LUẬN VĂN:
Công tác điều tra tội phạm tàng trữ, vận chuyển, mua bán
trái phép chất ma túy do người dân tộc ít người gây án tại
địa bàn tỉnh Điện Biên - Thực trạng và giải pháp Mở đầu
1.Tính cấp thiết của đề tài
Từ lâu, ma túy đã trở thành hiểm họa của loài người. Các hoạt động sản xuất,
tàng trữ, vận chuyển, mua bán, sử dụng trái phép chất ma túy, chất hướng thần đã làm
ảnh hưởng nghiêm trọng đến đến sức khỏe và hạnh phúc của con người, cản trở sự phát
triển lành mạnh đối với kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, đe dọa sự ổn định về an ninh
và chủ quyền của các quốc gia. Các hoạt động buôn bán ma túy trái phép mang lại lợi
nhuận rất cao, và tạo điều kiện cho các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia thâm nhập, làm
ô nhiễm và phá hoại bộ máy nhà nước; làm phát sinh tội phạm, nó là con đường chính lây
lan HIV/AIDS Nhận thấy sự cần thiết phải huy động sức mạnh của các quốc gia cùng
tham gia phòng, chống và kiểm soát ma túy, Liên hợp quốc đã ban hành 3 Công ước
(1961;1971 và 1988) để phòng, chống và kiểm soát ma túy.
Trong các vụ án đó họ giữ vai trò tạo nguồn.
Điện Biên là một tỉnh miền núi Tây Bắc của Tổ quốc, có đông đồng bào dân tộc
ít người sinh sống. Điện Biên luôn được xác định là tuyến, địa bàn trọng điểm về ma túy
của cả nước, vì Điện Biên có các yếu tố: địa bàn sản xuất ma túy; tuyến thẩm lậu ma túy
từ nước ngoài vào; địa bàn trung chuyển và cũng là địa bàn tiêu thụ lớn. Từ năm 2002
đến tháng 6/2006, Cơ quan CSĐT nhất là Phòng CSĐTTP về ma túy Công an tỉnh Điện
Biên phát hiện, điều tra làm rõ nhiều ổ nhóm, đường dây tội phạm ma túy có quy mô lớn
về nhiều mặt như các đường dây của Lý A Va; Lường Văn Lợi; Lăng Văn Tôn; Trần Thị
Nhàn; Lường Thị Trưởng chúng đã vận chuyển, mua bán hàng trăm kg ma túy các loại.
Khảo sát, nghiên cứu hồ sơ các vụ án tội phạm ma túy tại Công an tỉnh Điện Biên cho
thấy: tình trạng người dân tộc ít người phạm tội chiếm tỷ lệ rất cao trong số các vụ án
cũng như đối tượng phạm tội được phát hiện hàng năm. Mặc dù LLCSND Công an tỉnh
Điện Biên luôn chủ động phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm ma túy. Nhiều đường
dây, ổ nhóm tội phạm ma túy hoạt động liên tỉnh, xuyên quốc gia, nhiều địa bàn nóng
bỏng về ma túy được phát hiện, điều tra và triệt phá, nhất là các địa bàn đồng bào dân tộc
ít người sinh sống như các bản của xã Na Ư; bản Pa Xá - Lào; bản Nà Ngum nhưng do đặc điểm địa lý phức tạp, đối tượng phạm tội là người dân tộc ít người có những phong
tục, tập quán sống đặc thù làm cho công tác phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm
tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy trong đồng bào dân tộc ít người luôn
gặp khó khăn. Trong khi chưa có lý luận chỉ dẫn cụ thể cũng như công tác tổng kết rút
kinh nghiệm còn nhiều hạn chế làm cho công tác phòng, chống tội phạm ma túy trong
đồng bào dân tộc ít người chưa đạt hiệu quả cao.
Từ những lý do nêu trên, tác giả lựa chọn đề tài "Công tác điều tra tội phạm
tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy do người dân tộc ít người gây
án tại địa bàn tỉnh Điện Biên - Thực trạng và giải pháp" để nghiên cứu là vấn đề cần
thiết.
