CHƯƠNG 4: KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG BẰNG THỐNG KÊ
(SQC: Statistical Quality Control)
(Phần 1)
Mục tiêu của chương VI nhằm cung cấp cho người đọc những khái niệm cơ
bản về kiểm soát chất lượng bằng thống kê cũng như những công cụ thường được
sử dụng để kiểm soát chất lượng sản phẩm.
Quản trị chất lượng sử dụng rất nhiều công cụ để đảm bảo, cải tiến và
nâng cao chất lượng sản phẩm. Trong đó kiểm soát chất lượng bằng thống kê
(SQC) đóng một vai trò quan trọng.
I. KHÁI NIỆM
SQC là việc áp dụng phương pháp thống kê để thu thập, trình bày,
phân tích các dữ liệu một cách đúng đắn, chính xác và kịp thời nhằm theo dõi,
kiểm soát, cải tiến quá trình hoạt động của một đơn vị, một tổ chức bằng cách
giảm tính biến động của nó.
Kiểm soát chất lượng là thiết yếu vì không có một quá trình hoạt
động nào có thể cho ra những sản phẩm giống hệt nhau. Sự biến động này do
nhiều nguyên nhân khác nhau:
- Loại thứ nhất: Do biến đổi ngẫu nhiên vốn có của quá
trình, chúng phụ thuộc máy móc, thiết bị, công nghệ và
cách đo. Biến đổi do những nguyên nhân này là điều tự
nhiên, bình thường, không cần phải điều chỉnh, sửa sai.

- - Loại thứ hai: Do những nguyên nhân không ngẫu
nhiên, những nguyên nhân đặc biệt, bất thường mà nhà
quản trị có thể nhận dạng và cần phải tìm ra để sửa chữa
nhằm ngăn ngừa những sai sót tiếp tục phát sinh.
Nguyên nhân loại này có thể do thiết bị điều chỉnh
không đúng, nguyên vật liệu có sai sót, máy móc bị hư,
công nhân thao tác không đúng…
Việc áp dụng SQC giúp chúng ta giải quyết được nhiều vấn đề như:


Có thể sử dụng mẫu thu thập dữ liệu để:
- Kiểm tra lý do sản phẩm bị trả lại.
- - Kiểm tra vị trí các khuyết tật.

- - Tìm nguyên nhân gây ra khuyết tật.

- - Kiểm tra sự phân bố của dây chuyền sản
xuất.
- - Phúc tra công việc kiểm tra cuối cùng.
- 2.1.3. Cách sử dụng:
- - Bước 1: Xây dựng mục tiêu cụ thể về việc
thu thập những dữ liệu này (các vấn đề phải xử lý).

- - Bước 2: Xác định các dữ liệu cần có để đạt
được mục đích (xử lý các vấn đề).
- - Bước 3 : Xác định cách phân tích dữ liệu và
người phân tích (công cụ thống kê).
- - Bước 4: Xây dựng một biểu mẫu để ghi chép
dữ liệu, cung cấp các thông tin về :
- + Người thu thập dữ liệu.

- + Địa điểm, thời gian và cách thức thu
thập dữ liệu.
- - Buớc 5: Thử nghiệm trước biểu mẫu này
bằng việc thu thập và lưu trữ một số dữ liệu.

- - Bước 6: Xem xét lại và sửa đổi biểu mẫu nếu
thấy cần thiết.
-
- 2.1.4. Ví dụ:

hứ hai
Th
ứ ba
Thứ
tư
Th
ứ năm
T
hứ sáu
Th
ứ bảy

ox

x oo xx ooxx
x
oox·
·
oox
··
xx oo
o
o x· áy
1
xx

oxx
o
ooo
oox

ox

x o oo
D·
oo· oo·

oD

oD
¨
·· oo
x
xo
Ký hiệu dùng trong mẫu : o: vết sướt bề mặt. x: các vết nứt rạn. : chöa
hoaøn chưnh. · : sai hình dáng. : các khuyết tật khác. S: sáng. C: chiều.
Hình 4.3. Mẫu thu thập dữ liệu nguyên nhân gây hỏng sản
phẩm.