Bài 12: KỸ NĂNG TÌM KIẾM VIỆC LÀM
1.Quá trình tìm việc làm
Quá trình tìm việc làm là quá trình bản thân tự đánh giá trình độ chuyên
môn và các phẩm chất cá nhân để xác định điểm mạnh, điểm yếu nhằm chọn
một nghề nghiệp phù hợp, từ đó tìm kiếm cơ hội việc làm phù hợp với sở
thích nghề nghiệp để tham gia tuyển dụng thành công và vào làm việc.
Quá trình tìm việc làm được khái quát qua các bước sau:
Tự đánh giá bản thân và xác định mục tiêu nghề nghiệp => xác định
nghề nghiệp yêu thích => Tìm thông tin về cơ hội việc làm => Chuẩn bị bộ hồ
sơ dự tuyển => Nộp hồ sơ dự tuyển => Dự thi viết chuyên môn (nếu có) =>
Dự phỏng vấn tuyển dụng => Đàm phán điều kiện tuyển dụng => Ký hợp
đồng và bắt đầu làm việc.
2. Kỹ năng tìm kiếm việc làm
2.1.Đánh giá năng lực và mục tiêu nghề nghiệp
Mục tiêu khi đi tìm việc làm của bạn là gì? Câu trả lời sẽ là: Một việc
làm tốt. Câu hỏi tiếp theo sẽ là: Thế nào là việc làm tốt? Việc làm tốt là công
việc phù hợp với năng lực cá nhân của bạn, phù hợp với mục tiêu phát triển
1
nghề nghiệp của bạn; Đem lại thu nhập đủ trang trải cuộc sống bản thân, gia
đình và về lâu dài có dư để tích lũy; Có thể giúp bạn thực hiện được ước mơ
của mình. Vậy vấn đề đặt ra là ta phải đánh giá được năng lực của bản thân và
xác định được mục tiêu nghề nghiệp hợp lý.
- Đánh giá năng lực bản thân: Nếu tự đánh giá năng lực của bản thân
quá thấp, bạn sẽ không dám nhận những cơ hội mang tính thử thách, từ đó hạn
chế khả năng phát triển nghề nghiệp bản thân. Ngược lại, nếu quá ảo tưởng về
năng lực của mình, bạn cũng dễ rơi vào tình trạng “xây lâu đài trên cát”, chỉ
tìm kiếm những cơ hội vượt quá khả năng để rồi thất bại nặng nề. Việc đánh
giá đúng năng lực của bản thân sẽ giúp bạn có thể đặt ra mục tiêu nghề nghiệp
phù hợp, từ đó phát huy được năng lực sở trường của bản thân và tránh được
những thất bại đáng tiếc.
- Xác định mục tiêu nghề nghiệp: Để xác định mục tiêu nghề nghiệp,

chóng và kịp thời khi họ có nhu cầu. Như vậy, bạn sẽ không bỏ lỡ bất cứ một
cơ hội nghề nghiệp nào. Nếu so với việc in hồ sơ ra giấy và chờ nhà tuyển
dụng thông báo rồi nộp vào thì rõ ràng hồ sơ online sẽ khiến bạn chủ động
hơn trong việc tìm kiếm cơ hội thành công của mình. Không những thế khả
năng thành công cao, việc tạo một hồ sơ online sẽ giúp bạn trình bày những ý
tưởng, khả năng và sự sáng tạo của mình - những điều rất khó thực hiện đối
với một hồ sơ thông thường. Chính điều này đã khiến nhà tuyển dụng để mắt
tới bạn. Theo kết quả một cuộc khảo sát gần đây, hơn 40% những người đưa
thông tin lên mạng nhận được những lời hẹn phỏng vấn như ý. Đây là một
bước khởi đầu rất tốt cho quá trình tìm kiếm cơ hội nghề nghiệp cho bản thân.
Tuy nhiên, không phải chỉ cần tạo một hồ sơ và đưa lên mạng rồi ngồi
chờ các cuộc gọi đến của nhà tuyển dụng. Bạn phải luôn nhớ rằng, để thành
công, ngoài khả năng phải có sự sáng tạo và kiên nhẫn, cẩn thận. Hãy chắc
rằng hồ sơ của bạn bắt mắt, hợp lí và được đăng lên một website tìm việc uy
tín. Có như vậy, con đường đến với thành công sẽ không cách bạn quá xa.
Cần lưu ý các thông tin đăng trên mạng, trên báo không được quá dài,
ngôn ngữ quốc dân hạn chế tối đa dùng từ địa phương, bài viết cần nhấn mạnh
3
vào các ưu điểm và khả năng sở trường tuy nhiên không quá phô trương, cần
thể hiện rõ trình độ, chuyên môn
- Gọi điện đến trực tiếp công ty
Gọi điện trực tiếp đến công ty cũng là một hình thức thường đạt hiệu
quả cao. Hình thức này người xin việc chủ động lấy thông tin từ doanh nghiệp
một cách trực tiếp. Ưu điểm lớn của hình thức này là tính chính xác cao. Gọi
điện trực tiếp đến cơ quan tuyển dụng cần lưu ý tám điều nên làm và bốn điều
nên tránh:
Tám điều nên làm: Hình dung trước những điều cần nói; cung cấp
thông tin đầy đủ, chính xác; chủ động để xưng hô tự tin; chọn không gian yên
tĩnh; đặt hồ sơ tìm việc trước mặt; nói rõ ràng; nên đứng khi trả lời điện thoại;
kết thúc buổi nói chuyện một cách ấn tượng.

