1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ Hoàng Vân CÂN BẰNG CÔNG SUẤT – BĂNG THÔNG TRONG
THÔNG TIN VỆ TINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ


Bạch Gia Dương. Toàn bộ các kiến thức được trích lược từ các tài liệu được liệt
kê đầy đủ và chi tiết. Cá nhân tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm nếu có sai
phạm quyền tác giả. Người làm cam đoan Hoàng Vân

1.3.2. Tần số trong thông tin vệ tinh 15
1.3.3. Phân cực sóng 18
1.4. Hệ thống thông tin vệ tinh 19
1.5 Suy hao, tạp âm trong hệ thống thông tin vệ tinh 21
1.5.1. Các nguồn tạp âm 21
1.5.2 Các loại suy hao 22
1.6. Các phương pháp đa truy nhập trong thông tin vệ tinh 23
1.6.1. Đa truy nhập phân chia theo tần số FDMA 23
1.6.2. Đa truy nhập phân chia theo thời gian TDMA 24
1.6.3. Đa truy nhập phân chia theo mã CDMA 27
Chương 2. Truyền dẫn số trong thông tin vệ tinh

2.1 Ảnh hường của thiết bị trạm mặt đất đến tín hiệu số 29
2.1.1 Bộ khuếch đại công suất 30
2.1.2 Bộ khuếch đại tạp âm thấp 31
2.1.3 Bộ chuyển đổi tần số 32
2.2 Kỹ thuật điều chế và giải điều chế tín hiệu 33
2.2.1. Giới thiệu 33
2.2.2. Kỹ thuật điều chế tần số (FM) 34
2.2.3. Kỹ thuật giải điều chế sóng mang điều tần (FM) 34
2.2.4. Điều chế số 34
4
2.2.5. Kỹ thuật giải điều chế sóng mang PSK 35
2.3 Truyền dẫn tín hiệu số trên kênh thực tế 36
2.3.1 Khái niệm ISI 36
2.3.2. Các đặc tính lọc nhằm truyền dẫn không có ISI 36
2.3.3. Phân phối đặc tính lọc 42

3.4.1. Suy hao trong không gian tự do 62
3.4.2. Khoảng cách từ trạm mặt đất đến vệ tinh 63
3.5. Nhiệt tạp âm 63
3.6. Nhiệt tạp âm của Anten 64
3.6.1. Anten vệ tinh (tuyến lên) 64
3.6.2. Anten trạm mặt đất (tuyến xuống) 65
3.7. Nhiệt tạp âm của hệ thống 66
3.8. Hệ số phẩm chất (G/T) 67
3.9. Tỷ số sóng mang trên tạp âm (C/N) 67
3.10. Tổng tỷ số sóng mang trên tạp âm (C/T
T
) 68
3.11. Bộ phát đáp vệ tinh 68
3.11.1. Điểm hoạt động của bộ phát đáp 69
3.11.2. EIRP hoạt động của bộ phát đáp 69
Chương 4. Tính toán công suất tuyến

4.1 Mục đích của cân bằng công suất – băng thông 70
4.2 Tính toán thực tế 70
Chương 5. Thực nghiệm

5.1. Giới thiệu công nghệ mạch dải 78
5.2. Ma trận tán xạ 80
5.3. Thiết kế và mô phỏng bộ khuếch đại dùng JFET 80
Kết luận
90
Tài liệu tham khảo
93
Hình 2.6: Nguyên lý của một bộ điều chế số 35
Hình 2.7: Mô hình hệ thống băng gốc với các tín hiệu xung PAM 36
Hình 2.8: Hình thành bộ lọc cosine nâng 38
Hình 2.9: Đáp ứng xung của bộ lọc cosine nâng 39
Hình 2.10: Đáp ứng xung của bộ lọc cosine nâng với 1 số giá trị của 
40
Hình 2.11: Điểm nén 1dB 46
Hình 2.12: Gây méo tín hiệu bởi IM
3
48
Hình 2.13: Xác định IP
3
bằng đồ thị 48
Hình 2.14: Mối liên hệ giữa IP
3
và

