83
NGHIÊN CỨU TÌNH HÌNH VỆ SINH MÔI TRƯỜNG TRƯỜNG HỌC
VÀ MỘT SỐ BỆNH LIÊN QUAN ĐẾN HỌC ĐƯỜNG CỦA HỌC SINH
TRƯỜNG TIỂU HỌC SỐ 1 THỦY BIỀU, THÀNH PHỐ HUẾ
Phan Thị Bích Ngọc, Hồ Văn Hiệp
Trường Đại học Y khoa, Đại học Huế

I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Sức khỏe tốt là một mục tiêu quan trọng của giáo dục toàn diện học sinh.
Vệ sinh trường học là cốt lõi của y tế học đường, là biện pháp chiến lược hàng
đầu của phòng bệnh ở trường học.
Vệ sinh trường học bao gồm vệ sinh trong xây dựng trường, các công
trình vệ sinh của trường, vệ sinh của lớp học và các phương tiện học tập.
Nghiên cứu vệ sinh trường học ở trường tiểu học số 1 Thủy Biều nhằm
tìm hiểu thực trạng vệ sinh của một trường ngoại ô thành phố Huế đồng thời phát
hiện một số bệnh học đường có thể có trong các em học sinh. Kết quả nghiên cứu 84
là một số liệu thực tế góp phần phục vụ cho công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu
của tỉnh nhà.
Mục tiêu của đề tài:
- Đánh giá vệ sinh trường học tại trường tiểu học số 1 Thủy Biều
- Phát hiện một số bệnh liên quan với vệ sinh trường học.
II. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1. Đối tượng: trường tiểu học số 1 Thủy Biều và toàn thể học sinh của
trường.
2. Phương pháp nghiên cứu: điều tra ngang được tiến hành tại trường tiểu
học số 1 Thủy Biều, thành phố Huế vào khoảng từ 01/4/2000 đến

sống nhưng hình thể vẹo không thấy rõ ràng. Khó phát hiện bằng mắt thường.
Nói chung chưa ảnh hưởng đến chức năng hô hấp. Vẹo độ 2 khi đứng thẳng nhìn
sau lưng cũng đã thấy được hình dáng cong vẹo của cột sống, thấy được u lồi
sườn do đốt sống bị xoáy vặn. Bắt đầu ảnh hưởng tới chức năng hô hấp của cơ
thể. Vẹo độ 3 khi nhìn thấy rõ tư thế lệch, cột sống bị cong và xoáy văn ảnh
hưởng rõ tới quá trình hô hấp, có thể gây biến dạng khung chậu. Điều này có tác 86
hại lớn đối với học sinh nữ về sau này. Đây là trường hợp bệnh lý và bệnh nhân
cần được điều trị tại cơ sở chỉnh hình.
 Đo chiều cao học sinh: chiều cao được đo ở tư thế thẳng đứng, chụm chân,
hai gót, mông, vai và chẩm ở trong mặt phẳng thẳng đứng, mắt nhìn thẳng ra phía
trước, hai tay duỗi thẳng, hướng lòng bàn tay vào trong đùi. Đo khoảng cách từ
đất tới đỉnh đầu bằng thước gỗ có kẻ sẵn từng centimét hoặc kẻ ngay lên tường.
Các số liệu thu thập được xử lý theo phương pháp thống kê thông dụng. 87
III. KẾT QUẢ
1. Kết quả về môi trường trường học:
Bảng 1: Kích thước và các công trình vệ sinh của trường
Các số đo Trường Thủy Biều Tiêu chuẩn
Khoảng cách TB trường-
nhà HS
800-1000m 1000m
Diện tích trường/HS 8,4 m
2
6 - 10m
2

