Bài 2 :

YÊU CẦU VÀ NHIỆM VỤ CỦA
CÔNG TÁC GIÁM SÁT
THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH
3.2. Điều kiện để cá nhân được cấp chứng chỉ hành nghề giám sát thi công
III. NỘI DUNG CÔNG TÁC GIÁM SÁT THI CÔNG XÂY DỰNG
1.
Nguyên tắc trong giám sát thi công
1.1 Qui đònh của Luật xây dựng về công tác giám sát thi công
1.2.Nguyên tắc đối với các cá nhân tham gia giám sát thi công
1.3.Nguyên tắc trong quan hệ giữa các bên
2.
Yêu cầu của công tác giám sát thi công
2.1 Đối với tổ chức tư vấn giám sát
2.2 Đối với cá nhân kỹ sư giám sát thi công
3.
Hệ thống quản lý chất lượng của nhà thầu giám sát thi công
4.
Nội dung công tác giám sát thi công
4.1 Công tác khảo sát xây dựng
4.1.1 Công tác giám sát chất lượng
4.1.2 Công tác giám sát khối lượng
4.1.2 Công tác giám sát tiến độ, an toàn lao động và vệ sinh môi trường
4.2 Công tác lập dự án đầu tư, thiết kế và lập dự toán, tư vấn đấu thầu
4.3 Công tác thi công xây dựng công trình

2
4.3.1 Quản lý chất lượng trong giám sát thi công xây dựng công trình
4.3.2 Quản lý khối lượng trong giám sát thi công xây dựng công trình
4.3.3 Quản lý tiến độ trong giám sát thi công xây dựng công trình
4.3.4 Quản lý an toàn lao động trong giám sát thi công xây dựng công trình
4.3.5 Quản lý vệ sinh môi trường trong giám sát thi công xây dựng công trình
IV.PHƯƠNG PHÁP VÀ KỸ NĂNG GIÁM SÁT
1.


%

3
I. KHÁI NIỆM CHUNG VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ DỰ ÁN VÀ GIÁM SÁT
1. Khái niệm chung về công tác quản lý dự án
1.1 Khái niệm :
Trong sự phát triển hoạt động kinh tế xã hội, để có thể sinh sống, chữa bệnh, học
hành, sản xuất, đi lại hay vui chơi giải trí … trước tiên phải có các công trình, thí dụ
nhà ở, bệnh viện, nhà máy, cầu đường…. Như vậy, sự tồn tại của các công trình xây
dựng là điều kiện tiên quyết, khởi đầu cho các hoạt động khác của con người. Hoạt
động tạo ra một công trình xây dựng nhằm phục vụ cho nhu cầu nào đó của con
người chính là việc thực hiện hoàn thành một dự án đầu tư xây dựng công trình (sau
đây gọi tắt là dự án đầu tư hay dự án) .
Để đảm bảo dự án hoàn thành, đạt được hiệu quả mong muốn, trước tiên người ta
phải nghiên cứu tính toán chặt chẽ một cách khoa học, các yếu tố kinh tế kỹ thuật
liên quan đến công trình, đưa ra các giải pháp kỹ thuật nhằm minh chứng cho mục
đích dự án. Tài liệu này gọi là dự án đầu tư xây dựng công trình.
Dự án đầu tư xây dựng công trình là tập hợp những đề xuất có liên quan đến việc
bỏ vốn để xây dựng mới, mở rộng hay cải tạo những công trình xây dựng nhằm phát
triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình trong một thời gian nhất đònh.
Thành phần của tài liệu dự án đầu tư xây dựng công trình gồm thiết kế cơ sở và
thuyết minh dự án. Thiết kế cơ sở gồm các bản vẽ trong đó nêu đầy đủ các giải pháp
thiết kế kiến trúc, kết cấu móng và thân, các giải pháp kỹ thuật cho thiết bò công
trình và công nghệ.
Mỗi dự án được chuẩn bò và triển khai bởi những người có đủ năng lực, được giao
nhiệm vụ làm công tác quản lý dự án đó. Đó là công tác hoạch đònh, tổ chức, điều
hành việc triển khai dự án đầu tư xây dựng công trình nhằm bảo đảm dự án được
hoàn thành đạt mục đích của dự án đã đặt ra và phù hợp với quy phạm hiện hành,
tiêu chuẩn áp dụng .

đến khi dự án hoàn tất, sẵn sàng để đưa công trình vừa được xây dựng xong vào khai
thác. Đây là giai đoạn quan trọng để biến dự án thành hiện thực. Giai đoạn này gồm
các hoạt động xây dựng :
• Tổ chức đấu thầu để chọn các nhà thầu tư vấn thiết kế, thầu xây lắp, thầu cung
cấp vật tư, thiết bò công trình, thiết bò công nghệ;
• Thiết kế kỹ thuật và thiết kế bản vẽ thi công, lập dự toán và tổng dự toán;
• Thi công xây dựng công trình;
• Giám sát thi công xây dựng công trình.
Như vậy, cùng với công tác quản lý dự án và ba công tác trong giai đoạn chuẩn bò
dự án, ta có tám hoạt động xây dựng chính.
1.2.3
Giai đoạn mở rộng dự án :
Trong quá trình vận hành sử dụng công trình, theo nhu cầu thực tế, có thể công
trình sẽ được đầu tư vốn thêm để sửa chữa, cải tạo, nâng cấp hay mở rộng công suất.
Việc này có thể được chuẩn bò sẵn khi lập dự án ban đầu hoặc là phát sinh sau này,
song mọi bước triển khai đều được tiến hành theo trình tự như trên. Nghóa là từ khâu
khảo sát, lập dự án đến thiết kế, đấu thầu và thi công xây lắp. Ta có thể coi giai đoạn
này là bước triển khai tiếp tục của dự án hay cũng có thể là một dự án riêng .

