LUẬN VĂN: Thành ủy Vĩnh Yên - tỉnh Vĩnh Phúc
lãnh đạo cải cách hành chính nhà nước
trong giai đoạn hiện nay
MỞ ĐẦU
sự phân công phân cấp giữa các cấp, giữa cấp với ngành chưa thực sự rành mạch, chưa
phân cấp mạch trong điều kiện phát triển của đất nước hiện nay; thủ tục hành chính
nhiều lĩnh vực vẫn còn rườm rà, phác tạp, trật tự, kỷ cương chưa nghiêm; tổ chức bộ
máy vẫn còn cồng kềnh, nhiều tầng nấc, đội ngũ cán bộ công chức còn nhiều điểm yếu
về tinh thần, trách nhiệm, năng lực chuyên môn, kỹ năng hành chính, phong cách làm
việc.
Cải cách hành chính là khâu liên quan trực tiếp đến nghĩa vụ và quyền lợi của
nhân dân. Hoạt động của bộ máy HCNN tác động mạnh mẽ đến sản xuất kinh doanh, an
ninh và quốc phòng, thúc đẩy kinh tế phát triển, giữ gìn sự ổn định chính trị, trật tự xã
hội, bảo vệ quyền con người. Hiện nay nước ta đã gia nhập Tổ chức Thương mại Thế
giới (WTO) do đó việc quản lý HCNN cần phải được đẩy mạnh cải cách cho phù hợp
với tình hình mới.
Đây là một vấn đề lớn đòi hỏi phải có sự lãnh đạo rất chặt chẽ, thường xuyên,
toàn diện và sáng tạo của Thành tủy Vĩnh Yên trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại
hóa (CNH, HĐH) tỉnh Vĩnh Phúc cũng như thành phố Vĩnh Yên.
Xuất phát từ yêu cầu khách quan của công việc đổi mới đất nước và yêu cầu
nhiệm vụ chính trị của thành phố Vĩnh Yên; với mong muốn góp phần cùng Đảng bộ,
nhân dân thành phố Vĩnh Yên xây dựng một thành phố văn minh, hiện đại, xứng đáng
là trung tâm chính trị - kinh tế - văn hóa - xã hội của tỉnh Vĩnh Phúc, một tỉnh đang thực
hiện lời dạy của Bác Hồ khi người về thăm ngày 02/3/1963, "phải làm cho Vĩnh Phúc
thành một trong những tình giảu có, phồn vinh nhất ở miền Bắc nước ta ", tôi chọn đề
tài "Thành ủy Vĩnh Yên - tỉnh Vĩnh Phúc lãnh đạo cải cách hành chính nhà nước
trong giai đoạn hiện nay" làm đề tài luận văn tốt nghiệp cao học, ngành Xây dựng
Đảng Cộng sản Việt Nam. Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ góp phần giải quyết cả
về lý luận và thực tiễn cho vấn đề đặt ra.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Vấn đề Thành ủy Vĩnh Yên lãnh đạo công tác CCHC nhà nước trong giai đoạn
hiện nay, có thể nói chưa có một đề tài khoa học nào đề cập đến vấn đề này. Tuy nhiên
cũng đã có một số đề tài khoa học, một số công trình nghiên cứu đề cập đến vấn đề:
trị quốc gia, Hà Nội, 1999. Cuốn sách này được biên tập từ tổng quan đề tài khoa học
cấp Nhà nước KX.05.09 nói trên. Đây là sản phẩm của đề tài đã được xã hội hóa, cuốn
sách được đánh giá khá cao.
- TS. Ngô Huy Tiếp (chủ biên), Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với
tri thức nước ta hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2008. Cuốn sách là sản phẩm
xã hội hóa của đề tài khoa học cấp Bộ nói trên, được dư luận đánh giá là nhạn bén, kịp
thời, có chất lượng.
PGS. Trần Đình Huỳnh (chủ biên), Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công
cuộc cải cách hành chính nhà nước hiện nay, Nxb Lao động, 2008. Cuốn sách đã góp
phần phục vụ công tác nghiên cứu, giảng dạy và học tập ở bậc đại học, sau đại học, nhất
là ở những cơ sở đào tạo chuyên viên hành chính trình độ cao, đồng thời giúp cho các
cấp ủy đảng, chính quyền nghiên cứu đề ra các đường lối chính sách về CCHC nhà
nước hiện nay.