IM
3
50
Hình 2.15: Tổng quan các phương pháp điều khiển lỗi 52
Hình 2.16: Sơ đồ khối của mã Turbo 55
Hình 4.1: Sơ đồ tính toán đường truyền cho kênh thông tin 77
Hình 5.1. Các loại vi mạch dải 79
Hình 5.2: Sơ đồ nguyên lý 81
Hình 5.3: Cấu trúc nhánh 1 82
Hình 5.4: Kết quả mô phỏng tham số S
11
83
Hình 5.5: Kết quả mô phỏng tham số S

ARQ
Automatic Repeat reQuest Yêu cầu lặp tự động
ATDE
Adaptive Time Domain
Equalizer
Bộ cân bằng thích nghi
AWGN
Additive white Gaussian
noise
Nhiễu Gauss trắng
BB
Basic Band Băng tần cơ sở
BER
Bit error ratio Tỉ số lỗi bít
BPSK
Binary Phase Shift Keying Điều chế dịch mức pha nhị phân
C/N
Carrier/Noise Tỉ số sóng mang/tạp âm
CCIR
International Radio
Consultative Committee
Uỷ ban tư vấn quốc tế
CDMA
Code division multiple access Đa truy nhập theo mã
D/C
Down Converter Bộ đổi tần xuống
DEM
Demodulation Bộ giải điều chế
DE-PSK
Different Encode PSK Giải điều chế dịch mức pha

8
IP3
Third Intercept Point Điểm chặn bậc 3
ISI
InterSymbol Interference Xuyên nhiễu giữa các dấu
ITU
International
Telecommunication Union
Hiệp hội viễn thông quốc tế
JFET
Junction Field-effect
transistor
Transistor trường điều khiển bằng
tiếp xúc N-P
KPA
Klystron Amplifier Bộ khuếch đại CS Klystron
LNA
Low noise Amplifier Khuếch đại tạp âm thấp
MOD
Modulation Bộ điều chế
OBO
Output Back Off Độ lùi đầu ra
OFDM
Orthogonal frequency-
division multiplexing
Điều chế đa sóng mang trực giao
PAM

Time division multiple access Đa truy nhập theo thời gian
TWTA
Travelling Wave Tube
Amplifier
Bộ khuếch đại công suất ống sóng
chạy
U/C
Up Converter Bộ đổi tần lên
VHF
Very high Frequency Siêu cao tần
XPD
X-polarization diversity Phân cực chéo 9
MỞ ĐẦU Ngày nay, thông tin vệ tinh đã trở thành một dịch vụ phổ thông trên toàn
thế giới với các vệ tinh đĩa tĩnh của nhiều hệ thống, đặc biệt là 2 hệ thống
Intelsat và Intersputnyk đã cung cấp hàng triệu kênh thoại, truyền hình, số
liệu…kết nối hàng trăm quốc gia khác nhau. Ngoài ra các vệ tinh khu vực như:
Eusat, Asiasat, Palapa… cung cấp các dịch vụ thoại cố định, phát thanh truyền
hình, truyền số liệu, đảm bảo thông tin dẫn đường cho hàng không, cứu hộ hàng
hải, thăm dò tài nguyên, đào tạo từ xa… đã đưa thông tin vệ tinh trở thành loại
hình có thể cung cấp đa dạng nhiều loại dịch vụ nhất hiện nay.
Năm 2008, vệ tinh đầu tiên của Việt Nam – Vinasat đã được đưa vào hoạt