1.3 Các hình thức quản lý dự án
Để quản lý hữu hiệu vốn đầu tư, bảo đảm đồng vốn được sử dụng đạt hiệu quả
cao nhất, đúng mục đích đầu tư, chủ đầu tư phải thành lập Ban quản lý dự án xây
dựng công trình. Ban này có nhiệm vụ quản lý, điều hành, thúc đẩy việc chuẩn bò và
thực hiện dự án đạt hiệu quả tối ưu. Tuỳ theo mối quan hệ giữa chủ đầu tư và ban
quản lý dự án, tuỳ theo yêu cầu, quy mô, tính chất công trình mà có những hình thức
quản lý dự án khác nhau. Trước đây, người ta chia thành bốn hình thức là :

5
• Ban quản lý dự án của chủ đầu tư: Khi dự án được phê duyệt, trong quyết đònh
phê duyệt của cấp có thẩm quyền sẽ cho phép chủ đầu tư xây dựng công trình

1.4.1
Nhiệm vụ của quản lý dự án :
Căn cứ vào quy mô, tính chất công trình và điều kiện thực tế, người quyết đònh
đầu tư lựa chọn hình thức quản lý dự án. Theo quy đònh, chủ đầu tư sẽ thực hiện
những công việc sau, dù ở hình thức tự làm hay thuê tư vấn quản lý dự án : thực hiện
việc về thủ tục giao nhận đất, xin cấp phép xây dựng, chuẩn bò mặt bằng; tổ chức
thẩm đònh và phê duyệt các bước thiết kế, dự toán; duyệt kế hoạch đấu thầu, hồ sơ
mời thầu và kết quả đấu thầu; ký kết hợp đồng với các nhà thầu, thanh toán hợp
đồng; nghiệm thu đưa công trình vào khai thác sử dụng. Trường hợp nếu chủ đầu tư
tự làm thì có thể ủy quyền một phần hoặc toàn bộ nhiệm vụ trên cho ban quản lý dự
án của chủ đầu tư.

6
Ban quản lý dự án sẽ phải chuẩn bò hồ sơ thiết kế dự toán, tổng dự toán trình chủ
đầu tư phê duyệt; lập hồ sơ mời dự thầu, tổ chức lựa chọn nhà thầu; quản lý chất
lượng, khối lượng, tiến độ, chi phí dự án, an toàn và bảo vệ môi trường; giám sát thi
công khi có đủ điều kiện về năng lực; tổ chức nghiệm thu, thanh quyết toán công
trình theo hợp đồng ký kết; lập báo cáo thực hiện vốn đầu tư hàng năm, báo cáo
quyết toán khi dự án hoàn thành.
Ban quản lý dự án có thể thuê cá nhân, tổ chức tư vấn trong nước thực hiện một
phần công việc của mình. Được phép thuê tư vấn nước ngoài nếu tư vấn Việt nam
chưa đủ năng lực thực hiện hoặc khi có yêu cầu đặc biệt. Tổ chức tư vấn quản lý dự
án phải chòu trách nhiệm trước pháp luật và chủ đầu tư về các nội dung cam kết trong
hợp đồng, phải bồi thường thiệt hại do lỗi của minh gây ra. Tư vấn quản lý dự án
phải chòu trách nhiệm về các hoạt động quản lý dự án tại công trường xây dựng.
1.4.2
Mục tiêu quản lý của ban quản lý dự án
• Chi phí : Quản lý vốn đầu tư sao cho hiệu quả nhất là mục tiêu hết sức quan trọng
của ban quản lý dự án. Vì vốn đầu tư xây dựng thường được cấp theo tiến độ cấp
vốn được duyệt trong dự án khả thi. Ban quản lý dự án cần bảo đảm thanh toán

