161

TẠP CHÍ KHOA HỌC, Đại học Huế, Số 49, 2008
ẢNH HƯỞNG CỦA α - NAPTHTYL AXETIC AXIT (α-NAA)
ĐẾN SINH TRƯỞNG, NĂNG SUẤT LẠC (Arachis hypogaea L.)
TRÊN ĐẤT CÁT Ở THỪA THIÊN HUẾ
Hoàng Minh Tấn
Trường Đại học Nông nghiệp I Hà Nội
Đỗ Quý Hai
Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế
Nguyễn Đình Thi
Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Huế
TÓM TẮT
Lạc là một trong những loại cây trồng chính ở Thừa Thiên Huế nhưng năng suất hiện
còn thấp do nhiều nguyên nhân. Thí nghiệm này được tiến hành trong vụ Xuân 2006 tại Trung
tâm nghiên cứu cây trồng Tứ Hạ nhằm nghiên cứu ảnh hưởng của chất điều hoà sinh trưởng α-
NAA đến sinh trưởng và năng suất lạc. Kết quả thí nghiệm cho thấy: α-NAA ảnh hưởng lớn đến
các chỉ tiêu sinh trưởng và năng suất lạc quả. So với công thức đối chứng, năng suất lạc tăng
tới 10,56 – 11,71%. Nồng độ xử lý α-NAA thích hợp nhất cho lạc xuân trồng trên đất cát là 20
ppm và thời kỳ xử lý α-NAA có hiệu quả cao là ngâm hạt trước khi đem gieo và phun lên lá lúc
cây lạc kết thúc ra hoa.
I. Đặt vấn đề
Ở Thừa Thiên Huế, đất cát nghèo dinh dưỡng chiếm diện tích khá lớn trong tổng
diện tích đất trồng trọt. Tiếp tục phát triển sản xuất lạc trên đất cát không chỉ góp phần
cải thiện chất lượng dinh dưỡng trong bữa ăn hàng ngày, nâng cao thu nhập cho người
dân mà còn có ý ngh
ĩa nâng cao độ phì cho đất. Tuy vậy, sinh trưởng và năng suất lạc

14
trồng trong vụ Xuân 2006 tại Trung tâm Nghiên
cứu Cây trồng Tứ Hạ, Khoa Nông học, Trường Đại học Nông Lâm Huế.
- Các nồng độ α - NAA xử lý: 0 ppm; 10 ppm; 20ppm; 30 ppm; 40 ppm; 50 ppm.
- Các thời kỳ xử lý: ngâm hạt; phun lên lá ở thời kỳ trước ra hoa, ra hoa và sau ra hoa.
- Các thí nghiệm được bố trí theo phương pháp khối hoàn toàn ngẫu nhiên với 3 lần
nhắc lại.
2.3. Các ch
ỉ tiêu theo dõi
- Các ch
ỉ tiêu theo dõi gồm: chiều cao thân chính; số cành và chiều dài cành; số
lượng và khối lượng quả trên cây; tích lũy vật chất khô của cây; khối lượng 100 quả và
khối lượng 100 hạt; năng suất kinh tế được xác định theo các phương pháp nghiên cứu
hiện hành đối với cây lạc.
- S
ố liệu thô được xử lý thống kê theo chương trình MSTATC.
III. K
ết quả nghiên cứu và thảo luận
3.1.
Ảnh hưởng của α - NAA đến tăng trưởng chiều cao thân chính cây lạc
Chi
ều cao thân chính là chỉ tiêu sinh trưởng quan trọng đối với cây lạc. Nếu cây
quá thấp sẽ không tạo được khung tán phù hợp nhưng chiều cao thân quá lớn cũng làm
cho cây dễ bị đổ. Kết quả nghiên cứu ở bảng 1 cho thấy: tác động α - NAA ở các thời kỳ
khác nhau đã ảnh hưởng theo hướng giảm chiều cao thân chính ở mức sai khác có ý nghĩa

163

so với đối chứng, đặc biệt ở nồng độ xử lý cao (40 - 50 ppm). Kết quả này hoàn toàn phù
hợp vì α - NAA là chất kích thích sinh trưởng có tác dụng làm giãn đường kính tế bào.

0 (Đ/C) 8,22 ab 7,67 b 8,22 a 7,78 d
10 8,44 a 7,89 b 8,34 a 8,67 a
20 8,67 a 8,11 ab 8,33 a 8,56 ab
30 7,89 bc 8,44 a 8,22 a 8,22 bc
40 7,67 c 7,67 b 7,78 b 8,11 cd
50 7,55 c 7,78 b 7,45 b 7,33 e
LSD
0,05
0,459 0,491 0,402 0,367 164

Bảng 3: Ảnh hưởng của α - NAA đến chiều dài cành cấp một (cm/cành)
Nồng độ xử
lý (ppm)
Thời kỳ xử lý α - NAA
Hạt Trước ra hoa Ra hoa Sau ra hoa
0 (Đ/C) 28,77 a 29,23 28,80 a 30,70 a
10 28,97 a 29,80 28,80 a 30,77 a
20 28,73 a 30,10 29,30 a 30,27 ab
30 28,40 a 30,53 28,83 a 29,30 a-c
40 26,23 b 30,77 26,97 b 28,40 bc
50 25,97 b 30,13 26,77 b 27,90 c
LSD
0,05
1,419 1,608 1,125 1,986
3.3. Ảnh hưởng của α - NAA đến khả năng tạo quả lạc
M
ột trong những vai trò sinh lý quan trọng của α - NAA là kích thích sự tạo quả,