suất phát cho mỗi transponder. Chính vì vậy, việc tăng công suất phát vẫn là vấn
đề cần hết sức cân nhắc và bài toán cân bằng công suất – băng thông vẫn rất có ý
nghĩa về thực tế, kinh tế.
Vì vậy, mục đích của luận văn này là phân tích các yếu tố tác động đến tín
hiệu, một số biện pháp để khắc phục, nâng cao chất lượng và những ảnh hưởng
của các biện pháp đó đến băng thông. Đồng thời cũng phân tích quá trình tính
toán quỹ công suất để đạt được trạng thái cân bằng với băng thông chiếm dụng
trên transponder. Trong luận văn cũng đưa ra ví dụ tính toán tuyến để chỉ ra việc
cân băng này và nghiên cứu thực nghiệm thiết kế một bộ khuếch đại băng tần C
tại tần số 5.5Ghz sử dụng công nghệ mạch dải siêu cao tần.
Luận văn gồm 5 chương:
Chương 1. Tổng quan về thông tin vệ tinh: Trình bày các đặc điểm, cấu trúc
của hệ thống thông tin vệ tinh. Các vấn đề về tần số, quỹ đạo, phân cực, suy hao,
nhiễu. Chương 1 cũng phân tích sơ lược về vấn đề đa truy nhập trong thông tin
vệ tinh.
Chương 2. Truyền dẫn số trong thông tin vệ tinh: Phân tích sự ảnh hưởng
của các thiết bị trong hệ thống trạm mặt đất đến tín hiệu số. Các yếu tố gây méo
trong truyền dẫn vô tuyến: méo tuyến tính và méo phi tuyến tương ứng các yếu
tố ảnh hưởng đến băng thông: bộ lọc cosine nâng để chống ISI, bộ lọc mask để
chống IM3. Chương 2 cũng trình bày một số loại mã hóa sử dụng trong thông
tin vệ tinh và tổng hợp các yếu tố ảnh hưởng đến băng thông tín hiệu.
Chương 3. Các hệ thức tuyến và cân bằng công suất – băng thông: Trình
bày các công thức tính toán tham số cho một tuyến thông tin vệ tinh.
Chương 4. Tính toán công suất tuyến: Tính toán thiết lập đường truyền từ một
trạm mặt đất Hà nội đến trạm đầu cuối Hồ chí Minh qua vệ tinh Vinasat.
Chương 5: Thực nghiệm: Trên cơ sở nghiên cứu băng tần C, thiết kế thử
nghiệm một bộ khuếch đại siêu cao tần sử dụng JFET có ý nghĩa quan trọng
trong việc làm chủ kênh truyền với công suất phát cho trước.

Vấn đề cân bằng công suất-băng thông không phải là vấn đề mới trong kỹ thuật.

12
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN VỀ THÔNG TIN VỆ TINH

1.1 LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA HỆ THỐNG THÔNG TIN VỆ TINH
- Tháng 10 - 1957: Liên Xô phóng thành công vệ tinh nhân tạo đầu tiên
Sputnik-1vào quỹ đạo quanh trái đất. .
- Năm 1958: Bản tin chúc mừng giáng sinh của tổng thống Mỹ Eisenhower lần
đầu tiên được phát quảng bá qua vệ tinh có tên là Score (Signal Communication
by Orbitdio Equipment)
- Năm 1960 - 1962: Một loạt các Vệ tinh như: ECHO, CURIER, TELSTAR,
RELAY đã được phóng lên quỹ đạo có độ cao thấp (1000-8000 km).
Lúc đầu, vệ tinh đưa vào sử dụng thuộc loại vệ tinh di chuyển so với mặt đất. Vệ
tinh này có nhược điểm cơ bản là thời gian phủ sóng cho một trạm mặt đất ngắn,
nó chỉ có thể thu, phát thông tin tối đa trong 4 giờ/ ngày và không liên tục.
Để khắc phục nhược điểm này, người ta đưa vào sử dụng quỹ đạo địa tĩnh ở độ
cao 36.000 km, cho phép vệ tinh duy trì vị trí cố định so với trái đất để thu tín
hiệu một cách liên tục.
- Năm 1963: Vệ tinh địa tĩnh đầu tiên Syncom bay ở độ cao 36.000 km đã
truyền hình thế vận hội Olympic Tokyo từ Nhật sang Mỹ.
- Năm 1964: Tổ chức quốc tế về thông tin vệ tinh ra đời, ban đầu có 19 thành
viên có tên là Intelsat. Đến năm 1994, số nước thành viên của Intelsat lên đến
133 nước , trong đó có Việt Nam.
- Năm 1971: thành lập tổ chức thông tin vệ tinh quốc tế mang tên