Ban Chấp hành Đảng bộ thị xã Vĩnh Yên (nay là thành phố Vĩnh Yên), Lịch sử
Đảng bộ Thị xã Vĩnh Yên, xuất bản năm 2005.
Luật gia Đào Thanh Hải - Minh Tiến (sưu tầm và tuyển chọn), Xây dựng và phát
triển đội ngũ cán bộ, công chức trong thời kỳ công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước,
Nxb Lao động - Xã hội, 2005.
PGS,TS. Nguyễn Văn Vĩnh, Đảng lãnh đạo nhà nước trong điều kiện xây dựng
Nhà nước pháp quyền ở Việt Nam hiện nay, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội, 2007.
Trần Quang Cảnh, Đổi mới phương thức lãnh đạo của Huyện ủy huyện Mê Linh -
tỉnh Vĩnh Phúc đối với chính quyền huyện giai đoạn hiện nay, Luận văn thạc sĩ Chính trị
học, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, 2007. Đề tài luận văn đã nghiên cứu
làm rõ đặc điểm nội dung phương thức lãnh đạo của Huyện ủy đối với UBND huyện ở
một huyện cụ thể: huyện Mê Linh - tỉnh Vĩnh Phúc (trước đây). Trên cơ sở đó đặt vấn
đề phải đổi mới phương thức lãnh đạo của huyện ủy trên tất cả các mặt như: đổi mới
quá trình ra nghị quyết, đổi mới công tác tổ chức cán bộ, đổi mới công tác tư tưởng, đổi
mới công tác kiểm tra, giám sát qua đó đề xuất một số giải pháp khả thi đảm bảo quá
trình đổi mới phương thức lãnh đạo của huyện ủy đúng hướng, có hiệu quả.
ban hành kế hoạch triển khai chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị
quyết hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về đẩy mạnh CCHC,
hiệu quả quản lý của bộ máy nhà nước.
2.4. Các bài báo, tạp chí có liên quan
- Hồ Đức Thành, Cán bộ với công tác cải cách hành chính, Tạp chí Tổ chức nhà
nước, số tháng 5, 2009.
- Trần Văn Tuấn (Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Nọi vụ). Tiếp tục
thực hiện chương trình tổng thể cải cách hành chính trong tình hình hiện nay, Tạp chí
Cộng sản, số 21 (189), 2009.
- Nguyễn Thanh Nga, Nhìn lại những bước cải cách hành chính trong lĩnh vực
thương mại, Tạp chí Cộng sản, số tháng 01, 2008.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
3.1. Mục đích
Luận văn nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn sự lãnh đạo của Thành ủy
Vĩnh Yên đối với công tác CCHC và đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao năng lực
lãnh đạo của Thành ủy đối với công tác CCHC nhà nước trên địa bàn thành phố giai
đoạn hiện nay.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ quan niệm, nhiệm vụ, đặc điểm công tác CCHC của thành phố Vĩnh
Yên và nội dung, phương thức lãnh đạo công tác CCHC của Thành ủy.
- Đánh giá đúng thực trạng công tác CCHC và sự lãnh đạo công tác CCHC của
Thành ủy Vĩnh Yên hiện nay, chỉ rõ nguyên nhân của thực trạng và rút ra những kinh
nghiệm bước đầu từ thực trạng đó.
- Đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao năng lực và hiệu quả lãnh đạo
của Thành ủy đối với công tác CCHC nhà nước trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên, tỉnh
Vĩnh Phúc, giai đoạn hiện nay.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
Đề tài nghiên cứu sự lãnh đạo công tác CCHC của Thành ủy Vĩnh Yên, tỉnh
Vĩnh Phúc từ năm 1997-2009.
Vĩnh Yên là một tỉnh lỵ của tỉnh Vĩnh Phúc, có diện tích tự nhiên 5080,2 ha, với
dân số 112.568 người, gồm 9 đơn vị hành chính với 7 phường là: Ngô Quyền, Liên Bảo,
Tích Sơn, Đồng Tâm, Hội Hợp, Khai Quang, Đống Đa và 2 xã là Định Trung và Thanh
Trù. Trên bản đồ, Vĩnh Yên nằm ở tọa độ 20
0
15'-21
0
22' độ vĩ Bắc; 105
0
33'-105
0
38' độ
kinh đông; tiếp giáp với các huyện: Đông giáp Bình Xuyên; Tây giáp Yên Lạc và Tam
Dương; Bắc giáp Tam Đảo và Tam Dương; Nam giáp Yên Lạc và Bình Xuyên.
