Thực trạng vấn đề bảo quản trái cây ở Việt Nam
Hiện nay, ở nước ta chỉ có một số doanh nghiệp lớn và các siêu thị có
phương thức tồn trữ trái cây ở nhiệt độ lạnh. Còn lại, đa số các vựa thu mua
trái cây cũng như nông dân đều thu hoạch và bán trái cây theo tập quán,
không có qui trình bảo quản sau thu hoạch. Điều này gây ảnh hưởng không
nhỏ đến chất lượng sản phẩm và hiệu quả kinh tế. Thời gian gần đây vấn đề
này được các nhà vườn rất quan tâm và đặc biệt các công trình nghiên cứu
bảo quản trái cây sau thu hoạch cũng đang cho những kết quả khả quan…
Qui trình nghiên cứu bảo quản xoài được Sở Khoa học và Công nghệ TP
Cần Thơ nghiệm thu đầu năm 2007. Nông trường Sông Hậu – nơi nghiên
cứu hiện có 150.000 cây xoài cát Hòa Lộc, trung bình, mỗi hộ có 80-100 cây.
Với sản lượng hàng năm lên đến cả hàng nghìn tấn xoài sản phẩm… Để
hướng tới qui trình thu hoạch và bảo quản xoài có qui mô của một phân
xưởng phân loại, đóng gói, bảo quản trái cây tươi chính qui, Nông trường đã
hợp tác với Viện Nghiên cứu và Phát triển Công nghệ Sinh học và Bộ môn
Công nghệ Thực phẩm, Trường Đại học Cần Thơ cùng Viện Nghiên cứu
Cây ăn quả Miền Nam nghiên cứu thành công qui trình bảo quản xoài sau
thu hoạch bằng công nghệ hiện đại, đảm bảo chất lượng tốt, giúp kéo dài
thời gian tồn trữ, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu và tiêu dùng trong nước.
Theo Giám đốc Viện Nghiên cứu và Phát triển Công nghệ Sinh học, Trường
Đại học Cần Thơ, cho biết: “Nếu tiêu thụ trong nước, sau khi thu hoạch,
xoài được phân loại, đóng gói, vận chuyển và phân phối đến người tiêu dùng.
Nếu xuất khẩu, thì sau khi phân loại, sẽ tiến hành các bước xử lý, tồn trữ (để
vận chuyển xa), làm chín, đóng gói, rồi mới vận chuyển và phân phối đến
nơi tiêu thụ”. Xoài Cát Hòa Lộc có vỏ mỏng nên khó bảo quản lâu và vận
chuyển xa, gây khó khăn cho việc xuất khẩu. Tiến sĩ Toàn cùng các cộng sự
đã nghiên cứu khắc phục hạn chế trên bằng cách xử lý chần nước nóng để
ngăn bệnh thán thư và ruồi đục trái. Biện pháp này giúp đảm bảo sản phẩm
đạt chất lượng theo yêu cầu kiểm dịch thực vật cho cây ăn trái. Sau đó, trái
được nhúng vào dung dịch Chitosan, tạo nên một lớp màng bao phủ mỏng
có tác dụng chống mất ẩm, giảm hao hụt trọng lượng và kéo dài thời gian

loại trái cây khác nhau, ở nhiều nơi trên thế giới và đạt kết quả tốt. Bảo quản
trái cây trong nhiệt độ thấp làm cho trái chín chậm hơn, dưỡng chất trong
trái được duy trì lâu hơn, hạn chế các loại nấm bệnh phát triển, vỏ trái ít bị
nhăn nheo Tuy nhiên, mỗi loại trái cây có thể chịu đựng những ngưỡng
nhiệt độ khác nhau. Do đó, việc nghiên cứu để tìm ra ngưỡng nhiệt độ tốt
nhất cho từng loại trái cây là rất cần thiết”

Ngoài ra, Bộ môn Khoa học Cây trồng, Khoa Nông nghiệp và Sinh học Ứng
dụng, Trường Đại học Cần Thơ cùng các cộng sự đã thực hiện đề tài
“Nghiên cứu bảo quản tươi, kéo dài thời gian tồn trữ trái cam sành, quýt
đường và bưởi Năm Roi tại Cần Thơ”. Đề tài thực hiện nhiều biện pháp để
bảo quản trái cây như: bảo quản ở nhiệt độ lạnh, sử dụng chất trích thảo mộc
để phòng trừ nấm bệnh hại, sử dụng bao PE, bao màng Chitosan… Dự kiến,
cuối năm 2007, đề tài sẽ được nghiệm thu.
Theo đánh giá của các nhà khoa học, những nghiên cứu bảo quản trái cây
sau thu hoạch có thể ứng dụng rộng rãi trong các siêu thị vì nơi đây có
phòng lạnh và các điều kiện cần thiết để bảo quản trái cây lâu dài. Ngoài ra,
khi trái cây Việt Nam hướng đến thị trường xuất khẩu thì việc bảo quản trái
sau thu hoạch để kéo dài thời gian tồn trữ trong quá trình vận chuyển là một
yêu cầu bắt buộc. Do đó, những công trình nghiên cứu về bảo quản trái cây
sau thu hoạch hiện nay là rất cần thiết, góp phần nâng cao giá trị thương
phẩm cho trái cây trên thị trường trong và ngoài nước.
Giới thiệu công nghệ bảo quản rau quả, trái cây tươi bằng chế phẩm
sinh học
từ Chitosan, không độc hại
Phân loại SPC: Chế biến và bảo quản rau quả
Lĩnh vực áp dụng: Công nghệ thực phẩm
Mô tả tóm tắt công nghệ thiết bị
Từ nguyên liệu chitosan đã chế tạo ra chế phẩm sinh học để tạo màng trên
trái cây, rau quả. Đã có công nghệ bảo quản trái cây tươi từ khâu thu hái đến

hiện do nước ta có rất ít các kho bảo quản nên chí phí bảo quản trong các
khâu thu hái, bao gói và vận chuyển lạnh để xuất khẩu rất cao. Đây cũng là
nguyên nhân hạn chế việc ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật về bảo quản sản
phẩm ở các trung tâm phát triển cây ăn quả trong cả nước.
Vừa qua tại Hội thảo chương trình Quốc Gia về phát triển sản xuất và xuất
khẩu rau hoa quả tươi của Việt Nam do Bộ Thương Mại tổ chức nhiều đại
biểu các tỉnh và doanh nghiệp cũng đã có ý kiến về vấn đề này. Theo đó các
doanh nghiệp cho rằng: cần tiến hành xây dựng các kho bảo quản lạnh ngay
tại vùng nguyên liệu và tại các cửa khẩu, bến cảng để đảm bảo chất lượng tốt
nhất trái cây xuất khẩu. Tuy nhiên các doanh nghiệp cũng đề nghị Bộ có
những chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp về vốn để đảm bảo thực hiện mục
tiêu nói trên.