2

Thể tích phòng học/ HS
4,50 m
3
 0,57
4 - 5m
3

Độ chiếu sáng
Tối thiểu: 30lux
Tối đa: 2300lux
100 - 300 lux
Chiếu sáng nhân tạo (đèn néon) 3 bóng dài 1,2m 6 - 8 bóng dài 1,2m
Khoảng cách từ bàn đầu tới 3m 1,7m - 2,0 m 89
bảng
Khoảng cách từ bàn cuối tới
bảng
7,5m
 8m
Chiều cao bàn 75cm 46 - 55cm
Chiều cao ghế 40cm 27 - 33cm
Hiệu số bàn - ghế 35cm 19 - 22cm
Kích thước bảng 3m x 1,2m (1,8-2m) x (1,2-1,5m)
Chiều cao chữ trên bảng 2,5cm
 4cm


(97,14%)
1/35
(2,86%)
III 115,88  1,87

38/42
(90,48%)
4/42
(9,52%)
40/42
(95,24%)
2/42
(4,76%) 91
IV 119,12  2,38

38/41
(92,68%)
3/41
(7,32%)
39/41
(95,12%)
2/41
(4,88%)
V 125,50  1,83

41/46
(89,13%)

Rác được thu gom vào hố rác phía sau trường và có xe thu gom rác.
Trường không có hệ thống cống rãnh để thoát nước, hơn nữa trường lại
thấp hơn mặt đường nên thường bị ứ nước, nhất là mùa mưa, làm hạn chế sân
chơi cũng như sự đi lại của học sinh.
Trường đã trang bị 5 vòi nước máy, số lượng nước sạch đủ cung cấp cho
học sinh theo yêu cầu của vệ sinh trường học.
Việc cung cấp nước uống cho học sinh đạt yêu cầu cả về số lượng lẫn chất
lượng. Bằng hệ thống lọc nước máy liên tục, trường đã trang bị 2 phòng học 1
bình lọc dung tích 4 lít, 10 ca nhựa có giá đựng.
Các mẫu đất được lấy theo đúng nguyên tắc để dò tìm trứng giun nhưng
hầu hết các xét nghiệm đều cho kết quả âm tính. Đây là điều đáng mừng vì môi
trường đất xung quanh trường khá sạch sẽ, phụ huynh có thể yên tâm khi con
cháu họ chơi đùa chạy nhảy trong trường.
Diện tích phòng học và thể tích bình quân cho một học sinh của trường
Thủy Biều tương đối rộng, phù hợp với tiêu chuẩn quy định của Bộ Y tế - Việt
Nam. Điều này giúp các em tránh mệt mỏi, chóng buồn ngủ, ngáp vặt, hạn chế 93
tiếp thu bài vở trong những tiết học cuối do lượng khí CO
2
thải ra. Chúng ta biết
rằng với nhịp thở trung bình 16 lần/phút thì trong 1 giờ học sinh thở ra 20 lít CO
2
. Để đảm bảo nồng độ CO
2
không vượt quá 1/
00
thì thể tích bình quân cho một
học sinh là 4,28- 5,0m

