Một số biện pháp giúp trẻ MGL học tốt
môn tạo hình
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chon đề tài:
Trẻ em hôm nay là thế giới ngày mai. Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi
gia đình, là tương lai của mỗi dân tộc. Việc bảo vệ và chăm sóc, giáo dục trẻ em là
trách nhiệm của nhà nước, của xã hội và của mỗi gia đình. Đối với việc giáo dục
và phỏt triển nhõn cách cho trẻ ngay từ lứa tuổi mầm non, hoạt động tạo hình đóng
vai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển trẻ nhỏ về mọi mặt như: thẩm mỹ,
đạo đức, trí tuệ, thể lực và lao động. Hoạt động tạo hình là một hoạt động học tập
mang tính nghệ thuật, giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh và phản ánh thế giới
thông qua các hình tượng nghệ thuật, trong các hình thức hoạt động mang tính
nghệ thuật.
ở trường mầm non có rất nhiều các họat động, nhiều môn học phát triển
toàn diện cho trẻ mẫu giáo, là cơ sở ban đầu của nhân cách con người mới. Trẻ
biết sáng tạo, lao động trong tương lai. Chính vì vậy việc thực hiện tốt các hoạt
động tạo hình trong trường mầm non sẽ góp phần không nhỏ vào việc nâng cao
chất lượng giáo dục nhằm phát triển toàn diện cho trẻ. Những sản phẩm trẻ tạo ra
rất đơn giản, ngộ nghĩnh sinh động. Trẻ biết đánh giá khái quát cao, trẻ phản ánh
ấn tượng của bản thân không phụ thuộc vào thực tế. Trẻ rất thích sử dụng mầu sặc
sỡ mang tính chất phản ánh biểu tượng. Mỗi sản phẩm của trẻ mang một nội dung,
một tên gọi khác nhau. Trẻ tham gia vào hoạt đông tạo hình đã giúp trẻ hình thành
các đức tính tốt như: yêu cái đẹp và mong muốn tạo ra cái đẹp. Trong thực tế việc
tổ chức các hoạt động tạo hình theo phương pháp hiện hành cũng đã mang lại hiệu
quả tới việc phát triển nhân cách.
Song phương pháp đó chưa thực sự đáp ứng và chưa phát huy hết khả năng
sáng tạo. Các phương pháp hoạt động tạo hình lâu nay đang được sử dụng còn
mang tính áp đặt , dập khuôn theo mẫu, sao chép chưa phát huy hết khả năng sáng
tạo và sự linh hoạt của người giáo viên khi tổ chức hoạt động tạo hình. Vậy giáo
- Trường nằm ngay ở trục chính của con đường giao thông trong phường,
thuận lợi cho việc đưa đón, trả trẻ của phụ huynh.
- Được sự quan tâm của ban giám hiệu, phòng giáo dục.
- 100% giáo viên có trình độ trung cấp trở lên, luôn giúp đỡ lẫn nhau tạo
điều kiện cho việc học hỏi kinh nghiệm.
- Về cơ sở vật chất tương đối đầy đủ để phục vụ cho việc dạy và học. Cảnh
quan nhà trường thoáng mát, có cây che bóng mát, cây cảnh góp phần rất lớn cho
trẻ quan sát, từ đó cung cấp cho trẻ những biểu tượng thể hiện sự hiểu biết của
mình về thế giới xung quanh.
2.2- Khó khăn:
- Trang thiết bị đồ dùng dạy học chưa phong phú, chưa hấp dẫn trẻ.
- Nhận thức của một số phụ huynh học sinh còn chưa đồng đều, còn cho
rằng việc cho trẻ đến trường chỉ là chơi chứ học vẫn chỉ là thứ yếu.
- Số trẻ trong lớp vẫn chưa đồng đều về chất lượng, số ít cháu còn nhút nhát
trong khi thể hiện ý tưởng của mình.
Xuất phát từ những thực tế trên tôi đã đề ra một số biện pháp thực hiện sau.
3. Biện pháp thực hiện:
3.1 - Khảo sát ban đầu:
Năm 2008- 2009 tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng cho trẻ lúc ban đầu để
nắm bắt được khả năng tạo hình của trẻ, từ đó có biên pháp phù hợp
Tổng số trẻ 54 Tỷ lệ %
Số trẻ đạt loại giỏi 7 13
Số trẻ đạt loại khá 10 18,5
Số trẻ đạt loại trung bình 34 63
Số trẻ đạt loại yếu, kém 3 5,5
Qua khảo sát ban đầu như trên, tôi thấy kết quả trên trẻ chưa cao là điều tôi
cần phải suy nghĩ làm thế nào để dạy trẻ đạt hiệu quả cao và tạo cho trẻ học một
cách thoải mái, tự tin, không gò bó, trẻ luôn hứng thú trong giờ học. Tôi tiến hành
Ví dụ : vẽ “Vườn hoa” có bông cao, bông thấp, bông cánh tròn, bông cánh
nhọn, bông mầu vàng, bông màu đỏ… Nếu trẻ đã được ngắm vườn hoa trong thực
tế thì khi tạo hình trẻ sẽ biết sử dụng phối hợp các kỹ năng vẽ nét cong, nét cong
tròn khép kín, nét xiên, nét thẳng và tô màu để vẽ vườn hoa sinh động và đẹp hơn.