hỏng trên tuyến là rất thấp, độ tin cậy trung bình đạt 99,9% thời gian thông tin
trong một năm, ngày nay người ta nâng cao chất lượng để đạt 99,99%.
 Chất lượng thông tin cao: Đường thông tin có chất lượng cao do các ảnh
hưởng nhiễu của khí quyển và Fading là không đáng kể. Tỷ lệ lỗi bit có thể đạt
10
-9
.
 Tính linh hoạt của hệ thống thông tin vệ tinh cao: Hệ thống thông tin được
thiết lập nhanh chóng trong điều kiện các trạm mặt đất ở rất xa nhau về mặt địa
lý, dung lượng của nó có thể thay đổi rất linh hoạt tuỳ theo nhu cầu sử dụng.
14
 Các loại hình dịch vụ mà hệ thống Thông tin vệ tinh có thể phục vụ là rất đa
dạng như:
- Dịch vụ thoại, truyền số liệu, Fax, telex
- Dịch vụ phát thanh, truyền hình quảng bá.
- Dịch vụ thông tin di động qua vệ tinh.
- Dịch vụ DAMA, VSAT, cứu hộ, định vị
1.3 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN THÔNG TIN VỆ TINH
1.3.1. Quỹ đạo
Các quy luật cơ bản sau đây chi phối qũy đạo bay của Vệ Tinh xung quanh quả
đất:
1. Định luật vạn vật hấp dẫn của Newton: Lực hấp dẫn và lực ly tâm của
một vật thể cân bằng nhau thì vật thể đó sẽ chuyển động tròn xung quanh
quả đất với vận tốc không đổi .
2. Định luật thứ nhất của Kepler: Vệ tinh chuyển động vòng quanh quả đất
theo một quỹ đạo hình Elip (hoặc quỹ đạo tròn khi bán trục lớn bằng bán
trục bé) với tâm của quả đất trùng với một trong hai tiêu điểm của hình

quả đất và có chu kỳ bằng chu kỳ quay của quả đất gọi là quỹ đạo địa tĩnh (
GEO).

Hình 1.2: Các dạng quỹ đạo của vệ tinh.
Đây là dạng quỹ đạo mà vệ tinh có tốc độ bay gần bằng tốc độ thiên văn của
quả đất và được đặt ở độ cao xấp xỉ 36.000Km. ở độ cao này các lực tương tác
lên vệ tinh bù trừ cho nhau nên vệ tinh được coi là đứng yên so với trái đất khi
quan sát từ một vị trí cố định trên mặt đất. Dạng này rất thích hợp cho các vệ
tinh thông tin. Nó có các đặc điểm sau:
- Tốc độ bay trung bình của vệ tinh: 23 giờ, 56 phút, 04,09054 giây.
- Độ cao của vệ tinh 35.786,04Km được tính từ vệ tinh đến điểm chiếu thẳng
dưới vệ tinh trên xích đạo.
- Bán kính của quỹ đạo vệ tinh: 42.164,20Km là khoảng cách từ tâm của quỹ
đạo vệ tinh đến chu vi của nó.
- Chiều quay vệ tinh cùng chiều quay theo trục Bắc-Nam của quả đất.
- Tốc độ vệ tinh trên quỹ đạo : 3, 074662Km/giây
- Độ dài của cung 1
o
: 735,904Km là chiều dài của cung tròn trên quỹ đạo vệ
tinh khi có góc ở tâm là 1
o

đối với các vệ tinh thông tin nội địa.

