Nhên loẩi àang trẫi qua nhûäng nùm cëi cng ca
thïë k vúái nhûäng thån lúåi vâ triïín vổng tưët àểp,
nhûng cng cố khưng đt thấch thûác vâ trúã ngẩi.
Trong nhûäng thêåp k cëi cng ca thïë k, nhêët
lâ tûâ sau chiïën tranh lẩnh kïët thc, thïë giúái mâ chng
ta àang sưëng àậ cố nhûäng àưíi thay nhanh chống vâ
àûáng trûúác hâng loẩt vêën àïì nan giẫi mang tđnh toân
cêìu cêìn phẫi giẫi quët nhû: tònh trẩng àối nghêo; ư
nhiïỵm mưi trûúâng; cẩn kiïåt ngìn tâi ngun thiïn
nhiïn; cấc cåc xung àưåt khu vûåc...
Nhûäng diïỵn biïën vâ chuín àưíi mau lể ca thïë
giúái àang àôi hỗi bûác xc cấc nhâ nûúác phẫi tû duy
lẩi vai trô ca mònh, àûa ra àûúåc cấc ch trûúng vâ
giẫi phấp àng, hoẩt àưång cố hiïåu quẫ, bẫo àẫm ưín
àõnh chđnh trõ vâ phất triïín kinh tïë xậ hưåi bïìn vûäng.
Trong sûå nghiïåp cưng nghiïåp hoấ, hiïån àẩi hoấ
àêët nûúác hiïån nay, Àẫng ta hïët sûác ch trổng nhiïåm
v xêy dûång, tùng cûúâng vâ kiïån toân nhâ nûúác,
khùèng àõnh rộ ch trûúng: “tiïëp tc cẫi cấch bưå mấy
nhâ nûúác, xêy dûång vâ hoân thiïån nhâ nûúác Cưång
hoâ xậ hưåi ch nghơa Viïåt Nam”, nhùçm xêy dûång
Nhâ nûúác ta thêåt sûå trong sẩch, vûäng mẩnh, hoẩt
àưång cố hiïåu quẫ, xûáng àấng lâ nhâ nûúác phấp quìn
xậ hưåi ch nghơa ca nhên dên, do nhên dên vâ vò
nhên dên.
Àïí cung cêëp thïm cho bẩn àổc tû liïåu nghiïn
cûáu vâ tham khẫo vïì tònh hònh thïë giúái ngây nay,
àùåc biïåt lâ vai trô vâ chûác nùng hoẩt àưång ca mưåt sưë
nhâ nûúác trïn thïë giúái, Nhâ xët bẫn Chđnh trõ qëc
gia xët bẫn cën sấch: Nhâ nûúác trong mưåt thïë giúái
àang chuín àưíi, do Ngên hâng thïë giúái êën hânh nùm

quẫ tưët hún trong mưåt thïë giúái àang thay àưíi nhanh
chống.
Nhûäng vêën àïì trïn cố võ trđ cao trong chûúng
trònh nghõ sûå ca cấc nûúác àang phất triïín vâ cấc
nûúác cưng nghiïåp. Trong nhûäng nùm gêìn àêy, nhiïìu
nûúác rt ra bâi hổc cho rùçng nhâ nûúác khưng thïí tûå
thûåc hiïån àûúåc cấc lúâi hûáa ca mònh: cấc nïìn kinh tïë
àang chuín àưíi àậ phẫi chuín hûúáng theo kinh tïë
thõ trûúâng vâ tẩi àẩi bưå phêån thïë giúái àang phất triïín,
cấc chiïën lûúåc phất triïín do nhâ nûúác àống vai trô
ch chưët àïìu àậ thêët bẩi. Do thêët bẩi ca nhûäng sûå
can thiïåp ca chđnh ph, cấc nïìn kinh tïë hưỵn húåp
trong thïë giúái cưng nghiïåp hoấ cng àậ quët àõnh
theo cú chïë thõ trûúâng. Nhiïìu ngûúâi cẫm thêëy rùçng
kïët quẫ lưgđch cëi cng ca têët cẫ cấc cẫi cấch àố lâ
nhâ nûúác chó côn lẩi mưåt vai trô tưëi thiïíu, khưng cố
hẩi nhûng cng khưng lâm àûúåc nhiïìu àiïìu tưët.
Bấo cấo nây xin giẫi thđch tẩi sao quan àiïím
cûåc àoan àố lâ trấi vúái nhûäng chûáng cúá vïì thùỉng lúåi
ca cưng cåc phất triïín trong thïë k XIX ca cấc
nïìn kinh tïë cưng nghiïåp ngây nay hóåc nhûäng cêu
chuån thêìn k vïì tùng trûúãng ca Àưng Ấá trong
thúâi k sau chiïën tranh. Cấc vđ d àố khưng nhûäng
hưỵ trúå quan àiïím vïì nhâ nûúác tưëi thiïíu mâ côn chûáng
minh rùçng sûå phất triïín àôi hỗi mưåt nhâ nûúác hiïåu
quẫ, mưåt nhâ nûúác àống vai trô xc tấc, lâm dïỵ dâng,
khuën khđch vâ bưí khuët nhûäng hoẩt àưång ca cấc
xđ nghiïåp tû nhên vâ cấc cấ nhên. Àiïìu chùỉc chùỉn lâ
sûå phất triïín do nhâ nûúác khưëng chïë àậ thêët bẩi.
Nhûng sûå phất triïín khưng cố nhâ nûúác cng àậ thêët

chưët àưëi vúái phất triïín, vâ àiïìu àố sệ nêng cao
hiïåu quẫ ca hổ.
3LÚÂI NỐI ÀÊÌU
• Hai, vúái thúâi gian, nïn tòm cấch cẫi tiïën khẫ nùng
ca nhâ nûúác bùçng tùng cûúâng cấc thïí chïë cưng
cưång. Bấo cấo nhêën mẩnh àùåc biïåt vâo nhûäng cú
chïë kđch thđch cấc quan chûác lâm cưng viïåc tưët
hún vâ linh hoẩt hún, àưìng thúâi cố nhûäng cú chïë
àïí kiïìm chïë hânh vi àưåc àoấn vâ tham nhng.
Cùn cûá vâo nhûäng vđ d vïì nhûäng qëc gia àậ
thânh cưng vâ khưng thânh cưng vâ vïì cẫi cấch nhâ
nûúác trïn thïë giúái, Bấo cấo bân sêu vïì chiïën lûúåc hai
phêìn vâ cho thêëy chiïën lûúåc àố cố thïí àûúåc thûåc hiïån
nhû thïë nâo tûâ mưåt sưë àiïím xët phất. Àiïìu cố
nghơa lâ mùåc d bưëi cẫnh tònh hònh rêët àa dẩng, nhûng
rộ râng cấc nhâ nûúác hiïåu quẫ àïìu cố nhûäng àùåc àiïím
chung. Mưåt, cấc chđnh ph àố àậ àùåt ra nhûäng quy
tùỉc lâm cú súã cho nhûäng giao dõch tû nhên vâ úã mûác
àưå rưång hún cho xậ hưåi dên sûå. Hai, bẫn thên cấc
chđnh ph àậ tn th cấc quy tùỉc àố, àậ hânh àưång
mưåt cấch àấng tin cêåy vâ cố thïí dûå kiïën trûúác àûúåc
vâ àậ kiïím soất àûúåc tham nhng.
Xêy dûång mưåt nhâ nûúác hiïåu quẫ hún àïí hưỵ trúå
phất triïín bïìn vûäng vâ giẫm búát nghêo khố khưng
phẫi lâ àiïìu dïỵ dâng. Trong bêët cûá tònh hònh nâo,
nhiïìu ngûúâi cẫm thêëy rùçng cûá duy trò tònh trẩng nhâ
nûúác nhû c sệ cố lúåi cho àùåc quìn ca hổ, d rùçng
àiïìu àố sệ cố hẩi cho phc lúåi ca nhâ nûúác. Cêìn phẫi
cố thúâi gian vâ cưë gùỉng chđnh trõ àïí khùỉc phc sûå
chưëng àưëi ca hổ. Nhûng Bấo cấo cho thêëy rùçng cấc

thïë giúái trûúác àêy, àậ nêng cao rêët nhiïìu hiïíu biïët ca chng tưi vïì phất triïín.
James D.Wolfensohn
Ch tõch
Ngên hâng thïë giúái
Ngây 30-5-1997
LÚÂI NHÂ XËT BẪN
LÚÂI NỐI ÀÊÌU
TƯÍNG QUẤT
PHÊÌN MƯÅT TÛ DUY LẨI VÏÌ NHÂ NÛÚÁC TRÏN TOÂN THÏË GIÚÁI
Chûúng 1 Vai trô tiïën triïín ca nhâ nûúác
Chûúng 2 Têåp trung trúã lẩi vâo hiïåu quẫ ca nhâ nûúác
PHÊÌN HAI LÂM CHO VAI TRÔ TÛÚNG XÛÁNG VÚÁI NÙNG LÛÅC
Chûúng 3 Bẫo àẫm nhûäng ngun tấc cú bẫn vïì kinh tïë vâ xậ hưåi
Chûúng 4 Ni dûúäng thõ trûúâng: Tûå do hoấ, àiïìu tiïët vâ chđnh sấch cưng nghiïåp
PHÊÌN BA LÂM SƯËNG LẨI NÙNG LÛÅC THÏÍ CHÏË
Chûúng 5 Xêy dûång cấc thïí chïë cho mưåt khu vûåc nhâ nûúác cố nùng lûåc.
Chûúng 6 Kiïìm chïë hânh àưång àưåc àoấn chun quìn ca nhâ nûúác vâ nẩn tham nhng.
Chûúng 7 Àûa nhâ nûúác túái gêìn dên hún
Chûúng 8 Tẩo àiïìu kiïån dïỵ dâng cho hânh àưång têåp thïí qëc tïë
PHÊÌN BƯËN XOẤ BỖ NHÛÄNG TRÚÃ NGẨI ÀÏÍ PHẤT TRIÏÍN
Chûúng 9 Thấch thûác ca sûå khúãi xûúáng vâ duy trò nhûäng cẫi cấch
Chûúng 10 Chûúng trònh nghõ sûå cho thay àưíi
Ch thđch k thåt
Ch thđch vïì thû mc
Ph lc: Nhûäng chó sưë chổn lổc vïì tâi chđnh cưng cưång
NHÛÄNG CHĨ SƯË CHỔN LỔC VÏÌ TỊNH HỊNH PHẤT TRIÏÍN THÏË GIÚÁI
HƯÅP
1. Chùång àûúâng ài àïën mưåt nhâ nûúác cố hiïåu quẫ hún
2. Àưå tđn nhiïåm, àêìu tû vâ tùng trûúãng
MC LC