Ngược dòng thời gian, Vĩnh Yên là một vùng đất được hình thành sớm trong lịch
sử. Thời Hùng Vương, thế kỷ thứ VII trước công nguyên đến năm 210 trước công
nguyên, khu vực Vĩnh Yên thuộc Bộ Văn Lang. Thời Thục An Dương Vương, năm 211
trước công nguyên đến năm 179 trước công nguyên, thuộc Bộ Mê Linh. Trong thời kỳ
phong kiến phương Bắc đô hộ, Vĩnh Yên thuộc quận Giao Chỉ, sau đó thuộc quận
Phong Châu. Thời kỳ nhà Trần, thế kỷ thứ 13 đến thế kỷ thứ 14, thuộc huyện Tam
Dương, trấn Tuyên Quang. Năm 1428 Nhà Lê đặt Vĩnh Yên nằm trong Bắc Đạo (Bắc
Đạo gồm Lạng Sơn, Bắc Giang, Bắc Ninh, Vĩnh Yên, Thái Nguyên, Bắc Cạn, Cao
Bằng).
Năm 1466 thời Hậu Lê, địa giới hành chính cả nước được chia lại, tách Vĩnh
Yên làm hai: Một phần nhập vào đạo Bắc Giang (còn gọi là Kinh Bắc), một phần nhập
vào đạo Thái Nguyên (còn gọi là Ninh Sóc). Về sau nhà Lê xếp Vĩnh Yên thuộc phủ
Đoan Hùng, trấn Sơn Tây.
Thời kỳ nhà Nguyễn, lúc đầu Gia Long cắt vùng đất Vĩnh Yên ngày nay cho các
thị trấn Thái Nguyên, Kinh Bắc và Sơn Tây. Thời vua Minh Mạng vẫn duy trì sự phân
chỉnh địa giới hành chính, mở rộng thị xã Vĩnh Yên tỉnh Vĩnh Phúc, thị xã có thêm 3
đơn vị hành chính mới đó là: Phường Đồng Tâm, phường Hội Hợp, xã Thanh Trù. Ngày
1/9/1999 các đơn vị này chính thức bước vào làm việc.
Thành phố Vĩnh Yên ngày nay đã rộng hơn rất nhiều, với diện tích đất tự nhiên
là 5.080,2ha. Trong đó: Đất đô thị 554,01 ha; đất chuyên dùng 1.446,10ha và đất khác
351.29ha. Trong tương lai gần, về quy mô, cơ bản thành phố vẫn được giữ nguyên,
nhưng bộ mặt đô thị sẽ có những đổi thay nhanh chóng theo hướng hiện đại hóa và văn
minh hơn.
Sau ngày tái lập tỉnh, ngày 01/01/1997, Vĩnh Yên được trở lại là trung tâm tỉnh
lỵ Vĩnh Phúc nhưng lúc đó thị xã còn nhỏ bé với diện tích tự nhiên gần 3000 ha, hơn 3,2
vạn dân, cơ sở hạ tầng thấp kém, kinh tế nghèo nàn, các lĩnh vực văn hóa, xã hội chưa
phát triển. Khó khăn lớn nhất lúc bấy giờ là sự quá tải trên tất cả các mặt đời sống xã
hội khi toàn bộ bộ máy lãnh đạo, quản lý của tỉnh về đóng tại thị xã; đặc biệt là khó
khăn về hạ tầng kỹ thuật và kinh tế chậm phát triển (thu ngân sách theo phân cấp chỉ đạt
4,1 tỷ đồng năm 1996). Nhưng Vĩnh Yên có những lợi thế quan trọng là: Lãnh đạo tỉnh
Vĩnh Phúc ngay từ đầu đã thống nhất cao xác định Vĩnh Yên là trung tâm chính trị, kinh
tế, văn hóa - xã hội của tỉnh. Tại Quyết định số 51/QĐ-UBND ngày 25/5/1997, UBND
tỉnh đã phê duyệt đề án quy hoạch chung thị xã đến năm 2020. Năm 2001 Tỉnh ủy ra
Nghị quyết số 02-NQ về phương hướng chủ yếu phát triển thị xã thời kỳ 2001-2010.
Trong đó đề ra mục tiêu phát triển thị xã thành thành phố trực thuộc tính trước năm
2010.
