TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
KHOA MẠNG MÁY TÍNH & TRUYỀN THÔNG
۞
University of Information Technology
University of Information Technology
Phương pháp luận và
sáng tạo khoa học
Đề tài: Áp dụng các nguyên tắc sáng tạo trong
việc thiết kế phần mềm ”Quản lý ngân hàng”
Giáo viên hướng dẫn : GS - TSKH Hoàng Văn Kiếm
Người thực hiện : Nguyễn Duy Lân - 06520249
Mạng Máy Tính & Truyền Thông
Mục lục
Phần I : Giới thiệu………………………………………………… 3
I/ Khoa học sáng tạo là gì? 3
II/ Phương pháp luận sáng tạo khoa học là gì? 3
Phần II : Áp dụng 4
I/ Sơ lược về các thủ thuật cần áp dụng…………………………….4
1/ Nguyên tắc phân nhỏ………………………… …… …4
2/ Nguyên tắc kết hợp……………………………… ….….4
3/ Nguyên tắc đổi màu sắc……………………………… 4
4/ Nguyên tắc sao chép …………………………………….5
II/ Phân tích và đặc tả yêu cầu………………………………… …5
1/ Xác định yêu cầu chức năng và nghiệp vụ 5
a.Bộ phận người dùng phần mềm 5
b.Các công việc mà người dùng thực hiện trên phần
mềm …………………………………….… 5
2/ .Xác định yêu cầu chức năng hệ thống và yêu cầu về chất
lượng 8
a.Sao lưu dự phòng dữ liệu………………………… 8
b.Chức năng hồi phục dữ liệu……………………… 8

định một cách sáng tạo,về lâu dài, tiến tới việc điều khiển được tư duy.
Phương pháp luận sáng tạo khoa học là phần ứng dụng của khoa học về
sáng tạo, gồm hệ thống các phương pháp và các kũ năng cụ thể giúp nâng cao
năng suất và hiệu quả về lâu dài tiến tới điều khiển tư duy sáng tạo(quá trình suy
nghĩ giải quyết vấn đề và ra quyết định) của người sử dụng.
Theo các nhà nghiên cứu, khoa học này ứng với “làn sóng thứ tư” trong quá
trình phát triển của loài người,sau công nghiệp, công nghiệp và tin học. Làn sóng
thứ tư ứng với khoa học sáng tạo(hay còn gọi là thời đại hậu tin học) chính là sự
nhấn mạnh vai trò chủ thể tư duy sáng tạo củ loài người trong thế kỷ XXI.
Trong tình hình xã hội phát triển như hiện nay, để đáp ứng được xoay
chuyển vốn trong kinh doanh thì ngân hàng là yêu cầu cần thiết cho mọi người.
Phần mềm “Quản lý ngân hàng” có thể giúp ta quản lý các công việc trong
ngân hàng dễ dàng hơn.
Về vấn đề tin học, trong lĩnh vực thiết kế phần mềm quản lý ngân hàng, ta
khó có thể dùng một ngôn ngữ lập trình từ đầu đến cuối mà phải có sự kết hợp rất
nhiều các ngôn ngữ lại với nhau. Chẳng hạn như một dự án về cơ sở dữ liệu như
quản lý ngân hàng, phần dữ liệu được tạo và quản lý bằng SQL Server, còn phần
giao diện được viết bằng Visual Basic. Để giải quyết vấn đề khó khăn này, cần
vận dụng tốt các thủ thuật sáng tạo cơ bản trong việc thiết kế.
GIỚI THIỆU

I/ Sơ lược về các thủ thuật cần áp dụng
Để thiết kế phần mềm “Quản lý ngân hàng” tốt cần vận dụng những nguyên
tắc cơ bản như: nguyên tắc phân nhỏ, nguyên tắc kết hợp, nguyên tắc đổi màu sắc,
nguyên tắc sao chép…
1/ Nguyên tắc phân nhỏ
Nội dung:
- Chia đối tượng thành các phần độc lập.
- Làm đối tượng trở nên tháo lắp được.
- Tăng mức độ phân nhỏ của đối tượng.

