Đối với trẻ nhỏ thì Tiếng Việt cũng là
ngoại ngữ khi chúng nó còn nhỏ. Bởi
vậy cũng không có vấn đề gì nếu cha
mẹ muốn trẻ tiếp xúc với tiếng Anh
song song với tiếng mẹ đẻ.
Giai đoạn 2-3 tuổi là giai đoạn tốt
nhất để học ngoại ngữ, đây là giai
đoạn mà trẻ có thể thẩm thấu và phát
âm ngoại ngữ một cách chuẩn xác
nhất. Hầu hết các trẻ học tiếng Anh
giai đoạn này đều có khả năng nói
tiếng Anh như người bản ngữ.
Trẻ nhỏ học tiếng Anh như thế
nào?
Trẻ nhỏ là những người tiếp thụ ngôn
ngữ một cách tự nhiên. Khác với
người lớn, các em tiếp nhận ngôn ngữ
mà không nhận thức được rằng mình
đang học ngôn ngữ đó. Các em có khả
năng bắt chước cách phát âm và tự
mình tìm ra các quy tắc. Chỉ có những
người học tiếng Anh một cách bài bản
thông qua những quyển sách ngữ
pháp khi đã nhiều tuổi mới cảm thấy
việc học nói bằng tiếng Anh thật là
khó chứ với trẻ thì không như vậy.
Ích lợi của việc bắt đầu học tiếng
Anh từ sớm
Trẻ nhỏ vẫn đang vận dụng những
chiến lược học ngôn ngữ có tính bẩm
sinh của riêng các em vào việc tiếp
cách tự nhiên của các em biến mất và
các em cảm thấy không có cách nào
khác là phải học tiếng Anh một cách
có ý thức thông qua những chương
trình học ngữ pháp. Độ tuổi diễn ra sự
thay đổi này tùy thuộc rất nhiều vào
mức độ phát triển của từng trẻ cũng
như kỳ vọng của xã hội nơi các em
sống.
Phương pháp dạy tiếng anh cho
trẻ em
Việc học và thông thạo tiếng Anh như
một ngôn ngữ giao tiếp quốc tế thông
dụng đã được xác định là thiết yếu
cho mọi lứa tuổi. Vì lẽ đó, tiếng Anh
đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết
định đưa vào chương trình học chính
khóa từ lớp 3. Quyết định này đã thể
hiện rõ chiến lược trong giáo dục Việt
Nam khi chọn tiếng Anh là trọng tâm
hàng đầu để tiến vào tương lai.
Tuy nhiên, để giúp người học đạt được
hiệu quả như mong muốn, cần phải có
phương pháp giảng dạy phù hợp với
từng lứa tuổi, trình độ và mục tiêu
yêu cầu. Bài báo này tập trung vào
đối tượng người học là trẻ em và việc
giảng dạy ngữ pháp tiếng Anh cho trẻ
em. Dựa vào yếu tố tâm lý lứa tuổi và
các đặc trưng riêng biệt của trẻ em,
trẻ hiểu bằng khái niệm.
- Bạn có thể cầm quả táo – hoặc chỉ
vào bức tranh quả táo và nói với trẻ:
“Apple” – nhưng tuyệt đối ko dịch
“word by word” kiểu: “apple là quả
táo, banana là quả chuối, orange là
quả cam, bus là xe buýt”
- Hãy dùng ngôn ngữ làm phương tiện
chuyển tải chứ đừng là một môn học
riêng biệt. Hãy cho con học bằng ngôn
ngữ đó thay vì học ngôn ngữ riêng
biệt.
- Đây là giai đoạn trẻ làm quen với
ngôn ngữ thứ 2: hãy cho trẻ tiếp xúc
với môi trường tiếng Anh: nghe đĩa
nhạc tiếng Anh, vận động theo các bài
hát, khi trẻ vừa hát vừa vận động thì
ngôn ngữ sẽ thấm vào trẻ một cách tự
nhiên nhất. Trẻ sẽ học được các câu
lệnh qua động tác, ví dụ: “clap your
hand” “turn around” “sit down”.