1.1.1.2. Đặc điểm tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của chính quyền thành phố
* Đặc điểm về tổ chức của chính quyền thành phố Vĩnh Yên hiện nay
- Cơ cấu tổ chức của chính quyền thành phố Vĩnh Yên
Cơ cấu tổ chức của chính quyền thành phố Vĩnh Yên được tổ chức theo Luật Tổ
chức Hội đồng nhân dân (HĐND) và UBND các cấp ngày 26/11/2003 và các văn bản
quy phạm pháp luật và được khái quát hóa bởi sơ đồ 2.1.
pháp quản lý các nguồn tài nguyên ở địa phương; giải quyết việc làm, cải thiện điều
kiện làm việc và sinh hoạt, bảo vệ sức khỏe, chăm sóc người già và trẻ em ở địa
phương; bảo vệ môi trường ở địa phương.
- Thực hiện nhiệm vụ giữ gìn an ninh, trật tự an toàn xã hội, bảo đảm thực hiện
chính sách, tôn giáo ở địa phương.
- Giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước ỏ địa phương và của HĐND cấp
xã.
- Có quyền sửa đổi hoặc bãi bỏ những quyết định không đúng của HĐND cấp
dưới trực tiếp.
- Giám sát công việc của Thường trực HĐND, UBND và có quyền đình chỉ, bác
bỏ những quyết định sai trái của UBND cùng cấp.
Hoạt động của HĐND các cấp thông qua năm hình thức chủ yếu sau:
- Các kỳ họp HĐND
- Các hoạt động của Thường vụ HĐND
- Các hoạt động của UBND
- Các hoạt động của các ban chuyên trách
- Hoạt động của các đại biểu HĐND
Nâng cao chất lượng, tăng cường hiệu lực của các hình thức hoạt động trên tức là
thiết thực tăng cường hiệu lực của HĐND.
* Nhiệm vụ, quyền hạn của UBND Thành phố Vĩnh Yên
Theo Luật định, UBND các cấp phải đồng thời làm tròn hai tư cách:
Một là, là cơ quan chấp hành của HĐND, nên UBND chịu trách nhiệm thi hành
các nghị quyết của HĐND và phải báo cáo công việc trước HĐND cùng cấp và UBND
cấp trên.
Hai là, là cơ quan HCNN ở địa phương, nên UBND một mặt, chịu trách nhiệm
chấp hành các nghị quyết của HĐND cùng cấp, mặt khác, phải chấp hành các nghị
quyết của cơ quan chính quyền cấp trên, thi hành luật thống nhất trên cả nước. UBND
các cấp chịu sự lãnh đạo thống nhất của Chính phủ - là cơ quan hành pháp cao nhất.
Với hai tư cách đó, UBND thành phố Vĩnh Yên có những nhiệm vụ, quyền hạn
1.1.2. Chức năng, nhiệm vụ và đặc điểm của Thành ủy thành phố Vĩnh Yên
hiện nay
1.1.2.1. Chức năng, nhiệm vụ của Thành ủy Vĩnh Yên
* Chức năng, nhiệm vụ của Thành ủy Vĩnh Yên
+ Chức năng của Thành ủy Vĩnh Yên:
Thành ủy Vĩnh Yên có chức năng chính là lãnh đạo toàn diện, tất cả các hoạt
động trên địa bàn thành phố. Là cơ quan lãnh đạo của Đảng bộ thành phố giữa hai
nhiệm kỳ Đại hội. Thành ủy lãnh đạo toàn diện các lĩnh vực của đời sống xã hội trên địa
bàn thành phố đảm bảo cho lĩnh vực đó phát triển tốt, đạt thành tựu cao, theo đúng
cương lĩnh, đường lối, quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà
nước, đúng định hướng XHCN - con đường mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa
chọn, đảm bảo cho hoạt động xây dựng Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các
đoàn thể nhân dân, các tổ chức xã hội, nghề nghiệp của thành phố có chất lượng, tổ
chức hoạt động có hiệu quả.
Sự lãnh đạo của Thành ủy đối với các hoạt động trên là sự lãnh đạo toàn diện.
Thành ủy đề ra chủ trương, định hướng, quyết định, cụ thể hóa các chủ trương, quyết
định đó; chỉ đạo, tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát các tổ chức đảng, đảng viên trong
quá trình thực hiện các chủ trương, quyết định của Thành ủy; sơ kết, tổng kết rút ra bài
học, kinh nghiệm để bổ sung, hoàn thiện các chủ trương, nghị quyết đó.
