ĐỀ: Phân tích nhân vật Tnú trong truyện ngắn “Rừng xà nu” của Nguyễn
Trung Thành.
DÀN BÀI THAM KHẢO:
I. MỞ BÀI:
- Giới thiệu sơ lược về tác giả: Nguyễn Trung Thành là bút danh của Nguyên
Ngọc, tác giả của “Đất nước đứng lên”.
- “Rừng xà nu” viết trong kháng chiến chống đế quốc Mĩ, tạo nên một nhân vật
văn học độc đáo về con người Tây Nguyên trong chiến đấu chống xâm lược. Nhân
vật Tnú như là một thế hệ mới của nhân dân Tây Nguyên.
II. THÂN BÀI:
1. Nhân vật Tnú phảng phất những nhân vật huyền thoại trong các tác phẩm
sử thi mà đồng bào Tây Nguyên thường kể như Đăm San, Xinh Nhã…
- Câu chuyện của Tnú là câu chuyện của một người mà cũng là câu chuyện của
một dân làng Xô Man. Sau này, cụ Mết già làng kể câu chuyện của làng như những
người già làng vẫn kể chuyện, những câu chuyện truyền từ đời này sang đời khác,
câu chuyện mà chính cụ Mết đã kể đi kể lại bao nhiêu lần rồi.
- Tnú sớm mồ côi cả cha lẫn mẹ. Các nhân vật trong những truyện cổ Tây Nguyên
thường vẫn được bắt đầu như vậy. Nuôi sống Tnú, dạy dỗ Tnú nên người là cả dân
làng Xô Man. Tnú nợ dân làng Xô Man cả cuộc đời mình.
2. Tính cách ban đầu của Tnú:
- Cụ Mết nói về Tnú: “Đời nó khổ nhưng bụng nó sạch như nước suối làng ta”.
Tnú yêu thương tất cả mọi người, Tnú muốn sống để đền đáp công ơn của dân làng
Xô Man đã cho cuộc đời mình.
- Tnú yêu thương những gì mà dân làng Xô Man yêu thương, ghét những gì mà
làng Xô Man ghét. Tnú yêu và bảo vệ cách mạng vì cách mạng đã đem lại tự do
cho dân làng Xô Man, cho con người đứng thẳng như cây xà nu mọc thẳng và
vươn lên ánh sáng mặt trời. Bọn Mĩ-Diệm bắt những người nuôi giấu cán bộ cách
mạng. “Nó treo cổ anh Xút lên cây vả đầu làng”. Rồi chúng đe doạ: “Ai nuôi cộng
sản thì coi đó!” Tnú không sợ, vẫn cùng với Mai, cô bạn gái nhỏ, vào rừng với anh
Quyết, bảo vệ anh Quyết.
+ Tnú cam chịu mọi đòn tra tấn, không rên rỉ. Giặc tẩm nhựa xà nu vào giẽ, buộc
chặt quanh mười đầu ngón tay của Tnú và châm lửa đốt. Tnú mở mắt trừng trừng
nhìn mười đầu ngón tay bốc cháy.
“Trời ơi! Cha mẹ ơi! Anh không cảm thấy lửa ở mười đầu ngón tay nữa. Anh nghe
lửa cháy trong lồng ngực, cháy ở trong bụng. Máu anh mặn chát ở đầu lưỡi. Răng
anh đã cắn nát môi anh rồi. Anh không kêu lên…Tnú không thèm, không thèm kêu
van. Nhưng trời ơi! Cháy, cháy cả ruột đây rồi!”
- Cuộc chiến bắt đầu:
+ “Tnú thét lên một tiếng. Chỉ một tiếng thôi. Nhưng thét của anh bỗng vang dội
thành nhiều tiếng thét dữ dội hơn…thằng Dục nằm dưới lưỡi mác của cụ Mết. Và
thanh niên, tất cả thanh niên trong làng, mỗi người một cây rựa sáng loáng, những
cây rựa mài bằng đá Tnú mang từ đỉnh núi Ngọc Linh về”.
+ Thực sự là một cuộc chiên tranh nhân dân. Tiếng cụ Mết như một mệnh lệnh
chiến đấu. “Tất cả người già, người trẻ, người đàn ông, người đàn bà, mỗi người
phải tìm lấy một cây giáo, một cây mác, một cây dụ, một cây rựa. Ai không có thì
vót chông…Đốt lửa lên!”
III. KẾT BÀI:
- Nguyễn Trung Thành kể câu chuyện về một người mà là câu chuyện của một
làng, một vùng đất Tây Nguyên hùng vĩ.
- Không chỉ là một lời ca ngợi, đây còn là một lời giải thích cho ngọn nguồn sức
mạnh cuộc chiến đấu của nhân dân miền Nam./.