LUẬN VĂN:

Hoàn thiện chương trình giáo dục
pháp luật trong các trường cao đẳng kỹ
thuật ở Việt Nam hiện nay
Mở Đầu
1. Tính cấp thiết của đề tài
Giáo dục giáo pháp luật trong các nhà trường, đặc biệt trong các trường cao đẳng
kỹ thuật có ý nghĩa chiến lược, góp phần đào tạo nhân lực, hình thành một cách vững
chắc những thế hệ công dân - người lao động đáp ứng những yêu cầu của xã hội hiện tại
và tương lai. Do đó, hơn 10 năm qua, Đảng và Chính phủ đã ra những nghị quyết, chỉ
thị trong đó khẳng định rằng để xây dựng và nâng cao ý thức pháp luật cho nhân dân

Nội dung “giáo dục pháp luật” từ lâu đã được đề cập trong các tài liệu giảng dạy
của các trường đại học trong các tài liệu: “giáo trình lý luận về Nhà nước và pháp luật”
của Trường Đại học Luật Hà Nội, Khoa Luật Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn,
“Những vấn đề lý luận cơ bản về Nhà nước và pháp luật”, “Những vấn đề cơ bản về
pháp luật” của Viện Nghiên cứu Nhà nước và pháp luật.
Trong những phạm vi và mức độ khác, đã có một số công trình đề tài nghiên cứu
khoa học đề cập vấn đề giáo dục pháp luật nói chung và giáo dục pháp luật trong nhà
trường nói riêng như: “Các luận án phó tiến sỹ khoa học luật” ở nước ta hiện nay của
Đinh Xuân Thảo; “ý thức pháp luật và giáo dục pháp luật ở Việt Nam ” của Nguyễn
Đình Lộc; Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về giáo dục pháp luật trong công cuộc đổi
mới. (Đề tài khoa học cấp Bộ năm 1994 của Bộ Tư pháp); “Bàn về giáo dục pháp luật ”
của Trần Ngọc Đường và Dương Thanh Mai (Nhà Xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội
1995); “Giáo dục pháp luật cho học sinh trong nhà trường phổ thông ở nước ta hiện
nay” của Lê Quý Đình.
Nhìn chung, các công trình, bài viết nêu trên đã đề cập từng mặt, từng khía cạnh cả
về lý luận và thực tiễn của giáo dục pháp luật nói chung và giáo dục pháp luật trong nhà
trường nói riêng. Tuy nhiên, cho đến nay, việc tiếp tục nghiên cứu một cách cơ bản, có
hệ thống về cơ sở lý luận, bản chất, đặc trưng, nội dung, hình thức giáo dục pháp luật,
nhất là sự đổi mới và xây dựng chương trình chuẩn giáo dục pháp luật trong cao đẳng
kỹ thuật cho phù hợp với giai đoạn phát triển hiện nay của đất nước vẫn chưa được thực
hiện.
3. Mục đích nhiệm vụ của luận văn
Mục đích của luận văn là góp phần làm sáng tỏ cơ sở lý luận và nhu cầu thực tiễn
hoàn thiện chương trình giáo dục pháp luật trong nhà trường nói chung, góp phần hoàn

thiện chương trình chuẩn giáo dục pháp luật trong các trường cao đẳng kỹ thuật nói
riêng ở Việt Nam hiện nay.
Để thực hiện mục đích trên, luận văn có các nhiệm vụ chủ yếu sau đây:
- Phân tích làm rõ khái niệm và các tính chất đặc thù của chương trình giáo dục
pháp luật trong các trường cao đẳng kỹ thuật ở Việt Nam.

3 chương, 9 tiết.