chính tả và dùng từ thích hợp; Nếu bạn viết bằng tiếng Anh thì nên tham khảo
ý kiến của những người có kinh nghiệm trong việc viết lý lịch bằng tiếng Anh
2.4.Phỏng vấn tuyển dụng
- Chuẩn bị tốt cho buổi phỏng vấn
+ Nắm bắt các thông tin cơ bản của công ty, tên, vị trí của người phỏng
vấn
+ Đem theo một bản hồ sơ nghề nghiệp để tham khảo
+ Trang phục chỉnh tề, nghiêm túc
+ Đến trước giờ phỏng vấn 10 phút
+ Bảo đảm tay của bạn khô ráo khi bắt tay người phỏng vấn
- Tham dự phỏng vấn
+ Chào hỏi, bắt tay người phỏng vấn
+ Giới thiệu ngắn gọn về bạn trong thời gian tối đa 3 phút
+ Lắng nghe kỹ câu hỏi và trả lời đầy đủ, tránh lan man. Nếu người
phỏng vấn đang nói nhiều hơn bạn khi đang hỏi bạn, điều đó có thể là bạn đã
không cung cấp đầy đủ câu trả lời như họ mong đợi. Nếu bạn không chắc
chắn về câu trả lời, bạn nên thành thật với người phỏng vấn về sự không chắc
chắn đó.
5
+ Tập trung vào những điều bạn có thể làm tốt nhất cho công việc, chứ
không phải những điều công ty tuyển dụng có thể làm cho bạn.
+ Tập trung vào những ưu điểm của bạn, tránh những điểm không phải
là điểm mạnh của bạn, ngoại trừ được yêu cầu cụ thể từ người phỏng vấn.
Các bạn tham khảo thêm các câu hỏi phỏng vấn tuyển dụng sau đây:
• Tại sao bạn lại muốn làm việc cho tổ chức chúng tôi?
• Bạn có bao giờ mâu thuẫn với đồng nghiệp chưa? Nếu có thì cách giải quyết
đó là gì?
• Khi làm việc, nếu gặp khó khăn và bị căng thẳng thì bạn xử lý ra sao?
• Nếu chúng tôi tuyển dụng bạn thì chúng tôi được lợi cái gì?
• Cho đến nay, bạn thấy thành công lớn nhất của mình trong cuộc đời là gì?

qua vì nếu trúng tuyển thì điều này sẽ giúp bạn hoàn thiện hơn trong trong
công việc mới, nếu không trúng tuyển thì đây là cơ hội để bạn rút ra kinh
nghiệm cho lần phỏng vấn khác. Vì thế cần suy nghĩ, xem xét lời khuyên của
nhà tuyển dụng một cách nghiêm túc nếu thấy cần tiếp thu và khắc phục thì
phải cố gắng khắc phục ngay.
+ Sau khi tham dự phỏng vấn, bạn nên gửi email cám ơn người phỏng
vấn và công ty đã dành thời gian phỏng vấn và giải đáp những câu hỏi của
bạn.
+ Theo dõi các phương tiện liên lạc (điện thoại, email, địa điểm đăng ký
nhận thư) để công ty tuyển dụng có thể liên lạc phản hồi kết quả phỏng vấn.
Sau thời gian quy định (quy định bởi công ty tuyển dụng, hoặc là 3 – 5 ngày
làm việc sau ngày phỏng vấn), nếu như không nhận được phản hồi từ công ty
tuyển dụng, bạn nên liên lạc để hỏi thăm tình trạng hồ sơ của bạn.
+ Nhận kết quả phỏng vấn: Nếu kết quả bạn được nhận công việc thực
tập, bạn phải trả lời cám ơn và xác nhận sẽ tham gia công việc thực tập như
yêu cầu của công ty. Nếu như kết quả không như mong đợi, bạn không đáp
ứng được yêu cầu của công ty, bạn nên trả lời cám ơn công ty tuyển dụng và
hy vọng sẽ tiếp tục có cơ hội làm việc với công ty trong tương lai.
2.5.Thương lượng về lương bổng và các quyền lợi khác
7
Khi được mời dự phỏng vấn xác nhận, nghĩa là bạn đã vượt qua được
chặng đường gian khó nhất trong quá trình tìm việc và có đến hơn 99% khả
năng bạn được tuyển chọn. Bước tiếp theo là thương lượng thế nào để được
mức lương mong muốn. Xác định mức lương cao quá và thấp quá đều không
tốt. Vì vậy phải biết khung lương thích hợp cho mình (thường ở mức sàn).
Hãy để công ty đề cập đến chuyện lương bổng trước; Bạn hãy chọn lời mời
làm việc tốt nhất; biết người biết ta và đừng đòi hỏi quá đáng; Đừng quá chú
trọng vào lương.
Đồng thời với việc thương lượng về lương cần chú ý đến các khoản lợi
ích vật chất khác mà bạn được hưởng (Tiền thưởng, tiền ăn trưa, ăn ca, phụ