Ta biết rằng nhằm bảo đảm an toàn công trình, an toàn môi trường cho cộng đồng
thì Nhà nước sử dụng quyền của mình để thống nhất quản lý mọi dự án xây dựng
công trình trên lãnh thổ. Việc phân loại theo quy mô đầu tư và tính chất công trình
liên quan đến việc phân cấp quản lý nhà nước đối với dự án. Thí dụ các công trình
nhóm A được Thủ tướng ủy quyền cho Bộ Xây dựng hoặc Bộ có xây dựng chuyên
ngành quản lý, các công trình nhóm B được Chủ tòch tỉnh, thành phố ủy quyền cho Sở
Xây dựng hoặc Sở có xây dựng chuyên ngành quản lý. Còn việc phân loại theo
nguồn vốn đầu tư nhằm quy đònh quyền quyết đònh đầu tư và qủan lý điều hành dự
án khi dự án sử dụng các nguồn vốn khác nhau.
Tuy nhiên, dù dự án thuộc loại nào thì việc đầu tư xây dựng công trình cũng phải
phù hợp với sự phát triển tổng thể kinh tế xã hội, phù hợp quy hoạch phát triển
ngành, quy hoạch xây dựng, pháp luật đất đai và các pháp luật liên quan khác. Đối
với công trình, Nhà nước thống nhất quản lý vấn đề này thông qua việc cấp phép xây
dựng.
Theo quy mô và tính chất công trình, có 4 loại dự án :
• Dự án quan trọng quốc gia : Là những dự án đặc biệt lớn về quy mô hay nhũng
công trình có tính chất đặc biệt, thí dụ như công trình Lăng Chủ tòch Hồ Chí Minh,
Khu Công nghiệp Dung Quất, Nhà máy thủy điện Sơn la. Các dự án này do Quốc
hội quyết đònh đầu tư, hoặc Quốc hội quyết đònh chủ trương và Thủ tướng Chính
phủ quyết đònh đầu tư.
• Dự án nhóm A : Là tất cả những dự án thuộc lónh vực an ninh, quốc phòng, sản
xuất chất nổ, chất độc hại và các dự án hạ tầng khu công nghiệp tập trung. Ngoài
ra còn những dự án khác thuộc về nhóm A, đó là các dự án có quy mô xây dựng
rất lớn ( tham khảo phần phụ lục 1).
• Dự án nhóm B : Là các dự án có quy mô vừa, không nằm trong hai nhóm dự án
trên ( tham khảo phần phụ lục 1 ).
• Dự án nhóm C : Là các dự án có quy mô nhỏ, không nằm trong ba nhóm dự án
trên ( tham khảo phần phụ lục 1).
Theo nguồn vốn đầu tư, có 4 loại dự án :
• Dự án sử dụng nguồn vốn từ ngân sách Nhà nước. Loại dự án này do nhà nước

Khái niệm : Giám sát thi công xây dựng công trình là việc theo dõi, kiểm tra
thường xuyên, có hệ thống tại công trường về các hoạt động thi công xây dựng liên
quan đến chất lượng, khối lượng, tiến độ, an toàn thi công và bảo vệ môi trường.
Chủ đầu tư có thể trực tiếp thực hiện công tác giám sát thi công khi họ có đủ năng
lực. Nếu không có đủ điều kiện thì phải thuê tư vấn. Đơn vò tư vấn giám sát thi công
phải có đủ điều kiện về kinh nghiệm, năng lực và nhân sự theo quy đònh. Việc lựa
chọn tư vấn giám sát thi công có thể tiến hành qua đấu thầu hoặc chỉ đònh. Thông
thường nếu trò giá gói thầu lớn hơn 500 triệu đồng thì người ta yêu cầu tổ chức chọn
thầu qua đấu thầu tư vấn.

2.2 Mục tiêu của công tác giám sát thi công :
• Chất lượng công trình: Bảo đảm chất lượng công trình là mục tiêu hàng đầu, cũng
là mong muốn hàng đầu mà chủ đầu tư mong đợi từ hoạt động của người giám sát
thi công.
• Khối lượng thi công : Việc bảo đảm khối lượng thi công do các nhà thầu xây lắp
và cung cấp vật tư thiết bò thực hiện cho công trình vừa nhằm đảm bảo chất lượng
công trình, vừa giúp cho chủ đầu tư trong việc thanh quyết toán công trình.

9
• Tiến độ thi công : Trước đây, việc theo dõi và thúc đẩy tiến độ thi công hoàn toàn
do ban quản lý dự án, nay các kỹ sư giám sát thi công chòu trách nhiệm phối hợp
cùng ban quản lý dự án thực hiện.
• An toàn thi công : Trong quá trình thi công, người kỹ sư giám sát có phối hợp với
chủ đầu tư, đơn vò thiết kế và xây lắp bảo đảm an toàn thi công bao gồm việc bảo
đảm an toàn cho công trình, an toàn trên công trường và an toàn cho bên thứ ba.
• Vệ sinh môi trường
: Cần phải yêu cầu các nhà thầu bảo đảm vệ sinh môi trường
trong suốt quá trình thi công cả bên trong lẫn bên ngoài công trường, chủ yếu là
quan tâm đến chất thải, nước thải, tiếng ồn và vận chuyển vật liệu ra vào công
trường .

10
• Đối với nghề tư vấn xây dựng : tư vấn giám sát thi công là một hoạt động xây
dựng. Chính nó đã góp phần không nhỏ cho sự phát triển của nghề tư vấn xây
dựng. Trước khi nghò đònh 177/NĐ-CP của Thủ tướng Chính phủ ra đời tháng 7
năm 1994, ở nước ta không có nghề tư vấn; toàn bộ công tác thiết kế quản lý dự
án, giám sát do các Viện thiết kế và các Ban Kiến thiết thực hiện. Từ khi các
Viện Thiết kế chuyển thành các công ty tư vấn thì nghề tư vấn xây dựng dần phát
triển. Đến nay tư vấn Việt nam đã đảm đương được nhiều công trình lớn.