Đặt và xắp xếp các vật liệu sao cho trẻ có thể thấy rõ và lấy được dễ dàng
để thực hiện hoạt động tạo hình vào bất cứ lúc nào trẻ thích và có thể trưng bày
các sản phẩm của mình.
Tạo môi trường nghệ thuật xung quanh trẻ như: bầy đồ chơi đẹp, xắp xếp
các nguyên vật liệu, đồ dùng một cách hợp lý đẹp mắt, Từ đây tạo cho trẻ cảm
giác thích thú và mong muốn được tái tạo.
3.4- Phương pháp hướng dẫn phải dựa vào trẻ lấy trẻ làm trung tâm:
Trong giờ học nói chung và giờ học tạo hình nói riêng hãy để trẻ tự thể hiện,
cô luôn là người động viên, khuyến khích trẻ sáng tạo. Trẻ cần được động viên để
thể hiện ý muốn, tình cảm, cảm xúc và những hiểu biết của trẻ đối với sự vật, trẻ
muốn được lựa chọn.
+ Cái trẻ muốn làm (nội dung)
+ Làm thế nào để đạt được (quá trình)
+ Cái hoàn thành sẽ như thế nào (kết quả, sản phẩm)
Mong muốn của trẻ cần được tự thể hiện với những phương tiện tạo hình
khác nhau. Sự thể hiện mang tính cá nhân, bởi vì trẻ luôn tiếp cận theo đặc tính
riêng của mình. Chẳng hạn sau chuyến đi thăm quan “Trường Tiểu học” một
nhóm trẻ được khuyến khích hoạt động tạo hình, một trẻ vẽ trường Tiểu học, 5 trẻ
khác lắp ghép, trẻ thì xé dán trường Tiểu học. Mỗi trẻ tự lựa chọn bằng cách được
phản ánh bằng xé dán, vẽ, lắp ghép và các hình thức khác nhau để thực hiện cái có
ý nghĩa đối với cá nhân trẻ.
Tăng cường các câu hỏi gợi ý giúp trẻ củng cố và áp dụng những kinh
nghiệmđã lĩnh hội trong các hoạt động khác nhau, động viên trẻ suy nghĩ, thăm dò,
tìm cách giải quyết vấn đề của trẻ. Hãy để tự trẻ miêu tả những gì trẻ biết và có thể
làm.
Ví dụ: “Hãy cho cô biết vì sao”, “Nếu như vậy thì sao”, “Vì sao cháu lại
+ Dễ cầm: (phù hợp với tầm tay của trẻ)
+ Dễ cung cấp kinh nghiệm bao gồm cả giác quan.
+ Dễ sửa chữa
+ Tạo cơ hội để lựa chọn và sắp xếp nguyên vật liệu
+ Luôn quan sát sự tưởng tượng và sử dụng trí nhớ linh hoạt
Vì từng đồ dùng, đồ chơi còn nhiều hạn chế tôi luôn huy động trẻ tìm kiếm
nguyên vật liệu, phế thải có sẵn ở địa phương.
Ví dụ: Bằng những hạt gạo, hạt đỗ, rơm, rạ, lá cây, vỏ hến, giấy vụ, … tôi
có thể tạo ra nhiều con vật nghộ nghĩnh, sinh động, những bức vẽ, các đề tài khác
nhau.
3.6 – Tích hợp các môn học khác:
Tích hợp là phương pháp đòi hỏi ở giáo viên sự sáng tạo linh hoạt và khéo
léo khi vận dụng, quá trình vận dụng tích hợp, cần lựa chọn nội dung phù hợp,
logic, tránh quá trình hoạt động trở lên rời rạc, chắp vá.
Ví dụ: Đối với tiết học “Vẽ phương tiện giao thông” (đề tài) tôi chuẩn bị rất
nhiều phương tiện giao thông (đồ chơi) và chuẩn bị từ 2 – 4 tranh vẽ phương tiện
giao thông cho bé quan sát.
Khi vào bài cho trẻ hát bài “Em tập lái ôtô”. Sau đó tôi hỏi trẻ; Cả lớp vừa
hát bài gì?
-Vậy trong lớp có những đồ chơi gì là phương tiện giao thông.
-Cho trẻ nói tên và đếm các phương tiện giao thông.
*. Sau đó tôi cho trẻ quan sát các bức tranh mà trẻ vừa được mô tả qua đồ
chơi trong lớp.
