Ảnh hưởng của tính trọng yếu vào thực hành kế
toán
Khái niệm trọng yếu giữ vai trò quan trọng trong việc ra quyết
định liên quan đến lĩnh vực quản lý nói chung và lĩnh vực kế
toán nói riêng. Các chỉ tiêu, nghiệp vụ, sự kiện được coi là
không trọng yếu thì không cần trình bày tách biệt trên BCTC và
bởi vậy những thông tin được coi là không trọng yếu thì không
cần báo cáo cho những người sử dụng BCTC. Kỳ vọng của
những người sử dụng BCTC là biết hết tất cả những thông tin
được công bố (bao gồm thông tin bắt buộc và thông tin không
bắt buộc). Theo Watts và Zimmerman (1986), trong một vài
trường hợp cụ thể các nhà đầu tư quan tâm nhiều hơn đến những
thông tin không bắt buộc phải công bố. Theo Bernstein (2001),
rất đơn giản để hiểu về khái niệm trọng yếu nhưng việc áp dụng
nó trong thực hành kế toán lại là vấn đề khó khăn.
Khái niệm trọng yếu
Theo tuyên bố số 2 – Đặc điểm định tính của thông tin kế toán
(1980) của Ủy ban Chuẩn mực Kế toán Tài chính Hoa Kỳ, trọng
yếu được hiểu là độ lớn của thông tin bị bỏ sót hoặc sai phạm
của thông tin kế toán dẫn đến khả năng việc phán xét dựa vào
thông tin kế toán đó bị thay đổi hoặc bị ảnh hưởng bởi việc bỏ
sót hoặc sai phạm đó (Đoạn 132).
Theo Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (1989) xác định
thông tin được coi là trọng yếu như sau:
“Thông tin được coi là trọng yếu nếu việc bỏ sót thông tin hoặc
sai phạm có thể ảnh hưởng đến các quyết định kinh tế của những
người sử dụng Báo cáo tài chính. Tính trọng yếu phụ thuộc vào
quy mô của chỉ tiêu hoặc sai sót được phán xét trong những điều
kiện cụ thể. Trọng yếu liên quan đến độ lớn hoặc bản chất của
sai phạm (bao gồm cả việc bỏ sót thông tin tài chính) hoặc đơn
lẻ hoặc tổng hợp lại với nhau) dẫn đến khả năng các quyết định

định của kế toán kiên về tính trọng yếu là rất quan trọng. Việc
xem xét xem sai phạm có ảnh hưởng trọng yếu hay không phụ
thuộc vào tính đa dạng của đặc tính định lượng và định tính của
thông tin kế toán.
Hướng dẫn thực tế về trọng yếu
Trọng yếu liên quan đến việc trình bày thông tin trên BCTC. Kế
toán viên xem xét tất cả các sự kiện và nghiệp vụ kinh tế và
quyết định xem có nên trình bày thông tin đó hay không. Trong
việc chỉ ra các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình phán xét mức
trọng yếu, Pattillo và Siebel (1974) phân loại thành nhân tố tài
chính (gồm cả định tính và định lượng) và nhân tố phi tài chính
(định tính và định lượng). Các nhân tố này bao gồm quy mô xác
định hoặc tỷ lệ %; bản chất của thông tin; ảnh hưởng về yêu cầu
kế toán và lập báo cáo; ảnh hưởng đến trình bày BCTC; đặc tính
của công ty hoặc của ngành; môi trường kinh tế chung; khả năng
quản lý; mong muốn của nhà quản lý, nhân viên kế toán hoặc
kiểm toán viên bên ngoài