức
chính trị xã hội, những cá nhân tâm huyết trong vấn đề chăm sóc và bảo vệ trẻ
em bị nhiễm và ảnh hưởng bởi HIV/AIDS.
Sinh viên thực hiện: Bùi Thị Bích Ngọc – Đ3CT5 - 12 -
Đề tài: Thực trạng chăm sóc và hỗ trợ trẻ em bị nhiễm và ảnh hưởng bởi
HIV/AIDS tại Quảng Ninh
GVHD: Ths Nguyễn Lê Trang
Trẻ em bị nhiễm và ảnh hưởng bởi HIV/AIDS cũng có những quyền như
bao trẻ em bình thường khác. Mỗi chúng ta hãy cùng nhau hành động vì
tương lai các em, dù là hành động rất nhỏ nhưng lại rất hữu ích!
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.http://www.baoquangninh.com.vn/?
lang=V&func=newsdetail&newsid=50683&CatID=29&MN=29
2.http://www.quangninh.gov.vn/So-Laodong-Thuongbinh-
Xahoi/bvcste_sldtb/0023cb.aspx
3. Công ước quốc tế về quyền trẻ em
4. Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em Việt Nam
5. Công tác xã hội với trẻ em bị nhiễm và ảnh hưởng bởi HIV/AIDS –
trường Đại học Lao động Xã hội
6. Số liệu thống kê của Bộ Y tế
Sinh viên thực hiện: Bùi Thị Bích Ngọc – Đ3CT5 - 13 -
Đề tài: Thực trạng chăm sóc và hỗ trợ trẻ em bị nhiễm và ảnh hưởng bởi
HIV/AIDS tại Quảng Ninh
GVHD: Ths Nguyễn Lê Trang
Sinh viên thực hiện: Bùi Thị Bích Ngọc – Đ3CT5 - 14 -