Văn hóa văn minh Mỹ- Mỹ La Tinh GVHD: TH.s Đặng Thị Lan
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Mỹ là một đất nước có nền văn hóa trẻ hỗn dung độc đáo nhờ sự kết hợp từ
các nền văn hóa lớn và sự hòa trộn giữa nhiều chủng tộc mà tạo thành một nền văn
hóa mới mang những đặc điểm rất riêng, rất Mỹ. Những thành tựu văn hóa văn
minh Mỹ đạt được cũng nhiều và rực rỡ trên mọi lĩnh vực. Trong số đó có thể kể
tới văn học Mỹ với 11 nhà văn đạt giải Nobel cùng nhiều nhà văn lừng danh thế
giới. Nhiều nhà văn Mỹ quan điểm sáng tác của họ còn là cái mốc, phương pháp
sáng tác chung cho văn xuôi hiện đại của nhiều nhà văn khắp thế giới và cả Việt
Nam. Và Ernest Hemingway người được coi là nhà viết tiểu thuyết Mỹ được biết
đến nhiều nhất. Sự đồng cảm của ông trong văn chương hoàn toàn phi chính trị,
thấm đẫm chất nhân văn và chính vì thế nên ông được biết đến trên toàn thế giới.
“Ông già và biển cả” được xem là một cuốn tiểu thuyết đầy chất thơ.
Tiểu thuyết “Ông già và biển cả” chỉ vỏn vẹn có 10 chương cô đọng, có
27000 từ, xúc tích nhưng lại chứ đựng cả một phần cuộc sống và số phận con
người- cá nhân cô độc. Con người ấy lại có ý chí mạnh mẽ, sự kiên trì của một
kiểu anh hùng đại diện cho tính cách Mỹ. Nhà văn Macket nhận xét : “Những gì
Hemingway viết trong khoảng 100 trang sách đó những nhà văn khác có thể biến
thành 1 cuốn tiểu thuyết dày hàng nghìn trang”. Bằng lối viết và phương pháp
riêng mà ông đã mang đến cho người đọc những cái nhìn và cách cảm nhận khác
nhau xoay quanh cốt truyện giản lược và số lượng nhân vật ít ỏi. Cái cách mà
truyện của Hemingway đến với mọi người chính là lối viết mà ông tự ví như tảng
băng trôi: “Trong lối viết văn của tôi, chỉ có một phần tám ngôn từ, bảy phần tám
còn lại là chìm dưới nước và độc giả phải tự tìm hiểu ần ý của những ngôn từ đó”
(Trích: “Tóm lược văn học Hoa Kỳ” (5/ 2001), Kathryn VanSpanckeren, ấn phẩm
của Chương trình Thông tin Quốc tế, Bộ Ngoại giao Hoa kỳ.)
Hơn hết thông qua cuốn tiểu thuyết này chúng ta thấy được văn hóa Mỹ mà
điển hình là chủ nghĩa cá nhân- một đặc tính tiêu biểu, nổi bật của người Mỹ. Cá
nhân là con người đơn độc chiến đấu quyết liệt bất chấp cả mạng sống của mình
như ông già Xanchiago trong truyện. Đó cũng là kiểu anh hùng Mỹ. Như vậy, việc