Ch¬ng 1
CƠ Sở Lý LUậN HOàN THIệN
CHƯƠNG TRìNH GIáO DụC PHáP LUậT
TRONG CáC TRƯờNG CAO ĐẳNG Kỹ THUậT ở VIệT NAM
1.1 GIáO DụC PHáP LUậT TRONG CáC TRƯờNG CAO ĐẳNG Kỹ THUậT ở
NƯớC TA
Giáo dục pháp luật là một chương trình giảng dạy và học tập chính khoá trong
các trường cao đẳng kỹ thuật ở nước ta hiện nay. Giáo dục pháp luật trong các
trường cao đẳng vừa là hoạt động thực tiễn vừa là một vấn đề khoa học. Do đó, khi
bàn về hoàn thiện chương trình giáo dục pháp luật trong các trường cao đẳng kỹ
thuật ở nước ta, trước hết phải đề cập cơ sở lý luận của giáo dục pháp luật trong các
trường cao đẳng kỹ thuật. Trên cơ sở đó, đối chiếu với thực tiễn giáo dục pháp luật
trong các trường cao đẳng để rút ra những nét đặc thù của giáo dục pháp luật trong
phạm vi nghiên cứu đề tài luận văn.
1.1.1 Giáo dục cao đẳng kỹ thuật trong hệ thống giáo dục quốc dân
Nếu không xác định được giáo dục cao đẳng kỹ thuật nằm ở đâu trong hệ
thống giáo dục quốc dân của nước ta thì không thể xác định được chương trình giáo
dục pháp luật trong các trường cao đẳng kỹ thuật ở nước ta nên như thế nào.
Vì giáo dục pháp luật được thực hiện đối với toàn dân, ở nhiều cấp độ, với
rất nhiều đối tượng hết sức khác nhau, có mục đích và yêu cầu khác nhau. Trong hệ
thống giáo dục quốc dân, trên thực tế, giáo dục pháp luật được thực hiện cả ở cấp
giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học.
Vậy giáo dục pháp luật ở các trường cao đẳng phải khác so với giáo dục pháp luật,
chẳng hạn ở các trường phổ thông, giáo dục và phổ biến pháp luật cho nông dân
trong hợp tác xã, giáo dục ý thức pháp luật cho đồng bào dân tộc ít người…

 Vị trí và đặc điểm của giáo dục cao đẳng kỹ thuật trong hệ thống giáo
dục quốc dân

viên đại học luôn luôn có trong tiềm thức của người Việt Nam chúng ta, thậm chí có
thể nói trở thành một nét văn hoá trong đời sống tinh thần của người Việt.
Sự khác biệt cơ bản của giáo dục đại học ở nước ta cũng như ở hầu hết các
nước khác trên thế giới so với các bậc khác là ở chỗ: giáo dục đại học có tỷ trọng
cao của việc giảng dạy và học tập các nội dung cơ bản và cơ sở lý thuyết các môn
khoa học (cả khoa học xã hội, khoa học tự nhiên và khoa học công nghệ ), đồng thời
rèn luyện kỹ năng chuyên môn ở trình độ cao, kết hợp với tính định hướng việc làm
của giáo dục dạy nghề (chẳng hạn đại học y khoa, các ngành khoa học chế tạo…).
Giáo dục đại học là giáo dục khoa học, hay giảng dạy khoa học.
Thứ hai, Giáo dục đại học có sự phân tầng trình độ đào tạo rất rõ ràng. Đào
tạo trình độ cao đẳng được thực hiện từ hai đến ba năm học tuỳ theo ngành nghề
đào tạo đối với người có bằng tốt nghiệp trung học phổ thông hoặc bằng tốt nghiệp
trung cấp; từ một năm rưỡi đến hai năm học đối với người có bằng tốt nghiệp trung
cấp cùng chuyên ngành.
Thứ ba, có thể nói rằng giáo dục cao đẳng là giáo dục đại học không hoàn
chỉnh. Tại sao lại như vậy? Vì như đã nói ở trên, Luật Giáo dục qui định rằng cao
đẳng là một trình độ đào tạo thuộc hệ thống đại học. Hơn nữa, trong thực tiễn, giáo
dục đại học ở nước ta từ trước tới nay chỉ có một loại hình trường đại học, đó là
trường đại học truyền thống, trong đó có nhiều trường đại học được nâng cấp từ
trường cao đẳng.
Điều này cũng có thể thấy được rất rõ trên thế giới. ở nhiều nước, giáo dục đại
học đều có thể cấp cho người học một hoặc hai học vị. Nếu đại học nào cấp cho
người học một học vị thì học vị đó là cử nhân (trước học vị tiến sĩ). ở nhiều nước,
giáo dục đại học cấp cho người học hai học vị thì gồm có học vị cử nhân và thạc sĩ
(trước học vị tiến sĩ). ở một số nước khác có cấp bằng cao đẳng dành cho giai đoạn
một (hai năm ) của đại học. ở Mỹ, trong hệ thống các trường đại học có các trường
công lập (State University), trường đại học tư thục (Private University) và trường

