A. MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài.
Khác với cách dạy học truyền thống của giáo viên từ trước đến nay chỉ áp
đặt học sinh mà chưa phát huy hết được tư duy của người học bởi học sinh
thường chỉ làm theo các khuôn mẫu.
Dạy học theo nhóm là hình thức giảng dạy đặt học sinh vào môi trường
học tập tích cực, trong đó học sinh được tổ chức thành nhóm một cách thích
hợp. Học hợp tác nhóm giúp các em rèn luyện và phát triển kĩ năng làm việc, kĩ
năng giao tiếp, tạo điều kiện cho học sinh học hỏi lẫn nhau, phát huy vai trò
trách nhiệm, tính tích cực xã hội trên cơ sở làm việc hợp tác. Thông qua hoạt
động nhóm, các em có thể cùng làm việc với nhau những công việc mà một
mình không thể tự làm được trong một thời gian nhất định. Đối với cấp tiểu
học, việc rèn cho các em các kỹ năng học hợp tác nhóm là hết sức cần thiết, tạo
điều kiện để các em có nhiều cơ hội giao lưu, học hỏi lẫn nhau, giúp đỡ lẫn
nhau, góp phần vào việc giáo dục toàn diện nhân cách cho học sinh. Do đó tôi
đã chọn đề tài “Biện pháp chỉ đạo thúc đẩy việc dạy hợp tác nhóm trong nhà
trường”.
II. Mục đích nghiên cứu.
Dựa trên việc tìm hiểu thực trạng của việc giảng dạy và học tập ở các môn
học hiện nay, người viết có một số đề xuất về việc giảng dạy, để giờ học thực
sự hấp dẫn, phát huy tối đa vốn kiến thức của học sinh, lấy học sinh làm trung
tâm nhằm kích thích hứng thú học tập của học sinh từ đó thúc đẩy việc dạy hợp
tác nhóm đều đặn ở các tiết học trong nhà trường phát triển.
III. Đối tượng nghiên cứu.
- Chương trình các môn học, phương pháp dạy học đặc trưng của từng
phân môn, cách thức tổ chức giờ học ở các tiết dạy.
- Giáo viên, học sinh Trường tiểu học Phú An 1 - Cai Lậy - Tiền Giang.
IV. Phương pháp nghiên cứu.
1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu.
với hoạt động nhóm và thiết kế được các hoạt động giúp các em lĩnh hội, khám
phá kiến thức mới một cách tốt nhất.
II. Cơ sở thực tiễn.
1. Thực trạng việc giảng dạy hợp tác nhóm ở trường tiểu học.
Để nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo nhân tài cho đất nước phục vụ
cho công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước đặc biệt là việc giao lưu hội nhập
của nền kinh tế nước ta với thế giới đòi hỏi phải đổi mới về nội dung chương
trình và phương pháp giảng dạy, trong đó có chú trọng đến phương pháp học
hợp tác nhóm. Tuy nhiên trong những năm qua, qua khảo sát ở các tiết dạy,
phương pháp dạy này chưa được phần lớn giáo viên sử dụng một cách thường
xuyên, hoặc có sử dụng thì cũng qua loa, chiếu lệ, chỉ thực hiện khi có thao
giảng dự giờ.
Trang: 2
2. Nguyên nhân của những tồn tại trên.
- Đa số giáo viên chưa sử dụng thường xuyên, chưa hiểu nhiều về phương
pháp này. Theo họ thì học hợp tác nhóm là xếp các em vào một nhóm để cùng
giải quyết một câu hỏi khó mà một em học sinh bình thường không thể giải
quyết được.
- Nhiều giáo viên ngại sử dụng phương pháp này vì đòi hỏi phải chuẩn bị
công phu khi soạn giáo án, quản lí khó khi tổ chức thực hiện trên lớp;
- Nhiều em trung bình, yếu chỉ thụ động lắng nghe không tham gia phát
biểu, tranh luận.
- Lớp ồn, mất trật tự.
- Tốn nhiều thời gian.
III. Biện pháp chỉ đạo:
Để thực hiện đều đặn việc thực hiện họp tác nhóm ở các giờ học tôi đã chỉ
đạo một số vấn đề sau:
Bước 1: Giáo viên phải nhận thức tốt tính tích cực trong giảng dạy hợp tác
nhóm.
Nhóm là phương tiện để học sinh làm việc với nhau qua đó giáo viên có thể
nhóm.
- ….
Bước 4: Biết giao nhiệm vụ cho các nhóm làm việc một cách hợp lý:
Nhiệm vụ giao cho mỗi nhóm phải rõ ràng, ngắn gọn, đủ để các thành viên
hiểu rõ về nhiệm vụ cụ thể của nhóm mình phải làm gì, làm trong thời gian bao
lâu; nếu cần giáo viên có thể giải thích thêm một vài từ ngữ, khái niệm..., kiểm
tra thử một vài thành viên xem các em có hiểu được nhiệm vụ được giao hay
chưa. Giáo viên cần gợi ý cho các nhóm để các bạn lâu nay ít được phát biểu, ít
được đề đạt ý kiến của mình có quyền đưa ra câu trả lời trước nhất.
Bước 5: Phân công trách nhiệm trong nhóm:
Mỗi em trong nhóm đều phải có trách nhiệm trong nhóm mình. Việc phân
công trách nhiệm của mỗi thành viên trong nhóm là do chính nhóm đó đề xuất
và thống nhất. Thông thường trong mỗi nhóm có các thành phần sau:
+ Trưởng nhóm: quản lí, chỉ đạo, điều hành nhóm hoạt động.
+ Thư kí: Ghi lại kết quả của nhóm sau khi được thống nhất.
+ Báo cáo viên: trình bày trước lớp kết quả công việc của nhóm.
+ Người theo dõi về thời gian.
Trang: 4
Trách nhiệm này không phải cố định mà phải được thay đổi luân phiên sau
mỗi lần sinh hoạt nhóm hoặc định kỳ do giáo viên hoặc nhóm quy định. Nghĩa
là mỗi thành viên đều được làm tổ trưởng, làm thư ký, làm báo cáo viên.
Bước 6: Tổ chức quản lí nhóm:
Cần nói rõ cho học sinh rằng đánh giá kết quả theo nhóm, không theo cá
nhân. Học sinh cần nhận thấy mọi thành viên phải có trách nhiệm đóng góp,
mọi thành viên đều phải hoàn thành công việc, mọi thành viên đều phải được
lĩnh hội kiến thức. Thành công của nhóm chính là thành công của mỗi cá nhân.
Vì thế trẻ cần phải hợp tác chặt chẽ với nhau.
Như đã nêu trên, vì câu hỏi khó và mở cần có nhiều ý trả lời nên mỗi thành
viên trong nhóm phải tìm được cho mình một đáp án đúng. Cần ưu tiên cho
những bạn yếu hơn đưa ra đáp án trước nhất và dễ nhất để các bạn này có cơ