Nên bỏ hẳn kỳ thi tốt nghiệp THPT
Về kỳ thi Tốt nghiệp THPT, 4 năm nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã tập
trung trí tuệ, huy động tổng lực sức người, sức của của Nhà nước và phụ huynh,
phát động cuộc vận động "Hai không", xây dựng “Mái trường thân thiện” bằng các
biện pháp cải tiến kỹ thuật tổ chức thi như thi cụm, chấm chéo…, hy vọng có được
một kỳ thi trong sạch, đánh giá đúng thực chất năng lực học tập của học sinh. Kỳ
thi năm nào cũng được Bộ Giáo dục và Đào tạo tổng kết là: “Diễn ra đúng quy chế,
an toàn, thành công tốt đẹp…”. Nhưng trong thực tế, những diễn biến, hệ luỵ, kết
quả của các kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa qua đã không như Bộ GD&ĐT kỳ vọng
mà ngược lại đã "lợi bất cập hại".
1. Thực tế "Cuộc vận động “Hai không” đã bị phá sản" mà biểu hiện cụ thể sự
tiêu cực trong kỳ thi là kết quả tỷ lệ đậu tốt nghiệp đã cao lên một mức không
tưởng. Điển hình cho tỷ lệ đậu không tưởng này là tỷ lệ đậu của hệ thống các
Trung tâm giáo dục thường xuyên, nơi mà đại bộ phận là những ngôi trường yếu
kém cả về cơ sở vật chất, chất lượng giáo dục cũng như chất lượng đầu vào (vốn là
những em yếu, kém không thi đậu vào bất cứ một trường công lập, dân lập nào).
Thế mà năm nay (2011), có nhiều Trung tâm trong phạm vi cả nước, kể cả các
Trung tâm ở miền núi, rẻo cao có tỷ lệ đậu tốt nghiệp cao hơn các trường THPT
quốc lập, thậm chí đậu đến 100%. Một ví dụ như ở Nghệ An, hai Trung tâm giáo
dục thường xuyên ở hai huyện miền núi Kỳ Sơn và Quế Phong giáp biên giới Việt
- Lào có tỷ lệ đậu tốt nghiệp, năm 2007 là 0%, đến năm 2011, đã vươn lên một
cách thần kỳ, đậu đến 100% Càng không thể tưởng tượng nổi vì bệnh thành tích,
một tập thể Sở GD&ĐT ở 11 tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long đã ngồi lại với nhau,
công khai, ngang nhiên qua mặt Bộ GD&ĐT soạn ra một đáp án, biểu điểm riêng
(nhẹ hơn biểu điểm của Bộ) chấm bài cho học sinh vùng mình, để đạt tỷ lệ đậu cao
hơn!
Nói "lợi bất cập hại" là vì tổ chức thi như hiện nay là "không khoa học", "phản
sư phạm". Nạn tiêu cực và bệnh thành tích trong giáo dục, thực tế đã thao túng kỳ
thi, đưa đến một tỷ lệ đậu tốt nghiệp không đúng thực chất. Về phương diện vĩ mô,
Bộ GD&ĐT không đánh giá đúng tình hình chất lượng giáo dục của bậc THPT, từ
đó có kế hoạch phát triển nền giáo dục nước nhà. Tai hại hơn, công nhận một kết

a. Căn cứ vào điểm số
Có 3 loại điểm:
- Điểm kiểm tra miệng và kiểm tra 15 phút.
- Điểm kiểm tra 1 tiết.
- Điểm kiểm tra học kỳ.
Hiện nay, các trường THPT đều đã được trang bị thiết bị thông tin. Các loại
điểm trên đều phải được hoà mạng để hiệu trưởng nhà trường quản lý. Để tránh
tình trạng tiêu cực mỗi khi có điểm, giáo viên phải hoà mạng ngay. Việc hoà mạng
này thực hiện với tất cả các loại điểm, tất cả các bộ môn, ở tất cả các lớp 10, 11,
12.
- Điểm kiểm tra miệng, phát biểu ý kiến, kiểm tra 15 phút: Khi có điểm, giáo
viên ghi điểm vào sổ chính của nhà trường, vào sổ cá nhân và hoà mạng lên hiệu
trưởng. Mỗi tháng một lần, hiệu trưởng sẽ phản hồi công khai về lớp, điểm số cụ
thể của các em ở từng lớp, để học sinh đối chiếu xem điểm số của thầy cô báo
cáo lên hiệu trưởng có đúng với điểm số thực khi được hỏi miệng, trả lời phát
biểu và trên bài chấm của các em hay không.