5.6 Trau dưìi nhûäng ngûúâi tưët nhêët vâ giỗi nhêët: hïå thưëng tuín quan chûác trấi vúái hïå thưëng múã
5.7 Xêy dûång tinh thêìn têån tu ca cưng nhên viïn: chđnh quìn tưët tẩi bang Ceara ca Braxin
6. 1 Sûå tham gia ca dên chng àậ cẫi tiïën quìn tâi sẫn vâ giẫi quët tranh chêëp nhû thïë nâo úã Pïru
6.2 Nhûäng bưå mấy chđnh trõ thânh phưë úã M vâ cẫi cấch ca chng
6.3 Àêëu tranh chưëng tham nhng úã Uganàa
6.4 U ban àưåc lêåp chưëng tham nhng ca Hưìng Cưng
7.1 Dû lån cưng chng vâ nhâ nûúác
7.2 Viïåc quẫn l nhûäng xậ hưåi àa sùỉc tưåc úã Malaixia vâ Mưrixú
7.3 Vưën xậ hưåi cố gò quan trổng?
7.4 Cấc khẫo sất ca khấch hâng àïí thc àêíy cẫi tiïën dõch v úã ÊËn Àưå, Uganàa vâ Nicaragoa
7.5 Sûå tham gia ca cưng dên cố cẫi thiïån àûúåc kïët quẫ thûåc hiïån dûå ấn hay khưng?
7.6 Nhûäng cẩm bêỵy trong quan hïå giûäa cấc cêëp chđnh quìn: nhûäng kinh nghiïåm ca Braxin vâ Trung
Qëc
7.7 Viïåc tđnh toấn nhûäng trúå cêëp phên àïìu tâi chđnh
8. 1 Tưí chûác thûúng mẩi thïë giúái (WTO) - mưåt cú chïë qëc tïë cho viïåc àem lẩi sûå tin cêåy cho chđnh sấch qëc
gia
8.2 Viïåc nghiïn cûáu nưng nghiïåp qëc tïë cố lúåi cho cấc nûúác viïån trúå ra sao
6 BẤO CẤO VÏÌ TỊNH HỊNH PHẤT TRIÏÍN THÏË GIÚÁI 1997
8.3 Nhûäng thấch thûác ca sûå thay àưíi khđ hêåu toân cêìu àưëi vúái sûå húåp tấc qëc tïë
8.4 Viïåc cng chia sễ gấnh nùång bẫo vïå mưi trûúâng
8.5 Lúåi tûác thu àûúåc tûâ hoâ bònh toân cêìu lúán àïën nhû thïë nâo?
9.1 Viïåc cên nhùỉc cấi giấ phẫi trẫ vâ nhûäng lúåi đch vïì chđnh trõ ca cẫi cấch
9.2 Nhâ nûúác bốc lưåt dûúái triïìu àẩi Duvalier úã Haiti
9.3 Cẫi cấch trûúác sûå àe doẩ tûâ bïn ngoâi: cåc Phc hûng Minh Trõ úã Nhêåt Bẫn
9.4 Cưng ûúác Moncloa úã Têy Ban Nha
9.5 Chûúng trònh cẫi cấch nùm 1989 ca Vïnïxụla vâ sûå àẫo ngûúåc ca nố
10.1 Sûå sp àưí nhâ nûúác vâ hún thïë nûäa úã Xưmali
10.2 Nhûäng chưëng àúä kinh tïë ca xung àưåt: trûúâng húåp ca Libïria
BIÏÍU ÀƯÌ
1. Nhâ nûúác àậ phất triïín úã mổi núi

6. 1 Mûác àưå tham nhng cao vâ khố dûå àoấn lâm phûúng hẩi àïën àêìu tû
6.2 Mưåt sưë nhên tưë ài kêm vúái tham nhng
7MC LC
7.1 Thïë giúái àậ trúã nïn dên ch hún nhiïìu tûâ nùm 1980
7.2 Nhûäng tưí chûác úã àiïím giao nhau ca nhâ nûúác, thõ trûúâng vâ xậ hưåi dên sûå
7.3 Nhûäng quy tùỉc cai trõ theo chiïìu dổc vâ nhûäng biïån phấp khuën khđch theo chiïìu ngang hònh thânh
nùng lûåc ca chđnh quìn àõa phûúng
8.1 Nhiïìu nûúác àang núái lỗng nhûäng kiïìm chïë vïì vưën qëc tïë
8.2 Nhûäng dông ngûúâi t nẩn trân ngêåp chêu Phi, chêu Ấ vâ chêu Êu
8.3 Nhûäng chđnh sấch khưng tưët triïåt tiïu tấc àưång ca viïån trúå
9.1 Nhûäng cưng nhên giâ hún sệ mêët quìn lúåi trong viïåc cẫi cấch cấc khoẫn trúå cêëp hûu trđ, côn nhûäng
cưng nhên trễ sệ giânh àûúåc quìn lúåi
9.2 Nhiïìu quìn ph quët gip nhâ nûúác chưëng lẩi ấp lûåc àôi múã rưång phc lúåi
BẪNG
1.1 Cấc chûác nùng ca nhâ nûúác
3.1 Bẫo hiïím xậ hưåi, trúå gip xậ hưåi vâ cấc chûúng trònh dânh cho ngûúâi nghêo úã cấc nûúác àang phất triïín:
nhûäng àùåc àiïím vâ bâi hổc
3.2 Núå lûúng hûu êín úã cấc nûúác chổn lổc
4.1 Ûúác tđnh vïì lúåi đch phc lúåi tûâ viïåc phi àiïìu tiïët úã M (t USD)
4.2 Mưåt loẩt kinh nghiïåm thïí chïë
5.1 Nhûäng cú chïë nhùçm phên phất dõch v
7.1 Nhûäng thay àưíi trong tâi chđnh ca nhûäng chđnh quìn cêëp dûúái qëc gia úã mưåt sưë nûúác chổn lổc
7.2 Nhûäng àùåc àiïím vïì cêìu vâ cung ca nhûäng hâng hoấ cưng cưång cêëp qëc gia vâ cêëp àõa phûúng
7.3 Nhûäng phên cưng cố thïí cố vïì thụë vâ chđ tiïu cho cấc cêëp chđnh quìn
7.4 Nhûäng ngun tùỉc vâ nhûäng cấch lâm tưët nhêët trong xêy dûång kïë hoẩch tâi trúå
7.5 Chiïën lûúåc phên cêëp ph húåp vúái nùng lûåc ca chđnh quìn
9.1 Sûå sùỉp xïëp cấc nhốm cố quìn lúåi, nhûäng cấi giấ phẫi trẫ vïì mùåt chđnh trõ vâ viïåc àõnh ra cấc bûúác
chiïën thåt vïì cẫi cấch theo loẩi cẫi cấch
9.2 Hiïåu quẫ dûå tđnh thu àûúåc tûã nhûäng ngânh dõch v cưng cưång àûúåc tû nhên hoấ úã ấchentina
9.3 Nhûäng cẫi cấch thåc thïë hïå thûá nhêët vâ thïë hïå thûá hai

NGO:Tưí chûác phi chđnh ph
OECD:Tưí chûác húåp tấc vâ phất triïín kinh tïë
PPP:Ngang giấ sûác mua
8 BẤO CẤO VÏÌ TỊNH HỊNH PHẤT TRIÏÍN THÏË GIÚÁI 1997
TRÏN KHÙỈP THÏË GIÚÁI NGÂY NAY, NHÂ NÛÚÁC
ÀANG LÂ VÊËN ÀÏÌ CÊÌN PHẪI ÀÛÚÅC XEM XẾT
ÀÏËN. Nhûäng diïỵn biïën sêu rưång vâ to lúán ca kinh
tïë thïë giúái àôi hỗi chng ta phẫi nhòn lẩi nhûäng vêën
àïì cùn bẫn vïì nhâ nûúác: nhâ nûúác nïn cố vai trô gò,
nhâ nûúác cố thïí lâm gò vâ khưng thïí lâm gò vâ lâm
thïë nâo lâ tưët nhêët.
Nùm mûúi nùm qua àậ chó cho chng ta mưåt
cấch rộ râng têët cẫ nhûäng lúåi đch vâ hẩn chïë trong
hoẩt àưång ca nhâ nûúác, àùåc biïåt lâ trong viïåc thc
àêíy phất triïín. Cấc chđnh ph àậ gip cố nhûäng cẫi
thiïån to lúán vïì giấo dc vâ chùm sốc sûác khoễ cng
nhû giẫm sûå bêët bònh àùèng trong xậ hưåi. Tuy nhiïn,
cấc hoẩt àưång ca chđnh ph cng àậ dêỵn àïën mưåt sưë
kïët quẫ àấng bìn. Vâ ngay cẫ khi trûúác kia chđnh
ph àậ lâm tưët cưng viïåc ca mònh, thò nhiïìu ngûúâi
lo ngẩi rùçng chđnh ph sệ khưng thïí thđch ûáng vúái
cấc nhu cêìu ngây câng tùng ca mưåt nïìn kinh tïë thïë
giúái àang trong quấ trònh toân cêìu hoấ.
Cố rêët nhiïìu mưëi lo ngẩi vâ nhûäng vêën àïì múái
rêët khấc nhau vïì vai trô ca nhâ nûúác, song bưën diïỵn
biïën múái àêy àậ lâm cho chng àùåc biïåt trúã nïn bûác
xc:
• Sûå sp àưí ca cấc nïìn kinh tïë kiïím soất vâ mïånh
lïånh úã Liïn Xư c vâ Trung vâ Àưng Êu.
• Sûå khng hoẫng tâi chđnh ca cấc nhâ nûúác phc