đại học cộng đồng (Community College). Các trường đại học cộng đồng (còn gọi là
trường học hai năm) cung cấp các chương trình đào tạo để cho người học nhận học

hoa văn hoá nhân loại; phát huy tiềm năng của dân tộc và con người Việt Nam, có ý
thức cộng đồng và phát huy tính tích cực cá nhân, làm chủ tri thức khoa học và
công nghệ hiện đại, có tư duy sáng tạo, có kỹ năng thực hành giỏi, có tác phong
công nghiệp, có tính tổ chức kỷ luật; có sức khoẻ, là những người thừa kế xây dựng
chủ nghĩa xã hội vừa “hồng” vừa “chuyên” như lời căn dặn của Bác Hồ”.
Mục đích cao nhất của giáo dục là “đào tạo các em nên những người công dân
hữu ích cho nước Việt Nam ”. Muốn vậy, trước hết phải giáo dục các em sinh viên
trở thành những người có lòng yêu nước nồng nàn, “thành những người xứng đáng
với nước độc lập, tự do” [39, Tr. 32] tức là giáo dục các em thành những người có nhân
cách, có tư tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.
Hiến pháp nước ta ghi nhận: “phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu. Nhà
nước và xã hội phát triển giáo dục nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi
dưỡng nhân tài. Mục tiêu của giáo dục là hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm
chất và năng lực của công dân; đào tạo những người lao động có nghề, năng động
và sáng tạo, có niềm tự hào dân tộc, có đạo đức, có ý chí vươn lên góp phần làm
cho dân giàu nước mạnh, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc”. [19].
- “Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có
đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc
lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và
năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. [30, tr. 8].
Mục tiêu nói trên của giáo dục bắt nguồn từ đường lối nhất quán của Đảng ta.
Trong cương lĩnh của Đảng Cộng Sản Việt Nam và trong chiến lược ổn định và
phát triển kinh tế xã hội đến năm 2010, Đảng ta đã vạch rõ giáo dục và đào tạo là
quốc sách hàng đầu. Giờ đây, Đảng ta khẳng định một tư duy mới là coi giáo dục,
khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, quyết tâm đưa sự nghiệp giáo dục,

khoa học và công nghệ phát triển lên tầm cao mới để xây dựng đất nước Việt Nam
phồn vinh và hạnh phúc.
Trước những thách thức mới của thời đại, đặc biệt là những thách thức do thời

kiến thức khoa học cơ bản và kiến thức chuyên môn cần thiết, chú trọng rèn luyện
kỹ năng cơ bản và năng lực thực hiện công tác chuyên môn.
Vậy giáo dục đại học nói chung, giáo dục cao đẳng nói riêng, có hai mặt cơ
bản thể hiện thực chất của chương trình giáo dục:
- Một là giáo dục cho sinh viên các trường cao đẳng có được những kiến thức
khoa học cơ bản tức là giáo dục khoa học (giáo dục tri thức khoa học cơ bản).
- Hai là đào tạo kiến thức chuyên môn, kỹ năng và năng lực thực hiện công tác
chuyên môn.
Hai mặt này gắn liền mật thiết với nhau làm tiền đề, làm điểm tựa để tiếp cận
vấn đề giáo dục pháp luật trong các trường cao đẳng kỹ thuật. Vì vậy giáo dục pháp
luật trong các trường cao đẳng kỹ thuật nên được đặt ra có mức độ và có giới hạn
nhất định trong khuôn khổ đào tạo cao đẳng và đại học.
 Đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục cao đẳng và đại học
Hiện nay, nền giáo dục đại học ở nước ta bắt đầu bước vào giai đoạn đổi mới
cơ bản và toàn diện. Giai đoạn này dự kiến sẽ được thực hiện từ năm 2006 đến năm
2020. Đây là một chủ chương lớn, chắc chắn sẽ tạo ra một bước ngoặt trong đổi mới
chương trình giáo dục cao đẳng và đại học ở nước ta. Chính bối cảnh này đặt ra
trước đề tài luận văn một thách thức to lớn là vậy trong bối cảnh mới, chương trình
giáo dục pháp luật trong các trường cao đẳng kỹ thuật ở nước ta phải được đặt ra
như thế nào? Vì vậy, quán triệt tinh thần đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục đại
học trong giai đoạn tới là điều nhất thiết phải được lĩnh hội.
Một trong những chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về đổi mới cơ bản và
toàn diện giáo dục đại học ở nước ta là gắn kết chặt chẽ đổi mới giáo dục với nhu
cầu tào đạo nhân lực trình độ cao phục vụ chiến lược phát triển kinh tế-xã hội, đáp