2. Tình hình nghiên cứu của đề tài
Đấu tranh phòng, chống ma túy từ lâu đã mang tính toàn cầu cả mặt lý luận và
Biên. Đề xuất các giải pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động điều tra tội
phạm tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy do người dân tộc ít người gây
án tại địa bàn tỉnh Điện Biên nói riêng và toàn quốc nói chung.
Nhiệm vụ nghiên cứu:
-Phân tích làm rõ đặc điểm pháp lý của tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái
phép chất ma túy.
-Phân tích làm sáng tỏ lý luận cơ bản về điều tra tội phạm tàng trữ, vận chuyển,
mua bán trái phép chất ma túy.
-Làm rõ một số nhận thức cơ bản về dân tộc ít người và đặc điểm của người dân
tộc ít người ở tỉnh Điện Biên liên quan đến công tác điều tra tội phạm tàng trữ, vận
chuyển, mua bán trái phép chất ma tuý.
phạm-Khảo sát, phân tích khái quát tội phạm về ma túy nói chung, tội phạm tàng
trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy nói riêng tại địa bàn tỉnh Điện Biên.
- Khảo sát, phân tích đánh giá kết quả công tác điều tra tội phạm tàng trữ, vận
chuyển, mua bán trái phép chất ma túy do người dân tộc ít người gây án tại địa bàn tỉnh
Điện Biên. Đánh giá ưu điểm, tồn tại hạn chế của công tác điều tra, rút ra nguyên nhân
của những tồn tại hạn chế đó. - Đưa ra dự báo tình hình tội phạm tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất
ma túy do người dân tộc ít người gây án trên địa bàn tỉnh Điện Biên trong những năm tới.
- Xây dựng, đề xuất các giải pháp thiết thực góp phần nâng cao hiệu quả công tác
điều tra tội phạm tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn tỉnh
ĐiệnBiên.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu là những vấn đề lý luận và thực tiễn của công tác điều tra
tội phạm tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép các chất ma túy do người dân tộc ít
người gây án tại địa bàn tỉnh Điện Biên, và những yếu tố tự nhiên, xã hội ảnh hưởng đến
kết quả công tác điều tra.
Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu kết quả tiến hành các biện pháp nghiệp vụ điều
Chương 1
nhận thức cơ bản về công tác điều tra tội phạm tàng trữ, vận chuyển, mua
bán trái phép chất ma túy do người dân tộc ít người gây án
1.1. Một số đặc điểm cơ bản của người dân tộc ít người ở Điện Biên, có liên
quan đến công tác điều tra tội phạm tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất
ma túy
Nước ta có 54 dân tộc anh em, trong đó dân tộc Kinh chiếm số đông nên gọi là
dân tộc đa số; các dân tộc khác ít người hơn nên gọi là các dân tộc thiểu số nay gọi là dân
tộc ít người. Các dân tộc anh em đều thống nhất một lòng, đoàn kết xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc, bình đẳng, tương trợ lẫn nhau cùng phát triển.
Theo Từ điển tiếng Việt xuất bản năm 2001 của nhà xuất bản Đà Nẵng thì "Dân
tộc ít người (dân tộc thiểu số) là dân tộc chiếm số ít, so với dân tộc chiếm số đông nhất
trong một nước có nhiều dân tộc". Như vậy, dân tộc ít người ở đây được hiểu là các dân
tộc không phải là dân tộc Kinh. Điện Biên là một tỉnh có 18 dân tộc khác nhau cùng sinh
sống, trong đó dân tộc Thái là dân tộc đông nhất chiếm 40%; Dân tộc Mông chiếm
30,9%; Dân tộc Kinh chiếm 20,5 %; Các dân tộc ít người khác chỉ chiếm 8,6% dân số
toàn tỉnh. Các dân tộc luôn nêu cao tinh thần đoàn kết, không có tình trạng cưỡng bức, kỳ
thị, chia rẽ hoặc đồng hóa, thôn tính giữa dân tộc đa số với dân tộc ít người. Các dân tộc
luôn được đảm bảo phát triển tự do mọi mặt nhằm nâng cao đời sống vật chất, văn hóa,
tinh thần của dân tộc mình cũng như toàn thể cộng đồng các dân tộc trên địa bàn tỉnh nói
riêng và cả nước nói chung.
xấu triệt để lợi dụng để tuyên truyền đạo trái phép và lợi dụng các tập tục như "cài lá
xanh, cấm cửa người lạ" để hoạt động phạm tội, gây rất nhiều khó khăn cho
LLCSĐTTP về ma túy nói riêng và lực lượng công an nói chung, tiếp cận để tiến hành
các hoạt động nghiệp vụ cơ bản nhằm đấu tranh phòng, chống tội phạm có hiệu quả.