mang dấng vễ riïng ca nố. Nhûng tđnh hïët sûác àa
dẩng nây sệ lâm phong ph thïm àiïìu tra ca bấo
cấo nây vïì viïåc tẩi sao vâ bùçng cấch nâo mưåt sưë nhâ
nûúác lâm tưët hún cấc nhâ nûúác khấc trong viïåc duy
trò sûå phất triïín, xốa bỗ nghêo nân vâ thđch ûáng vúái
sûå thay àưíi.
TƯÍNG QUẤT
9TƯÍNG QUẤT
Tû duy lẩi vïì nhâ nûúác trïn toân thïë giúái
Thïë giúái àang thay àưíi vâ cng vúái àố, nhûäng tûúãng
vïì vai trô ca nhâ nûúác trong phất triïín kinh tïë vâ
xậ hưåi cng àang thay àưíi. Sûå têåp trung ch ëu ngây
nay àïën vai trô ca nhâ nûúác gúåi nhúá lẩi mưåt k
ngun trûúác, khi mâ thïë giúái vûâa nưíi lïn tûâ nhûäng
tân phấ ca Chiïën tranh thïë giúái thûá hai vâ phêìn lúán
cấc nûúác àang phất triïín vûâa múái giânh àûúåc àưåc
lêåp. Khi àố, sûå phất triïín dûúâng nhû lâ mưåt thấch
thûác cố thïí vûúåt qua àûúåc dïỵ dâng vâ phêìn lúán chó
mang tđnh k thåt. Nhûäng cưë vêën vâ chun gia k
thåt tưët sệ thẫo ra cấc chđnh sấch tưët, vâ sau àố cấc
chđnh ph tưët sệ thûåc hiïån chng àïí cố mưåt xậ hưåi
tưët. Sûå can thiïåp do nhâ nûúác dêỵn dùỉt àậ nhêën mẩnh
vâo nhûäng thêët bẩi ca thõ trûúâng vâ trao cho nhâ
nûúác vai trô trung têm trong viïåc hiïåu chónh nhûäng
thêët bẩi nây. Nhûng nhûäng nhêån thûác thïí chïë tiïìm
êín trong thïë giúái quan nây, nhû têët cẫ chng ta àïìu
nhêån thûác rộ ngây nay, lâ quấ àún giẫn. Sûå linh hoẩt
trong viïåc thûåc hiïån cấc chđnh sấch do cấc nhâ k trõ
lêåp ra àûúåc àùåt úã võ trđ cao qu. Viïåc thûåc hiïån tinh
thêìn trấch nhiïåm thưng qua nhûäng kiïím tra vâ cên

chêët lûúång, tûâ quy mư to lúán ca nhâ nûúác vâ phẩm
vi can thiïåp ca nhâ nûúác sang tđnh hiïåu quẫ trong
viïåc àấp ûáng cấc nhu cêìu ca ngûúâi dên.
Giưëng nhû trong nhûäng nùm 1940, sûå têåp trung
àûúåc lùåp lẩi ngây nay vïì vai trô ca nhâ nûúác bùỉt
ngìn tûâ nhûäng diïỵn biïën rêët quan trổng trong nïìn
kinh tïë toân cêìu àậ lâm thay àưíi vïì cú bẫn mưi trûúâng
hoẩt àưång ca nhâ nûúác. Sûå hưåi nhêåp toân cêìu ca
cấc nïìn kinh tïë àậ thu hểp phẩm vi ca cấch ûáng xûã
àưåc àoấn tu tiïån. Cấc biïíu thụë, quy àõnh àêìu tû vâ
Ghi ch: Dûä liïåu cho cấc nûúác OECD dânh cho chđnh ph trung
ûúng vâ chđnh quìn àõa phûúng bao gưìm cẫ chi tiïu cho an ninh
hxậ hưåi. Xem Ch thđch k thåt àïí biïët thïm chi tiïët. Ngìn:
Tanzi vâ Schuknecht 1995; OECD, cấc nùm khấc nhau; IMF, cấc
nùm khấc nhau (b).
Biïíu àưì 1
Nhâ nûúác àậ phất triïín úã mổi núi
10 BẤO CẤO VÏÌ TỊNH HỊNH PHẤT TRIÏÍN THÏË GIÚÁI 1997
chđnh sấch kinh tïë phẫi thđch ûáng hún bao giúâ hïët vúái
nhûäng thưng sưë ca mưåt nïìn kinh tïë thïë giúái àậ àûúåc
toân cêìu hoấ. Sûå thay àưíi cưng nghïå àậ múã ra nhûäng
cú hưåi múái cho viïåc phên tấch cấc dõch v vâ cho phếp
cấc thõ trûúâng cố vai trô lúán hún. Nhûäng thay àưíi nây
cng cố nghơa lâ phẫi cố nhûäng vai trô múái vâ khấc
biïåt cho chđnh quìn, khưng côn lâ mưåt ngûúâi cung
ûáng àún àưåc, mâ lâ mưåt ngûúâi tẩo àiïìu kiïån thån lúåi
vâ lâ ngûúâi àiïìu phưëi. Cấc nhâ nûúác àậ gùåp phẫi sûác
ếp ngay cẫ khi mâ cấc chđnh quìn trûúác kia àậ cố vễ
hoẩt àưång tưët. Nhiïìu nûúác cưng nghiïåp àậ phẫi vêåt
lưån vúái nhâ nûúác phc lúåi mâ giúâ àêy àậ trúã nïn quấ

Chiïën lûúåc hai phêìn
Lâm cấch nâo àïë chng ta cố thïí xun qua àûúåc múá
hưỵn àưån cấc vêën àïì vâ sûác ếp mâ giúâ àêy cấc nhâ
nûúác trïn thïë giúái àang gùåp phẫi? Khưng cố mưåt cưng
thûác chung ph húåp vúái têët cẫ nhùçm cố àûúåc mưåt nhâ
nûúác hoẩt àưång cố hiïåu quẫ àûúåc khuën nghõ úã àêy.
Phẩm vi nhûäng khấc biïåt giûäa cấc nhâ nûúác lâ vư
cng to lúán cng nhû nhûäng xët phất àiïím ca cấc
nhâ nûúác cng hïët sûác khấc nhau. Vò vêåy, bấo cấo
nây àng ra chó tẩo mưåt khn khưí rưång lúán àïí giẫi
quët vêën àïì vïì tđnh hiïåu quẫ ca nhâ nûúác trïn
khùỉp thïë giúái. Nố chó ra mưåt sưë cấch thûác àïí thu hểp
khoẫng cấch ngây câng tùng giûäa cấc u cêìu àưëi vúái
nhâ nûúác vâ khẫ nùng ca cấc nhâ nûúác àïí àấp ûáng
cấc u cêìu àố. Lâm cho cấc xậ hưåi chêëp nhêån mưåt sûå
àõnh nghơa lẩi vïì trấch nhiïåm ca nhâ nûúác sệ lâ
mưåt phêìn ca giẫi phấp nây. Àiïìu nây sệ bao gưìm
mưåt sûå lûåa chổn chiïën lûúåc vïì cấc hânh àưång têåp thïí
mâ cấc nhâ nûúác sệ cưë gùỉng thc àêíy, cưång vúái nhûäng
nưỵ lûåc lúán hún àïí trt bỗ gấnh nùång trïn vai nhâ
nûúác bùçng cấch àûa cấc cưng dên vâ cưång àưìng tham
gia vâo viïåc cung cêëp nhûäng hâng hoấ têåp thïí cú bẫn.
Thïë nhûng, thu hểp hay giẫm nhể vai trô ca
nhâ nûúác cố thïí khưng phẫi lâ mc tiïu ca sûå nghiïåp
cẫi cấch. Thêåm chđ nïëu cố sûå chổn lổc lúán hún vâ sûå
nhúâ cêåy lúán hún vâo xậ hưåi cưng dên vâ cấc hậng tû
nhên thò viïåc àấp ûáng mưåt loẩt rưång lúán nhûäng nhu
cêìu chung mưåt cấch cố hiïåu quẫ hún sệ vêỵn cûá cố
nghơa lâ lâm cho cấc thïí chïë trung têm ca nhâ nûúác
hoẩt àưång tưët hún. Àïí phc lúåi con ngûúâi àûúåc nêng

thưng qua sûå tham gia ca dên vâ sûå phi têåp
trung hoấ rưång rậi hún. Nhû vêåy, bấo cấo nây
khưng chó hûúáng sûå ch vâo viïåc nhêën mẩnh
trúã lẩi vai trô ca nhâ nûúác, mâ côn chó ra cấch
thûác cấc nûúác cố thïí bùỉt àêìu mưåt quấ trònh xêy
dûång lẩi nùng lûåc nhâ nûúác.
Lâm cho vai trô ph húåp vúái nùng lûåc
Lâm cho vai trô tûúng xûáng vúái nùng lûåc khưng phẫi
lâ mưåt thưng àiïåp àún giẫn vïì phấ bỗ nhâ nûúác. Trong
mưåt sưë lơnh vûåc, rêët cêìn thiïët phẫi cố sûå têåp trung
nhiïìu hún àïí nêng cao tđnh hiïåu quẫ: chổn lâm gò vâ
khưng lâm gò lâ vư cng quan trổng. Tuy nhiïn, àiïìu
nây cng kếo theo viïåc chổn cấch tiïën hânh sûå viïåc
nhû thïë nâo - lâm thïë nâo àïí phên phưëi cấc dõch v
cú bẫn, cung cêëp cú súã hẩ têìng, àiïìu tiïët nïìn kinh tïë
- chûá khưng chó lâ cố nïn lâm chng hay khưng. Cố
rêët nhiïìu sûå lûåa chổn úã àêy vâ chng phẫi thđch húåp
vúái hoân cẫnh ca mưỵi nûúác.
Cưng viïåc àêìu tiïn ca cấc nhâ nûúác: thûåc hiïån àng
nhûäng vêën àïì cú bẫn
Nùm nhiïåm v cú bẫn nùçm úã trung têm sûá mïånh ca
mổi chđnh ph mâ nïëu khưng cố chng thò sûå phất
triïín bïìn vûäng, cố sûå cng chia sễ vâ giẫm nghêo
khưí lâ khưng thïí cố àûúåc:
• Thiïët lêåp mưåt cú súã phấp låt
• Duy trò mưåt mưi trûúâng chđnh sấch khưng lïåch
lẩc, kïí cẫ sûå ưín àõnh kinh tïë vơ mư
• Àêìu tû vâo cấc dõch v xậ hưåi cú bẫn vâ cú súã hẩ
têìng cú bẫn
• Bẫo vïå nhốm ngûúâi dïỵ bõ tưín thûúng