em có thị lực 9/10 và 8/10. Cần cho các em này đến chuyên khoa mắt để kiểm tra
xem có bị cận thị thật hay không và để trang bị kính cho phù hợp. Thị lực kém có
thể do các em ngồi học ở chỗ thiếu ánh sáng, do cửa sổ nhỏ hoặc bị cây cối che
lấp, hệ thống ánh sáng nhân tạo không đảm bảo cung cấp đủ ánh sáng. Ngoài ra,
có thể do bàn quá cao làm cho mắt gần với sách vở, cũng có thể do giấy vở
không trắng, chữ viết quá nhỏ, hoặc do trẻ thiếu vitamin A. Điều này cần được
nghiên cứu sâu hơn.
Khám cột sống không phát hiện em nào bị cong vẹo cột sống bệnh lý, tuy
nhiên có 10/199 em có hiện tượng nghiêng người quan sát được lúc đi. Đây là
một thói quen xấu nên sửa chữa để tránh ảnh hưởng đến hình dạng của cột sống
sau này.
V. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
Qua nghiên cứu tình hình vệ sinh môi trường học tập và sức khỏe học sinh
của trường cấp 1 Thủy Biều, chúng tôi có mấy nhận xét sau đây:
1. Về tình hình vệ sinh trường học: trường đạt được nhiều tiêu chuẩn do
liên Bộ Y tế - Giáo dục Đào tạo ban hành, cụ thể như sau: 95
 Địa điểm xây dựng, tổng diện tích trường, diện tích cây xanh.
 Việc thu gom và xử lý rác.
 Việc cung cấp nước sạch và nước uống cho học sinh.
 Diện tích, thể tích phòng học, màu của tường phòng học.
 Cách bố trí bàn ghế trong lớp học.
Tuy nhiên một số điểm cần được bổ sung,
- Độ chiếu sáng trong phòng học không đồng đều, chiếu sáng nhân tạo còn
hạn chế
- Một số bảng bị bóng lóa, chiều cao của chữ bảng còn thấp
- Bàn hơi cao so với tầm vóc của học sinh kể cả học sinh khối năm.
- Số lượng hố xí và hố tiểu còn ít. Hệ thống cống chưa đủ.

4. Nguyễn Kỳ Anh. Vệ sinh trường học. Tài liệu lưu hành nội bộ.
5. Vụ Y tế dự phòng. Bộ Y tế. Hướng dẫn chăm sóc sức khỏe học sinh.
Nhà xuất bản Y học Hà nội (1998) 55 - 63, 113 -130.
6. Sở Y tế Hà Nội. Sổ tay Y tế học đường. Nhà xuất bản Y học (1999) 42
- 53.
7. UNICEF. Vụ Giáo dục và rèn luyện thể chất, Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Giáo dục sức khỏe và thể chất trong trường học (1992).
8. Hoàng Tích Mịnh, Lê Vĩ Hùng, Đào Ngọc Phong. Vệ sinh xã hội. Nhà
xuất bản Y học Hà Nội (1978).
9. Bộ môn vệ sinh môi trường dịch tễ Đại học Y Hà Nội. Vệ sinh môi
trường dịch tễ, tập 1. Nhà xuất bản Y học Hà Nội (1997). 98
10. Tôn thất Kỳ. Nhận xét tình hình sức khỏe và bệnh tật các em học sinh
tỉnh Thừa Thiên - Huế (1992).
11. Y tế học đường. Tài liệu dành cho cán bộ y tế chuyên trách.
TÓM TẮT
Nghiên cứu ngang được tiến hành tại trường tiểu học số 1 Thủy Biều,
thành phố Huế vào thời gian từ 1/4/2000 đến 15/4/2000 nhằm mục tiêu:
1. Đánh giá tình hình vệ sinh môi trường học tập của trường.
2. Phát hiện các bệnh liên quan đến vệ sinh học đường có thể xảy ra cho
các em học sinh của trường. 99
Kết quả cho thấy trường đạt được nhiều tiêu chuẩn do liên Bộ Y tế - Giáo
dục Đào tạo ban hành từ địa điểm xây dựng, tổng diện tích trường, diện tích cây
xanh, xử lý rác, việc cung cấp nước sạch và nước uống cho học sinh đến diện
tích và thể tích phòng học, cũng như cách bố trí bàn ghế trong lớp. Tuy nhiên,

Ministry of Health and Ministry of Education and Training concerning location,
total surface area, degree of greenness, garbage treatment, safe water supply,
size of classroom, as well classroom furniture arrangement. However the number
of toilets was still not as sufficient, the desk did not go along with the pupils’
height, the distribution of light was not good, and the artificial light provided not
sufficient, which caused impact upon the vision of the pupils.
The percentage of the pupils with poor vision was 8.04%, who couldn’t be
said to be shortsighted or not. No pupils were identified to have scoliosis.