Một nét đáng chú ý trong đời sống của một số dân tộc ít người là do tập quán, lối
sống dòng họ nên họ không có khái niệm lãnh thổ hành chính. Vì vậy, việc họ qua lại
biên giới trái phép để thăm thân, gặp gỡ họ hàng họ cho là bình thường. Phần lớn các dân
tộc ít người ở Điện Biên có họ hàng, dòng tộc sinh sống ở các nước láng giềng. Nhiều
dân tộc còn tình trạng du canh, du cư, hoặc di dịch cư trái phép, kể cả di cư ra nước ngoài với nhiều lý do khác nhau. Tội phạm ma túy không bỏ lỡ đặc điểm này để thuê mướn, lôi
kéo một bộ phận đồng bào tham gia hoạt động phạm tội như thuê vận chuyển qua biên
giới, hoặc mua gom ma túy (từ ngoài vào) qua mỗi lần qua lại thăm thân từ đó hình
thành nên nhiều đường dây, ổ nhóm tội phạm về ma túy trong khu vực sinh sống của
đồng bào dân tộc thiểu số. Đó cũng là những vấn đề khó khăn cho công tác quản lý nhân,
hộ khẩu của các cấp các ngành và cũng như công tác phát hiện điều tra tội phạm.
Trong những năm qua, tuy được sự đầu tư đáng kể của nhà nước cho chiến lược
phát triển kinh tế – xã hội đối với Điện Biên nói chung và đồng bào các dân tộc ít người
ở Điện Biên nói riêng, nhưng tình hình kinh tế - xã hội của Điện Biên còn rất nhiều khó
khăn, tỷ lệ đói nghèo trong nhân dân chưa giảm đáng kể. Theo số liệu của Cục Thống kê
tỉnh Điện Biên, thu nhập bình quân đầu người năm 2005 của tỉnh mới đạt 257,79
USD/người, chỉ số này chưa bằng một nửa chỉ số thu nhập bình quân của cả nước. Kinh
tế của đồng bào dân tộc ít người chưa phát triển, sản xuất vẫn mang nặng tính tự cấp, tự
túc. Sản phẩm lao động chưa đủ trang trải đời sống hàng ngày của bà con. Do kinh tế khó
khăn cộng với trình độ dân trí kém phát triển, hiểu biết pháp luật thấp nên không ít đồng
bào dân tộc ít người đã xem vận chuyển, mua bán ma túy như một hoạt động kinh tế. Do
vậy, trong những năm qua tình trạng đồng bào các dân tộc ít người phạm tội về ma túy ở
Điện Biên chiếm tỷ lệ lớn trong số tội phạm ma túy bị phát hiện, bắt giữ. Nhiều nơi hình
thành nên xã hoặc bản phạm tội về ma túy như xã Na Ư - Điện Biên; bản Nà Ngum -
thống thông tin, truyền thông phần lớn chưa được cung cấp tới các bản làng đồng bào dân
tộc ít người. Cơ sở hạ tầng yếu kém cũng như một số phong tục lạc hậu của đồng bào gây
không ít khó khăn trong công tác phòng, chống tội phạm ma túy.
- Trình độ nhận thức về mọi mặt của đồng bào dân tộc ít người ở Điện Biên còn
rất thấp, đời sống kinh tế khó khăn, tập quán lạc hậu trong sinh hoạt, sản xuất còn nặng
nề. Việc trồng cây thuốc phiện và sử dụng thuốc phiện tuy đã được giải quyết nhưng
chưa triệt để.