Các bài hát nên có từ ngữ đơn giản,
tiết tấu vừa phải để trẻ có thể nghe rõ
lời và hát theo được.
- Cho trẻ làm quen với từ mới qua
tranh ảnh, qua vật thể: chỉ vào quyển
sách và nói ” a book”, chỉ vào bức
tranh con chim và nói “a bird” nhưng
tuyệt đối ko dịch nghĩa từ đó sang
tiếng Việt – hãy để trẻ học bằng khái
Việc bám theo một giáo trình nào đó
sẽ hạn chế năng lực sáng tạo của cả
thầy lẫn trò. Hơn nữa, để có thể đa
dạng hóa các hoạt động trong lớp,
việc tăng cường học cụ là điều cần
thiết.
Dạy tiếng Anh cho trẻ em cần chú ý
những học cụ (kể cả bài hát, trò chơi,
diễn kịch…) bình thường dễ kiếm để
làm tăng hoạt động của các em, nhất
là cần khuyến khích trẻ tìm kiếm
thêm các học cụ làm phong phú hóa
quá trình học tập, khuyến khích trẻ
nghe nói, giao tiếp Tiếng Anh nhiều.
Việc sử dụng các loại thiết bị công
nghệ cao như máy nghe nhạc, điện
thoại, truyền hình hay máy tính và
các phần mềm kèm theo sẽ giúp đẩy
nhanh việc nắm bắt ngôn ngữ nhưng
không phải là cái duy nhất làm tăng
hiệu quả sử dụng.
Nói nhiều hơn nghe-viết.
Thực tế cho thấy kỹ năng nói dễ học
và bắt chước nhất trong học ngoại
ngữ. Và khi nói được, trẻ đã từng
bước xây dựng được tâm lý tự tin
trong sử dụng tiếng Anh. Đây vốn là
điểm yếu cơ bản trong giao tiếp Tiếng
Anh đối với nhiều thế hệ đi trước.
Ngoài ra, do tập trung nhiều vào kỹ
xứ.
Vui hơn cho điểm
Thông thường, ở nước ta sau mỗi buổi
học không riêng gì ngoại ngữ, phụ
huynh thường hỏi là “hôm nay được
bao nhiêu điểm” hơn là “hôm nay học
có vui không, có gì mới không” như
trong các hệ thống giáo dục khác.
Chính vì tư tưởng này, trẻ phải chú ý
lấy được điểm cao và vui chơi lại là
thứ yếu. Từ đó, qua từng bậc học hình
thành thói quen học vì điểm và bằng
mọi cách phải có điểm số cao.
Điểm số cũng cần vì đó cũng là cách
động viên trẻ nhưng động viên thì có
nhiều cách khác nữa. Phải thay đổi để
làm cho lớp học sinh động, trẻ có vui
mới hình thành động cơ học tập tốt,
có động cơ tốt mới nỗ lực đạt kết quả.
Ở nước ta, vẫn chưa có chuyên ngành
dạy tiếng Anh cho trẻ em như ở nhiều
nước khác. Sắp tới, cần chú ý xây
dựng những lớp bồi dưỡng chuyên đề
về dạy tiếng Anh cho trẻ em để không
những nâng cao hiệu quả sử dụng
tiếng mà còn rút ngắn khoảng cách
giữa Việt Nam và thế giới cả về
phương pháp, kỹ năng và tạo nền
tảng, thói quen cho trẻ học tập suốt
đời trong lĩnh vực dạy và học tiếng
Phân biệt rạch ròi hai ngôn ngữ
(ví dụ tiếng Việt và tiếng Anh)
Lại nói về con lai, đúng là có những
đứa nói hai thứ tiếng rạch ròi, không
lẫn lộn, và tốt như nhau, còn có
những đứa lại bị loạn ngôn ngữ. Một
vấn đề rất đơn giản thôi: Bố mẹ nói
lẫn lộn. Nếu bố là người Anh chỉ nói
tiếng Anh với con và nếu mẹ người
Việt chỉ nói tiếng Việt không thì đứa
bé sẽ phát triển được hai ngôn ngữ
song song như thế, ngược lại nếu cả