màu khác với các đối tượng không được nhập dữ liệu, điều này giúp
cho người dùng dễ thao tác hơn.
4/ Nguyên tắc sao chép
Nội dung:
- Thay vì những cái không được phép, phức tạp, đắt tiền,
không tiện lợi hoặc dễ vỡ, sử dụng bản sao.
- Thay thế đối tượng hoặc hệ các đối tượng bằng bản sao
quang học(ảnh, hình vẽ)với các tỷ lệ cần thiết.
- Không thể sử dụng bản sao quang học ở vùng biểu kiến
(vùng ánh sáng điện thoại thấy bằng mắt thường), chuyển
sang sử dụng bản sao bằng hồng ngoại hoặc tử ngoại.
Áp dụng cho phần mềm:
Sao chép và lưu dữ liệu sang nhiều chỗ khác nhau để đề
phòng dữ liệu bị hư hỏng hay mất mát.
II/ Phân tích và đặc tả yêu cầu:
Đặc tả yêu cầu:
1.Xác định yêu cầu chức năng và nghiệp vụ:
Sử dụng nguyên tắc phân nhỏ để chia đề tài thành các phần nhỏ phân tích
cơ sở dữ liệu gồm các chức năng: lưu trữ, tra cứu, giao dịch, cập nhật, thống kê,
lập hóa đơn sau đó ta dùng nguyên tắc kết hợp để gộp các phần nhỏ lại thành một
chương trình hoàn chỉnh.
a.Bộ phận người dùng phần mềm:
Nhân viên ngân hàng,Bộ phận giao dịch khách hàng,Giám đốc,
Phạm vi dự án:Được sử dụng ở các ngân hàng chi nhánh giao dịch
khách hàng
b.Các công việc mà người dùng sẽ thực hiện trên phần mềm:
Lưu trữ:
-Lưu trữ danh sách nhân viên ngân hàng với các thông tin cá
nhân để tra cứu như:Họ tên,ngày sinh,giới tính,số chứng minh nhân
dân,địa chỉ liên hệ,số điện thoại liên lạc,chức vụ,phòng ban,mã số

+Tra cứu tài khoản gửi tiền:
Được chia ra thành các kiểu tra cứu như:Tìm theo mã
tài khoản,tìm theo ngày lập,tìm theo ngày đáo hạn,tìm theo kỳ
hạn của loại tiền gửi
+Tra cứu tài khoản vay tiền:
Được chia ra thành các kiểu tra cứu như:Tìm theo mã
tài khoản,tìm theo ngày lập,tìm theo ngày đáo hạn,tìm theo kỳ
hạn của loại tiền vay,tìm theo tài khoản thế chấp
-Tra cứu hóa đơn:Nhằm tra cứu lại lịch sử giao dịch tại ngân
hàng đã được lưu trữ vào hệ thống
+Tra cứu hóa đơn gửi tiền:Gồm có các kiểu tra cứu
sau:Tìm theo số hóa đơn,theo ngày hóa đơn,Tìm theo nhân
viên lập hóa đơn,Tìm theo khách hàng,Tìm theo tài khoản
+Tra cứu hóa đơn vay tiền:Cũng gồm có các kiểu tra
cứu gống như tra cứu hóa đơn gửi tiền
Chức năng giao dịch:
-Gửi tiền vào tài khoản: Khi khách hàng có nhu cầu gửi tiền
vào tài khoản thì cần nhập các thông tin tài khoản như mã số tài
khoản,Số chứng minh thư của khách hàng,Số tiền gửi vào.Đồng thời
hệ thống cũng sẽ cho biết thông tin về tài khoản hiện tại của khách
hàng:Tiền gốc,tiền lãi,tổng tiền.Chức năng chính:Cập nhật tiền vào
tài khoản,In hóa đơn giao dịch
-Rút tiền từ tài khoản: Khi khách hàng có nhu cầu rút tiền từ
tài khoản thì cần nhập các thông tin tài khoản như mã số tài
khoản,Số chứng minh thư của khách hàng,Số tiền muốn rút.Đồng
thời hệ thống cũng sẽ cho biết thông tin về tài khoản hiện tại của
khách hàng:Tiền gốc,tiền lãi,tổng tiền.Chức năng chính:Cập nhật
tiền vào tài khoản,In hóa đơn giao dịch
-Giao dịch khách hàng trả tiền: Khi khách hàng có nhu cầu trả
tiền vay khi đến kỳ hạn thì cần nhập các thông tin tài khoản như mã