- Nương rẫy sản xuất cách xa bản làng. Vì vậy đời sống lao động sản xuất, sinh
hoạt khác vùng đồng bằng. Thông thường đồng bào dân tộc ít người nơi đây đi làm rẫy
về muộn, thậm chí đêm khuya, có khi nhiều ngày mới về nhà hoặc có khi sinh hoạt trên
nương rẫy trong suốt vụ sản xuất. - Do nhận thức hạn chế nên ý thức pháp luật và trách nhiệm công dân chưa được
đồng bào tôn trọng và thực hiện nghiêm túc.
1.2. Nhận thức cơ bản về tội phạm tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép
chất ma túy
1.2.1. Khái niệm về tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy
trong Bộ Luật hình sự Việt Nam
Bộ luật hình sự 1999 đã quy định: "Tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép
hoặc chiếm đoạt chất ma túy " tại Điều 194, cụ thể là:
1. Người nào tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma
túy, thì bị phạt tù từ hai đến bảy năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ bảy năm
đến mười lăm năm:
a) Có tổ chức;
b) Phạm tội nhiều lần;
c) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
d) Lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;
đ) Vận chuyển, mua bán qua biên giới;
năm mươi kilôgam;
e) Các chất ma túy khác ở thể rắn có trọng lượng từ một trăm gam đến dưới ba
trăm gam;
g) Các chất ma túy khác ở thể lỏng từ hai trăm năm mươi mililít đến dưới bảy
trăm năm mươi mililít; h) Có từ hai chất ma túy trở lên mà tổng số lượng của các chất đó tương đương
với số lượng chất ma túy quy định tại một trong các điểm từ điểm a đến điểm g khoản 3
Điều này;
4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ hai mươi
năm, tù chung thân hoặc tử hình:
a) Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa hoặc cao côca có trọng lượng từ năm kilôgam
trở lên;
b) Hêrôin hoặc côcain có trọng lượng từ một trăm gam trở lên;
c) Lá, hoa, quả cây cần sa hoặc lá cây côca có trọng lượng từ bảy mươi lăm
kilôgam trở lên;
d) Quả thuốc phiện khô có trọng lượng từ sáu trăm kilôgam trở lên;
đ) Quả thuốc phiện tươi có trọng lượng từ một trăm năm mươi kilôgam trở lên;
e) Các chất ma túy khác ở thể rắn có trọng lượng từ ba trăm gam trở lên;
g) Các chất ma túy khác ở thể lỏng từ bảy trăm năm mươi mililít trở lên;
h) Có từ hai chất ma túy trở lên mà tổng số lượng của các chất đó tương đương
với số lượng chất ma túy quy định tại một trong các điểm từ điểm a đến điểm g khoản 4
Điều này;
5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến năm trăm triệu
đồng, tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề
hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm.
1.2.2. Đặc trưng pháp lý của tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất
ma túy
- Khách thể của tội phạm: Khách thể của tội phạm tàng trữ, vận chuyển, mua bán
nhét vào các lỗ tự nhiên trên cơ thể Việc vận chuyển trên quãng đường dài hay ngắn,
vận chuyển với thời gian bao lâu không ảnh hưởng đến việc định tội danh cũng như hình
phạt. Người vận chuyển thuê chất ma túy cho người khác mà không nhằm mục đích mua
bán thì hành vi của người đó cũng là hành vi vận chuyển trái phép chất ma túy. + Mua bán trái phép chất ma túy là hành vi trao đổi trái phép chất ma túy dưới
các hình thức khác nhau, là hành vi phạm tội nguy hiểm, phức tạp nhất trong bốn hành vi
quy định trong điều 194. Tính nguy hiểm của nó được thể hiện bằng việc thu siêu lợi
nhuận của người mua bán, từ đó kích thích lòng tham làm cho nhiều người nảy sinh ý
định phạm tội. Trái phép nghĩa là trái với pháp luật, những quy định được cấp thẩm
quyền cho phép, phân biệt với những hoạt động được phép để phục vụ các ngành kinh tế
của mỗi quốc gia. Hành vi mua bán trái phép chất ma túy là hành vi trao đổi chất ma túy
dưới bất kỳ hình thức nào. Hành vi mua bán cũng được thực hiện dưới nhiều hình thức
khác nhau như mua bán theo nghĩa thông thường, hoặc trao đổi, hoặc thanh toán bằng
chất ma túy. Người giúp tàng trữ, hoặc giúp vận chuyển trái phép chất ma túy, mà biết
mục đích để mua bán thì các hành vi đó cũng được kết luận đồng phạm hành vi mua bán.