2.5 Phân loại và phân cấp công trình
2.5.1 Phân loại công trình :

Theo quản lý chuyên môn, người ta chia công trình thành năm loại theo tính chất
và mục đích sử dụng.
• Công trình dân dụng : bao gồm các nhà chung cư, nhà ở riêng lẻ và các công trình
công cộng như công trình văn hoá, giáo dục, công trình y tế, thương nghiệp, dòch
vụ, văn phòng làm việc, khách sạn, nhà phục vụ giao thông, thông tin liên lạc,
tháp thu sóng phát thanh, truyền hình, nhà ga, bến xe, các công trình thể thao.
• Công trình công nghiệp : bao gồm các công trình khai thác than, quặng, khai thác
dầu khí, công trình hoá chất, hoá dầu, công trình luyện kim, cơ khí, chế tạo, điện
tử-tin học, năng lượng, công trình công nghiệp nhẹ, công nghiệp thực phẩm, công
nghiệp vật liệu xây dựng, công trình sản xuất và kho chứa vật liệu nổ công
nghiệp.
• Công trình giao thông : bao gồm công trình đường bộ, đường sắt, đường thuỷ, cầu,
hầm, sân bay.
• Công trình thủy lợi : bao gồm các hồ chứa nước, đập, cống, trạm bơm, giếng,
đường ống dẫn nước, kênh và công trình trên kênh, bờ bao.
• Công trình hạ tầng : bao gồm các công trình cấp nước, thoát nước, nhà máy xử lý
nước thải, công trình xử lý chất thải, bãi chứa, bãi chôn lấp rác, nhà máy xử lý rác
thải, công trình chiếu sáng đô thò.

II. ĐIỀU KIỆN NĂNG LỰC CỦA TỔ CHỨC VÀ CÁ NHÂN THAM GIA
GIÁM SÁT THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH:
1. Khái niệm:

Nền kinh tế đang phát triển đòi hỏi cấp thiết phải xây dựng rất nhiều công trình,
song sự nối kết giữa các nhà đầu tư, thầu xây lắp và nhà tư vấn chưa đảm bảo thỏa
mãn yêu cầu phát triển đất nước. Khi cần đầu tư xây dựng công trình, chủ đầu tư luôn
muốn tìm các tổ chức chuyên môn xây dựng đáng tin cậy để thực hiện dự án, đảm
bảo chất lượng, khối lượng, chi phí … Thế nhưng, không phải lúc nào chủ đầu tư cũng
tìm được các nhà thầu phù hợp cho dự án. Cũng có thể do trong nền kinh tế Việt
Nam không có những nhà môi giới chuyên nghiệp. Việc tự quảng cáo trên báo đài
của các nhà thầu nhiều khi lại thiếu chuẩn mực.
Để hỗ trợ các chủ đầu tư trong quản lý dự án của mình, Nhà nước đã qui đònh
những chuẩn mực cho các tổ chức và cá nhân tham gia hoạt động tư vấn và xây lắp
công trình. Các chuẩn mực này chính là những điều kiện tối thiểu mà các nhà thầu
phải có khi đề nghò với chủ đầu tư tham gia dự án, đồng thời cũng là những điều kiện
tối thiểu để chủ đầu tư chọn thầu. Đương nhiên là tư vấn giám sát cũng được Nhà
nước qui đònh những điều kiện chuẩn mực. Có hai loại điều kiện cho tổ chức giám sát
và cá nhân kỹ sư giám sát. Đối với mỗi loại, người ta đòi hỏi tổ chức giám sát và cá
nhân kỹ sư giám sát phải bảo đảm cả hai yêu cầu về điều kiện năng lực kinh nghiệm
và điều kiện pháp lý.

2. Điều kiện năng lực đối với tổ chức giám sát:

2.1.Điều kiện về pháp lý:
Tất cả các đơn vò muốn tham gia công tác giám sát phải đăng ký hành nghề giám
sát. Tùy theo loại hình tổ chức của đơn vò mà đăng ký những nơi khác nhau. Đới với
các Công ty dù hạch toán độc lập hay phụ thuộc thì đăng ký hành nghề giám sát ở Sở

12

đơn vò hạng 1, hạng 2. Đơn vò ở hạng này đương nhiên được giám sát công trình
cấp 4 và cứ thực hiện được 5 công trình cùng loại trở lên thì được phép giám sát
công trình cấp 3 cùng loại.

3. Điều kiện năng lực đối với các cá nhân giám sát:

3.1.Điều kiện pháp lý:
Bất kỳ cá nhân muốn tham gia giám sát thì phải có đủ điều kiện pháp lý theo qui
đònh. Điều kiện này là cá nhân đó phải có chứng chỉ giám sát phù hợp với lónh vực
hành nghề và loại công trình. Ngoài ra anh ta còn phải là nhân viên chính thức của tổ
chức giám sát có đăng ký hành nghề. Điều này phải được chứng minh thông qua hợp
đồng lao động không thời hạn hoặc hợp đồng lao động có thời hạn hơn 01 năm.
Tuy nhiên, có thể chấp nhận giám sát viên là một cá nhân hành nghề giám sát
độc lập, không thuộc một tổ chức nào. Cá nhân này có thể đăng ký hành nghề độc
lập và chỉ được giám sát công trình cấp 4 cùng loại với loại công trình đã đăng ký
hành nghề độc lập.