Sự lãnh đạo của Thành ủy đối với từng tổ chức, từng lĩnh vực đời sống xã hội có
nội dung và phương thức khác nhau, do mỗi tổ chức, mỗi lĩnh vực đời sống xã hội có
những đặc điểm riêng, mỗi tổ chức có chức năng, nhiệm vụ khác nhau. Do vậy, xuất
phát từ chức năng, nhiệm vụ của tổ chức đó, tính chất công việc, đặc điểm cụ thể để xác
định nội dung, phương thức lãnh đạo cho phù hợp. Sự lãnh đạo của Thành ủy là lãnh
đạo chính trị, tức là Thành ủy lãnh đạo các tổ chức, các lĩnh vực đời sống xã hội chủ
yếu bằng chủ trương, định hướng, quyết định đảm bảo cho các tổ chức, lĩnh vực đó theo
đúng định hướng của Đảng, đạt hiệu quả cao. Cũng như phương thức lãnh đạo của
Đảng, Thành ủy không can thiệp quá sâu, không bao biện làm thay công việc cụ thể của
tổ chức, nhất là đối với hoạt động của UBND thành phố, mà thành phố lãnh đạo, phát
- Thảo luận và ra nghị quyết chuyên đề về các tổ chức trong hệ thống chính trị
trên địa bàn thành phố, các lĩnh vực đời sống xã hội và lãnh đạo tổ chức thực hiện các
nghị quyết đó. Thành ủy có nhiệm vụ lãnh đạo tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội, các
tổ chức trong hệ thống chính trị của thành phố.
- Lãnh đạo các Đảng bộ xã phường và các chi đảng bộ trực thuộc thực hiện nghị
quyết Đại hội Đảng bộ thành phố, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện nhiệm vụ của cấp
ủy, cảu các chi Đảng bộ trực thuộc.
- Tuyên truyền, giáo dục nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng,
chính sách, pháp luật của Nhà nước.
- Kiểm tra, giám sát hoạt động của các tổ chức đảng, đảng viên trong Đảng bộ,
trước hết là các tổ chức đảng trực thuộc, các đảng viên là cán bộ diện ban thường vụ
quản lý trở lên.
- Chuẩn bị văn kiện, nhất là báo cáo chính trị, nhân sự và tổ chức Đại hội Đảng
bộ thành phố nhiệm kỳ tới.
1.1.2.2. Đặc điểm của Thành ủy Vĩnh Yên
Đại hội Đảng bộ thành phố Vĩnh Yên lần thứ 18 đã bầu ra Ban Chấp hành Đảng
bộ khóa XVIII nhiệm kỳ 2005-2010 với tổng số 35 đồng chí.
Về cơ cấu: khối cơ quan đảng 9 đồng chí, chiếm 25,7%; khối các cơ quan nhà
nước 12 đồng chí, chiếm 34,3%; khói mặt trận đoàn thể 5 đồng chí, chiếm 14,3%; khối
xã phường 3 đồng chí, chiếm 8,6%; khối kinh tế doanh nghiệp 4 đồng chí, chiếm
11,4%; khối lực lượng vũ trang 2 đồng chí, chiếm 5,7%.
Trình độ chuyên môn kỹ thuật, đại học 35 đồng chí, 100%.
Trình độ lý luận chính trị: trung cấp 4 đồng chí, chiếm 11,4%; cao cấp và cử
nhân 31 đồng chí, chiếm 88,6%.
Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố bầu ra Ban Thường vụ gồm 11 đồng chí.
Thành ủy Vĩnh Yên có các Ban Xây dựng Đảng: Ban Tuyên giaosm, Ban Tổ chức, Ban
Dân vận, Ủy ban Kiểm tra.
Với số lượng, cơ cấu và trình độ của Ban Chấp hành Đảng bộ có thể khẳng định
rằng Thành ủy Vĩnh Yên đảm đương tốt chức năng nhiệm vụ của mình, lãnh đạo toàn
lĩnh vực của đời sống xã hội.
Có thể mô hình hóa bằng sơ đồ 1.2
Sơ đồ 1.2: mô hình h óa nền hành chính nhà nước
- Thể chế HCNN là tổng thể các quy định của Nhà nước về tổ chức, chức năng
nhiệm vụ quyền hạn và thẩm quyền của các cơ quan HCNN; về mối quan hệ của các cơ
quan thuộc hệ thống HCNN với cơ quan nhà nước và công dân; vè chế độ công vụ, quy
chế công chức. Thể chế HCNN được quy định trong hệ thống văn bản pháp luật của nhà
nước.