Như vậy, tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy là hành vi cất
giấu, dịch chuyển, trao đổi các chất kích thích gây nghiện, chất hướng thần, tiền chất ma
túy được quy định trong các danh mục do Chính phủ ban hành mà không có sự đồng ý
của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền, nhằm các mục đích khác nhau, gây ảnh hưởng
xấu đến an ninh trật tự của xã hội.
- Mặt chủ quan của tội phạm: Lỗi của người phạm tội là lỗi cố ý trực tiếp.
- Chủ thể của tội phạm: Chủ thể của tội phạm này là người có năng lực trách
nhiệm hình sự và đạt độ tuổi luật định.
1.3. Nhận thức chung về hoạt động điều tra tội phạm tàng trữ, vận chuyển,
mua bán trái phép chất ma túy do người dân tộc ít người gây án
1.3.1. Khái niệm hoạt động điều tra tội phạm tàng trữ, vận chuyển, mua bán
trái phép chất ma túy
Công tác điều tra tội phạm bao gồm hoạt động phát hiện tội phạm và hoạt động
xây dựng và sử dụng đặc tình, cơ sở bí mật, đấu tranh chuyên án, các biện pháp trinh sát
kỹ thuật hỗ trợ để thu thập tài liệu về hoạt động của tội phạm, phát hiện tội phạm. Các
thông tin, tài liệu thu thập từ các biện pháp điều tra trinh sát chưa đảm bảo giá trị chứng
minh tội phạm. Vì vậy, để nó trở thành chứng cứ nhất thiết các tài liệu đó phải được
chuyển hóa bằng các biện pháp phù hợp. + Hoạt động điều tra theo luật tố tụng hình sự: là hoạt động điều tra của cơ quan
điều tra và các cơ quan khác được tiến hành một số hoạt động điều tra tiến hành các biện
pháp điều tra theo quy định của pháp luật nhằm phát hiện, thu thập các tài liệu, chứng cứ
để xác định tội phạm và người phạm tội theo trình tự và thủ tục được Bộ luật tố tụng hình
sự và Pháp lệnh tổ chức điều tra hình sự quy định. Ngoài ra, trong quá trình điều tra theo
tố tụng hình sự, điều tra viên còn thu thập được các tài liệu phản ánh hoạt động tội phạm.
Tuy nhiên, các tài liệu này chưa có đủ các thuộc tính chứng cứ. Vì vậy, các tài liệu này
được làm cơ sở để tiến hành các biện pháp điều tra trinh sát nhằm phát hiện tội phạm ẩn
và điều tra mở rộng.
Vụ án chỉ có thể được đưa ra xét xử khi các hoạt động thu thập chứng cứ đảm
bảo đúng trình tự, thủ tục do pháp luật tố tụng hình sự quy định.
1.3.2. Nội dung, biện pháp công tác điều tra tội phạm tàng trữ, vận chuyển,
mua bán trái phép chất ma túy do người dân tộc ít người gây án
- Hoạt động phát hiện tội phạm: Hoạt động phát hiện tội phạm tàng trữ, vận
chuyển, mua bán trái phép chất ma túy do người dân tộc ít người gây án là quá trình lực
lượng CSND tiến hành các biện nghiệp vụ công khai, bí mật theo quy định của pháp luật
nhằm tìm kiếm, thu thập thông tin, tài liệu phản ánh về sự việc, hiện tượng hoặc những
đối tượng liên quan đến tội phạm, xác định có dấu hiệu tội phạm hay không là căn cứ để
khởi tố vụ án và tiến hành các hoạt động điều tra theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình
sự.
- Hoạt động chứng minh tội phạm và người phạm tội là làm rõ những vấn đề cần
chứng minh trong vụ án:
Những quy định tại Điều 63 BLTTHS là những vấn đề pháp luật bắt buộc các cơ
+ Các thông tin về phẩm chất riêng và cá tính của người phạm tội.