13
3.2.Điều kiện để cá nhân được cấp chứng chỉ hành nghề giám sát thi công:
Giấy chứng chỉ hành nghề giám sát được cấp bởi Sở Xây dựng đòa phương nơi
người xin cấp chứng chỉ thường trú hoặc được tạm trú dài hạn. Các Sở Xây dựng sẽ
phải thành lập Hội đồng cấp chứng chỉ để xét cấp cho các cá nhân đến đề nghò. Để
được cấp người xin cấp chứng chỉ giám sát cần phải có những điều kiện như sau:
+Phải có quyền công dân và có đủ năng lực hành vi dân sự theo qui đònh của
pháp luật.
+Phải có trình độ chuyên môn tốt nghiệp đại học trở lên thuộc chuyên ngành phù
hợp với yêu cầu.
+Đã trực tiếp tham gia thiết kế, thi công, giám sát thi công xây dựng công trình ít
nhất 05 năm.
+Có chứng nhận đã được bồi dưỡng về nghiệp vụ giám sát.


14
+Người thực hiện việc giám sát thi công phải có chứng chỉ hành nghề phù hợp với
công việc, loại, cấp công trình.
Những qui đònh nói trên đã nêu lên những điểm cơ bản nhất mang tính nguyên tắc
về mối quan hệ giữa việc giám sát quá trình thi công và công trình, cũng như những
điều kiện cơ bản xung quanh việc giám sát thi công. Không chỉ vậy, qui đònh của
Luật còn chỉ ra các mục tiêu của giám sát cùng cách triển khai.

1.2.Nguyên tắc đối với các cá nhân tham gia giám sát thi công:
Trong quá trình thi công, các thành viên của tổ chức giám sát, từ Giám đốc đến kỹ
sư giám sát trưởng và các kỹ sư giám sát khác phải:
+Tuân thủ nghiêm ngặt quy chuẩn, qui phạm, tiêu chuẩn áp dụng.
+Không có bất cứ quan hệ nào lệ thuộc vào các nhà thầu xây lắp dù là quan hệ
huyết thống hay quan hệ kinh tế.
+Làm tại tổ chức của mình (là nhân viên chính thức), không phải là nhân viên
Nhà nước.
+Trực tiếp thực hiện công việc được phân công một cách độc lập, không phụ
thuộc bất kỳ ai.
+Chòu sự quản lý và giám sát của chủ đầu tư theo hợp đồng.
+Chấp nhận xử phạt, bồi thường.

1.3.Nguyên tắc trong quan hệ giữa các bên:
Trong thực hiện nhiệm vụ của mình trên công trường, giám sát viên không thể
đơn phương tiến hành mà cần phối hợp chặt chẽ với các chủ thể khác trên công
trường trong thời gian thi công như là chủ đầu tư, ban quản lý dự án, đơn vò thiết kế,
các nhà thầu xây lắp, cung cấp thiết bò vật liệu, đơn vò thí nghiệm kiểm đònh độc lập
và các cơ quan quản lý Nhà nước đến công trường làm việc theo chức năng. Theo
các quy đònh chung cũng như theo hợp đồng, các bên trên công trường phải thường
xuyên quan hệ với nhau. Song thông thường thì mọi quan hệ giữa chủ đầu tư với bên

duyệt cho dù do chủ đầu tư hay nhà thầu hay do thực tế yêu cầu, giám sát viên phải
chắc chắn là trong tay mình đã có sự đồng ý của đơn vò thiết kế trừ một vài thay đổi
nhỏ không ảnh hưởng đến thiết kế cơ sở. Ngoài ra, khi nghiệm thu chuyển giai đoạn
thi công và tổng nghiệm thu cần mời đại diện đơn vò thiết kế tham gia.
1.3.3 Nguyên tắc phối hợp với nhà thầu
:
Giám sát viên có nhiệm vụ thường xuyên theo dõi kiểm tra mọi hoạt động thi
công của nhà thầu, so sánh với thiết kế được duyệt và tiêu chuẩn áp dụng. Nếu vật
liệu hay khối lượng hay biện pháp thi công không đạt yêu cầu về chất lượng hay mấtä
an toàn thì phải có ý kiến để điều chỉnh kòp thời. Đối với bản vẽ hoàn công, hồ sơ
nghiệm thu hay quyết toán khối lượng cũng tương tự. Như vậy nguyên tắc phối hợp
làm việc với các nhà thầu là thường xuyên phải kiểm tra chặt chẽ, đánh giá đúng mực
và thông báo kòp thời .
Trong phối hợp với nhà thầu, nên quan tâm cả hai chiều là vừa kiểm tra giám sát
chặt chẽ chất lượng thi công của họ lại vừa trợ giúp cho họ hoàn thành nhiệm vụ.
Điều này mới nghe có vẻ mâu thuẫn song rất đúng. Nếu giám sát viên trợ giúp tốt
cho nhà thầu từ việc xem xét kỹ lưỡng hoặc góp ý tư vấn thêm biện pháp thi công,
tiến độ thi công, chuẩn bò vật tư, thiết bò thi công thì khả năng xây dựng không đạt
chất lượng sẽ khó xảy ra, trừ phi nhà thầu không nghiêm túc thực hiện. Có thể nói
đối với các nhà thầu trên công trường thì các giám sát viên nên giúp trước kiểm sau,
khi giúp thì tận tình, đến nơi đến chốn, khi kiểm thì chặt chẽ kỹ lưỡng không bỏ sót .
1.3.4 Nguyên tắc phối hợp với đơn vò thí nghiệm kiểm đònh :

Thông thường nhà thầu thuê các đơn vò thí nghiệm kiểm đònh tới công trường để
kiểm tra chất lượng vật liệu, cấu kiện, bán thành phẩm hay thiết bò đưa vào sử
dụng cho công trình. Hoặc có khi vì lý do kỹ thuật nào đó, Ban Quản lý dự án thuê
để thử nghiệm đánh giá. Giám sát viên có nhiệm vụ xem chức năng hành nghề, kiểm
tra theo dõi quá trình lấy mẫu, thử nghiệm theo các chỉ tiêu quy đònh.
Nguyên tắc ở đây là theo dõi quy trình, số liệu trung thực, chính xác với quy trình thử
nghiệm cũng như số liệu thí nghiệm.