1.3.2. Tần số trong thông tin vệ tinh
a. Môi trường truyền sóng
Trong thông tin vệ tinh môi trường để truyền lan năng lượng điện từ là vùng khí
quyển bao quanh trái đất và vùng không gian tự do. Vùng khí quyển bao quanh
trái đất là một hỗn hợp các chất khí, bụi và hơi nước. Nó phụ thuộc vào các điều
kiện khí tượng, thời tiết và cường độ bức xạ mặt trời ảnh hưởng đến chất lượng
và độ tin cậy khi truyền lan sóng điện từ trong khí quyển khi các yếu tố này thay
đổi. Vùng khí quyển có thể chia thành 3 tầng:
+Tầng điện ly.
+Tầng bình lưu.
+Tầng đối lưu.
- Tầng đối lưu rải từ mặt đất đến độ cao khoảng 10Km.
- Tầng bình lưu có độ cao từ giới hạn trên của tầng đối lưu đến khoảng 35Km.
- Tầng điện ly là tầng trên cùng có giới hạn đến 400Km. Tầng này có mật độ khí
quyển loãng dần, nhưng bức xạ mặt trời lại mạnh dần khi độ cao tăng. Do đó
S
1

S
2
S
3

Trái đất
17

17,7 - 36 1,95 - 0,833

Trong đó các băng tần C, K
u
và K
a
đang được sử dụng rộng rãi.
- Băng C: Nằm trong cửa sổ tần số ít suy hao do mưa, được sử dụng chung cho
hệ thống Intelsat và các hệ thống khác như hệ thống vệ tinh khu vực và nhiều hệ
thống vệ tinh nội địa.
- Băng K
u
: Băng này được sử dụng rộng rãi sau băng C cho viễn thông công
cộng. Nó được dùng nhiều cho thông tin nội địa và thông tin giữa các công ty do
tần số cao nên cho phép sử dụng được những anten loại nhỏ và sử dụng cho
truyền hình trực tiếp đến hộ gia đình (DTH – Direct to home)
18
- Băng K
a
: Được sử dụng cho thông tin thương mại, đa dịch vụ. Tuy nhiên nó sẽ
bị suy hao lớn do mưa nên thiết bị có giá thành cao để khắc phục suy hao.
Hiện nay các vệ tinh thông tin đang được sử dụng có băng thông
500MHz, nó được chia ra các băng nhỏ hơn như 36 hoặc 72 MHz, tương ứng
băng thông của một bộ phát đáp (Transponder). Tuy có độ rộng 500MHz nhng
nó rất hạn chế việc tăng dung lượng, vì vậy việc tăng độ rộng băng là cần thiết.
Các kỹ thuật sử dụng lại băng tần cho phép nâng giá trị hiệu dụng của nó lên
2590MHz bằng một phương pháp sau:


Hình 1.4: Cửa sổ tần số
Sóng ngắn (HF) bị hấp thụ năng lượng rất mạnh khi đi qua tầng điện ly, còn với
sóng có tần số siêu cao thì bị suy hao mạnh khi truyền qua lớp khí quyển, qua
mây mù và đặc biệt suy hao rất mạnh khi truyền qua vùng mưa.
Trong thông tin vệ tinh dải tần từ 1 GHz đến 10 GHz có suy hao tương đối thấp
và là giải tần tốt nhất cho thông tin vệ tinh, đã được CCIR khuyến nghị sử dụng
cho thông tin vệ tinh. Dải tần này được gọi là cửa sổ tần số vô tuyến. Sóng điện
từ trong dải 1 - 10GHz truyền trong vũ trụ được coi như truyền trong không gian
tự do, do đó nó cho phép lập các đường truyền thông tin ổn định với chất lượng
cao.
1.3.3. Phân cực sóng
Một trong các phương pháp sử dụng có hiệu quả băng tần và bộ phát đáp của vệ
tinh là phương pháp phân cực sóng. Phân cực sóng là hướng dao động điện
trường của sóng vô tuyến điện khi đi qua môi trường truyền sóng theo một
hướng nhất định. Có hai phân cực là phân cực tuyến tính và phân cực tròn.
a) Phân cực tuyến tính:
Có 2 loại là phân cực thẳng đứng và phân cực nằm ngang.
 Phân cực thẳng đứng có thể được tạo ra bằng cách dẫn các tín hiệu từ một ống
dẫn sóng hình chữ nhật đến một anten loa. Nhờ đó sóng được bức xạ theo kiểu
phân cực thẳng đứng song song với cạnh đứng của anten loa.