cho mònh: Nhû biïíu àưì dûúái àêy minh hoẩ, cấc nûúác úã
Vng I theo àíi rêët nhiïìu hoẩt àưång mưåt cấch khưng xấc
àõnh rộ tiïu àiïím, mùåc d nùng lûåc ca nhâ nûúác rêët đt, vâ
nhûäng nưỵ lûåc ca cấc nûúác nây tỗ ra khưng cố hiïåu quẫ.
Tuy nhiïn cấc nûúác khưng thïí chuín àïën VngIII trong
mưåt súám mưåt chiïìu - xêy dûång nùng lûåc àôi hỗi phẫi cố
thúâi gian. Con àûúâng ài àïën cố hiïåu quẫ lúán hún, àêìu tiïn
lâ, cêìn phẫi ài qua viïåc têåp trung giẫi quët nhûäng nhiïåm
v cú bẫn vâ nêng cao nùng lûåc hẩn chïë ca nhâ nûúác
thưng qua húåp tấc vúái giúái kinh doanh vâ xậ hưåi cưng dên
(VngII). Cấc nûúác cố thïí tiïën dêìn àïën Vng III bùçng
cấch cng vúái thúâi gian tùng cûúâng nùng lûåc ca mònh.
Hưåp 1
Chùång àûúâng ài àïën mưåt nhâ nûúác cố hiïåu quẫ hún
nûäa nhùçm tùng cûúâng tđnh hiïåu lûåc ca nhâ
nûúác. Àiïìu àố cố nghơa lâ tùng cûúâng kïët quẫ
hoẩt àưång ca cấc thïí chïë nhâ nûúác, cẫi thiïån
tiïìn lûúng vâ cấc biïån phấp khuën khđch. Vâ
àiïìu àố cố nghơa lâ lâm cho nhâ nûúác cố khẫ
nùng àấp ûáng nhiïìu hún cấc nhu cêìu ca ngûúâi
12 BẤO CẤO VÏÌ TỊNH HỊNH PHẤT TRIÏÍN THÏË GIÚÁI 1997
trong thu ht àêìu tû tû nhên khưng kếm gò nưåi dung
ca nhûäng quy àõnh vâ chđnh sấch nây.
Mưåt cåc khẫo sất, àùåc biïåt àïí phc v cho bấo
cấo nây, vïì nhûäng nhâ doanh nghiïåp trong nûúác
(chđnh thûác vâ khưng chđnh thûác) úã 60 nûúác àậ khùèng
àõnh mưåt àiïìu mâ têët cẫ chng ta cng àậ biïët àïën
vúái tđnh cấch giai thoẩi: nhiïìu nûúác thiïëu nhûäng cú
súã thïí chïë cú bẫn cho phất triïín thõ trûúâng (Hưåp 2).
Mûác àưå tưåi phẩm vâ bẩo lûåc cấ nhên cao vâ bưå mấy tû

àïì gò). Trung bònh thò nhûäng cêu trẫ lúâi, nhû úã mẫng bïn
trấi xấc àõnh cho mưỵi vng, tẩo ra mưåt chó bấo chung vïì
àưå àấng tin cêåy ca khn khưí thïí chïë (úã àêy cấc nûúác
OECD cố thu nhêåp cao àûúåc lêëy lâm chín) theo àấnh
giấ ca cấc nhâ doanh nghiïåp tû nhên - chng ta gổi nố
lâ mûác àưå tđn nhiïåm. Hai mẫng côn lẩi cho thêëy rùçng mưåt
khi mâ nhûäng khấc biïåt trong thu nhêåp vâ giấo dc, vâ
nhûäng lïåch lẩc chđnh sấch àûúåc kiïím soất thò sệ cố mưåt
tûúng quan mẩnh mệ giûäa àưå tđn nhiïåm ca cấc nûúác vâ
thânh tđch tùng trûúãng vâ àêìu tû ca chng. Mûác àưå tđn
nhiïåm àûúåc cùn cûá vâo nhêån thûác ca cấc nhâ àêìu tû.
Nhûng chđnh nhûäng nhêån thûác nây lâ nhûäng nhên tưë quët
àõnh hânh vi àêìu tû.
13TƯÍNG QUẤT
ca xậ hưåi. Sûå thiïëu låt thûúâng cố liïn quan àïën cấi
cẫm giấc bõ àêíy ra ngoâi lïì nối lïn tiïëng nối ca hổ.
Cấc chđnh sấch cưng cưång cố thïí àẫm bẫo rùçng sûå
tùng trûúãng àûúåc chia sễ cho têët cẫ mổi ngûúâi vâ rùçng
nố gốp phêìn vâo viïåc giẫm nghêo khưí vâ bêët cưng.
Nhûng àiïìu nây chó cố thïí cố nïëu cấc chđnh ph àùåt
nhûäng ngun tùỉc cú bẫn lïn võ trđ cao trong danh
sấch nhûäng ûu tiïn.
Cấc chđnh sấch vâ chûúng trònh nhiïìu khi khưng
àûa àûúåc nhûäng ngìn tâi ngun vâ dõch v àïën
vúái nhûäng ngûúâi cêìn chng hún cẫ. ẫnh hûúãng chđnh
trõ ca nhûäng ngûúâi giâu cố h ún trong xậ hưåi àưi khi
khiïën cấc chđnh ph phẫi chi tiïu hún gêëp nhiïìu lêìn
cho nhûäng sinh viïn giâu cố vâ trung lûu úã cấc trûúâng
àẩi hổc so vúái chi tiïu vâo giấo dc cú súã cho àẩi bưå
phêån dên chng vâ vâo hổc bưíng cho nhûäng ngûúâi

trûúâng àïí gip cho viïåc cẫi thiïån mưi trûúâng, cố thïí
thânh cưng úã núi mâ sûå àiïìu tiïët khưng thïí lâm àûúåc.
Cấc nûúác àang sûã dng nhûäng cưng c nây, vúái nhûäng
kïët quẫ àêìy hûáa hển, úã bưën lơnh vûåc:
• Khai thấc sûác mẩnh ca cưng lån
• Àiïìu chónh linh hoẩt hún
• Ấp dng nhûäng cú chïë tûå àiïìu chónh
• Lûåa chổn nhûäng cưng c cố hiïåu quẫ dûåa vâo thõ
trûúâng.
Vûúåt ra ngoâi phẩm vi ẫnh ûáng ngun tùỉc cú
bẫn: nhâ nûúác khưng cêìn thiïët lâ mưåt ngûúâi cung
ûáng àưåc nhêët.
Cố sûå thûâa nhêån ngây câng tùng lâ úã nhiïìu nûúác, cấc
nhâ cung cêëp cưng cưång àưåc quìn vïì hẩ têìng cú súã,
cấc dõch v xậ hưåi vâ cấc hâng hoấ vâ dõch v khấc
chûa chùỉc àậ lâm têët cưng viïåc ca mònh. Àưìng thúâi,
nhûäng àưíi múái vïì cưng nghïå vâ tưí chûác àậ tẩo nhûäng
cú hưåi múái cho cấc nhâ cung cêëp tû nhên cẩnh tranh
trong nhûäng lơnh vûåc mâ trûúác àêy chó giúái hẩn úã
khu vûåc nhâ nûúác. Àïí têån dng nhûäng cú hưåi múái
nây vâ phên bưí tưët hún nùng lûåc đt ỗi ca khu vûåc
cưng cưång, cấc chđnh ph àang bùỉt àêìu tấch viïåc cung
cêëp tâi chđnh cho cú súã hẩ têìng vâ cấc dõch v ra khỗi
phẩm vi phên bưí ca mònh vâ thấo rúâi nhûäng bưå phêån
cẩnh tranh ca cấc thõ trûúâng cưng đch ra khỗi nhûäng
bưå phêån àưåc quìn. Cấc nhâ cẫi cấch cng àang àûa
cấc chûúng trònh riïng rệ vïì bẫo hiïím xậ hưåi, àûúåc
vẩch ra àïí giẫi quët nhûäng vêën àïì vïì y tïë vâ khưng
an toân trong viïåc lâm, ra khỗi cấc chûúng trònh vïì
hưỵ trúå xậ hưåi, chó nhùçm gip àúä nhûäng ngûúâi nghêo

trong khi kiïìm chïë viïåc lẩm dng quìn lûåc àưåc
quìn. Nhúâ cố nhûäng cẫi cấch àiïìu tiïët àûúåc àïì xûúáng
vâo àêìu nhûäng nùm 1980 mâ ngânh viïỵn thưng ca
Chilï àậ nhêån àûúåc àêìu tû lêu dâi ca khu vûåc tû
nhên, nêng cao chêët lûúång dõch v vâ sûå cẩnh tranh,
àưìng thúâi giẫm giấ sûã dng dõch v. Ngûúåc lẩi, trûúác
khi cố mưåt sưë sấng kiïën cẫi cấch múái àêy, sûå àiïìu tiïët
sai lïåch chûác nùng àậ lâm cho ngânh cưng nghiïåp
viïỵn thưng Philippin mâ vưën tûâ lêu àậ thåc chïë àưå
súã hûäu tû nhên lêm vâo tònh trẩng thiïëu àêìu tû. Kïët
quẫ ca àiïìu nây thêåt àấng bìn vâ thûúâng lâm cho
giấ dõch v tùng cao, lâm cho ngûúâi dên vâ cấc hậng
khấc phẫi chõu chi phđ cao. Thûúâng thò viïåc sûã dng
tưët nhêët nhûäng phûúng phấp lûåa chổn múái àang nưíi
lïn àïí khu vûåc tû nhên thûåc hiïån cung cêëp cú súã hẩ
têìng vâ cấc dõch v xậ hưåi cng sệ dûåa vâo mưåt khn
khưí àiïìu tiïët tưët.
CHĐNH SẤCH CƯNG NGHIÏÅP. Khi cấc thõ
trûúâng kếm phất triïín, nhâ nûúác àưi khi cố thïí giẫm
búát nhûäng vêën àïì vïì àiïìu phưëi vâ nhûäng lưỵ hưíng trong
thưng tin vâ khuën khđch phất triïín thõ trûúâng. Kïët
nhiïìu trong sưë cấc nïìn kinh tïë cưng nghiïåp lêu àúâi
nhêët hiïån nay àậ sûã dng nhûäng cú chïë khấc nhau
àïí kđch thđch phất triïín thõ trûúâng trong nhûäng giai
àoẩn phất triïín ban àêìu ca mònh. Gêìn àêy hún,
Nhêåt Bẫn, Hân Qëc vâ cấc nïìn kinh tïë khấc úã Àưng
Ấ àậ sûã dng mưåt loẩt nhûäng cú chïë àïí khuën khđch
thõ trûúâng ngoâi viïåc giẫi quët nhûäng ngun tùỉc cú
bẫn vïì kinh tïë, xậ hưåi vâ thïí chïë. Àưi khi, nhûäng can
thiïåp nây hoân toân àậ àûúåc cên nhùỉc k câng: chùèng