*. Giới thiệu và đàm thoại với trẻ về các bức tranh mẫu (từ 2 – 4 tranh)
*. Trẻ thực hiện: Tôi mở băng có các bài hát trong chủ điểm gợi cho trẻ say
mê làm việc trong khi trẻ thực hiện, tôi đến từng bàn động viên khuyến khích đối
với những cháu còn lúng túng, gợi ý cho trẻ làm từ đơn giản đến phức tạp. Đối với
trẻ khá tôi gợi ý để trẻ có nhiều sáng tạo trong bài vẽ.
*. Nhận xét sản phẩm: Cho trẻ để bài theo tổ, theo bàn và làm đoàn tầu đi
quanh quan sát, nhận xét để trẻ chọn bức tranh mà trẻ thích nhất: con thích bài nào
ngày ở lớp). Trẻ kể đến đâu cô đưa các mẫu đồ chơi cô nặn ra đến đó cho trẻ xem
và kết hợp phân tích đặc điểm, hình dáng phong phú của các loại đồ chơi,… Tôi
cho trẻ đếm số đồ chơi cô nặn sau đó cất các đồ chơi đó đi cho trẻ thực hiện.
Trong quá trình trẻ nặn cô nói những câu vui tươi, dí dỏm (ngôn ngữ nghệ thuật,
biểu cảm) cùng với cử chỉ, điệu bộ, nét mặt để tạo hứng thú, hấp dẫn trẻ say mê
với hoạt động.
Phần kết thúc nhận xét và phần trao thưởng cho các giải là những chiếc
đồng hồ, chong chóng lá dừa, các con vật ngộ nghĩnh bằng lá cây,…
3.7 – Dạy tạo hình thông qua các môn học khác:
- Môn làm quen với toán:
Ví dụ: Cho trẻ trang trí hình vuông và hình chữ nhật.
- Môn làm quen với môi trường xung quanh:
Ví dụ cho trẻ vẽ các con vật, các loại quả hay các phương tiện giao thông,
và người thân trong gia đình,…
- Môn văn học:
Ví dụ sau khi học xong bài thơ “cây dừa” cho trẻ vẽ cây dừa.
- Môn họa
Ví dụ: vẽ các con vật trong truyện.
- Môn làm quen với chữ cái.
Ví dụ: trẻ tô màu vào chữ in rỗng, vào vở tập tô.
3.8- Học tạo hình mọi lúc, mọi nơi
Trẻ được làm quen với môi trường xung quanh khi đi dạo chơi trẻ được
ngắm nhìn vật thật, đựơc sờ nắm, khi cho trẻ họat động ngoài trời cô có thể phát
phấn để trẻ có thể vẽ lên nền.
Ví dụ: trẻ dùng phấn để in cánh hoa, lá hoa, vẽ những biểu tượng mà trẻ
thích.
Khi hoạt động ngoài trời tôi yêu cầu trẻ lượm lá khô, cành khô để làm vật
liệu cho trẻ hoạt động tạo hình.
+ Giờ sinh hoạt chiều:
Ví dụ: tôi cho trẻ kể về những con vật mà trẻ thích và cho trẻ vẽ những con
mới
Tỷ lệ %
dạy theo phương
pháp đổi mới
Tỷ lệ %
tăng hơn so với
phương pháp cũ
Giỏi 13 35 Tăng 24%
Khá 18,5 45 Tăng 26,5%
Trung bình 63 20 Giảm 43%
Yếu, kém 5,5 0 Giảm 100% PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ NHỮNG KHUYẾN NGHỊ
1. Bài học rút ra:
Qua quá trình nghiên cứu và thực tế ở lớp, tôi đã rút ra cho mình những bài
học bổ ích giúp tôi có nhiều kinh nghiệm hơn khi lên lớp. Điều quan trọng đầu tiên
đối với trẻ là chuẩn bị tri thức cho trẻ, kết hợp với việc soạn giáo án đầy đủ, sáng
tạo và có thủ thuật lên lớp. Say mê không chưa đủ mà đòi hỏi môn tạo hình phải
phát huy hết khả năng của mình để dẫn dắt gợi mở.
- Làm đồ dùng kết hợp tham mưu bổ xung ý kiến nâng cao cơ sở vật chất
phục vụ cho hoạt động của trẻ.
- Lên kế hoạch tìm kiếm nguyên vật liệu phế thải để làm đồ dùng, đồ chơi,
tuyên truyền kết hợp giữa gia đình và nhà trường.
- Đưa môn học tạo hình, lồng ghép vào các hoạt động và các môn học khác.
- Trong quá trình đổi mới phương pháp giáo dục thường xuyên lấy trẻ làm
trung tâm, “Cô giáo là người gợi mở dẫn dắt trẻ vào thế giới đầy mầu sắc của tạo
hình”.
Trân trọng cảm ơn những đóng góp của hội đồng giáo viên và cán bộ
nghành.