- Phương thức, thủ đoạn thực hiện tội phạm; công cụ, phương tiện được sử dụng
để gây án?
- Chất ma túy, thủ đoạn cất giấu? - Những tài sản, tiền và những giá trị vật chất khác do phạm tội mà có hiện đang
được cất giấu ở đâu?
- Các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của người phạm tội
- Tính chất và mức độ thiệt hại do hành vi phạm tội gây ra.
Trong thực tiễn điều tra, truy tố, xét xử tội phạm ma túy nói chung và tội phạm
tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy nói riêng, có quan điểm cho rằng đối
với loại tội phạm này thì cơ quan điều tra phải thu được vật chứng là ma túy thì mới xét
xử được, điều này làm hạn chế khả năng mở rộng vụ án. Điều 64 - BLTTHS quy định
chứng cứ được xác định bằng:
a) Vật chứng;
b) Lời khai của người làm chứng, người bị hại, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân
sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án, người bị bắt, người bị tạm giữ, bị
can, bị cáo;
c) Kết luận giám định;
d) Biên bản về hoạt động điều tra, xét xử và các tài liệu, đồ vật khác.
Vì vậy, về phương diện lý luận và pháp lý, ma túy là vật chứng và là một trong
những nguồn chứng cứ để chứng minh tội phạm. Để chứng minh các hành vi phạm tội về
ma túy có thể dùng chứng cứ từ những nguồn khác nhau, nhưng chứng cứ phải bảo đảm
tính xác thực, hợp pháp và liên quan đến vụ án. Những vấn đề cần phải chứng minh trong
quá trình điều tra là từ những vấn đề cơ bản, khái quát đến chi tiết, đầy đủ từ những vấn
đề có tính định hướng đến những vấn đề cụ thể. Thực chất đó là quá trình thu thập tài
liệu, chứng cứ để làm rõ các giả thuyết nghiệp vụ, các kế hoạch điều tra nhằm làm rõ vụ
án. Vì vậy, trong từng vụ án cụ thể, điều tra viên phải vận dụng linh hoạt nội dung những
vấn đề cần chứng minh nhằm làm rõ tội phạm. Đối tượng là ai, quốc tịch, dân tộc nào,
Tội phạm tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy hoạt động với
những thủ đoạn rất tinh vi và xảo quyệt. Tuy nhiên, dù tinh vi xảo quyệt đến đâu thì trong
quá trình thực hiện tội phạm chúng không tránh khỏi việc để lại dấu vết, những bộc lộ
nhất định như bất minh về kinh tế, bất minh về hành vi, sinh hoạt trái quy luật chung của cộng đồng dân cư trong khu vực, có các mối quan hệ không rõ ràng, đáng nghi vấn Sự
bộc lộ đó phản ánh quy luật của tội phạm ma túy nói chung và tội phạm tàng trữ, vận
chuyển, mua bán trái phép chất ma túy do người dân tộc ít người gây án nói riêng. Đây là
cơ sở để cơ quan Công an nói chung và LLCSĐTTP về ma túy nói riêng, có được những
thông tin phản ánh để phát hiện tội phạm tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma
túy do đối tượng là người dân tộc ít người gây án.
Hoạt động điều tra đối với các đối tượng người dân tộc ít người phạm tội tàng
trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy thường được bắt đầu và dựa trên cơ sở
những tin tức, tài liệu phản ánh về hoạt động phạm tội của chúng. Những thông tin này
rất phong phú, đa dạng, có từ nhiều nguồn khác nhau cả công khai và bí mật, và thường
gồm các nguồn sau:
- Thông tin về tội phạm ma túy do nhân dân, các cơ quan nhà nước, tổ chức xã
hội cung cấp. Nó có thể được phản ánh và thu nhận trực tiếp hoặc gián tiếp.
- Thông tin thu nhận từ các biện pháp trinh sát hoặc mạng lưới bí mật của lực
lượng Công an cung cấp.