• Nhà thầu tư vấn cần phải toàn tâm toàn ý từ đầu và trong suốt quá trình thực hiện
dòch vụ tư vấn
• Nhà thầu tư vấn phải được độc lập về tài chính
2.2 Đối với cá nhân kỹ sư giám sát thi công
Cũng như đối với tổ chức tư vấn, ngoài những quy đònh của Nhà nước, các cá
nhân kỹ sư giám sát cần phải có những năng lực sau thì mới được coi là đủ điều kiện
tham gia giám sát công trường :
• Có khả năng nhận thức, hiểu biết được công việc của mình và
• Có khả năng quan hệ, hợp tác với các bên liên quan trên công trường
• Có khả năng thuyết phục
• Có khả năng đề xuất ý kiến, sáng kiến giải quyết những khó khăn
• Có thái độ chín chắn, kiên trì
• Đạo đức, trung thực

17
• Có đủ sức khoẻ về thể chất và tinh thần

3. Hệ thống quản lý chất lượng của nhà thầu giám sát thi công

Các tổ chức tư vấn đều phải xây dựng hệ thống quản lý chất lượng cho mỗi loại
hình tư vấn mà chính bản thân tổ chức đó tham gia. Đối với công tác giám sát cũng
vậy. Mục đích của việc xây dựng hệ thống quản lý chất lượng nhằm bảo đảm chất
lượng công việc tại mọi khâu, bước thực hiện mà các khâu, bước này đã được xác
đònh từ đầu. Tuỳ theo từng phương cách quản lý khác nhau và điều kiện cụ thể mà
mỗi tổ chức tư vấn xây dựng hệ thống quản lý chất lượng của đơn vò mình. Thông
thường trong nội dung của hệ thống sẽ chỉ ra một cách phân biệt trình tự các công
việc mà các giám sát viên phải làm; đồng thời cũng chỉ ra quy trình báo cáo thực
hiện các công việc đó cũng như chỉ ra cách kiểm tra chúng. Các quy trình này có thể
thể hiện bằng văn bản hay bằng sơ đồ hoặc bằng bảng .
Hệ thống quản lý chất lượng của nhà thầu tư vấn cũng phải chỉ ra hệ thống bố trí

ty;
+ Giữ mối quan hệ mật thiết với chủ đầu tư, ban quản lý dự án, đơn vò thiết kế,
nhà thầu thi công và cung cấp vật tư thiết bò. Hỗ trợ nhân viên của mình khi cần
giải quyết mối quan hệ giữa các bên liên quan;
+ Lập đề cương giám sát, báo cáo điều kiện khởi công công trình và sự phù hợp
về năng lực của nhà thầu cho chủ đầu tư;
+ Kiểm soát, phê duyệt các báo cáo của nhân viên của mình trước khi gửi cho chủ
đầu tư như các báo cáo kiểm tra thiết kế bản vẽ thi công, thiết kế tổ chức thi
công, biện pháp thi công, tiến độ thi công, biện pháp bảo vệ môi trường, phòng
chống cháy nổ và an toàn lao động… cũng như các đề xuất giải quyết phát sinh kỹ
thuật trên công trường;
+ Tổ chức nghiệm thu chạy thử liên động không tải, nghiêm thu chuyển giai đoạn
thi công;
+ Phối hợp cùng công ty tổ chức nghiệm thu chạy thử liên động có tải, nghiêm thu
hạng mục công trình và toàn bộ công trình đưa vào sử dụng;
+ Tổ chức nghiệm thu công tác bảo hành công trình;
+ Xác nhận khối lượng thi công theo từng đợt và toàn bộ công trình.
• Kỹ sư giám sát chuyên ngành : là người được kỹ sư giám sát trưởng chỉ đònh thực
hiện công tác giám sát thi công tại một khu vực nhất đònh trên công trường theo
đúng lónh vực chuyên môn, chòu trách nhiệm :
+ Chòu sự chỉ đạo của kỹ sư giám sát trưởng, thực hiện công tác giám sát theo lónh
vực chuyên môn tại khu vực được phân công;
+ Phân công công việc cho các giám sát viên dưới quyền, hỗ trợ họ hoàn thành
nhiệm vụ;
+ Là cầu nối giữa các công việc thi công cụ thể với kỹ sư giám sát trưởng, thường
xuyên báo cáo tình hình cho kỹ sư giám sát trưởng;
+ Kiểm tra, đề xuất ý kiến của mình về thiết kế bản vẽ thi công, thiết kế tổ chức
thi công, biện pháp thi công, tiến độ thi công, biện pháp bảo vệ môi trường,
phòng chống cháy nổ và an toàn lao động… cũng như các đề xuất giải quyết phát
sinh kỹ thuật trên công trường;