Nồng độ xử
lý (ppm)
Thời kỳ xử lý α - NAA
Hạt Trước ra hoa Ra hoa Sau ra hoa
0 (Đ/C) 14,53 b 13,97 b 14,33 c 14,27 c
10 15,87 a 14,33 b 15,20 a 15,72 a
20 16,23 a 15,27 a 15,63 a 15,80 a
30 16,17 a 14,90 ab 15,10 ab 14,80 b
40 16,10 a 13,98 b 14,47 bc 14,70 bc
50 15,03 b 13,98 b 14,30 c 14,47 bc
LSD
0,05
0,529 0,745 0,649 0,426
3.4. Ảnh hưởng của α - NAA đến tích lũy vật chất khô
Tích l
ũy vật chất khô của cây là kết quả tổng hợp của các hoạt động sinh lý
trong suốt chu kỳ sống. Nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật tác động tăng hợp lý tích lũy
vật chất khô sẽ góp phần tăng năng suất lạc. Kết quả bảng 6 cho thấy: dùng α - NAA xử
lý hạt ở nồng độ 20 ppm hoặc phun lên lá ở thời kỳ sau ra hoa với nồng độ 10 - 20 ppm
đã giúp cây tăng tích lũy chất khô ở mức sai khác có ý nghĩa so với đối chứng và các
công thức khác. Ở thời kỳ trước ra hoa và thời kỳ ra hoa, phun α - NAA ở nồng độ 30
ppm cũng tăng mạnh tích lũy vật chất khô của cây lạc.
Bảng 6: Tác động của α - NAA đến khối lượng khô ở thời kỳ thu hoạch (g/cây)
Nồng độ xử
lý (ppm)
Thời kỳ xử lý α - NAA
Hạt Trước ra hoa Ra hoa Sau ra hoa
0 (Đ/C) 33,63 b 26,17 c 31,50 c 32,90 c
10 34,33 b 30,03 ab 33,83 b 36,70 a
20 36,27 a 30,17 ab 33,73 b 35,47 b

50 129,3 c 134,3 c 121,7 e 132,7 c
LSD
0,05
2,94 2,45 3,27 2,22
Theo kết quả ở bảng 8, xử lý hạt bằng α - NAA nồng độ 20 ppm hoặc phun lên lá
vào thời kỳ trước ra hoa có tác dụng tăng khối lượng 100 hạt. Còn ở thời kỳ ra hoa và
sau ra hoa, khối lượng 100 hạt thậm chí còn bị giảm khi phun bổ sung α - NAA.
Bảng 8: Ảnh hưởng của α - NAA đến khối lượng 100 hạt (g)
Nồng độ xử
lý (ppm)
Thời kỳ xử lý α - NAA
Hạt Trước ra hoa Ra hoa Sau ra hoa
0 (Đ/C) 46,63 cd 47,17 bc 48,30 a 44,63 a
10 48,17 bc 53,03 a 46,07 b 45,03 a
20 53,30 a 49,20 b 45,57 bc 45,00 a
30 49,70 b 49,63 b 44,97 c 42,87 b
40 49,73 b 47,07 bc 41,90 d 41,53 c
50 45,53 d 46,07 c 40,70 e 40,33 d
LSD
0,05
2,373 2,392 1,033 1,137
3.6. Ảnh hưởng của α - NAA đến năng suất lạc trồng trên đất cát
Tác
động của α - NAA đến năng suất kinh tế được trình bày ở bảng 9. Kết quả
thu được cho thấy: năng suất lạc đã tăng lên đáng kể khi bổ sung α - NAA ngoại sinh
cho cây. Sử dụng α - NAA với các nồng độ và thời kỳ xử lý khác nhau đã tăng năng suất
kinh tế lên ở mức sai khác có ý nghĩa. 2 thời kỳ tác động có kết quả lớn hơn là xử lý hạt
trước khi gieo và phun vào thời kỳ sau ra hoa. Nồng độ xử lý phù hợp nhất là 20 ppm,
năng suất có thể tăng tới 10,56 - 11,71% so với công thức đối chứng.



3,780 a 106.24

3,891 a 109.61
20 4,017 a

111.71 3,779 a 109.28

3,882 a 109.11

3,925 a 110.56
30 4,002 a

111.29 3,688 ab

106.65

3,747 ab

105.31

3,676 b 103.55
40 3,985 a

110.82 3,460 b 100.06

3,596 bc

101.07



168 EFFECT OF α - NAPTHTYL ACETIC ACID (α-NAA) ON GROUNDNUT'S
GROWTH AND YIELD ON SANDY SOIL IN THUA THIEN HUE PROVINCE
Hoang Minh Tan
Hanoi No. 1 Agricultural University
Do Quy Hai
College of Sciences, Hue University
Nguyen Dinh Thi
College of Agriculture and Forestry, Hue University
SUMMARY
Groundnut is a major oilseed crop in Thua Thien Hue but the yield of this crop is still
low. This research was conducted to find out the concentrations and time of α-NAA application
to improve groundnut's yield on sandy soil. Four experiments (α-NAA application at four
periods: soaking seed, before-flowering, flowering, after-flowering) were carried out at Tu Ha
Crops Research Center, Agronomy Faculty, Hue University of Agriculture and Forestry. Each
experiment consisted 6 treatments replicated thrice in a RCBD. The variety used was L
14
. The
result showed that α-NAA strongly effects the growth and pod-yield. Comparing with control,
the pod-yield could increase 10.56 - 11.71%. The best concentration of α-NAA application for
groundnut on sandy soil in Thua Thien Hue is 20 ppm. Application produced better pod-yield at
sowing time and at after-flowering time than at other times.