Các biện pháp phòng trừ bệnh đạo ôn hại lúa
Hiện nay, bệnh đạo ôn đang phát sinh gây hại rải rác trên các trà lúa đông xuân
trên địa bàn tỉnh. Theo kết quả điều tra, bệnh đạo ôn có khả năng phát triển mạnh
trong thời gian tới. Để chủ động phòng trừ bệnh có hiệu quả, Chi cục Bảo vệ thực
vật Phú Yên giới thiệu về bệnh đạo ôn và cách phòng trừ bệnh.
1. TRIỆU CHỨNG
Bệnh hại ở các bộ phận trên cây nhưng rõ nhất trên lá, cổ bông, đốt thân.
- Trên lá lúa: vết bệnh ban đầu là những chấm nhỏ màu xanh xám nhạt. Về sau vết
bệnh lớn dần có hình thoi, rộng ở phần giữa, nhọn ở 2 đầu, ở giữa vết bệnh màu
xám tro, xung quanh nâu đậm, phần tiếp giáp với mô khỏe có màu nâu nhạt. Khi
bệnh nặng các vết bệnh nối liền nhau làm cho lá bị cháy, nơi bị nhiễm nặng có thể
bị cháy rụi hoàn toàn, bộ rễ bị thối và lúa không hồi phục
- Trên đốt thân: vết bệnh màu nâu bao quanh đốt thân làm đốt khô, teo lại. Các đốt
thân gần gốc bị mục ra làm cho gốc bị gãy đổ.
- Cổ bông, cổ gié: vết bệnh ban đầu là một chấm nhỏ màu đen đoạn cổ giáp tai lá
về sau lớn dần làm cổ bông héo, bông lúa trắng hoặc lép lửng.
- Trên hạt :vết bệnh không định hình, có màu nâu xám. Nấm đen ký sinh ở vỏ trấu
và có thể ở bên trong hạt. Hạt giống bị bệnh là nguồn truyền bệnh sang vụ khác.
2. NGUYÊN NHÂN
Bệnh do nấm Pyricularia oryzae gây ra. Nấm tồn tại trên tàn dư cây trồng, lúa chét,
cỏ dại. Bào tử thường phát sinh vào ban đêm. Tính gây bệnh thay đổi tùy theo
giống và vùng địa lý. Trong điều kiện ẩm độ cao số bào tử mọc ra rất nhiều.
Quá trình gây hại: khi gặp điều kiện thuận lợi về nhiệt độ, ẩm độ nấm sẽ xâm nhập
vào cây, nấm tiết ra một số độc tố như axit - picolinic và chất pyricularin có tác
dụng kìm hãm hô hấp và phân hủy các enzyme chứa kim loại của cây, kìm hãm sự
sinh trưởng của cây lúa. Nấm đạo ôn tồn tại ở dạng sợi nấm, bào tử trong rơm rạ và
hạt giống bị bệnh. Ngoài ra nấm còn tồn tại trên ký chủ phụ sinh trưởng phát triển
quanh năm. Trong điều kiện khô ráo bào tử có thể sống hơn một năm, sợi nấm
sống gần 3 năm nhưng trong điều kiện ẩm ướt chúng không sống sót qua vụ sau.
3. ĐIỀU KIỆN PHÁT SINH VÀ PHÁT TRIỂN
Nhiệt độ không khí 20 – 30 C và ẩm độ trên 92% thích hợp cho bào tử nấm hình

- Đối với bệnh đạo ôn, cần theo dõi chặt chẽ thời gian lúa vào trỗ. Ruộng đạo ôn
lúa đã chữa trị khỏi, ruộng ít nhiều bị bệnh đạo ôn bước vào trỗ đều phải phun
thuốc, sau đó đối với ruộng bị nặng, còn vết bệnh thì 7 - 10 ngày sau phải phun
thuốc lại một lần nữa. Nếu điều kiện thời tiết thuận lợi cho đạo ôn cổ bông phát
triển gây hại cần phun phòng cho các ruộng gieo sạ giống nhiễm trước khi lúa trỗ 5
- 7 ngày. Dùng các thuốc đặc hiệu để phun trừ bệnh như: Filia, Beam, Fuan,
Trizole, Fuzin, Amistar top, Fujione…. với liều lượng và nồng độ theo hướng dẫn
trên chai thuốc. Chú ý tuân thủ nguyên tắc 4 đúng khi phun: đúng thuốc, đúng lúc,
đúng liều lượng và đúng cách.