- Cơ quan HCNN - bộ máy HCNN:
Cơ quan HCNN là những bộ phận cấu thành của bộ máy nhà nước, cơ quan
HCNN có những đặc điểm chung của cơ quan nhà nước: tổ chức cơ cấu có thẩm quyền
mang tính quyền lực - pháp lý có hiệu lực bắt buộc đố với xã hội. Đồng thời các cơ
quan HCNN còn có những đặc điểm riêng, tạo thành một hệ thống thống nhất, theo thứ
bậc, thực hiện hoạt động quản lý nhà nước bằng các phương thức quản lý, tổ chức điều
hành và phối hợp hành động.
Bộ máy HCNN bao gồm hệ thống các cơ quan HCNN từ Trung ương đến các xã,
phường, thị trấn.
Cơ quan HCNN của thành phố gồm UBND và các cơ quan chuyên môn.
* Ủy ban nhân dân
Theo Nghị định số 107/2004/NĐ-CP ngày 1/4/2004 của Chính phủ quy định số
lượng Phó Chủ tịch và cơ cấu thành viên UBND các cấp. UBND thành phố Vĩnh Yên
có 7 thành viên gồm 1 Chủ tịch, 2 Phó Chủ tịch và 4 ủy viên. Thành viên UBND được
phân công phụ trách các lĩnh vực công việc sau:
+ Chủ tịch phụ trách chung, nội chính, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy
hoạch thành phố.
+ Các Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân: Một Phó Chủ tịch Thường trực phụ trách
khối kinh tế gồm công nghiệp, nông nghiệp, thương mại, dịch vụ, quản lý đô thị, xây
dựng, tài nguyên môi trường; một Phó Chủ tịch phụ trách khối văn hóa xã hội và các
phủ. Tài chính công vừa là nguồn lực để nhà nước thực hiện các chức năng vốn có của
mình, vừa là công cụ để Nhà nước chi phối, điều chỉnh các hoạt động khác của xã hội.
Tài chính công là công cụ quan trọng của Nhà nước để thực hiện những nhiệm vụ phát
triển kinh tế, chính trị, xã hội của đất nước.
Để xác định nội hàm và phạm vi của tài chính công, có thể dựa vào ba tiêu chi
như sau:
+ Sở hữu nhà nước: tài chính công là loại hình tài chính thuộc sở hữu nhà nước.
Nhà nước là chủ thể duy nhất quyết định việc thành lập và sử dụng các quỹ tiền tệ của
mình.
+ Phục vụ lợi ích công: tài chính công phục vụ cho các lợi ích chung, lợi ích
công cộng của toàn xã hội, của quốc gia hoặc của đa số.
+ Không nhằm mục đích thu lợi nhuận: tài chính công được sử dụng cho các hoạt
động thuộc về các chức năng vốn có của Nhà nước đối với xã hội (chức năng quản lý
nhà nước và cung ứng các dịch vụ công). Việc thực hiện các chức năng này không vì
mục tiêu lợi nhuận.
+ Từ những đặc điểm trên, tóm lại: Tài chính công là các hoạt động thu và chi
bằng tiền của Nhà nước, phản ánh hệ thống các quan hệ kinh tế dưới hình thức giá trị
trong quá trình hình thành và sử dụng các quỹ tiền tệ của Nhà nước nhằm phục vụ cho
việc thực hiện các chức năng vốn có của Nhà nước đối với xã hội.
+ Tài sản công là nguồn lực tài chính quan trọng của đất nước: Nhà nước là chủ
sở hữu của mọi tài sản công, song Nhà nước không phải là người trực tiếp sử dụng toàn
bộ tài sản công. Tài sản công được Nhà nước giao cho các cơ quan trực thuộc bộ máy
nhà nước, các tổ chức kinh tế, xã hội trực tiếp quản lý, sử dụng. Để thực hiện vai trò
chủ sở hữu tài sản công của mình, Nhà nước phải thực hiện chức năng quản lý nhà nước
đối với tài sản công, có trách nhiệm bảo tồn, phát triển nguồn tài sản công một cách tiết
kiệm và có hiệu quả phục vụ cho sự phát triển đất nước.
