Bài 12.
T
T
Ổ
Ổ
N
N
G
GH
H
Ợ
Ợ
P
PD
D
A
A
O
OĐ
Đ
Ộ
Ộ

2

1 2
X X

uur uur
.
- Hiểu được tầm quan trọng của độ lệch pha khi tổng hợp dao động.
-Có kĩ năng dùng phương pháp giản đồ Fresnen để tổng hợp 2 dao động cùng tần số.
II. Chuẩn bị:
- HS ôn tập cách Biểu diễn dao động điều hòa bằng vectơ quay.
III. Tổ chức các hoạt động dạy học:
1) Kiểm tra: (5ph) kiểm tra nội dung bài bằng câu hỏi:
H
1
: Thế nào là sự cộng hưởng? Sự cộng hưởng có lợi hay có hại?
H
2
: Việc tạo nên dao động cưỡng bức khác với việc tạo nên dao động duy trì thế nào?
2) Giảng bài mới:
Hoạt động 1: (5’): Tìm hiểu
ĐỘ LỆCH PHA CỦA 2 DAO ĐỘNG CÙNG TẦN SỐ GÓC.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
GV giới thiệu 2 dao động
điều hòa với phương trình:
x
1
= A
1
cos(t + 

1
OM
uuuuur
 x
1
,
2
OM
uuuuur
 x
2

Nhận ra góc  giữa 2 vectơ
1
OM
uuuuur
và
2
OM
uuuuur
.

Thảo luận, trả lời câu hỏi.

-Hai dao động cùng tần
số góc, khác pha ban đầu.

-Lập Biểu thức hiệu số
pha.
 = (t + 

2
)
Gọi : độ lệch pha giữa 2 dao
động.
+  = 0: hai dao động cùng pha.
+  = : hai dao động ngược pha.



=

1

-


2

Hoạt động 2. (10’) Tìm hiểu: TỔNG CỦA 1 HÀM DẠNG SIN CÙNG TẦN SỐ GÓC.
PHƯƠNG PHÁP GIẢN ĐỒ FRE-NEN.
GV nêu cách làm: muốn cộng
hai hàm:
x
1
= A
1
cos(t + 

c) Chứng minh vectơ
OM
uuuur
là
vectơ Biểu diễn dao động
tổng hợp x = x
1
+ x
2
.
* Hướng dẫn HS bằng gợi ý:
H
1
: Vectơ tổng
OM
uuuur
thế nào
khi các vectơ
1
OM
uuuuur
,
2
OM
uuuuur

quay cùng tần số góc?
H
2
: Xác định độ dài đại số

2
OM
uuuuur
và
OM
uuuur

trên trục Ox.
- Rút ra kết luận:
OM
uuuur

quay quanh O với tốc độ
góc , độ dài không đổi.
Cho hai hàm dạng:
x
1
= A
1
cos(t + 
1
)
x
2

OM
x x x
x
Ch Ch Ch
Ch OP x x
 
 
  
uuuur uuuuur uuuuur
uuuur uuuuur uuuuur
uuuur

Vectơ
OM
uuuur
chính là vectơ quay Biểu
diễn tổng của x1 và x2, quay đều
quanh O với tốc độ góc  như hai
vectơ
1
OM
uuuuur
,
2
OM
uuuuur
.
Biểu thức của dao động tổng hợp: x
trục Ox.
H

trình dao động tổng hợp là
gì? Xác định như thế nào?

H
4
: Nhận xét gì về giá trị
của Bàiên độ dao động tổng
hợp? Bàiên độ A có liên hệ
Từ qui luật vectơ quay

OM
uuuur
có độ dài bằng
A.
 Dùng công thức
lượng giác trong tam
giác xác định.
-Thảo luận nhóm, thiết
lập Biểu thức tính A.

-Từ giản đồ (hình 12.4)
lập Biểu thức xác định
pha ban đầu dao động
tổng hợp.
Bàiên độ dao động tổng hợp:


2 2 2
1 2 1 2 2 1
A 2 cosA A A A

1
và x
2
cùng pha: 
1
- 
2
= k2.
Khi đó:A
max
= A
1
+ A
2
.
gì với độ lệch pha 2 dao
động không?

H
5
: nhận xét gì về giá trị của
Bàiên độ dao động tổng
hợp?
+x
1
và x
2
ngược pha:

1

: hai dao động x
1
và x
2
ở trên, dao
động nào sớm pha hơn? Sớm bao nhiêu?

H
2
: Dùng công thức… giải bài toán trên.

Hướng dẫn HS dùng giản đồ vectơ thực
hiện giải bài toán.
Thảo luận, phân tích và vẽ giản đồ vectơ Biểu diễn
các dao động.

2 2
1 2
3
2
A OM OM OM a


   


Phương trình dao động tổng hợp:
3cos 100
2
x a t