hoấ, mâ lâ cho phếp khu vûåc tû nhên phất triïín xoay
quanh khu vûåc nhâ nûúác. Tuy nhiïn, giẫi phấp nây
cố thïí khố thûåc hiïån khi mâ gấnh nùång tâi chđnh cao
vâ khi sûå cố mùåt ca nhûäng doanh nghiïåp nhâ nûúác
hoẩt àưång kếm hiïåu quẫ cẫn trúã viïåc cú cêëu lẩi hïët
sûác cêìn thiïët toân bưå nïìn kinh tïë.
Kinh nghiïåm àậ cho thêëy rùçng cấch thûác mâ tû
nhên hoấ àûúåc tiïën hânh cố tđnh chêët vư cng quan
trổng àưëi vúái nhûäng kïët quẫ cëi cng. Cấc nhên tưë
ch chưët lâ sûå minh bẩch trong quấ trònh thûåc hiïån,
àẩt àûúåc sûå tấn àưìng ca cưng nhên, tẩo ra súã hûäu
dûåa trïn mưåt cú súã rưång rậi vâ thïí chïë cẫi cấch àiïìu
tiïët thđch húåp. ÚÃ àêu tû nhên hoấ àûúåc tiïën hânh
thêån trổng, úã àố àậ cố nhûäng kïët quẫ tđch cûåc: chùèng
hẩn úã Chilï vâ Cưång hoâ Sếc. Têìm quan trổng ca tû
nhên hoấ trong chiïën lûúåc thc àêíy cấc thõ trûúâng cố
thïí khưng giưëng nhau, nhûng àưëi vúái nhiïìu nûúác àang
phất triïín mën giẫm quy mư ca nhâ nûúác quấ phònh
to, tû nhên hoấ phẫi àûúåc giẫi quët trûúác. Mưåt quấ
trònh tû nhên hoấ àûúåc tiïën hânh thêån trổng mang
lẩi nhûäng lúåi đch tđch cûåc vïì kinh tïë vâ tâi chđnh.
Nhêån biïët nhûäng giúái hẩn ca nhâ nûúác
Chòa khoấ àïí thûåc hiïån chđnh sấch àng dûå àõnh vâ
nhêët quấn lâ sûå ph húåp giûäa nhûäng nùng lûåc thïí
chïë vâ hânh àưång ca nhâ nûúác. ÚÃ cấc nhâ nûúác rêët
phất triïín, nùng lûåc hânh chđnh cai trõ thûúâng rêët
mẩnh vâ nhûäng kiïím tra vâ cên àưëi àûúåc thïí chïë hoấ
àậ hẩn chïë nhûäng hânh àưång àưåc àoấn, vâ thêåm chđ
côn tẩo cho cấc tưí chûác chđnh ph khẫ nùng linh hoẩt
trong viïåc theo àíi cấc nhiïåm v ca mònh. Ngûúåc

theo àíi cấc hïå thưëng dûåa vâo thõ trûúâng, mâ nhûäng
nùng lûåc cng àang thay àưíi. Mưåt sưë nûúác trong giai
àoẩn chuín àưíi giûä lẩi nhûäng nùng lûåc vưën cố dûúái
hònh thûác con ngûúâi cố phêím chêët nùng lûåc vâ thiïët
bõ hûäu dng, nhûng nhûäng nùng lûåc nây khưng àûúåc
tưí chûác àïí thûåc hânh cố kïët quẫ trong vai trô múái ca
chng. Àưi khi, nhûäng ưëc àẫo thûåc hiïån nưíi trưåi lẩi
àûúåc tòm thêëy úã nhûäng nûúác mâ hiïåu quẫ toân bưå lẩi
khưng cố. Nhiïåm v nêng cao hiïåu quẫ úã àêy úã mưåt
sưë mùåt nâo àố dïỵ hún vâ úã mưåt sưë mùåt lẩi khố hún: dïỵ
hún búãi vò nùng lûåc khưng bùỉt àêìu tûâ mưåt cú súã thêëp,
khố hún búãi vò xêy dûång lẩi nùng lûåc cố nghơa lâ thay
àưíi lẩi thấi àưå. Cẫi cấch khưng chó lâ vêën àïì àún thìn
phên cho mổi ngûúâi nhûäng trấch nhiïåm múái.
Biïíu àưì 2
Mưåt loẩt nhûäng cú chïë cố thïí nêng cao nùng lûåc nhâ nûúác
16 BẤO CẤO VÏÌ TỊNH HỊNH PHẤT TRIÏÍN THÏË GIÚÁI 1997
Cng cưë lẩi cấc thïí chïë nhâ nûúác
Thûâa nhêån nhûäng nùng lûåc hiïån cố, vâ cố thïí lâ ëu
kếm, ca nhâ nûúác khưng cố nghơa lâ ln ln chêëp
nhêån chng. Nhiïåm v ch chưët thûá hai trong cẫi
cấch nhâ nûúác lâ cng cưë lẩi nùng lûåc thïí chïë ca
nhâ nûúác bùçng cấch àûa ra cấc biïån phấp kđch thđch
àïí cấc quan chûác ca khu vûåc nhâ nûúác hoẩt àưång
tưët hún trong khi vêỵn kiïìm chïë nhûäng hânh àưång àưåc
àoấn.
Cấc nûúác phẫi àêëu tranh àïí xêy dûång nhûäng
thïí chïë cho mưåt khu vûåc nhâ nûúác cố hiïåu quẫ. Tđnh
chêët chđnh trõ lâ l do giẫi thđch sûå khố khùn ca
nhiïåm v nây. Chùèng hẩn, nhûäng lúåi đch cố thïë mẩnh

tónh vâ cêëp àõa phûúng. Sûå phên lêåp quìn lûåc câng
rưång rậi thò sưë àiïím ph quët cố thïí kiïím soất nhûäng
hânh àưång àưåc àoấn ca nhâ nûúác câng lúán. Nhûng
viïåc tùng gêëp bưåi sưë àiïím ph quët cố thïí lâ con dao
hai lûúäi: chng cố thïí lâm cho khố thay àưíi cẫ nhûäng
quy tùỉc cố hẩi lêỵn nhûäng quy tùỉc cố lúåi.
ÚÃ nhiïìu nûúác àang phất triïín, sûå giấm sất ca
tû phấp vâ lêåp phấp àưëi vúái hânh phấp côn ëu. Viïåc
àùåt ra cấc mc tiïu vâ nhûäng mưëi liïn kïët vúái cấc
chđnh sấch cêìn thiïët àïí àẩt àûúåc cấc mc tiïu àố àưi
khi côn rûúâm râ, nhûäng cú quan lêåp phấp bõ hẩn chïë
vïì thưng tin vâ nùng lûåc vâ sûå àưåc lêåp tû phấp bõ
xêm hẩi. Tû phấp àưåc lêåp lâ nhên tưë sưëng côn àïí àẫm
bẫo rùçng cấc cú quan lêåp phấp vâ hânh phấp phẫi
cng chõu trấch nhiïåm trûúác phấp låt, phẫi giẫi thđch
vâ cûúäng chïë thûåc hiïån cấc àiïìu khoẫn ca hiïën phấp.
Viïët låt lâ mưåt phêìn viïåc dïỵ dâng, nhûng àiïìu quan
trổng lâ phẫi lâm cho nhûäng àiïìu låt àûúåc cûúäng
chïë thûåc thi nïëu mưåt àêët nûúác mën àûúåc hûúãng
nhûäng lúåi đch ca mưåt chïë àưå phấp quìn àấng tin
cêåy. Nhûäng thïí chïë kiïìm chïë nây cêìn phẫi mêët nhiïìu
thúâi gian àïí thiïët lêåp, nhûng nhûäng cú chïë cam kïët
qëc tïë nhû sûå phấn xết qëc tïë, hay nhûäng bẫo
àẫm ca nhûäng cú quan qëc tïë cố thïí dng àïí thay
thïë tẩm thúâi cho nhûäng thïí chïë nây.
Mc tiïu ch ëu ca bêët k chiïën lûúåc cố hiïåu
quẫ nâo nhùçm àem lẩi sûác sưëng cho khu vûåc nhâ
nûúác sệ lâ lâm giẫm nhûäng cú hưåi cho tham nhng
bùçng cấch cùỉt bỗ quìn hânh àưång tu tiïån. Nhûäng
chđnh sấch giẫm búát sûå kiïím soất àưëi vúái ngoẩi thûúng,

tham nhng àûúåc nïu ra úã àêy vâ àậ cố àûúåc nhûäng
kïët quẫ àấng khđch lïå. Nhûäng cú chïë nhû vêåy cố thïí
àûúåc ấp dng trïn khùỉp toân cêìu: tham nhng, nhûng
lẩi khưng cưng nhêån lâ tham nhng, khưng phẫi lâ
àùåc trûng vïì vùn hoấ. Giẫm búát tham nhng sệ àôi
hỗi mưåt cấch tiïëp cêån theo nhiïìu hûúáng, phẫi àûa
khu vûåc tû nhên vâ toân thïí xậ hưåi tham gia mưåt
cấch rưång rậi hún. Kễ àt lốt cng phẫi chõu trấch
nhiïåm nhû kễ nhêån àt lốt; cấc hònh phẩt cố hiïåu
quẫ vïì cấc vêën àïì trong nûúác vâ qëc tïë cng lâ mưåt
phêìn ca giẫi phấp nây.
Àùåt nhâ nûúác vâo cåc cẩnh tranh mẩnh mệ hún
Cấc chđnh ph cố thïí nêng cao nùng lûåc vâ hiïåu quẫ
ca mònh bùçng cấch du nhêåp mưåt sûå cẩnh tranh lúán
Ghi ch: Mưỵi chó sưë lâ mưåt sưë trung bònh cho mưåt nhốm cấc nûúác. Xem Ch thđch k thåt àïí biïët thïm chi tiïët vâ phûúng phấp àõnh nghơa
ca nhûäng chó sưë nây. Giấ trõ cao hún ca chó sưë tham nhng cố nghơa lâ tham nhng nhiïìu hún vâ tûúng tûå àûúåc ấp dng cho cấc biïën sưë
khấc. Mẫng bïn trấi úã trïn dûåa vâo mưåt tûúng quan àún giẫn cho 39 nûúác cưng nghiïåp vâ àang phất triïín trong thúâi k 1984-1993 (àưëi vúái
chó sưë mếo mố chđnh sấch) vâ 1996 (àưëi vúái chó sưë tham nhng). Mẫng bïn phẫi úã trïn dûåa vâo mưåt thoấi triïín cố sûã dng tûâ 59 nûúác cưng
nghiïåp vâ àang phất triïín trong nùm 1996. Mẫng bïn trấi úã dûúái dûåa vâo mưåt thoấi triïín cố sûã dng dûä liïåu cho 35 nûúác àang phất triïín
trong giai àoẩn 1970-1990. Mẫng bïn phẫi úã dûúái dûåa vâo mưåt tûúng quan àún giẫn cho 20 nûúác cưng nghiïåp vâ àang phất triïín úã cëi
nhûäng nùm 1980 vâ vâo àêìu nhûäng nùm 1990; dûä liïåu vïì lûúng lâ cấc chó sưë trung bònh.
Ngìn: Nhûäng tđnh toấn ca àưåi ng nhên viïn Ngên hâng thïë giúái.
Biïíu àưì 3
Cấc nhên tưë ài kêm vúái tham nhng
18 BẤO CẤO VÏÌ TỊNH HỊNH PHẤT TRIÏÍN THÏË GIÚÁI 1997
hún vâo nhiïìu lơnh vûåc: trong thụ mûúán vâ thùng
chûác, trong hoẩch àõnh chđnh sấch vâ trong cấch thûác
phên phưëi cấc dõch v.
ÀÊÍY MẨNH CẨNH TRANH TRONG CÚ
QUAN DÊN SÛÅ. D lâ lêåp chđnh sấch, phên phưëi cấc

