1
Biện pháp kỹ thuậttrồng, tỉa
cành và tỉathưa keo nhằmnâng
cao giá trị gỗ
Dự án CARD VIE:032/05
PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG VÀ HIỆU QUẢ
KINH TẾ CHO RỪNG TRỒNG KEO TẠI
VIỆT NAM

Rừng keo tai tượng (Acacia mangium) ở in Indonesia. Đường kính
trung bình 36.6 cm và đạttrữ lượng 228.7 m
3
/ ha. Mật độ cuối cùng
là 230 cây/ha, tiếtdiện ngang đạt 24 m
2
/ha.
Rừng keo trồng
cung cấpgỗ
2
•Tỉa đượctiếnhànhvới cây có đathânvàthựchiệnkhirừng đạt
6 tháng tuổi. Chỉđểlại 1 thân cho cây phát triển, đặcbiệt đối
vớirừng trồng cung cấp nguyên liệugỗ xẻ.
•Tỉa cành nhằm nâng cao giá trị củagỗ. Nếu cây đượctỉa cành
thì sẽ giảmmấu, mắt(còngọilàgỗ sạch).
• Các cành đượctỉatừ dướigốcngược lên phía trên.
•Tỉa cành to và cành mọctạov
ới thân góc nhọnsẽ giúp cây mọc
thẳng. Loạitỉanàythường tiềnhànhtrước khi tỉa cành nhỏ
(lift) một vài tháng.
Những nguyên tắctrong
tỉacànhvàtỉathưa

cành còn sống?
4
•Tỉa cành những loài
cây mọcchậmdễ bị
ảnh hưởng tớisinh
trưởng hơnso vớicác
loài cây mọc nhanh.
Tỉacànhthế nào để
không ảnh hưởng tới
sinh trưởng của cây?
Tỷ lệ phầntrămtỉa cành
phảidừng trướckhi
cây bắt đấugiảm sinh
trưởng.
• Keo tai tượng (Acacia
mangium) 40%
(loài mọc nhanh)
• Acacia melanoxylon
(Loài mọcchậm) 25%
•Cự ly trồng 3 x 3 m
•Tỉa cành khi rừng 18
tháng tuổi
Thí nghiệm đối
vớikeotai tượng
tại Indonesia
5
Cáccôngthức
thí nghiệm
Đối
chứng

tới sinh trưởng
của keo sau 18
tháng
6
• Tỉa cành (Form) pruning giảmsố cây bị cong
• 80% số cây bị cong nhẹ hoặc không bị cong
12344
Kink
12344
Kink
LoạiMức Độ cong
1 Không
2Nhẹ
3 Thân bj cong nhưng chưalệch khỏitâmcủathâncây
4Thâncâybị cong lệch khỏitâmcủathân
Percentage of trees by class code (%) Pruning
treatment
1 2 3 4
Control 25.0 36.2 19.4 19.4
Form 55.6 27.8 8.3 8.3
Lift 25.0 36.1 13.9 25.0
Đánh giá độ cong
của thân tớichiều
cao 3m sau 18
tháng tỉa cành
• Sau khi tỉathưa, những cây còn lại sinh trưởng tốthơn.
• Vì những cây để lại có thêm ánh sáng, dinh dưỡng và
nước
• Ngay sau khi thời điểmtỉathưa, mộtsố cành yếucủa
những cây để lạisẽ hồiphục nhanh và góp phầnvào

20
25
11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23
dbh over bark (cm)
number of trees
Mean dbhob = 16.3 cm
stocking at planting 1900 sph
stocking at 9 years 890 sph
basal area at 9 years 19.4 m2 /ha
•Tiếtdiện
ngang đạt
19.4 m
2
/ha ở
những lập địa
trung bình
•Mật độ lâm
phần 890 cây
/ha
• Không tỉa
thưanêncây
sinh trưởng
chậm
8
Mật độ trồng dày, đường kính cây sẽ nhỏ và trữ
lượng khó có thểđạt được
20 - 25 m
2
/ha
35.7

đạttiếtdiện ngang và giá trị gỗ lớnnhất.
•Cự ly ban đầu 4 m x 2.5 m (1000 cây/ha)
• Thí nghiệmtỉathưatiếnhànhởđộtuổi 2,5 năm khi
đường kính trung bình của cây đạt 9.3 cm và tiếtdiện
ngang đạt7 m
2
/ha. Tỉa cành tự nhiên bắt đầuxuấthiện.
Thí nghiệmtỉathưakeolai
tại Đồng Hới
9
•Bốncường độ tỉathưa, 1000 (không tỉa), 600, 450 và
300 cây/ha
•T
ổng diện tích mỗilầnlặp (7 hàng x 9 cây = 63 cây)
•Phần lõi (các cây được đo) 5 hàng x 7 cây = 35 cây
•Bốnlầnlặp, bố trí theo khốihoàntoànngẫu nhiên
•Tấtcả các cây đượctỉa cành tới2.3 m
Thí nghiệmtỉathưakeolai
(Acacia hybrid) tại Đồng Hới
6
7
5
4
3
2
1
9
8
10
11

)
6
7
5
4
3
2
1
9
8
10
11
12
13
14
20
21
19
18
17
16
15
23
22
24
25
26
27
28
34

25
26
27
28
34
35
33
32
31
30
29
28 m
20 m
22.5 m
17.5 m
Thinning Trial at Dong Hoi (1000 stems ha
-1
)
Thí nghiệmtỉathưa
keo lai (Acacia
hybrid) tại Đồng
Hới–Ô đốichứng
(không tỉa)
10
5
4
3
1
9
8