ứng những đòi hỏi của công nghiệp hoá, hiện đại hoá, phù hợp với xu thế phát triển
của khoa và công nghệ.
Những mục tiêu chung chủ yếu của đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục đại
học (trong đó bao hàm đào tạo cao đẳng) là:
- Đến năm 2020, giáo dục đại học phải chuyển biến cơ bản về chất lượng và

phát triển các trường cao đẳng cộng đồng và xây dựng qui chế chuyển tiếp đào tạo
với các trường đại học để có thể mở rộng qui mô của loại hình này. Nhà nước cũng
sẽ khuyến khích mở cơ sở giáo dục đại học trong các tập đoàn, các doanh nghiệp
lớn.
Mặt khác, sẽ xây dựng và thực hiện lộ trình chuyển sang chế độ đào tạo theo
hệ thống tín chỉ, tạo điều kiện thuận lợi cho người học tích luỹ kiến thức, dễ dàng
chuyển đổi tín chỉ hoặc đào tạo liên thông với các cấp học tiếp theo.
Do vậy, nội dung đào tạo đại học và khung chương trình đào tạo đại học,
trong đó có đào tạo trình độ cao đẳng sẽ phải cơ cấu lại theo các cấp học cao đẳng,
đại học, thạc sĩ, tiến sĩ và giải quyết tốt mối quan hệ giữa giáo dục đại cương và
giáo dục chuyên nghiệp.
Giáo dục đại học còn sẽ được triển khai việc dạy và học bằng tiếng nước
ngoài, trước mắt là bằng tiếng Anh; nâng cao chất lượng các chương trình đào tạo
và nghiên cứu có sức thu hút người nước ngoài và tiếp thu có chọn lọc các chương
trình đào tạo tiên tiến trên thế giới; đạt được thoả thuận về tương đương chương
trình đào tạo với các cơ sở giáo dục quốc tế.
Những mục tiêu nói trên tất nhiên phải được quán triệt trong chương trình
đào tạo cao đẳng kỹ thuật, trong đó có chương trình giáo dục pháp luật ở các trường
này.
Trong bối cảnh đó, với tinh thần và nội dung của những mục tiêu như đã nêu
trên, Luật Giáo dục ghi nhận: đào tạo trình độ cao đẳng giúp cho sinh viên có kiến
thức chuyên môn và kỹ năng thực hành cơ bản để giải quyết những vấn đề thông
thường thuộc chuyên ngành đào tạo và đào tạo những người học có phẩm chất
chính trị, đạo đức, ý thức phục vụ nhân dân có kiến thức và năng lực thực hành

nghề nghiệp tương xứng với trình độ đào tạo, có sức khoẻ, đáp ứng yêu cầu xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Tuy nhiên, cần phải nói thêm về giáo dục là gì? ở nước ta, các hoạt động giáo
dục được thực hiện trên cơ sở những nguyên lý cơ bản như thế nào?
Có nhiều cách phân tích khác nhau trong nhân thức về giáo dục. Trong luận

