HIỆU TRƯỞNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC LAO ĐỘNG
VÀ HƯỚNG NGHIỆP Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC, THCS.
I. TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG
GIÁO DỤC LAO ĐỘNG VÀ HƯỚNG NGHIỆP TRONG NHÀ TRƯỜNG
TIỂU HỌC, THCS.
1. Tổ chức hoạt động giáo dục lao động và hướng nghiệp trong nhà
trường phổ thông là thực hiện nguyên lý giáo dục của Đảng.
Điều 03-Luật giáo dục:
“Hoạt động giáo dục phải thực hiện theo nguyên lý học đi đôi với hành,
giáo dục kết hợp với lao động sản xuất lý luận gắn với thực tiễn, giáo dục nhà
trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội”.
Đây là nguyên lý giáo dục quan trọng của Đảng, là kim chỉ nam hướng
dẫn toàn bộ hoạt động giáo dục trong nhà trường và cả trong xã hội.
-Tổ chức văn hoá - khoa học - giáo dục Liên hợp quốc (UNESCO) đã
khẳng định 4 trụ cột của việc học là :
+ Học để biết.
+ Học để làm.
+ Học để chung sống.
+ Học để làm người.
Bởi vậy trong nhà trường phổ thông (trường Tiểu học và THCS) cần tổ
chức tốt hoạt động giáo dục lao động và hướng nghiệp để sau khi tốt nghiệp
phổ thông học sinh có cơ hội, điều kiện trở thành người lao động, người công
dân có ích.
2. Góp phần tích cực thực hiện mục tiêu đào tạo.
Điều 27-Luật giáo dục nêu mục tiêu của giáo dục phổ thông:
“Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện
về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành
nhân cách con ngươì Việt Nam XHCN, xây dựng tư cách về trách nhiệm công
dân, chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động
tham gia xây dựng và bảo vệ tổ quốc”.
“Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu

- Giáo dục ý thức lao động, hiểu lao động vừa là quyền và nghĩa vụ của
công dân.
- Hình thành những yêu cầu cần thiết cho lao động: tính kỷ luật, tinh
thần trách nhiệm, vượt khó, đoàn kết.
- Rèn kỹ năng, kỹ xảo lao động, lao động có kỹ thuật.

3. Đặc điểm của hoạt động giáo dục lao động trong nhà trường .
- Hoạt động giáo dục lao động trong nhà trường không nguyên dạng như
lao động ngoài xã hội. Đó là: hoạt động học tập là nền tảng để nhà trường làm
tốt công tác hướng nghiệp .
- Lao động trong nhà trường cung cấp cho học sinh học vấn kỹ thuật
tổng hợp. Khi tổ chức hoạt động giáo dục lao động trong nhà trường phải chú
ý tới mối quan hệ giữa các môn học với giáo dục lao động và hướng nghiệp.
- Hoạt động giáo dục lao động ở trường Tiểu học và THCS được tiến
hành trên cơ sở đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội địa phương và phù
hợp với tâm lý lứa tuổi.
4. Nội dung của hoạt động giáo dục lao động ở trường tiểu học và
THCS
a) Nguyên tắc chỉ đạo việc xác định nội dung của hoạt động giáo dục lao
động:
- Hoạt động lao động phải phù hợp chương trình học.
- Đảm bảo tính khoa học và phù hợp với lứa tuổi.
- Gắn phương hướng lao động sản xuất của địa phương với yêu cầu khả
năng của nhà trường.
- Đảm bảo tính hướng nghiệp.
b) Trường tiểu học.
- Lao động tự phục vụ: vệ sinh cá nhân, vệ sinh gia đình, trực nhật, vệ
sinh trường sở, trồng cây, chăm sóc và bảo vệ cây…
- Lao động công ích: tu sửa sân chơi, vệ sinh đường phố,…
Hiện nay giáo dục lao động ở trường tiểu học cũng được tổ chức gắn