liệu không thể phục hồi lại được
a.Sao lưu dự phòng dữ liệu:
Nhằm lưu lại toàn bộ dữ liệu trong hệ thống hiện tại để đề phòng
trong trường hợp hệ thống bị phá hoại, hư hỏng, mất mát dữ liệu…
b.Chức năng phục hồi dữ liệu:
Trong trường hợp hệ thống bị sự cố phải cài lại từ đầu,hệ thống bị kẻ
xấu phá hoại,các dữ liệu trong cơ sở dữ liệu bị mất mát hoặc bị thay đổi
ngoài ý muốn…thì chúng ta có thể phục hồi lại dữ liệu từ bản sao lưu trước
đó
c.Phân quyền:
Hệ thống được phân quyền sử dụng giữa giám đốc và nhân viên các
phòng ban,nhằm bảo mật thông tin ngân hàng.Không phải bất cứ ai cũng có
thể tự ý chỉnh sửa thông tin hệ thống
-Giám đốc,người quản lí có thể sử dụng được hầu hết các
chức năng của hệ thống
-Nhân viên giao dịch khách hàng chỉ sử dụng được các chức
năng giáo dịch,lập in hóa đơn
d.Chức năng trợ giúp:
Chức năng này nhằm trợ giúp người dùng về phần mềm,cách cài
đặt,cách sử dụng…
f.Các yêu cầu phi chức năng khác,chất lượng hệ thống:
-Hệ thống được thiết kế cho hoạt động ngân hàng nên đòi hỏi tính
bảo mật cao.Đảm bảo an toàn thông tin cho khách hàng ,tránh xảy ra các sự
cố như lừa đảo ,trộm tài khoản.Nếu xảy ra thì hệ thống phải tự động sửa
chữa khắc phục kịp thời.
-Hệ thống được thiết kế với các form,module,các bảng cơ sở dữ liệu
rõ ràng và đặc biệt là các đoạn code được chú thích đầy đủ dễ hiểu.Điếu
này rất có lợi cho công việc nâng cấp phần mềm.Chương trình có thể dễ
dàng thêm các chức năng mới.Các chuyên viên tin học hoàn toàn có khả
năng bảo trì sửa chửa hệ thống dễ dàng

Sơ đồ DFD hoạt động tín dụng livel 3.2
2.Kiến trúc phần mềm quản lí tín dụng ngân hàng :
a.Mô hình thực thể kết hợp:
b.Thiết kế: thiết kế giao diện để người dùng quản lý tốt hơn.
Sử dụng nguyên tắc đổi màu sắc
Hệ thống màn hình giao diện:
-Màn hình giao diện chính:
- Form đăng nhập :
- Form đổi mật khẩu:
Ta thấy trong form đăng nhập và form đổi mật khẩu có các ô dùng để đăng
nhập có màu trắng và các nút ”Login”, “Cancel” để tiện cho người dùng dễ thao
tác.
Trong các form bên dưới khi người ta thao tác tại dòng dữ liệu nào thì dòng
dữ liệu đó sẽ có màu cam khác với các dòng dữ liệu khác để người dùng dễ quan
sát và các nút”Thêm”, “Xóa”,”Sửa”, “Thoát” bao gồm các form :
- Form quản lý tài khoản tiết kiệm:
- Form quản lý tài khoản vay tiền:
- Form quản lý nhân viên:
- From quản lý khách hàng:
- Form gửi tiền:
- Form rút tiền :
- Form trả tiên vay:
- Form lập hợp đồng gửi tiền :
- Form lập hợp đồng vay tiền :
- Form cập nhật lãi suất:
- Form cập nhật tiền tệ:
- Form tìm kiếm nhân viên :
- Form tìm kiếm khách hàng:
- Form tìm kiếm tài khoản vay:
- Form tìm kiếm tài khoản tiết kiệm:

KẾT LUẬN