ngành dọc và phân cấp theo chiều ngang nhằm tiến tới một sự phân định ranh giới
rõ ràng về quyền hạn và trách nhiệm, ý thức chung về thực hiện tốt các mục tiêu
quốc gia. Để có thể thực hiện thành công các chương trình giáo dục và đào tạo, Bộ
giáo dục và Đào tạo có những bộ phận cấu thành liên kết chặt chẽ: xây dựng
chương trình học, đào tạo giáo viên, quy chế thi tuyển, mạng lưới thông tin theo
ngành dọc, kế hoạch hóa và tiếp nhận các thông tin phản hồi.
Về nguyên lý giáo dục, nền giáo dục nước ta là nền giáo dục xã hội chủ nghĩa
có tính nhân dân, dân tộc, khoa học, hiện đại, lấy chủ nghĩa Mác -Lênin và tư
tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng. Nền giáo dục nước ta được thực hiện
theo nguyên lý học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, lý luận
gắn liền với thực tiễn, giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo
dục xã hội.
Đường lối ấy được thể chế hóa thành luật như Luật Giáo dục đã ghi “Nền giáo
dục Việt Nam là nền giáo dục xã hội chủ nghĩa có tính nhân dân, dân tộc, khoa học,
hiện đại. Lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng”.
1.1.2 Giáo dục pháp luật trong trường cao đẳng kỹ thuật
Giáo dục pháp luật trong các trường cao đẳng rõ ràng là một môn học thuộc
phần giáo dục đại cương.
Thực chất của giáo dục pháp luật là giảng dạy chính khoá về pháp luật cho
sinh viên cao đẳng.
Vậy nên quan niệm và giới giới hạn chương trình giáo dục pháp luật trong
trường cao đẳng kỹ thuật như thế nào? nên có một chương trình giảng dạy qui mô
như thế nào với tính cách là giáo dục hay giảng dạy pháp luật?. Yêu cầu này có
phải là yêu cầu đích thực hay không, hay chỉ là mầu mè? còn thực tiễn thì quan

niệm giống như giáo dục luân lý chung chung, trừu tượng? có cũng được, mà không
có cũng được?
Dĩ nhiên nếu không thực hiện chương trình giáo dục pháp luật trong trường
cao đẳng, chúng ta vẫn đào tạo được những nhà chuyên môn, kỹ thuật giỏi. Vậy thì
ý nghĩa của giáo dục pháp luật trong các trường cao đẳng kỹ thuật là ở đâu?

hiện nay thì giáo dục pháp luật không thể đạt được mục đích mong muốn.
Những quan niệm phiến diện trên đây có tác động không nhỏ đến việc triển
khai và nâng cao hiệu quả của công tác giáo dục pháp luật.
Khi nghiên cứu khái niệm giáo dục pháp luật trong các trường cao đẳng kỹ
thuật, về mặt phương pháp luận, trước hết phải xuất phát từ khái niệm chung về
giáo dục đại học trong hệ thống giáo dục quốc dân. Giáo dục cao đẳng kỹ thuật cần
được xét trên cả hai phương diện:
- Giáo dục đại học theo nghĩa bậc học.
- Giáo dục cao đẳng theo nghĩa một trình độ đào tạo của bậc đại học .
Mặt khác, giáo dục pháp luật cần dựa trên cơ sở lý luận về giáo dục hiểu theo
nghĩa rộng - tức là quá trình tác động của tất cả những điều kiện khách quan và chủ
quan (chế độ kinh tế - xã hội, thể chế chính trị - pháp luật, trình độ dân trí nói
chung, môi trường sống ) đến ý thức và đời sống tinh thần của con người.
Xuất phát từ khái niệm chung về giáo dục, chúng ta thấy giáo dục pháp luật là
hình thức giáo dục cụ thể, là “cái riêng, cái đặc thù” trong mối quan hệ giữa giáo
dục pháp luật với giáo dục nói chung. Giáo dục pháp luật với tư cách một bộ phận
của giáo dục, vừa mang những nét chung của quá trình giáo dục, sử dụng các hình
thức và phương pháp của quá trình giáo dục nói chung, vừa có những nét đặc thù.
ở cấp đào tạo đại học, cao đẳng như đã nói ở trên, giáo dục pháp luật thuộc
phần giáo dục đại cương, vì thế trước hết, như một môn học chính khoá, nó phải
được giảng dạy nội dung cơ bản và cơ sở lý thuyết về pháp luật, nhằm hình thành tri
thức ở trình độ cao đẳng về pháp luật, hình thành tình cảm, lòng tin đối với pháp
luật (mục đích cảm xúc) và xây dựng thói quen thực hiện hành vi hợp pháp (mục
đích hành vi).