cú quan khấc trong chđnh ph.
Bùçng chûáng úã nhiïìu nûúác cho thêëy rùçng bưå mấy
quan chûác vúái nhûäng cấch thûåc hânh tuín dng vâ
thùng chûác cố tđnh cẩnh tranh hún, dûåa vâo sûå xûáng
àấng vâ àûúåc trẫ lûúng cao hún, thûúâng lâ nhûäng bưå
mấy cố nùng lûåc hún. ÚÃ mưåt sưë nûúác (Kïnia,
Philippin), sûå bưí nhiïåm chđnh trõ àậ trúã thânh têåp
quấn ùn sêu trong khi nhûäng nûúác nhû Hân Qëc lẩi
àûúåc lúåi tûâ viïåc dûåa vâo chïë àưå tuín dng mang
tđnh cẩnh tranh mẩnh vâ mưåt chïë àưå thùng chûác cưng
khai khen thûúãng sûå xûáng àấng. Nhûäng cẫi cấch àang
diïỵn ra úã Philippin xem xết nhûäng vêën àïì nây trong
mưåt nưỵ lûåc nhùçm cẫi thiïån nùng lûåc ca bưå mấy quan
chûác. Nối chung, nhûäng nûúác mâ trong àố nhûäng
kiïím tra vâ cên àưëi rưång rậi côn ëu kếm cêìn phẫi
dûåa nhiïìu hún vâo nhûäng chïë àưå minh bẩch hún vâ
cố tđnh cẩnh tranh hún. Kinh nghiïåm ca mưåt sưë nïìn
kinh tïë cố thânh tđch tưët úã Àưng Ấ cng cho thêëy
rùçng nhûäng khuën khđch sûå nghiïåp dûåa vâo chïë àưå
nhên tâi vâ lâm viïåc lêu dâi cố thïí gip xêy dûång
tinh thêìn àưìng àưåi, hay mưåt sûå cam kïët cng àûúåc
chia sễ àưëi vúái nhûäng mc tiïu têåp thïí. Àiïìu nây sệ
giẫm nhûäng tưën kếm giao dõch trong viïåc cûúäng chïë
nhûäng biïån phấp kiïìm chïë nưåi bưå vâ xêy dûång tinh
thêìn húåp tấc vâ trung thûåc trong nưåi bưå.
ÚÃ nhiïìu nûúác, mûác lûúng ca viïn chûác nhâ nûúác
àậ bõ xối môn, àố lâ kïët quẫ ca viïåc múã rưång viïåc
lâm cưng cưång cho nhûäng trònh àưå k nùng thêëp hún
vâ ca nhûäng hẩn chïë vïì tâi chđnh trûúác tưíng qu
lûúng (Biïíu àưì 4). Kïët quẫ lâ mưåt sûác ếp quan trổng

cûúâng bùçng viïåc àêëu thêìu cấc dõch v qua cấc cåc
gổi thêìu vâ àêëu giấ àêìy tđnh cẩnh tranh. Àêy lâ mưåt
xu hûúáng cố nghơa úã cấc nûúác cưng nghiïåp (Vûúng
qëc Anh, bang Victoria úã Ưxtúrêylia), song nhûäng
19TƯÍNG QUẤT
cú chïë nhû vêåy cng àang àûúåc sûã dng àïí nêng cao
tđnh hiïåu quẫ úã cấc nûúác àang phất triïín (chùèng hẩn
nhû viïåc bẫo dûúäng àûúâng sấ úã Braxin). Trûúác tònh
trẩng nùng lûåc hânh chđnh ëu kếm, mưåt sưë nûúác
(Bưlivia, Uganàa) cng àang àêëu thêìu viïåc phên phưëi
cấc dõch v xậ hưåi cho cấc tưí chûác phi chđnh ph.
Cố mưåt xu hûúáng ngây câng tùng hûúáng túái
thânh lêåp nhûäng cú quan nhâ nûúác trổng àiïím vâ
cùn cûá vâo viïåc thûåc hiïån, cố mc àđch rộ râng hún vâ
cố trấch nhiïåm quẫn l cao hún àưëi vúái sẫn lûúång hay
kïët quẫ. Niu Dilún lâ vđ d quan trổng nhêët trong
cấc nûúác cố thu nhêåp cao. Nûúác nây àậ phên nhûäng
bưå lúán thânh nhûäng àún võ kinh doanh trổng àiïím
dûúái sûå lậnh àẩo ca nhûäng ch nhiïåm lâm viïåc trong
mưåt thúâi hẩn êën àõnh vâ ca nhûäng húåp àưìng cùn cûá
vâo sẫn lûúång, cố quìn thụ mûúán vâ sa thẫi vâ
thûúng lûúång têåp thïí. Xingapo àậ tûâ lêu theo àíi
mưåt cấch tiïëp cêån tûúng tûå vúái viïåc lêåp ra cấc U ban
cố quy chïë dûåa vâo kïët quẫ thûåc hiïån. Cấc nûúác àang
phất triïín khấc cng àang ài theo àûúâng lưëi nây.
Chùèng hẩn, Giamaica àang thiïët lêåp nhûäng cú quan
àiïìu hânh theo àûúâng hûúáng ca mư hònh Anh.
Tuy nhiïn, cấc nûúác khưng cố à khẫ nùng kiïím
tra vâ cố nùng lûåc ëu kếm cêìn phẫi tiïën hânh thêån
trổng. Àưëi vúái nhûäng nûúác nây, tẩo cho cấc nhâ quẫn

CHO NGÛÚÂI DÊN CỐ TIÏËNG NỐI. Sûå húåp tấc
kếo theo viïåc àûa tiïëng nối ca ngûúâi nghêo vâ nhûäng
nhốm úã ngoâi lïì cåc sưëng vâo ngay trong trung têm
ca quấ trònh hoẩch àõnh chđnh sấch. ÚÃ nhiïìu nûúác,
tiïëng nối àûúåc phên phưëi mưåt cấch bêët bònh àùèng
nhû viïåc phên phưëi thu nhêåp. Lûúång thưng tin lúán
hún vâ sûå trong sấng minh bẩch hún lâ nhûäng nhên
Biïíu àưì 4
T lïå viïåc lâm trong chđnh ph cao hún thûúâng
cố nghơa lâ mûác lûúng chđnh ph thêëp hún
Ghi ch: Dûä liïåu cho 96 nûúác cưng nghiïåp vâ àang phất triïín
trong nhûäng nùm khấc nhau ca thêåp k 1990. Xem ch thđch k
thåt.
Ngìn: Cấc tâi liïåu khoa hổc cú súã ca Schiavo-Campo de
Tommaso vâ Mukherjee.
20 BẤO CẤO VÏÌ TỊNH HỊNH PHẤT TRIÏÍN THÏË GIÚÁI 1997
tưë vư cng quan trổng àưëi vúái sûå thẫo lån ca cưng
chng àûúåc thưng tin àêìy à vâ àưëi vúái viïåc tùng cûúâng
sûå tđn nhiïåm vâ sûå tin cêåy ca ngûúâi dên àưëi vúái nhâ
nûúác - d lâ trong viïåc thẫo lån nhûäng ûu tiïn chi
tiïu, thiïët kïë nhûäng chûúng trònh trúå gip xậ hưåi
hay quẫn l rûâng vâ nhûäng ngìn tâi ngun khấc.
Nhûäng cåc khẫo sất kiïën khấch hâng (úã ÊËn Àưå,
Nicaragoa vâ Tandania) vâ nhûäng hiïën chûúng vïì
cưng dên (úã Malaixia) àang cung cêëp nhûäng lûåa chổn
múái àïí lâm cho tiïëng nối ca ngûúâi dên àûúåc nghe
thêëu.
Cú chïë tưët nhêët cho phếp ngûúâi dên cố àûúåc tiïëng
nối chđnh lâ hôm phiïëu. Nùm 1974, chó cố 39 nûúác -
tûác lâ cûá bưën nûúác trïn thïë giúái thò cố mưåt nûúác - lâ

minh chûáng cho sûác mẩnh ca sûå húåp tấc - sûå tham
gia ca ngûúâi dên. Àiïìu nây tûúng phẫn vúái nhûäng
cấch tiïëp cêån tûã trïn dưåi xëng, lâ nhûäng phûúng
phấp thûúâng thêët bẩi.
ÚÃ cấc nûúác thânh cưng, viïåc hoẩch àõnh chđnh
sấch thûúâng gùỉn vúái nhûäng quấ trònh tham khẫo
kiïën, tẩo cú hưåi cho xậ hưåi dên sûå, cấc hiïåp hưåi cưng
àoân vâ cấc hậng tû nhên àống gốp cho àêìu vâo vâ
nhûäng àiïìu bõ bỗ sốt. Tẩi Àưng Ấ, cấc hưåi àưìng bân
bẩc giûäa nhâ nûúác - tû nhên - nhû nhûäng cåc hổp vïì
thc àêíy xët khêíu hâng thấng ca Hân Qëc, U
ban qëc gia vïì tû vêën húåp tấc nhâ nûúác - tû nhên
ca Thấi Lan vâ Hưåi àưìng kinh doanh Malaixia - lâ
nhûäng cú chïë phc v cho viïåc nhêån thưng tin phẫn
hưìi, chia sễ thưng tin vâ phưëi húåp.
U THẤC QUÌN LÛÅC MƯÅT CẤCH THÊÅN
TRỔNG. Mưåt nûúác àang phất triïín àiïín hònh cố mưåt
chđnh ph têåp trung hoấ cao hún so vúái mưåt nûúác
cưng nghiïåp àiïín hònh. Tuy nhiïn, vúái mưåt sưë ngoẩi
lïå àấng kïí nâo àố, 30 nùm qua àậ cho thêëy mưåt sûå
chuín àưíi nhỗ trong quìn lûåc chi tiïu úã cấc nûúác
àang phất triïín, tûâ cêëp qëc gia xëng cấc cêëp thêëp
hún. Cấc nïìn kinh tïë cưng nghiïåp lẩi cố mưåt xu hûúáng
ngûúåc lẩi vúái quìn hânh chi tiïu cố xu hûúáng têåp
trung vâo trung ûúng. Têët nhiïn, khưng cố mưåt xu
hûúáng nâo trong hai xu hûúáng nây tđnh àïën viïåc phên
cêëp tiïìm êín trong nhûäng cẫi cấch thõ trûúâng gêìn àêy,
nhûäng cẫi cấch àậ giẫm mưåt cấch rộ râng quìn lûåc
trûåc tiïëp vâ nhûäng ngìn tâi ngun ca chđnh ph
trung ûúng trong nhiïìu qëc gia.

