Dạy học hợp tác nhóm ở trường tiểu học
A. Phần mở đầu:
Dạy học theo nhóm là hình thức giảng dạy đặt học sinh vào môi trường học
tập tích cực, trong đó học sinh được tổ chức thành nhóm một cách thích hợp.
Học hợp tác nhóm giúp các em rèn luyện và phát triển kĩ năng làm việc, kĩ
năng giao tiếp, tạo điều kiện cho học sinh học hỏi lẫn nhau, phát huy vai trò
trách nhiệm, tính tích cực xã hội trên cơ sở làm việc hợp tác. Thông qua hoạt
động nhóm, các em có thể cùng làm việc với nhau những công việc mà một
mình không thể tự làm được trong một thời gian nhất định. Đối với cấp tiểu
học, việc rèn cho các em các kỹ năng học hợp tác nhóm là hết sức cần thiết,
tạo điều kiện để các em có nhiều cơ hội giao lưu, học hỏi lẫn nhau, giúp đỡ
lẫn nhau, góp phần vào việc giáo dục toàn diện nhân cách cho học sinh.
B. Phần nội dung:
I. Thực trạng:
Đổi mới chương trình giáo dục phổ thông bao gồm cả đổi mới về nội dung
chương trình và phương pháp giảng dạy, trong đó có chú trọng đến phương
pháp học hợp tác nhóm. Tuy nhiên trong những năm qua, qua khảo sát các
trường tiểu học tại huyện nhà, phương pháp dạy này chưa được phần lớn
giáo viên sử dụng một cách thường xuyên, hoặc có sử dụng thì cũng qua loa,
chiếu lệ, chỉ thực hiện khi có thao giảng dự giờ.
II. Nguyên nhân:
- Đa số giáo viên chưa hiểu nhiều về phương pháp này. Theo họ thì học hợp
tác nhóm là xếp các em vào một nhóm để cùng giải quyết một câu hỏi khó
mà một em học sinh bình thường không thể giải quyết được;
- Nhiều giáo viên ngại sử dụng phương pháp này vì đòi hỏi phải chuẩn bị
công phu khi soạn giáo án, quản lí khó khi tổ chức thực hiện trên lớp;
- Tốn nhiều thời gian.
III. Biện pháp:
Để thực hiện tốt phương pháp này, giáo viên phải lưu ý một số vấn đề cơ
bản sau đây:
Học hợp tác nhóm là rèn cho học sinh một số kỹ năng :

- Nhóm cố định : do giáo viên chọn những em ngồi gần để thành lập một
nhóm.( ngoài ra còn nhiều cách chia nhóm khác nữa).
Một số lưu ý khi tiến hành chia nhóm:
- Cần xác định số lượng thành viên trong mỗi nhóm.Qua khảo sát nhiều
lớp/trường và tiến hành thử nghiệm số lượng thành viên trong hoạt động
nhóm thì mỗi nhóm chỉ có từ 2 đến 5 thành viên là có hiệu quả nhất. Vì nếu
nhóm có nhiều thành viên, mặc dù có nhiều năng lực được tham gia nhưng
các kỹ năng như diễn đạt, phát biểu ý kiến, phối hợp các thành viên, thống
nhất ý kiến, chia sẻ thông tin, kinh nghiệm, quản lí để nhiều học sinh tham
gia khó có thể đạt được.
- Để hình thành kỹ năng học hợp tác nhóm, lúc đầu giáo viên nên bắt đầu từ
nhóm đôi. Khi trẻ đã có kinh nghiệm, kỹ năng nhất định sẽ tổ chức nhóm với
số lượng nhiều hơn.
Nếu nhóm trên 5 em , nhiều trẻ sẽ thụ động, hoặc chỉ trao đổi với một hay
hai thành viên bên cạnh. Học hợp tác nhóm cần tạo điều kiện cho trẻ rèn
luyện các kỹ năng hợp tác và tham gia vào các hoạt động với sự thể hiện vai
trò ra quyết định và chịu trách nhiệm về các quyết định đó, để cùng hưởng
vui , buồn với kết quả của mình. Do vậy trẻ cần có thời gian để thích ứng với
các hoạt động nhóm.
- Thời gian để một nhóm gắn kết với nhau là khoảng một học kỳ (vì để lâu
sẽ gây tình trạng trì trệ, thiếu năng động, dựa dẫm vào nhau.
- Số lượng các thành viên trong nhóm nên chọn theo các năng lực đa dạng:
giỏi, khá, trung bình, yếu và đa dạng về thành phần xuất thân, môi trường
sống.
3. Phân công trách nhiệm trong nhóm :
Mỗi em trong nhóm đều phải có trách nhiệm trong nhóm mình. Việc phân
công trách nhiệm của mỗi thành viên trong nhóm là do chính nhóm đó đề
xuất và thống nhất. Thông thường trong mỗi nhóm có các thành phần sau:
+ Trưởng nhóm : quản lí, chỉ đạo, điều hành nhóm hoạt động;
+ Thư kí : Ghi lại kết quả của nhóm sau khi được thống nhất;

chỉ trích các nhân cụ thể mà chỉ phân tích ý tưởng, suy nghĩ. Nói cách khác,
trong tranh luận chỉ có quan điểm hợp lí và chưa hợp lí mà thôi.
C. Kết luận:
Trong học hợp tác nhóm, trách nhiệm học tập của mỗi thành viên được chia
sẻ. Mỗi thành viên đều có trách nhiệm giúp đỡ, động viên lẫn nhau để hoàn
thành nhiệm vụ
Tổ chức dạy học nhóm là một hình thức dạy học mới. Đó là một trong
những hình thức thực hiện tốt việc dạy học phát huy tính tích cực và tương
tác của học sinh. Với hình thức này, học sinh được hấp dẫn, lôi cuốn vào các
hoạt động học, thu lượm kiến thức bằng chính khả năng của mình với sự
giúp đỡ, hướng dẫn của giáo viên.
Dạy học theo nhóm đòi hỏi giáo viên phải chuẩn bị kĩ lưỡng kế hoạch dạy
học, lựa chọn những nội dung thực sự phù hợp với hoạt động nhóm và thiết
kế được các hoạt động giúp các em lĩnh hội, khám phá kiến thức mới một
cách tốt nhất.
Sau một thời gian triển khai tập huấn cấp huyện và áp dụng mẫu trong các
tiết thao giảng tại các cụm trường, triển khai rộng rãi trong toàn huyện,
phương pháp này đã phát huy tác dụng tích cực trong việc giúp học sinh
chiếm lĩnh tri thức và rèn luyện được các kĩ năng giao tiếp cho học sinh.