Giáo dục pháp luật có nội dung riêng, đó là sự tác động có định hướng cơ bản
là chuyền tải tri thức lý luận và thực tiễn về hai hiện tượng nhà nước và pháp luật.
Giáo dục pháp luật với ý nghĩa là một một dạng giáo dục đặc thù, một môn
học có vị trí độc lập tương đối, được hiểu là hoạt động cung cấp tri thức pháp luật,
bồi dưỡng tình cảm, thái độ đúng đắn đối với pháp luật một cách có định hướng, có

thức, phương tiện, phương pháp và nội dung của giáo dục, đồng thời còn giúp cho
việc xác định hiệu quả của quá trình giáo dục. Không dựa vào mục đích của giáo
dục pháp luật, chẳng những không thể đánh giá mà còn không thể tiến hành tìm
kiếm các chỉ số xác định hiệu quả của giáo dục pháp luật. Với ý nghĩa như vậy, mục
đích của giáo dục pháp luật được xác định như trên là phù hợp, đáp ứng được các
nhu cầu của xã hội ta, phù hợp với thực tiễn để có khả năng trở thành hiện thực và
giúp ích cho việc đánh giá, nâng cao hiệu quả giáo dục pháp luật ở nước ta trong
từng thời kỳ.
Mục đích của việc giáo dục pháp luật trong các trường cao đẳng là hình thành
ở sinh viên ý thức pháp luật, làm cơ sở cho sự hình thành hành vi và thói quen hành
vi phù hợp với các chuẩn mực pháp luật. Hình thành ở sinh viên tình cảm và thái độ
đúng đắn đối với pháp luật, lòng tin vào pháp luật.
Có tri thức về pháp luật chưa có nghĩa là đã có tình cảm đúng đắn và lòng tin
vào pháp luật. Đó mới chỉ là cơ sở nhận thức tạo niềm tin bên trong ở mỗi sinh viên.
Do vậy, việc biến nhận thức thành niềm tin, động cơ bên trong cho sinh viên là yêu
cầu quan trọng. Thiếu tự tin, thiếu tình cảm sẽ không tạo ra được các hành vi hợp
pháp và khả năng chấp hành pháp luật nghiêm chỉnh.
Trong hệ thống các mục đích của giáo dục pháp luật thì mục đích hình thành
hành vi hợp pháp cho sinh viên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Bởi lẽ, suy cho đến
cùng kết quả của giáo dục pháp luật được biểu hiện ở ứng xử theo pháp luật của mọi
sinh viên. Đây chính là cái đích cần đạt được của giáo dục pháp luật. Giáo dục các
hành vi hợp pháp là giáo dục để hình thành ở sinh viên thói quen tuân theo pháp
luật. Thói quen phần lớn là kết quả của niềm tin bên trong và sự tự ý thức sâu sắc

được lặp đi lặp lại nhiều lần thông qua các hành vi xử sự. Do vậy, giáo dục để hình
thành hành vi hợp pháp là một việc khó khăn, lâu dài.
Mục đích của giáo dục pháp luật là phải bằng những hình thức, phương thức
tác động khác nhau tạo cho mọi sinh viên tình cảm đúng đắn và niềm tin vào pháp
luật được biểu hiện ra thành những hành vi hợp pháp trong đời sống hàng ngày.
Song việc hình thành tình cảm, lòng tin bền vững vào pháp luật ở sinh viên,

đúng đắn mục đích của giáo dục pháp luật cho sinh viên có ý nghĩa cực kỳ quan
trọng trong toàn bộ quá trình giáo dục pháp luật. Song để đạt được mục đích đã xác
định, giáo dục pháp luật cần phải thực hiện đúng những yêu cầu của giáo dục học
nói chung và yêu cầu của giáo dục pháp luật nói riêng.
Như vậy để nâng cao chất lượng và hiệu quả của giáo dục pháp luật trong nhà
trường trước hết phải xác định đúng mục đích, quán triệt yêu cầu của giáo dục pháp
luật. Đây là vấn đề có tính nguyên tắc, là cơ sở cho việc xây dựng nội dung chương
trình cũng như các hình thức, biện pháp giáo dục pháp luật.
Khi đã xác định rõ được mục đích yêu cầu thì vấn đề cần phải giải quyết tiếp
theo là nội dung chương trình giáo dục pháp luật, tức là dạy và học những gì? nội
dung dạy và học pháp luật trong nhà trường phải đảm bảo sự cân đối trong toàn bộ
chương trình giáo dục nhất là trong tình hình tiếp tục điều chỉnh cải cách giáo dục
hiện nay, nhiều môn học mới đã và sẽ đưa vào chương trình học tập như tin học,
dân số và kế hoạch hóa gia đình Tính cân đối của nội dung giáo dục pháp luật
nằm trong toàn bộ hệ thống các môn học nói chung và trong nội dung giáo dục về
chính trị, tư tưởng và đạo đức nói riêng, phải được đảm bảo. Do vậy nội dung giáo
dục pháp luật qúa sơ lược hoặc ngược lại quá nặng nề, tách rời một cách cô lập với
các môn học khác là không khoa học và không thực tế. Nội dung giáo dục pháp
luật phải phù hợp với đặc điểm tâm, sinh lý và quy luật nhận thức của sinh viên.
Đây là một vấn đề khó, nhất là trong việc biên soạn chương trình, bởi lẽ bản thân
các quy phạm pháp luật đôi khi bao hàm những khái niệm pháp lý trừu tượng, trình
tự và kết cấu trong từng quy phạm cũng hết sức chặt chẽ, lôgíc. Nghệ thuật diễn
giảng của giáo viên là biến những khái niệm pháp lý đó thành những hướng dẫn