Như đã giới thiệu ở phần I, giám sát là công việc phải thực hiện trong suốt quá
trình triển khai dự án, cả giai đoạn chuẩn bò, thực hiện hay mở rộng dự án. Trách
nhiệm của chủ đầu tư là phải theo dõi, kiểm tra công việc mà họ đã thuê đơn vò khác
thực hiện để đảm bảo chất lượng, khối lượng, tiến độ, an toàn lao động và vệ sinh
môi trường. Có như vậy, mới bảo đảm hoàn thành mục tiêu của dự án.
Tuy nhiên, do các hoạt động xây dựng trong quá trình triển khai dự án khác nhau
nên cách thực hiện công tác giám sát ở từng hoạt động xây dựng trong dự án cũng
khác nhau. Sau đây chúng ta sẽ lần lượt nghiên cứu cụ thể việc giám sát từng hoạt
động xây dựng trong dự án .
4.1 Công tác khảo sát xây dựng :
Công tác khảo sát xây dựng do nhà thầu khảo sát tiến hành theo hợp đồng với chủ
đầu tư. Chủ đầu tư sẽ cử giám sát để giám sát quá trình khảo sát kỹ thuật hoặc thuê
tư vấn giám sát nếu không có đủ năng lực.

20
4.1.1 Công tác quản lý chất lượng :
Công tác khảo sát xây dựng nhằm thu thập các thông số kỹ thuật phục vụ cho
công tác thiết kế công trình. Nhiệm vụ khảo sát xây dựng công trình do nhà thầu
thiết kế hoặc nhà thầu khảo sát đề ra. Nhiệm vụ khảo sát phải phù hợp với mục đích,
phạm vi, phương pháp khảo sát, với tiêu chuẩn áp dụng. Như vậy kỹ sư giám sát
khảo sát xây dựng bắt đầu công tác giám sát của mình bằng việc kiểm tra nhiệm vụ
khảo sát xem nhiệm vụ khảo sát đã phù hợp với yêu cầu thiết kế và các tiêu chuẩn
áp dụng hay chưa. Nếu xét thấy chưa đủ cần thiết báo cáo ngay cho chủ đầu tư đề có
những điều chỉnh thích hợp. Để hoàn thành tốt việc này kỹ sư giám sát cần phải có
đủ kiến thức và nhiều kinh nghiệm. Thí dụ, dự án là xây dựng một toà nhà cao tầng,
vậy cần có thông tin sơ bộ về đất nền, dự kiến loại móng sử dụng để có nhiệm vụ
khảo sát phù hợp.
Từ nhiệm vụ khảo sát nhà thầu sẽ lập phương án ( hay đề cương ) khảo sát. Kỹ sư
giám sát cũng phải kiểm tra phương án này có đáp ứng được yêu cầu của nhiệm vụ

sát, ảnh hưởng trực tiếp đến giải pháp thiết kế và biện pháp thi công.
Khi toàn bộ công tác khảo sát kết thúc, giám sát tổ chức nghiệm thu dựa trên kết
quả khảo sát xây dựng và kết quả giám sát. Nhà thầu phải chòu trách nhiệm trước chủ
đầu tư và pháp luật về tính chính xác và trung thực của kết quả khảo sát. Biên bản
nghiệm thu công tác khảo sát do chủ đầu tư, nhà thầu và đơn vò giám sát ký tên đóng
dấu bao gồm thông tin về thành phần tham gia nghiệm thu, thời gian nghiệm thu,
đánh giá kết quả khảo sát và những kiến nghò nếu có.
4.1.2 Công tác quản lý khối lượng
:
Khối lượng khảo sát được nhà thầu, chủ đầu tư và giám sát kiểm tra theo khối
lượng thực tế. Kỹ sư giám sát phải căn cứ vào khối lượng dự toán và khối lượng khảo
sát bổ sung được duyệt để kiểm tra và xác nhận. Bản khối lượng quyết toán nên làm
theo phương pháp đã lập bản khối lượng dự toán để thuận tiện trong kiểm tra và
thanh toán. Cần chú ý kỹ sư giám sát không được xác nhận những khối lượng không
đảm bảo chất lượng.
4.1.3 Công tác quản lý tiến độ, an toàn lao động và vệ sinh môi trường
:
Tiến độ khảo sát được chuẩn bò trong phương án khảo sát của nhà thầu đệ trình và
chủ đầu tư phê duyệt. Tuy không phức tạp như tiến độ thi công xây lắp nhưng bắt
buộc nhà thầu khảo sát phải tuân thủ, trừ những trường hợp bất khả kháng đã ghi
trong hợp đồng khảo sát. Kỹ sư giám sát có nhiệm vụ theo dõi, đôn đốc, hỗ trợ tư vấn
kỹ thuật để nhà thầu hoàn thành công việc đúng hạn. Kỹ sư giám sát phải báo cáo
đònh kỳ cho chủ đầu tư về tiến độ thực hiện đồng thời kiến nghò chủ đầu tư chấp
thuận điều chỉnh tiến độ khi cần thiết.
Nhà thầu khảo sát xây dựng phải đệ trình chủ đầu tư biện pháp bảo đảm an toàn
lao động và vệ sinh môi trường. Kỹ sư giám sát sẽ kiểm tra sự phù hợp của tài liệu
này và căn cứ vào đó để giám sát việc thực hiện của nhà thầu trong quá trình khảo
sát. Trường hợp xảy ra mất an toàn lao động, kỹ sư giám sát tham gia hỗ trợ cấp cứu
người bò nạn và thông báo cho cơ quan thanh tra an toàn lao động hoặc công an đòa
phương gần nhất. Khi thực hiện công tác khảo sát tại hiện trường, nhà thầu khảo sát

Đối với công tác tư vấn đấu thầu, cần nghiên cứu kỹ kế hoạch đấu thầu, hồ sơ
mời thầu cùng tiêu chuẩn xét thầu. Việc phân bổ các gói thầu một cách hợp lý sẽ
thuận lợi cho công tác quản lý dự án sau này. Còn hồ sơ mới thầu và tiêu chuẩn xét
thầu chuẩn mực sẽ tạo điều kiện chọn được nhà thầu phù hợp và thanh quyết sau này
thuận lợi.