- Để học sinh tham gia vào nhiều dạng lao động khác nhau, từ đó các
em rút ra được nguyên lý chung về kỹ thuật của một ngành nghề, của một
công việc nào đó.
- Thực hiện “luân” và “chuyên” trong tổ chức lao động để rèn luyện kỹ
năng, kỹ xảo cho học sinh.
- Giáo dục kỹ năng sống và hình thành thói quen lao động có văn hóa
cho học sinh.
III. HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP .
1. Khái niệm.
Hướng nghiệp là một hệ thống biện pháp tác động của gia đình, nhà
trường và xã hội , trong đó nhà trường đóng vai trò chủ đạo nhằm hướng dẫn
và chuẩn bị cho thế hệ trẻ sẵn sàng đi vào lao động ở các ngành nghề tại
những nơi xã hội đang cần phát triển, đồng thời lại phù hợp với hứng thú,
năng lực cá nhân .
2. Nhiệm vụ :
Nhiệm vụ hướng nghiệp đã được ghi rõ trong quyết định số 126/CP của
Hội đồng chính phủ ngày 19 tháng 3 năm 1981:
- Giáo dục thái độ lao động đúng đắn.
- Tổ chức cho học sinh thực tập làm quen với một số nghề.
- Tìm hiểu năng khiếu, khuynh hướng nghề nghệp của từng học sinh,
khuyến khích bồi dưỡng khả năng nghề nghiệp thích hợp nhất.
- Động viên hướng dẫn học sinh đi vào những nghề, những nơi đang cần
lao động trẻ tuổi có văn hoá .
Muốn thực hiện được nhiệm vụ hướng nghiệp cần giải quyết tốt các vấn
đề có liên quan chặt chẽ sau:
a) Tư vấn nghề cho học sinh.
Công việc chủ yếu là nghiên cứu toàn diện nhân cách học sinh
( thiên hướng, năng lực, tính cách, phẩm chất tâm lý, tình trạng sức khoẻ )
đối chiếu với mức độ sẵn sàng về tâm lý và thực tế đối với yêu cầu nghề định
chọn. Từ đó học sinh có được sự lựa chọn sáng suốt đúng đắn

- Tổ chức các trò chơi hướng nghiệp đề học sinh được tham gia và làm
quen dần với hoạt động nghề nghiệp của xã hội .
IV. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC LAO ĐỘNG VÀ HƯỚNG
NGHIỆP TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC, THCS.
1. Về nhận thức:
- Cán bộ quản lý nhà trường nghiên cứu kĩ và nắm chắc chương trình
để chỉ đạo tổ chức thực hiện nghiêm túc chương trình.
- Tuyên truyền để cán bộ, giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh, các lực
lượng xã hội, chính quyền địa phương hiểu về mục tiêu đào tạo, nội dung yêu
cầu của hoạt động giáo dục lao động sản xuất và hướng nghiệp trong nhà
trường.
2. Xây dựng kế hoạch:
- Kế hoạch phải bám theo mục tiêu của năm học, phù hợp với đặc điểm
tâm sinh lý của học sinh, phù hợp với tùng vùng, miền.
- Căn cứ vào các điều kiện cần thiết tối thiểu để thực hiện: vốn, công
cụ, nguyên vật liệu, giáo viên giảng dạy.
- Kế hoạch cho học sinh tham quan học tập tại các cơ sở sản xuất.
3. Cải tiến cách tổ chức thực hiện:
a) Giáo dục lao động:
- Lựa chọn giáo viên có kinh nghiệm để giảng dạy cho học sinh.
- Mở rộng các hình thức lao động ở nhà trường.
- Sắp xếp học sinh lao động theo đội chuyên, có sự “luân’ và “chuyên”
- Tổ chức hoạt động giáo dục lao động gắn với giáo dục kỹ thuật và
hướng nghiệp một cách chặt chẽ.
- Mở rộng các hình thức tổ chức lao động ở gia đình và các cơ sở kinh
tế.
b) Giáo dục hướng nghiệp:
- Hiệu trưởng căn cứ vào chương trình, tình hình thực tế ở địa phương
để lựa chọn nội dung cho từng khối lớp. Phân công người phụ trách từng
chuyên đề.(Công việc tư vấn nghề là một trong những nội dung chủ yếu trong

Hội đồng chính phủ, QĐ 126/CP ngày 19/5/1981
về công tác hướng nghiệp trong nhà trường phổ thông và sử dụng hợp
lý học sinh các cấp tốt nghiệp ra trường.
3. Luật giáo dục 2005 ( được sửa đổi bổ sung năm 2009), NXB Chính trị quốc
gia, Hà Nội, 2009
4. Phạm Minh Hạc,GD thế giới đi vào thế kỷ XXI, NXB Chính trị quốc
gia, Hà Nội, 2002
5. Định hướng hoạt động lao động - hướng nghiệp phục vụ sự nghiệp
CNH-HĐH đất nước từ 1996-2000, Hà Nội 8/1996
6. Giáo trình Giáo dục học,NXB ĐHSP Hà Nội, 2005