với tác phẩm đạt giải Nobel văn học “Ông già và biển cả”. Tại đây Lê Huy Bắc đã
cho người đọc thấy toàn bộ giá trị cũng như nhiều góc độ cảm nhận của ông về
“phần chìm” ẩn chứa trong cuốn tiểu thuyết ngắn này.
SVTH: Nguyễn Thị Thu Huyền Trang: 2
Văn hóa văn minh Mỹ- Mỹ La Tinh GVHD: TH.s Đặng Thị Lan
Năm 2010 bài viết “Ông già và biển cả” của Ernest Hemingway đăng trên
Tạp chí văn học số1, trang 105-116 Lê Huy Bắc đã đưa ra những cái nhìn đầy đủ
về tác giả Hemingway và tác phẩm “Ông già và biển cả”. Ông nghiên cứu tập
trung chủ yếu ở đoạn trích ông già Xanchiago vật lộn đấu tranh với con cá kiếm
cho đến khi con cá chịu khất phục và kết thúc truyện. kết luận Lê Huy Bắc viết:
Dẫu thế, nhân vật của Hemingway không bao giờ chịu khuất phục. Họ sống để
khẳng định một điều, ngay cả lúc tả tơi nhất của số phận, con người vẫn luôn biết
ngẩng cao đầu, kiên trì chịu đựng (chịu đựng như một con người), biết chiến đấu
để vượt qua. Và đây là ý nghĩa sống tích cực nhất cho mọi lẽ sống: “con người có
thể bị huỷ diệt chứ không chịu khuất phục” trước mọi thế lực bạo tàn.”
Còn rất nhiều công trình và bài viết khác của Lê Huy Bắc về Hemingway và
trên đây là những bài và cuốn sách tiêu biểu đầy đủ nhất của ông dưới cái nhìn văn
học. Ngoài Lê Huy Bắc thì còn nhiều tác giả khác nghiên cứu, phê bình, tìm hiểu
về tác phẩm này như:
Kathryn Vanspanckeren(5/ 2001), Tóm lược văn học Hoa Kỳ, ấn phẩm của
Chương trình Thông tin Quốc tế, Bộ Ngoại giao Hoa kỳ. Trong ấn phẩm này
Kathryn Vanspanckeren đã trích dẫn một số câu nói của Hemwingway về phương
pháp “nguyên lý tảng băng trôi”: Trong lối viết văn của tôi, chỉ có một phần tám
ngôn từ, bảy phần tám còn lại là chìm dưới nước và độc giả phải tự tìm hiểu ần ý
của những ngôn từ đó. Bà cũng đưa ra nhận định của mình: Ông già và biển cả
(1952), một cuốn tiểu thuyết ngắn đầy chất thơ.
Hữu Ngọc (2000), Hồ sơ văn hoá Mĩ, Nxb Thế giới, Hà Nội. Trong cuốn
sách này tác giả nói tới Hemingway và một số tác phẩm tiêu biểu của ông nhất là
tiểu thuyết “Ông già và biển cả” đã giải Nobel văn học. Tuy nhiên Hữu Ngọc là
người nhìn nhận tác phẩm và tác giả dưới góc độ thành tựu của văn hóa Mỹ mà

- Chương 2: Văn hóa Mỹ thể hiện qua tác phẩm “Ông già và biển cả” của
Hemingway
SVTH: Nguyễn Thị Thu Huyền Trang: 4
Văn hóa văn minh Mỹ- Mỹ La Tinh GVHD: TH.s Đặng Thị Lan
NỘI DUNG
Chương 1: Những vấn đề chung về văn hóa và văn học Mỹ
1.1 Khái niệm về văn hóa
1.2 Văn hóa Mỹ
1.2.1 Sắc thái văn hóa Mỹ
1.2.2 Đặc điểm văn hóa Mỹ
1.3 Đặc điểm văn học Mỹ
Chương 2: Tiểu thuyết “Ông già và biển cả”- bức tranh sinh động và điển
hình về xã hội, người anh hùng Mỹ
2.1 Giới thiệu về tác giả, tác phẩm
2.1.1 Tác giả
2.1.1.1 Cuộc đời
2.1.1.2 Sự nghiệp sáng tác
2.1.1.3 Phong cách và quan điểm sáng tác
2.1.2 Tác Phẩm
2.1.2.1 Nhan đề và hoàn cảnh ra đời
2.1.2.2 Tóm tắt tác phẩm
2.3 Bức tranh xã hội và con người Mỹ thể hiện trong “Ông già và biển cả”
2.3.1 Hiện thực xã hội Mỹ
2.3.2 Anh hùng Mỹ: cá nhân đơn độc, anh dũng quật cường
SVTH: Nguyễn Thị Thu Huyền Trang: 5
Văn hóa văn minh Mỹ- Mỹ La Tinh GVHD: TH.s Đặng Thị Lan
KẾT LUẬN
Văn học Mỹ là một phần quan trọng của văn hóa Mỹ. Thông qua các tác
phẩm văn học mà con người, xã hội nói riêng văn hóa Mỹ nói chung được phản
ánh, vẽ lại một cách sinh động, sâu sắc. Một nền văn học trẻ tuổi, nhưng đạt được

SVTH: Nguyễn Thị Thu Huyền Trang: 7