b) Phân cực tròn:
Phân cực tròn là phân cực mà sóng trong khi truyền lan vừa tịnh tiến vừa quay
tròn. Trường điện từ vừa di chuyển vừa quay, được xác định bởi trung tâm quay.
Có thể tạo ra phân cực tròn bằng cách kết hợp 2 loại phân cực thẳng đứng và
phân cực nằm ngang (hai phân cực vuông góc với nhau). Sóng phân cực tròn là
phân cực phải hay trái phụ thuộc vào sự khác pha giữa các sóng phân cực thẳng
là sớm pha hay muộn pha. Phân cực có thể quay theo chiều kim đồng hồ với tần
số bằng tần số của sóng mang.
- Phân cực quay theo chiều kim đồng hồ: APOL là phân cực ở đó đường lên có
phân cực tròn phía tay trái (LHCP) và đường xuống có phân cực tròn phía tay
phải (RHCP).
- Phân cực quay theo chiều ngược kim đồng hồ: BPOL là phân cực ở đó đường
lên có phân cực tròn phía tay phải (RHCP) và đường xuống có phân cực tròn
phía tay trái (LHCP).

1.4. HỆ THỐNG THÔNG TIN VỆ TINH
Hệ thống thông tin vệ tinh được hình thành từ hai phần chính đó là phần không
gian và phần mặt đất.

điều khiển và đo từ xa, các thiết bị cung cấp nguồn lấy từ năng lượng mặt trời.
Trong hệ thống thông tin vệ tinh thì vệ tinh thông tin đóng vai trò là một trạm
lặp tín hiệu của tuyến thông tin siêu cao tần.
 Phần mặt đất: hay còn gọi là các trạm thu phát mặt đất, bao gồm: anten thu
phát và các thiết bị điều khiển, bám vệ tinh, ống dẫn sóng, các bộ chia cao tần và
ghép công suất, máy thu tạp âm thấp và cac bộ điều chế, giải điều chế, các bộ
đổi tần tuyến lên và tuyến xuống, bộ khuếch đại công suất cao (HPA)

Đường liên lạc hệ thống thông tin vệ tinh được mô tả theo hình sau:

Hình 1.6: Các bộ phận của trạm mặt đất
BB: Băng tần cơ sở LNA: Bộ khuyếch đại tạp âm thấp
MOD : Bộ điều chế D/C: Bộ đổi tần xuống
U/C: Bộ đổi tần lên DEM: Bộ giải điều chế
HPA: Bộ khuyếch đại

Hoạt động của hệ thống thông tin vệ tinh như hình trên được mô tả như sau:
- Tại đầu phát băng tần cơ sở (BB) như: Tín hiệu thoại, video, telex, facsimile
được điều chế lên thành tần số trung tâm tần IF sau đó được đổi lên cao tần RF
nhờ bộ đổi tần tuyến lên U/C. Tín hiệu được khuyếch đại lên mức công suất cao
nhờ bộ HPA và qua anten phát lên vệ tinh.
- Tại đầu anten thu của vệ tinh, tín hiệu thu được qua bộ khuyếch đại, qua đổi
tần từ tần số tuyến lên thành tần số của tuyến xuống, khuyếch đại công suất rồi
phát xuống mặt đất nhờ anten phát.
- Anten thu trạm mặt đất thu tín hiệu từ vệ tinh về, tín hiệu qua bộ khuyếch đại
tạp âm thấp LNA, tần số siêu cao được biến đổi thành trung tần IF nhờ bộ D/C,
sau đó qua bộ giải điều chế DEM để phục hồi lại băng tần cơ bản như ở trạm
mặt đất phát.
22