bố lẫn mẹ dùng cả hai thứ tiếng lẫn
lộn ngay từ khi con còn bé thì hậu quả
loạn ngôn ngữ là vô cùng cao, vì khi
đó não bộ đứa trẻ không phân biệt
được hai ngôn ngữ khác nhau, và nó
mất đi khả năng phản xạ cần thiết
nhất khi con người cần giao tiếp với
nhau: nếu đứa trẻ biết mẹ nó chỉ hiểu
tiếng Việt, nó sẽ phải tập nói tiếng
Việt để mẹ nó hiểu nó, tương tự với
bố…Vì vậy, thực sự nếu không đủ điều
kiện để phát triển song song hai ngôn
ngữ từ khi còn rất là nhỏ (ví dụ bố mẹ
không có khả năng nói tiếng Anh, hay
không có khả năng thuê một cô bảo
mẫu nói tiếng Anh từ khi con còn rất
bé, hay môi trường không cho phép –
nếu con bạn là người Việt và bạn đang
có một tý vốn nào, nhưng mà họ học
nhanh hơn và khả năng bật cao hơn
rất nhiều, đơn giản như tôi đã giải
thích ở trên, họ link thẳng mọi thứ
đến ngôn ngữ, không phải qua bất cứ
một cái cầu nối nào.
Cha mẹ phải kiên trì khi cho bé
học ngoại ngữ
Một số bố mẹ cho con đi học thì rất
sốt ruột muốn biết kết quả ngay, phải
biết con biết từ này và nói được câu
này. Vô hình chung là đầy đọa mình
và con mình đấy, vì hầu hết không có
super kid, tất cả theo một quỹ đạo rất
bình thường: mưa lâu thấm dần, và
nó chỉ nói khi nó thấy cần thiết, hay
khi nó thích… Con tôi sang Úc 3 tháng
chẳng thốt lên một từ nào, mẹ cũng
kệ, chỉ cho nó xem đĩa tiếng Anh, nói
tiếng Anh với nó, giải thích bằng tiếng
Anh, hiểu đến đâu thì hiểu, đến lớp thì
1 tuần đầu người ta cho phiên dịch
đến, được một tuần mẹ cháu yêu cầu
thôi mặc dù chính phủ trả tiền, và nó
tự xoay xở. Cho đến một hôm dẫn nó
đến nhà bạn chơi thì thấy nó tuôn ra
cả tràng, accent đặc Úc. Bất ngờ quá,
và từ đó thì nó còn yêu cầu mẹ là
không dùng tiếng Việt với nó, hậu quả
là khi về nhà phải mất 2 tháng mới
Nam có giọng chuẩn thì hầu hết phải
tu nghiệp tốt nghiệp ở nước ngoài, mà
những người đó về thì 1/không đi dạy
tiếng Anh giá thấp, giá của họ cũng
phải bằng người nước ngoài, mà
image thì lại không bằng người nước
ngoài vì không phải mác bản xứ; 2/họ
thường chỉ dạy đại học hay các khóa
học cao cấp;3/khả năng tạo fun của
họ vẫn kém người nước ngoài!!! Túm
lại: vẫn phải người không phải Việt
Nam dạy cho trẻ em là tốt nhất.
Bé học ngoại ngữ với nhiều hình
thức khác nhau
Cứ tưởng tượng con bạn ở nước ngoài,
nó sẽ giao tiếp với người nước ngoài,
nó sẽ xem TV nước ngoài, nghe nhạc
nước ngoài… Vậy nên hãy cố tạo cho
con bạn một môi trường ngôn ngữ
như thế: Xem TV bằng tiếng Anh (đĩa,
cable TV), nghe nhạc tiếng Anh, kể cả
nhạc người lớn, giao tiếp với người
nước ngoài (đi học, đi giao lưu). Mà
cũng đừng bắt con chỉ xem mấy cái
đĩa học Tiếng Anh, nhanh chán lắm,
cho chúng nó xem phim bằng tiếng
Anh là ổn nhất. Một công đôi việc đấy:
1/chúng nó phải suy nghĩ và đoán khi
chúng nó không hiểu, làm giảm tác
hại của TV là hạn chế sức suy nghĩ