13
20
19
18
15
22
24
26
27
34
35
32
29
28 m
20 m
22.5 m
17.5 m
Thinning Trial at Dong Hoi (600 stems ha
-1
)
Số cây để lại được
phân bốđềutrêntoàn
diệntíchô thí
nghiệm. Đây là một
trong những nguyên
tắccủatỉathưa
Công thứctỉathưa
để lại 600 cây/ha
tại Thí nghiệmtỉa
thưa keo lai

mean dbh
basal area
• Không nên dùng dao rựa để tỉacành vì
sẽđểlạicànhchết và gây ra khuyếttật
trong gỗ.
•Dụng cụ tốtnhất cho tỉa cành là kéo có
cán dài (giá khoảng 800.000đ), hoặckéo
cắt cành 320.000đ) và cưatỉa cành (giá
khoảng 160.000đ/cái)
• Chú ý không để dụng cụ tỉa cành bị cùn.
•Câuhỏi đặtralà? Liệunhững người
trồng rừng có thể dùng chung dụng cụ tỉa
thưahay mỗingườicần1 bộ?
Mộtsố vấn đề mà người
trồng rừng cầnquantâm
khi tỉacành
12
•Tỉacànhrừng 2
tuổitại Đồng Hới
•Tỉa cành khi đang
còn sống
•Cần chú ý kỹ
thuậttỉa cành.
•Cầntỉa cành sát
vớithâncây,
không để lạiphần
nào củacànhlại
Lâm phầnkeolaitrồng ở
ViệtNam
•Ngườitrồng rừng không muốntỉathưavìnghĩ

14
Keo lai Đơn vị tính (USD)
NămChi phí
Chi phí quy
về hiện tại Thu nhập
Chiết khấu
quy về hiện
tạiLãi ròng
Tỷ lệ thu hồi
vốn
1 (388)$ ($468) -$ $981
$512 ($388) 24%
2(31)$ -$
($31)
3(25)$ -$
($25)
4(25)$ -$
($25)
5(25)$ -$
($25)
6(25)$ -$
($25)
7(25)$ -$
($25)
8(25)$ 2,100.00$
$2,075
(569)$
Lãi suất % 0.10
Cự ly ban đầu (m x m) 3.5 2 1429 cây/ha
Giá

(Acacia auriculiformis)
5600$70 15
$ -$70 14
$ -$70 13
$ -$70 12
$ -$70 11
$ -$70 10
$ -$70 9
$600 $70 8
$ -$70 7
$ -$70 6
$ -$70 5
$ -$70 4
$ -$70 3
$ -$130 2
$289 $1,620 $ -$1,332 $980 1
Lãi
r
ò
n
g
Thu nhập quy về hiện
tại
Thu
n
h
ậ
p
Chi phí quy về hiện
tại

$ -$70 13
$ -$70 12
$ -$70 11
$ -$70 10
$ -$70 9
$1,200 $70 8
$ -$70 7
$ -$70 6
$ -$70 5
$ -$70 4
$ -$70 3
$ -$130 2
$377 $1,709 $ -$1,332 $980 1
Lãi
ròng
Thu nhập quy về hiện
tại
Thu
nhập
Chi phí quy về hiện
tại
Chi
phí
Nă
m
Phân tích hiệuquả kinh tế cho 1ha rừng trồng gỗ xẻ
Phân tích hiệuquả kinh tế cho
1ha rừng trồng cung cấpgỗ xẻ
loài keo lai
(Acacia hybrid)

551,300,00020-30 cm
42700,000<15 cm
601,600,000>30 cm
501,100,0015-20 cm
Tỷ lệ lợidụng
(%)
Giá tạicơ sở
chế biến
(đồng/m
3)
Đường kính
đầunhỏ
không vỏ
(cm)
•Cáccơ sơ chế biếnchỉ mua gỗđẹp, thẳng, không bị khuyếttật
•Thể tích gỗđược tính theo hình trụ trên cơ sởđo đầunhỏ và chiều
dài của khúc gỗ.
•Giágỗ tạicổng Nhà máy khoảng 650.000đ/m3 (có thể giá vận
chuyển cao)
Xưởng xẻ vớicưalưỡi ngang
• Đốivớicủalưỡi ngang, các
cơ sở mua gỗ có đường kính
đầunhỏ khoảng 20cm
(không vỏ).
•Chiềudàitốithiểucủa khúc
gỗ là 1,5m.
• Khúc gỗđượccốđịnh trên 1
khung và đẩyvàolưỡi để cưa
17
Xưởng cưavớimáycưalưỡi

20
30
40
20-60 61-90 91-120 121-150 151-180 181-200
range of clear length (cm)
number of pieces
• Phầngỗđẹpdàihơn 60 cm chiếm khoảng 72%
• Như vậykhoảng 28% bỏđi do khuyếttật
• Cành chếtlàmột trong những khuyếttậtquantrọng. Có thể giảm
khuyếttậtnàybằng cách tỉa cành.
• Những mắt để do tỉa cành tươilàcóthể chấpnhận được
Nghiên cứuthí
điểmgỗ keo lai 9
tuổi
Lợi ích củaviệctrồng rừng keo
cung cấpgỗ lớn
•Gỗ không bị khuyếttật, gỗ to bán đượcgiáhơnbởivìtỷ lệ lợidụng
được nhiều cho sảnxuất đồ gia dụng?
•Nếu không ngườitrồng rừng sẽ không tỉathưa, không đợiluânkỳ dài
để sảnxuấtgỗ lớn(đường kính 30 cm) và cũng không đầutư cho tỉa
cành
20
• Các sảnphẩmkíchthướcnhỏ
• Lẫncả gỗ lõi và gỗ giác
• Các sảnphẩmcóthể xuấtkhẩu
Đồ gỗ gia
dụng làm từ
gỗ keo
Đồ gia
dụng