- Điểm kiểm tra 1 tiết và điểm kiểm tra học kỳ I: Kiểm tra 1 tiết và kiểm tra
học kỳ I, theo phân phối chương trình - Từng Tổ bộ môn có ngân hàng đề thi do
hiệu trưởng nhà trường quản lý - Hiệu trưởng phối hợp với Tổ trưởng chuyên
môn chọn đề kiểm tra và soạn đáp án - Chấm bài kiểm tra tập trung toàn tổ.
Chấm bài xong Tổ trưởng nộp bài đã chấm lên Ban giám hiệu. Ban giám hiệu
nhà trường chịu trách nhiệm ráp phách, lên danh sách điểm được hiệu trưởng nhà
trường quản lý, sau đó thông báo công khai danh sách điểm cho các lớp.
- Điểm kiểm tra học kỳ II: Đối với lớp 10 và lớp 11, đề kiểm tra học kỳ II vẫn
lấy từ ngân hàng đề của nhà trường. Các bước chọn đề kiểm tra, soạn đáp án,
chấm bài, ráp phách, lên điểm, quản lý điểm… tiến hành đúng như kiểm tra 1 tiết
và kiểm tra học kỳ I. Riêng lớp 12, đề kiểm tra học kỳ II do Sở GD&ĐT cung cấp
(xem phần trách nhiệm của Bộ GD&ĐT và Sở GD&ĐT). Tiến hành kiểm tra,
chấm bài, lên điểm… đều diễn ra bình thường tại trường. Danh sách điểm số do
hiệu trưởng quản lý.

gian" nhất định tiến hành kiểm tra học kỳ II lớp 12 cho các Sở GD&ĐT. Các Sở
GD&ĐT tùy theo điều kiện thực tế ở địa phương mình mà quy định khung thời
gian cho các trường trong tỉnh tiến hành kiểm tra học kỳ II ở lớp 12.
- Sở Giáo dục và Đào tạo:
+ Quản lý ngân hàng đề kiểm tra học kỳ II của lớp 12 mà Bộ GD&ĐT đã cung
cấp, chọn đề kiểm tra học kỳ II lớp 12 từ ngân hàng đề của Bộ cho các trường. Các
trường có thể tiến hành kiểm tra học kỳ II vào những ngày khác nhau, trong khung
thời gian Sở GD&ĐT đã quy định.
+ Quản lý tất cả các loại điểm tất cả các lớp 10, 11, 12, mà các trường đã báo
cáo. Thẩm định xác suất chất lượng học trình ở một số trường, khi có hiện tượng
bất bình thường. Xét, cấp bằng tốt nghiệp THPT.
+ Báo cáo về Bộ GD&ĐT kết quả xét, công nhận đậu tốt nghiệp THPT năm học
của các trường.
3. Bỏ hẳn kỳ thi Tốt nghiệp THPT, thực hiện phương án xét kết quả học tập của cả
quá trình học tập chương trình bậc THPT để cấp bằng tốt nghiệp THPT như phương án
đã trình bày, nếu được chấp nhận thực hiện, sẽ thu được nhiều kết quả có lợi như sau:
- Giảm áp lực thi cử đè lên xã hội: Hàng năm, cứ đến mùa thi tốt nghiệp
THPT, mọi mặt hoạt động của xã hội nước ta như bị lôi cuốn cả vào kỳ thi, lợi
bất cập hại (như đã nói ở phần trên). Bỏ hẳn kỳ thi chuyển về nhà trường xét
sẽ biến kỳ thi nặng nề này thành nhiệm vụ, công việc dạy học bình thường,
nhẹ nhàng của nhà trường, không hề tốn kém.
- Xét kết quả học tập của cả quá trình học tập lớp 10,11,12 để công nhận tốt
nghiệp, học sinh sẽ phải chăm chỉ cố gắng học tập từ lớp 10, các thầy cô giáo sẽ
chăm lo việc giảng dạy, giúp đỡ học sinh tốt hơn, hiệu trưởng nhà trường sẽ nâng
cao tính tự chủ, tinh thần trách nhiệm trước học sinh, trước nhân dân.
- Bộ GD&ĐT và Sở GD&ĐT bớt đi được một gánh nặng và vô cùng phức tạp
về kỳ thi tốt nghiệp THPT để có điều kiện tập trung trí tuệ, công sức, tiền của,
nghiên cứu các sách lược lớn phát triển giáo dục nước nhà. Về mặt thời gian, mọi
công việc để tiến tới công nhận đậu tốt nghiệp THPT đều được hoàn thành ở
trường, khi nhà trường kết thúc năm học, và một thời gian ngắn để Sở GD&ĐT