- Những tin tức, tài liệu được sàng lọc, phát hiện từ công tác điều tra cơ bản,
công tác sưu tra về đối tượng ma túy
- Thông tin do các lực lượng nghiệp vụ trong ngành cung cấp.
- Tài liệu từ hồ sơ lưu trữ.
- Tài liệu từ Cảnh sát các nước qua Văn phòng Interpol Việt Nam.
- Thông tin do các đối tượng phạm tội ra tự thú, đầu thú khai báo, tố giác của
đồng bọn Nội dung thông tin phản ánh cũng rất đa dạng, mức độ tin cậy, độ chính xác
của thông tin phụ thuộc nhiều vào khả năng nhận thức và phản ánh của người cung cấp
thông tin.
+ Thu thập, xác minh những thông tin phản ánh về hoạt động phạm tội của các
đối tượng trong đường dây, ổ nhóm tội phạm.
+ Xác minh các thông tin, tài liệu do các hoạt động nghiệp vụ khác nhau cung
cấp như: các thông tin, tài liệu do trinh sát ngoại tuyến, trinh sát nội tuyến, mạng lưới bí
mật hoặc từ việc sử dụng các biện pháp nghiệp vụ 2; nghiệp vụ 3; nghiệp vụ 4 - Hoạt động theo dõi, giám sát đối tượng (trinh sát ngoại tuyến): Cũng là một
hoạt động nghiệp vụ trinh sát, được LLCSĐTTP về ma túy phối hợp thực hiện phổ biến
trong các chuyên án trinh sát nhằm khám phá tội phạm tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái
phép chất ma túy do đối tượng người dân tộc ít người gây án. Thông thường, hoạt động
theo dõi, giám sát đối tượng trong chuyên án do cán bộ trinh sát tham gia chuyên án thực
hiện. Trường hợp cần thiết có sự giúp đỡ của lực lượng ngoại tuyến chuyên trách trong
một khoảng thời gian nhất định (đối với những chuyên án có nhiều đối tượng, cần theo
dõi, giám sát thời gian dài, địa bàn rộng, liên quan đến nhiều tỉnh, thành phố). Tùy từng
chuyên án cụ thể, hoạt động theo dõi, giám sát được thực hiện nhằm giải quyết những
nhiệm vụ cụ thể:
+ Theo dõi, giám sát đối tượng và quan hệ của chúng để phát hiện hết các đối
tượng có liên quan đến hoạt động của ổ nhóm, tổ chức đường dây tội phạm ma túy.
+ Thông qua việc theo dõi, giám sát giúp ta nắm vững quy luật, phương thức, thủ
đoạn hoạt động trong quá trình thực hiện tội phạm cũng như quy luật đi lại, sinh hoạt của
đối tượng, để phục vụ cho việc triển khai các hoạt động bắt, khám xét khi phá án.
+ Ngăn chặn hành vi phạm tội hoặc những hành vi, những biểu hiện tiêu cực
khác của đối tượng chuyên án.
+ Thu thập thông tin, tài liệu để xây dựng đặc tình, kiểm tra hoạt động của đặc
tình và bảo vệ họ trong khi tiếp xúc với đối tượng nguy hiểm hoặc thực hiện những
nhiệm vụ quan trọng khác.
+ Tham gia thực hiện kế hoạch trinh sát phối hợp để giám sát chặt chẽ đối tượng
phục vụ cho việc bắt giữ khi phá án.
+ Hỗ trợ, bảo vệ trinh sát nội tuyến.
hành động phạm tội; tội phạm được thực hiện theo nhiều công đoạn khác nhau như gom
hàng, vận chuyển, trao đổi, thanh toán tiền chúng luôn đề cao cảnh giác. Vì vậy, tội
phạm ma túy thường hoạt động theo đường dây, ổ nhóm, hoạt động khép kín có tổ chức
chặt chẽ, nhiều đường dây, ổ nhóm được tổ chức mang tính chất họ hàng, dòng tộc, gia
đình nhằm mục đích đảm bảo không bị phát hiện. Do đó, khi xây dựng và sử dụng đặc
tình để tiếp cận các đối tượng trong các đường dây, ổ nhóm tội phạm ma túy, yêu cầu
Copyright: Tài liệu đại học ©