dải ngân hà, nhiễu do mặt trời hoạt động mạnh, phát xạ của mặt trăng tác
động mạnh ở dải tần dưới 1 GHz.
b) Tạp âm khí quyển: Khí quyển (oxy, nitơ, hơi nước, sương mù ) hấp thụ
năng lượng của sóng điện từ có bước sóng xấp xỉ bằng tần số dao động của các
phần tử khí nói trên khi tràn qua nó, làm cho sóng điện từ suy yếu đi, tạp âm
sinh ra từ đó. Trong điều kiện trời trong, nhiệt độ tạp âm tương đương là một
hàm phụ thuộc vào góc ngẩng trong dải tần từ 400 MHz đến 40 GHz.
c) Tạp âm do mưa: Sóng điện từ ở băng tần 1 GHz - 10 GHz chẳng những bị
suy hao khi truyền qua mưa mà còn phải cộng thêm tạp âm do mưa gây nên. Đó
là các bức xạ siêu cao của mưa, nhiệt độ nước mưa gây tạp âm nhiệt. Vì vậy cần
phải tính năng lượng dự trữ.
Khi đường truyền sóng xuất hiện mưa, sóng vô tuyến không những bị hấp thụ
bởi các hạt mưa mà còn bị phân tán đi các hướng khác nhau. Như vậy sóng vô
tuyến khi truyền qua vùng mưa bị suy hao đáng kể. Tín hiệu bị suy hao nhiều
hay ít phụ thuộc vào tuyến truyền đi qua mưa dài hay ngắn, chiều cao của vùng
mưa, tốc độ mưa, hình dạng hạt mưa
23
Ngoài việc làm suy giảm tín hiệu, mưa còn làm tăng nhiệt độ tạp âm của hệ
thống máy thu trạm mặt đất do hạt mưa cũng là phần tử bức xạ nhiệt. Điều đó
làm giảm hệ số phẩm chất của trạm mặt đất.
Việc đánh giá lượng tăng nhiệt độ tạp âm máy thu do mưa thường được đo thực
tế.
d) Tạp âm trái đất: Mặt đất có tác dụng phản xạ sóng điện từ đối với các búp
sóng phụ của anten trạm mặt đất. Các búp sóng phụ này gây ra tạp âm ảnh
hưởng trực tiếp từ mặt đất và tạp âm khí quyển phản xạ từ mặt đất. Nhiệt độ tạp
âm do ảnh hưởng của trái đất khoảng từ 3
0

1.6. CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐA TRUY NHẬP TRONG THÔNG TIN VỆ
TINH
Đa truy nhập là một phương pháp để nhiều trạm mặt đất sử dụng chung cho bộ
phát đáp. Thông tin chuyển tải giữa nhiều trạm mặt đất (tức là thiết lập nhiều
tuyến liên lạc trạm - trạm) đồng thời được thực hiện trên cùng một kênh vệ tinh.
Một cách tổng quát đa truy nhập trong thông tin vệ tinh được phân loại như sau:
- Đa truy nhập chia theo tần số: FDMA
- Đa truy nhập chia theo thời gian: TDMA
- Đa truy nhập chia theo mã: CDMA
- Đa truy nhập chia theo không gian: SDMA
- Đa truy nhập ngẫu nhiên: Giao thức bất đồng bộ ALOHA, Giao thức theo yêu
cầu DAMA, Giao thức dự trữ.
1.6.1. Đa truy nhập phân chia theo tần số FDMA
FDMA là phương pháp trong đó băng thông bộ phát đáp sẽ được chia thành
các băng tần con và mỗi băng tần con được ấn định cho một sóng mang. Với
kiểu truy nhập này, các trạm mặt đất truy nhập bộ phát đáp một cách liên tục tại
những sóng mang khác nhau. Để hạn chế nhiễu kênh lân cận giữa các sóng
mang, cần phải có băng tần bảo vệ (Guard band) thích hợp giữa các sóng mang
lân cận. Vệ tinh sau đó sẽ phát toàn bộ sóng mang thu được này trên đường
xuống. Để máy thu của trạm mặt đất có thể thu được các sóng mang mong
muốn, tại mỗi máy thu cần phải có các bộ lọc thông dải (Bandpass Filter) được
hiệu chỉnh tại các băng tần con tương ứng.
Điều này hoàn toàn tương tự như trong FDMA chia toàn bộ băng tần ra thành
các băng tần con mà giữa chúng có những khoảng dãn băng. M
ật độ
phổ công
suất
Tần số
F
Trạm phát
Trạm thu
Cùng tần số
T
B

T
F