Sẹo Lồi (Keloid - Chéloïde)
(Kỳ 3)

2. Điều Trị ngoại khoa
Được chỉ định khi sẹo lồi không đáp ứng với các phương pháp điều trị khác
hoặc sang thương quá lớn. Các bác sĩ sẽ cắt bỏ sẹo và khâu kín, ghép da với mảnh
da ghép toàn phần hay ghép da mỏng để giảm lực căng trên toàn bộ da được khâu.
Trước khi cắt bỏ sẹo lồi, bác sĩ sẽ lưu ý đến những nguy cơ chính đi kèm với sự tái
phát của sẹo lồi:
a. Tiền sử gia đình về sẹo lồi;
b. Chỗ phẫu thuật bị nhiễm trùng;
c. Vị trí phẫu thuật trên cơ thể (nhất là giữa ngực và vai);
d. Loại chấn thương gây ra sẹo (bỏng do nhiệt hoặc hóa chất);
e. Căng da trong thời kỳ hậu phẫu;
f. Da sậm màu nhóm 4-6 theo phân loại Fitzpatrick.
Tỷ lệ tái phát cho thủ thuật cắt bỏ sẹo lồi đơn giản không kèm những biện
pháp phụ trợ hậu phẫu dao động từ 50 – 80%.
Phẫu thuật:
- Một trong những qui trình dễ nhất và thường được áp dụng nhất để khử bỏ
sẹo lồi là cắt bỏ rồi tiêm Corticosteroid. Hầu hết những sẹo lồi đã cắt đều cần phải
điều trị phụ trợ thêm như: Corticosteroid tiêm trong vết thương, băng ép, Silicon
gel, kem Imiquimod hoặc tiêm Interferon. Vết khâu phải để yên trong 10-14 ngày
vì hỗn hợp Lidocaine/Steroid để gây tê có thể làm chậm lành vết thương.
- Trong những trường hợp vết sẹo đã cắt không thể khép lại được , bác sĩ
có thể chèn vào bên dưới sẹo lồi chất bành trướng mô .Sự bành trướng mô dần dần
cho phép có thể cắt và đóng sẹo lại, và không làm căng da.
- Đối với những bệnh nhân bị sẹo lớn hoặc nhiều, không thể áp dụng thủ
thuật cắt bỏ thì việc bào mòn sẹo cho ngang bằng với da bình thường xung quanh
rồi bôi Imiquimod kéo dài trong tám tuần đôi khi cũng thành công nhưng thường
bị tăng sắc tố làm cho vết sẹo có màu không hợp với màu da xung quanh.
Phẫu thuật lạnh

ngày càng ăn sâu vào gốc sẹo, làm cho gốc sẹo bị rơi ra. Một số trường hợp cần
dùng thêm thuốc giảm đau (Acetominophen) vài ngày sau khi thắt.
c. Laser
- Việc sử dụng Laser để điều trị sẹo lồi có kết quả không nhất quán. Laser
Argon được dùng đầu tiên để điều trị sẹo lồi. Phương pháp này có vẻ thành công
đối với những sẹo lồi mới, đang sinh mạch. Tuy nhiên, những nghiên cứu mới đây
không chứng minh bất kỳ sự cải thiện nào của sẹo lồi khi được điều trị bằng Laser
Argon ngoại trừ sự giảm ngứa và giảm các triệu chứng khác trong vài tháng.
- Laser CO2 , khi được dùng như đơn liệu pháp, có tỉ lệ tái phát 40-90%.
Ngay cả khi được kết hợp với Corticosteroids sau mổ , phương pháp này vẫn còn
có tỉ lệ tái phát khá cao. Công dụng chủ yếu của Laser CO2 là làm dẹp sẹo lồi lớn
để chúng có thể được điều trị bằng những biện pháp khác.
- Laser Neodymium; Nd:YAG “Neodimium Doped Yttrium Aluminum
Garnet” 1064nm, Laser Affirm công nghệ CAP “Combined Apex Pulse” dường
như có ảnh hưởng đến chuyển hóa collagen.
- Laser nhuộm màu tia dạng xung PDL (Pulsed Dye Laser) bước sóng 585-
595nm cũng đã được dùng để điều trị sẹo lồi với một số thành công bước đầu. Tia
Laser hủy mạch máu nuôi dưỡng sẹo, gây thiếu máu cục bộ vùng sẹo, làm mềm,
ngưng phát triển và giảm dần kích thước, độ dày của sẹo.
Tuy nhiên, sau một thời gian áp dụng đã cho thấy phương pháp này gây tốn
kém nhiều nhưng hiệu quả chưa cao, không ngăn được sẹo lồi tiến triển và sự tái
phát, cần được nghiên cứu thêm. Phối hợp tiêm Triamcinolone trong tổn thương
với Laser PDL có thể làm tăng hiệu quả điều trị sẹo lồi.
d. Thuốc dán gel Silicon
Thuốc dán gel Silicon là một miếng thuốc dán mềm, dạng gel dùng để điều
trị sẹo lồi. Sẹo lồi càng mới, bệnh nhân càng trẻ, sự đáp ứng càng tốt. Trẻ em
thích phương pháp này vì miếng dán dạng gel không gây đau. Cần phải điều trị
trong 6-12 tháng để đạt kết quả tốt nhất, nhưng sau vài tháng điều trị hầu hết các
bệnh nhân đều không tuân thủ vì thời gian kéo dài, vì sự bất tiện của việc cắt và
đặt miếng gel Silicon lên sẹo. Để dự phòng sự chảy nhão và nhiễm trùng thứ phát

BS. LÊ ĐỨC THỌ
Trưởng Khoa Da Liễu - BV Hoàn Mỹ Sài Gòn
(Tổng hợp)