nhû thïë nâo àưëi vúái viïåc duy trò phất triïín. Sûå thấch
thûác lâ úã chưỵ phẫi tòm àûúåc cấch phên cưng lao àưång
àng giûäa trung ûúng vâ cấc bưå phêån khấc ca chđnh
quìn.
Nhûäng lûåa chổn chiïën lûúåc cho cẫi cấch
Xêy dûång mưåt nhâ nûúác cố khẫ nùng àấp ûáng tưët hún
àôi hỗi hoẩt àưång theo nhûäng cú chïë lâm tùng tđnh
cưng khai vâ minh bẩch, tùng cûúâng cấc biïån phấp
khuën khđch sûå tham gia vâo nhûäng cưng viïåc cưng
cưång vâ, khi thđch húåp, lâm giẫm khoẫng cấch giûäa
cấc chđnh ph vâ cấc cưng dên cng nhû cấc cưång
àưìng mâ chđnh ph cố àõnh phc v. Àiïìu àố dêỵn
àïën bưën u cêìu rưång lúán àưëi vúái cấc nhâ lêåp chđnh
sấch:
• Bẫo àẫm sûå thẫo lån cưng khai rưång lúán vïì
nhûäng àõnh hûúáng vâ ûu tiïn chđnh sấch cú bẫn
úã núi nâo thđch húåp. đt nhêët, àiïìu nây bao gưìm
viïåc cung cêëp nhûäng thưng tin vïì lúåi đch cưng
cưång vâ thiïët lêåp cấc cú chïë tham khẫo kiïën -
chùèng hẩn nhû nhûäng hưåi àưìng tham vêën vâ
nhûäng U ban cưng dên - àïí têåp húåp quan àiïím
vâ biïët àûúåc nhûäng súã thđch ca cấc nhốm bõ tấc
àưång.
• Núi nâo cố thïí lâm àûúåc, khuën khđch sûå tham
gia trûåc tiïëp ca nhûäng ngûúâi sûã dng vâ nhûäng
ngûúâi khấc àûúåc hûúãng lúåi vâo viïåc thiïët kïë, thûåc
hiïån vâ quẫn l cấc hâng hoấ vâ dõch v cưng
cưång àõa phûúng.
• ÚÃ àêu mâ viïåc phên cêëp àûúåc coi lâ nïn cố, hậy
ấp dng cấch tiïëp cêån thêån trổng theo tùng giai

cưng dên vâ doanh nghiïåp vâ tûâ àố thc àêíy cú hưåi
thânh cưng ca cẫi cấch.
Vûúåt qua phẩm vi biïn giúái qëc gia: tẩo àiïìu kiïån thån
lúåi cho hoẩt àưång têåp thïí toân cêìu
Toân cêìu hoấ lâ mưåt mưëi àe doẩ àưëi vúái cấc nhâ nûúác
ëu kếm vâ cai trõ thêët thûúâng. Nhûng nố cng múã
àûúâng cho cấc nhâ nûúác hoẩt àưång cố hiïåu quẫ vâ cố
k cûúng thc àêíy sûå phất triïín vâ phc lúåi kinh tïë
vâ nố câng nung nêëu nhu cêìu cêìn thiïët vïì sûå húåp tấc
qëc tïë cố hiïåu quẫ nhùçm theo àíi hânh àưång têåp
thïí toân cêìu.
Chêëp nhêån sûå cẩnh tranh vúái bïn ngoâi
Nhâ nûúác vêỵn àõnh rộ nhûäng chđnh sấch vâ quy tùỉc
àưëi vúái sûå viïåc nùçm trong phẩm vi phấp quìn ca
mònh, nhûng nhûäng sûå kiïån toân cêìu vâ cấc thoẫ ûúác
qëc tïë lẩi àang cố ẫnh hûúãng ngây câng tùng àïën
nhûäng chổn lûåa ca nhâ nûúác. Ngûúâi dên giúâ àêy àậ
di chuín nhiïìu hún, àûúåc giấo dc nhiïìu hún vâ
hiïíu biïët nhiïìu hún vïì nhûäng àiïìu kiïån úã nhûäng núi
khấc. Vâ sûå tham gia vâo hoẩt àưång kinh tïë toân cêìu
àậ siïët chùåt nhûäng kiïìm chïë àưëi vúái hânh àưång àưåc
àoấn ca nhâ nûúác, giẫm khẫ nùng àấnh thụë vâo
vưën tû bẫn vâ àem lẩi sûå xem xết k lûúäng vïì thõ
trûúâng tâi chđnh cho cấc chđnh sấch tâi chđnh tiïìn tïå.
“Toân cêìu hoấ” chûa phẫi thûåc sûå cố tđnh toân
cêìu - nố vêỵn chûa àưång chẩm àïën phêìn lúán ca nïìn
kinh tïë thïë giúái. Gêìn mưåt nûãa sưë dên ca thïë giúái
àang phất triïín àậ bõ àïí lẩi úã bïn ngoâi sûå gia tùng
àûúåc bân cậi túái nhiïìu vïì khưëi lûúång thûúng mẩi qëc
tïë vâ nhûäng lìng lûu chuín vưën tûâ àêìu nhûäng nùm

mònh.
Àêíy mẩnh hânh àưång têåp thïí toân cêìu
Hưåi nhêåp toân cêìu cng lâm tùng nhûäng àôi hỗi àưëi
vúái cấc nhâ nûúác trong húåp tấc àïí chiïën thùỉng nhûäng
mưëi àe doẩ qëc tïë, nhû lâ hiïån tûúång trấi àêët àang
nống lïn. Nhûäng khấc biïåt vïì kinh tïë, vùn hoấ vâ
nhûäng khấc biïåt khấc giûäa cấc nûúác cố thïí lâm cho
sûå húåp tấc nây trúã nïn khố khùn - vâ thêåm chđ, cố
nhûäng lc khưng thïí àûúåc. Nhûng sûå húåp tấc mẩnh
mệ hún rộ râng lâ rêët cêìn thiïët àưëi vúái đt nhêët lâ nùm
mưëi lúåi đch chđnh vûúåt ra ngoâi phẩm vi qëc gia:
• Quẫn l cấc cåc khng hoẫng khu vûåc. Mưëi àe
doẩ vïì chiïën tranh hẩt nhên giûäa cấc siïu cûúâng
àậ nhûúâng chưỵ cho viïåc xẫy ra rêët nhiïìu cấc cåc
xung àưåt nhỗ hún, tûâ àố dêỵn àïën nhûäng vêën àïì
tưën kếm nhû trúå gip vâ phc hưìi àúâi sưëng cho
ngûúâi tõ nẩn. Khưng cố mưåt khn khưí phấp l
qëc tïë vûäng chùỉc àïí khùỉc phc nhûäng xung
àưåt nây hay gip trấnh àûúåc chng. Sûå xem xết
thưëng nhêët hún vïì viïåc cấc chđnh sấch ca nhâ
nûúác vâ sûå trúå gip qëc tïë gip khùỉc phc cấc
xung àưåt múái nẫy sinh nhû thïë nâo lâ cêìn thiïët
trong viïåc thiïët kïë chđnh sấch kinh tïë vâ xậ hưåi.
• Thc àêíy ưín àõnh kinh tïë toân cêìu. Ngûúâi ta
ngây câng quan têm àïën nhûäng tấc àưång cố tiïìm
nùng gêy mêët ưín àõnh ca cấc ngìn vưën àêìu tû
giấn tiïëp lúán vâ nhanh, àùåc biïåt lâ khi khng
hoẫng úã mưåt nûúác cố thïí trân sang nhûäng thõ
trûúâng khấc. Nhiïìu cú chïë qëc tïë khấc nhau
àậ àûúåc àûa ra àïí chưëng lẩi nhûäng vêën àïì nhû

vïå mưi trûúâng vâ sûác khoễ.
• Lâm cho trúå gip phất triïín qëc tïë cố hiïåu quẫ
hún. Àïí trúã nïn cố hiïåu quẫ hún, viïån trúå nûúác
ngoâi cêìn àûúåc gùỉn kïët chùåt chệ hún vúái cấc chđnh
sấch ca cấc nûúác nhêån viïån trúå. Cưng viïåc ûu
tiïn hâng àêìu àưëi vúái cấc cú quan viïån trúå lâ
chuín mưåt cấch cố hïå thưëng cấc ngìn tâi
ngun cho cấc nûúác nghêo vúái nhûäng chđnh sấch
tưët vâ mưåt sûå cam kïët mẩnh mệ phc hưìi sûác
sưëng cho cấc thïí chïë.
23TƯÍNG QUẤT
Xoấ bỗ nhûäng trúã ngẩi àưëi vúái cẫi cấch nhâ nûúác
Lõch sûã cẫi cấch nhâ nûúác ca cấc nûúác cưng nghiïåp
lêu àúâi ngây nay mang lẩi niïìm hy vổng - vâ cẫ sûå
ngêåp ngûâng - cho cấc nûúác àang phất triïín hiïån nay.
Cho àïën thïë k trûúác, nhiïìu vêën àïì mâ hiïån nay tỗ
ra lâm giẫm tđnh hiïåu quẫ ca nhâ nûúác trong thïë
giúái àang phất triïín trûúác kia àậ lâ bùçng chûáng dïỵ
hiïíu úã chêu Êu, Nam M vâ Nhêåt Bẫn. Nhûng, nhûäng
vêën àïì nây àậ àûúåc giẫi quët, vâ cấc nhâ nûúác hiïån
àẩi cố hïå thưëng chun nghiïåp àậ xët hiïån. Àiïìu
nây àem lẩi hy vổng cho chng ta. Nhûng nố cng
lâm chng ta do dûå, búãi vò viïåc tùng cûúâng thïí chïë
àôi hỗi phẫi cố thúâi gian. Nhûäng cẫi cấch thúâi phc
hûng Minh Trõ àûa Nhêåt Bẫn tiïën trïn con àûúâng
phất triïín àậ mêët khoẫng 25 nùm àïí bùỉt rïỵ. Cố thïí
xêy dûång mưåt nhâ nûúác cố nùng lûåc hún, song quấ
trònh nây sệ chêåm chẩp vâ àôi hỗi cố sûå cam kïët chđnh
trõ lúán. Bêy giúâ cêìn cêëp bấch hânh àưång ngay.
Trong 15 nùm qua, nhiïìu chđnh ph àậ àấp ûáng