hành động thực tế, sao cho sinh viên dễ hiểu, hiểu đúng và vận dụng thiết thực trong
cuộc sống.
Thử đặt một số câu hỏi liệu chúng ta có thể đơn giản hoá chỉ giảng dạy chuyên
môn kỹ thuật trong các trường cao đẳng kỹ thuật thay vì học cả các môn học khác
như triết học, kinh tế chính trị học, luật học vì chúng ta cần các nhà kỹ thuật có
trình độ cao đẳng, chứ không cần những người biết hoặc nói lý thuyết về đạo đức và

đào tạo đơn thuần về kỹ thuật và ngành nghề kỹ thuật. Có như vậy đào tạo trình độ
cao đẳng mới phát triển năng lực trí tuệ và vun đắp những kỹ năng, chuẩn bị cho
sinh viên trở thành con người toàn diện và trưởng thành cùng với ý thức chấp hành
pháp luật và tinh thần trách nhiệm nghề nghiệp.
Tuy nhiên cần phải khẳng định rằng giáo dục pháp luật phức tạp hơn rất nhiều
so với việc giảng dạy chuyên môn kỹ thuật. Chúng ta có thể giảng dạy sinh viên cao
đẳng đại học lý thuyết về đạo đức và pháp luật, nhưng như thế không đủ để ngăn
họ có thể hành động gian dối trong các kỳ thi cử, kể cả thi môn học về pháp luật.
Bởi vì ý thức và nhân cách con người là một phẩm chất của toàn bộ con người với
tư cách cá nhân là tổng hoà của các mối quan hệ xã hội. Không hẳn một sinh viên
học thuộc lòng các nội dung được giảng dạy về luật pháp đã là người chấp hành
pháp luật một cách nghiêm túc. Nhân cách của con người là kết quả của một quá
trình rèn luyện lâu dài, thậm chí cả đời người với những kinh nghiệm vô cùng
phong phú.
Trong công cuộc đổi mới và phát triển toàn diện đất nước, trong quá trình xây
dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, thiết lập một xã hội “công bằng, dân
chủ, văn minh”, giáo dục pháp luật trở thành nhiện vụ trọng tâm. Trong lời bế mạc
Kỳ họp thứ IV Quốc hội khóa XI, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An đã nhấn
mạnh việc ban hành được nhiều đạo luật là rất quan trọng, nhưng quan trọng hơn là
phải làm cho pháp luật phát huy tác dụng tích cực trong cuộc sống. Để làm được
điều này các cơ quan hữu quan cần khẩn trương ban hành các văn bản hướng dẫn
thi hành làm tốt việc triển khai thực hiện, tăng cường công tác tuyên truyền, phổ
biến, giáo dục pháp luật; kịp thời xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật.

Giáo dục pháp luật trong các trường cao đẳng kỹ thuật có tác động quan trọng
và trực tiếp trong việc trang bị kiến thức pháp luật, bồi dưỡng tình cảm, ý thức trách
nhiệm và khả năng điều chỉnh các hành vi đúng đắn cho đội ngũ cán bộ chuyên môn
kỹ thuật. Giáo dục pháp luật còn góp phần tạo ra những điều kiện thuận lợi cho việc
nâng cao hiệu lực và hiệu quả học tập chuyên môn đối với sinh viên, thúc đẩy việc
nâng cao ý thức học tập của sinh viên.