4.3 Công tác thi công xây dựng công trình :
4.3.1 Quản lý chất lượng trong giám sát thi công xây dựng công trình
:
a. Chuẩn bò thi công
:
Ngay sau khi hợp đồng tư vấn giám sát thi công xây dựng công trình được ký kết
với chủ đầu tư, tổ chức tư vấn giám sát sẽ bổ nhiệm nhóm kỹ sư giám sát thi công với
những chức danh cụ thể. Để quá trình giám sát thi công đạt hiệu quả tối đa, trước khi
thi công tổ giám sát cần phải thực hiện một số việc dưới đây. Có việc do luật đònh đối
với người kỷ sư giám sát thi công, bắt buộc phải thực hiện như kiểm tra điều kiện
khởi công của chủ đầu tư hay kiểm tra sự phù hợp về năng lực của nhà thầu. Cũng có
việc qua kinh nghiệm thực tế, đơn vò tư vấn giám sát sẽ đòi hỏi các kỹ sư giám sát
thực hiện. Ta cần hiểu rằng việc khởi công là chỉ việc bắt đầu một hạng mục hay
công trình trên công trường. Việc kiểm tra nói trên được làm trong suốt quá trình thi
công tất cả các công trình của dự án.
• Kiểm tra điều kiện khởi công của chủ đầu tư :
Dựa trên các hồ sơ tài liệu do chủ đầu tư cung cấp và kiểm tra thực tế hiện
trường, kỹ sư giám sát thi công lập báo cáo cho chủ đầu tư về điều kiện khởi công
công trình với những nội dung sau :

23
+ Có mặt bằng thi công để được bàn giao toàn bộ, phù hợp với dự án đầu tư được
duyệt. Trừ trường hợp ghi rõ trong dự án đầu tư là mặt bằng thi công sẽ được giao
từng phần theo tiến độ và được sự thống nhất của nhà thầu;

+ Nhà thầu phải đệ trình cho chủ đầu tư, sau khi được giám sát kiểm tra góp ý,
biện pháp bảo đảm an toàn lao động, an toàn cho bên thứ ba và vệ sinh môi
trường.
• Kiểm tra hồ sơ do bên A cấp :
Bộ hồ sơ ban đầu do bên A chính thức cấp cho đơn vò giám sát thường là hồ sơ
thiết kế, hồ sơ dự thầu của nhà thầu trúng thầu và các hồ sơ pháp lý khác liên
quan. Không phải hồ sơ luôn đầy đủ. Cho nên việc kiểm tra ban đầu là không thể
thiếu.

24
Đối với hồ sơ pháp lý, kỹ sư giám sát cần đọc để nắm được các thông tin cơ
bản về dự án như mục tiêu dự án, nguồn vốn và tiến độ cấp vốn, nội dung các hợp
đồng giao thầu, hợp đồng cung cấp vật tư thiết bò, danh sách các thành viên tham
gia dự án của chủ đầu tư, ban quản lý dự án, đơn vò thiết kế và các nhà thầu. Căn
cứ quy đònh chung và các hợp đồng, kỹ sư giám sát sẽ kiểm tra tính đầy đủ và tính
hợp pháp của những tài liệu này. Nếu chưa chuẩn mực thì yêu cầu chủ đầu tư bổ
sung kòp thời.
Đối với hồ sơ kỹ thuật, kỹ sư giám sát cần đọc kỹ để có thể hoàn thành tốt
nhiệm vụ của mình. Trước hết là điều chỉnh lại đề cương giám sát (kế hoậch tư
vấn) nếu xét thấy cần. Sau đó kiến nghò với chủ đầu tư để yêu cầu các đơn vò liên
quan làm rõ, điều chỉnh, bổ sung tài liệu còn chưa chuẩn hoặc bò thiếu.
• Kiểm tra và điều chỉnh đề cương giám sát :
Đề cương giám sát chính là kế hoạch tư vấn do tổ chức tư vấn giám sát lập và
đệ trình lên chủ đầu tư. Thường thì khi lập đề cương này, kỹ sư giám sát chỉ dựa
trên thiết kế cơ sở, thậm chí chỉ dựa trên nhiệm vụ thiết kế nên đề cương không
sát với thiết kế kỹ thuật và biện pháp, tiến độ thi công. Thời điểm này là đủ điều
kiện để điều chỉnh đề cương giám sát bảo đảm sát thực nhất. Mặt khác, có thể đề
cương được soạn đã quá lâu hoặc người soạn đề cương ban đầu lại không phải là
người được cử làm kỷ sư giám sát trưởng, do vậy đây cũng là thời điểm cần thiết
để kiểm tra lại đề cương giám sát.