* Quan niệm về CCHC nhà nước
- Theo Từ điển Tiếng Việt, Nhà xuất bản Đà Nẵng, 1997, Cải cách là sửa đổi
những bộ phận cũ không hợp lý cho thành mới, đáp ứng yêu cầu của tình hình khách
lượng, hiệu quả quản lý và điều hành của chính quyền thành phố.
Ba là, đổi mới nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức
Đổi mới phân công, phân cấp trong công tác quản lý cán bộ, công chức. Cải cách
trong chế độ tuyển dụng, sử dụng cán bộ. Có chương trình đào tạo bồi dưỡng cán bộ,
đảm bảo đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong tình hình mới.
Bốn là, cải cách tài chính công
Thực hiện tốt chế độ khoán chi gắn liền với chế độ tự chủ tự chịu trách nhiệm về
sử dụng biên chế và kinh phí quản lý hành chính. Việc phân cấp quản lý tổ chức và
ngân sách bảo đảm tính thống nhất của hệ thống tổ chức từ trên xuống dưới.
Năm là, hiện đại hóa nền HCNN
Hiện đại hóa công sở và nâng cao chất lượng quản lý, điều hành của cơ quan
quản lý nhà nước theo hướng hiện đại. Ứng dụng tin học hóa quản lý hành chính ở các
cơ quan chuyên môn và cấp xã tạo điều kiện cải tiến quy trình làm việc nhanh gọn.
- Chủ thể CCHC của thành phố
+ Chủ thể lãnh đạo cải cách là Thành ủy Vĩnh Yên
+ Chủ thể thực hiện CCHC là UBND thành phố Vĩnh Yên và các phòng ban
chuyên môn của thành phố, UBND các xã phường.
+ Đối tượng CCHC: Cải cách trên năm lĩnh vực là: Cải cách thể chế; Cải cách tổ
chức bộ máy hành chính, đổi mới nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức, cải
cách tài chính công và hiện đại hóa nền HCNN.
1.1.3.2. Nhiệm vụ của công tác cải cách hành chính nhà nước của thành phố
Vĩnh Yên
Việc xác định nhiệm vụ của công tác CCHC của các cấp ủy đảng và chính quyền
trong hệ thống chính trị nước ta trong những giai đoạn khác nhau thì có những điểm
khác nhau. Trong điều kiện hiện nay, nhiệm vụ của công tác CCHC trước hết thể hiện ở
việc hoàn thành thắng lợi những mục tiêu và nội dung CCHC nhà nước tại Chương trình
tổng thể CCHC nhà nước giai đoạn 2001-2010 được ban hành kèm theo Quyết định số
136/2001/QĐ-TTg; bên cạnh đó việc xác định những nhiệm vụ chủ yếu của các cơ quan
HCNN ở Trung ương và địa phương thực hiện Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung
và nhân dân thành phố.
Trong nhiều năm qua thành phố luôn chủ động, tích cực đẩy mạnh công tác học
tập, phổ biến, quán triệt tới đông đảo đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong các cơ
quan thuộc hệ thống chính trị và người dân từ thành phố đến cơ sở đối với các nội dung
Văn kiện của Đảng, Văn kiện Hội nghị Trung ương Đảng và những văn bản quy phạm
pháp luật, chương trình, kế hoạch của Chính phủ về CCHC, như: Nghị quyết số 38/CP
ngày 04/5/1994 của Chính phủ về "cải cách một bước thủ tục hành chính trong việc giải
quyết công việc của công dân và tổ chức" và Chương trình tổng thể CCHC nhà nước
giai đoạn 2001-2010 được phê duyệt tại Quyết định số 136/2001/QĐ-TTg ngày
17/9/2001 của Thủ tướng Chính phủ, Quyết định số 94/2006/QĐ-TTg ngày 27/4/2006
của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt "kế hoạch CCHC nhà nước giai đoạn 2006-2010";
Quyết định số 30/QĐ-TTg ngày 10/01/2007 phê duyệt "Đề án Đơn giản hóa thủ tục
hành chính trên các lĩnh vực quản lý nhà nước giai đoạn 2007-2010", Nghị quyết Trung
ương 5 (khóa X) về "Đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản
lý bộ máy nhà nước".
Nhằm lãnh đạo triển khai thực hiện CCHC sâu, rộng trên địa bàn thành phố,
Thành ủy Vĩnh Yên đã xây dựng và ban hành Chương trình hành động số 17-CT/TU
Copyright: Tài liệu đại học ©