àang phất triïín, vâ tiïën trònh nây khấc nhau àấng
kïí giûäa cấc vng (Hưåp 3). Cẫi cấch cng sệ gùåp phẫi
sûå chưëng àưëi lúán vïì chđnh trõ. Tuy nhiïn, cấc nhâ cẫi
cấch cố thïí bùỉt àêìu mưåt cấch tưët àểp bùçng cấch cng
cưë cấc cú quan trung ûúng cho viïåc hoẩch àõnh chđnh
sấch chiïën lûúåc, tẩo lêåp sûå minh bẩch vâ cẩnh tranh
lúán hún, tấch riïng nhûäng hoẩt àưång vâ nhûäng cú
quan cố cấc àêìu ra àûúåc c thïí hoấ dïỵ dâng, tòm kiïëm
sûå phẫn hưìi kiïën nhiïìu hún tûâ nhûäng àưëi tûúång sûã
dng vïì viïåc phên phưëi cấc dõch v, vâ lâm viïåc vúái
cấc hiïåp hưåi cưng àoân vïì nhûäng chûúng trònh sệ cho
phếp cưng nhên tòm kiïëm sûå an toân trong thay àưíi
hún lâ tòm kiïëm sûå an toân chưëng lẩi thay àưíi.
Khi nâo nhûäng cẫi cấch diïỵn ra?
Nhûäng xung àưåt sêu sùỉc vïì sûå phên phưëi vâ nhûäng
kiïìm chïë gùỉn chùåt vâo nhûäng thïí chïë nhâ nûúác lâ
àiïìu then chưët giẫi thđch tẩi sao nhiïìu nûúác àậ thêët
bẩi trong cẫi cấch àïën nhû vêåy. Tuy nhiïn, chng
khưng phẫi lâ khưng thïí thay àưíi. Cëi cng thò sûå
thay àưíi xët hiïån khi nhûäng khđch àưång vûát bỗ cấc
chđnh sấch c vâ nhûäng sùỉp xïëp thïí chïë lưỵi thúâi trúã
nïn mẩnh hún so vúái nhûäng khđch àưång mën giûä
chng lẩi. Mưåt cåc khng hoẫng kinh tïë hay mưåt
mưëi àe doẩ tûâ bïn ngoâi, hóåc sûå nhêåm chûác ca mưåt
chđnh ph múái cố đt lúåi đch hún trong chïë àưå c, àïìu
cố thïí thc àêíy cẫi cấch. Tuy nhiïn, cẫi cấch cố thïí bõ
trò hoận nïëu nhû nhûäng ngûúâi nùỉm giûä quìn lûåc lẩi
mën thûåc hiïån cấc chđnh sấch lưỵi thúâi vò lúåi đch ca
hổ hóåc vò lúåi đch ca cấc àưìng minh ca hổ. Vâ sûå trò
hoận àưi khi cố thïí kếo dâi mưåt cấch àau àúán nhû úã

xët hiïån tûác khùỉc. Àưi khi, cấc àiïìu kiïån àậ xêëu ài
àïën mûác sưë ngûúâi àûúåc lúåi àưng hún nhiïìu so vúái sưë
ngûúâi thua thiïåt. Khi àố, cẫi cấch cố thïí sẫn sinh ra
nhûäng lúåi đch kinh tïë vâ chđnh trõ trûúác mùỉt.
Cẫi cấch cố thïí duy trò ra sao?
Cấc nhâ lậnh àẩo chđnh trõ vâ giúái thûúång lûu hûúáng
vïì cẫi cấch cố thïí thc àêíy nhanh bùçng viïåc àûa ra
nhûäng quët àõnh múã rưång nhûäng chổn lûåa ca dên
chng, nối lïn rộ râng nhûäng lúåi đch ca cẫi cấch vâ
àẫm bẫo rùçng cấc chđnh sấch àûúåc bao gưìm nhiïìu
hún trong cẫi cấch. Trong nhûäng nùm gêìn àêy, nhûäng
nhâ lậnh àẩo chđnh trõ nhòn xa thêëy rưång àậ biïën àưíi
nhûäng lûåa chổn àưëi vúái dên chng ca hổ thưng qua
cẫi cấch cố tđnh chêët quët àõnh. Hổ thânh cưng búãi
vò hổ àậ lâm cho nhûäng lúåi đch trúã nïn rộ râng àưëi vúái
têët cẫ vâ àậ xêy dûång nhûäng khưëi liïn kïët mang lẩi
tiïëng nối to hún cho nhûäng ngûúâi àûúåc hûúãng lúåi
thûúâng n lùång. Hổ cng àậ thânh cưng - vâ àiïìu
nây lâ ch ëu nhêët – búãi vò hổ àậ àûa ra mưåt têìm
nhòn dâi hẩn cho xậ hưåi ca hổ, cho phếp mổi ngûúâi
nhòn xa hún nhûäng àau khưí trûúác mùỉt ca sûå àiïìu
chónh. Nhûäng nhâ lậnh àẩo hoẩt àưång cố hiïåu quẫ
lâm cho nhên dên cố cẫm giấc mònh lâ ngûúâi ch ca
cẫi cấch - cấi cẫm giấc cho rùçng cẫi cấch khưng phẫi
lâ mưåt cấi gò àố bõ ấp àùåt tûâ bïn ngoâi.
Cẫi cấch nhâ nûúác àôi hỗi cố sûå húåp tấc ca têët
cẫ cấc nhốm trong xậ hưåi. Sûå àïìn b cho nhûäng nhốm
bõ cẫi cấch tấc àưång ngûúåc lẩi (cấc nhốm nây khưng
phẫi ln ln lâ nhốm nghêo nhêët trong xậ hưåi) cố
thïí gip giânh àûúåc sûå ng hưå ca hổ. Mùåc d sûå àïìn

Biïíu àưì 5
Cấc nûúác cố cấc chđnh sấch kinh tïë tưët vâ nùng
lûåc thïí chïë mẩnh hún thûúâng tùng trûúãng nhanh
hún
Ghi ch: Mưỵi mưåt nûúác tùng trûúãng lâ sưë trung bònh cho mưåt nhốm
cấc nûúác. Nhûäng kïët quẫ àûúåc dûåa trïn mưåt thoấi triïín cố sûã
dng dûä liïåu trong mẫng dânh cho 94 nûúác cưng nghiïåp vâ àang
phất triïín trong giai àoẩn 1964-1994, cố tiïën hânh kiïím tra àưëi
vúái giấo dc, thu nhêåp vâ cấc biïën sưë khấc. Xem Ch thđch k
thåt àïí biïët thïm chi tiïët. Ngìn: Cấc tâi liïåu cú súã ca
Commader, Davoodi vâ Lee.
25TƯÍNG QUẤT
àïën khi àẩt àûúåc lúåi đch. Thûá tû cấc cú quan nây cố
thïí cung cêëp mưåt cú chïë àïí cấc nûúác cam kïët vúái bïn
ngoâi, lâm cho khố cố thïí li cẫi cấch lẩi. Tuy nhiïn,
nïëu nhû lõch sûã vïì sûå trúå gip qëc tïë cho thêëy mưåt
àiïìu gò àố, thò àố lâ sûå trúå gip bïn ngoâi chó cố thïí
àẩt àûúåc rêët đt thânh quẫ nïëu nhû trong nûúác khưng
cố mën cẫi cấch.
Mưåt chđnh ph tưët khưng phẫi lâ àiïìu xa xó - nố lâ àiïìu
cêìn thiïët sưëng côn cho phất triïín
Cấch tiïëp cêån ca thïë k XXI àem lẩi hûáa hển thay
àưíi to lúán vâ l do àïí hy vổng. Trong mưåt thïë giúái ca
nhûäng thay àưíi chống mùåt trong cấc thõ trûúâng, xậ
hưåi dên sûå vâ cấc lûåc lûúång toân cêìu, nhâ nûúác phẫi
chõu ấp ]ûåc trúã nïn cố hiïåu quẫ hún, nhûng nố vêỵn
chûa thđch ûáng à nhanh àïí theo kõp nhõp àưå àố.
Khưng cố gò àấng ngẩc nhiïn, úã àêy khưng cố mưåt mư
hònh duy nhêët cho sûå thay àưíi, vâ cấc cåc cẫi cấch
thûúâng sệ àïën chêåm búãi vò chng kếo theo viïåc tû

nûúác nây trong viïåc thay àưíi nhùçm àưëi phố vúái nhûäng
thấch thûác múái mâ khu vûåc nây àang gùåp phẫi sệ
àống vai trô quan trổng sưëng côn trong viïåc tiïëp tc
àẩt àûúåc sûå thânh cưng kinh tïë.
• Vêën àïì chđnh úã Nam Ấ lâ tònh trẩng àùåt ra quấ nhiïìu
quy àõnh vûâa lâ ngun nhên vûâa lâ tấc àưång ca bưå
mấy lâm viïåc bõ phònh to ca nhâ nûúác vâ lâ con
àûúâng chùỉc chùỉn nhêët dêỵn túái tham nhng. Àún giẫn
hoấ cấc quy àõnh vâ cẫi cấch cấc doanh nghiïåp nhâ
nûúác, vâ thu hểp lẩi vai trô ca nhâ nûúác, sệ lâ rêët
phûác tẩp vâ khố khùn vïì mùåt chđnh trõ.
• Cưng viïåc àûa nhâ nûúác hûúáng túái nhiïåm v “cêìm lấi
chûá khưng phẫi chêo thuìn côn xa múái àïën àûúåc
mûác àưå àêìy à úã Trung vâ Àưng Êu. Nhûng hêìu hïët
cấc nûúác àậ cố àûúåc tiïën bưå vâ àang trïn àûúâng ài
túái nêng cao nùng lûåc vâ trấch nhiïåm.
• Nùng lûåc nhâ nûúác thêëp úã nhiïìu nûúác thåc Cưång
àưìng cấc qëc gia àưåc lêåp (CIS) lâ trúã ngẩi nghiïm
trổng vâ ngây câng lúán trïn con àûúâng ài àïën tiïën bưå
úã hêìu hïët cấc lơnh vûåc ca chđnh sấch kinh tïë vâ xậ
hưåi. Viïåc àõnh hûúáng lẩi nhâ nûúác múái chó àang úã
giai àoẩn ban àêìu vâ mưåt loẩt nhûäng vêën àïì nghiïm
trổng àậ xët hiïån do thiïëu chung vïì tinh thêìn trấch
nhiïåm vâ sûå minh bẩch.
• ÚÃ M Latinh, viïåc phên cêëp quìn hânh vâ chi tiïu,
kïët húåp vúái viïåc dên ch hoấ, àậ cẫi tẩo mưåt cấch
àấng kïí quang cẫnh chđnh trõ àõa phûúng vâ cố ngûúâi
àậ gổi àêy lâ mưåt “cåc cấch mẩng n tơnh” Mưåt
mêỵu hònh chđnh ph múái àang nưíi lïn úã khu vûåc nây.
Tuy nhiïn, cng cêìn phẫi nhêën mẩnh hún nûäa viïåc