SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
"MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG HỌC TỐT MÔN
TẬP LÀM VĂN Ở LỚP 5"
I. PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ
1/ SỰ CẦN THIẾT (Lí do nghiên cứu)
Phân môn Tập làm văn là một môn có tầm quan trọng trong tất cả các môn học vì
chúng quyết định về nhiều mặt. Trong tất cả các môn học đều phải sử dụng đến
hành văn để làm: Lịch sử, Địa lí, Toán, Chính trị và các phân môn khác của Tiếng
việt, … môn Tập làn văn nó còn có tầm quan trọng cho đến cả sau này khi học sinh
không còn học trong mái trường nữa thì môn Tập làm văn vẫn theo là hành trang để
đi vào đời cho các em như: học sinh có làm văn tốt thì ăn nói mới lưu loát được,
muốn có một bài “diễn thuyết” giỏi mang tính thuyết phục thì cũng phải có hành
văn tốt. Vậy có thể nói môn Tập làm văn có tầm ảnh hưởng rất lớn trong cả một thế
hệ con người. Vậy thì ngay trong nhà trường phải dạy như thế nào để các em có thể
lĩnh hội môn nay một cách tốt nhất, làm sao để phát huy khả năng của học sinh,
phát huy ngôn ngữ của học sinh đó là một vấn đề mà mỗi người giáo viên chúng ta
cần phải suy nghĩ dạy như thế nào để có chất lượng.
Qua vài năm được giảng dạy lớp 5 tôi nhận thấy rằng đa số khả năng học môn tập
làm văn của học sinh là quá kém. Học sinh không biết làm một bài văn hoàn chỉnh,
không biết dùng từ đặt câu, trong quá trình làm bài văn không biết dùng các biên
pháp tu từ so sánh, nhân hóa cả biện pháp liên tưởng vào làm các bài văn dạng miêu
tả.
Trong cách làm bài của học sinh không sử dụng câu mở đoạn cho một đoạn văn
mặc dù kiến thức này đã được học ở lớp 4. Các câu trong đoạn văn hay cả bài văn
không có sự liên kết chặt chẽ, không theo một trình tự nhất định. Chính vì vậy, bài
văn của học sinh thường luôn bị lộn xộn miêu tả lung tung, không theo một thể
thống nhất.
- Hiện nay, chúng ta đang có xu hướng nâng cao dần nâng cao mãi kết quả bài làm
văn của học sinh. Nghĩa là chúng ta đang hướng tới những bài văn hay của học sinh
trong khi việc dạy của thầy, cô giáo lại chưa đạt được yêu cầu hướng dẫn, dìu dắt

- Cha mẹ học sinh cũng còn nhược điểm là ít mua sách môn tập làm văn cho các em
đọc, thường chiều theo ý thích của con. Hiếm thấy nhữ gia đình xây dựng cho con
tủ sách phục vụ tốt cho việc học môn văn ở tiểu học.
PHẦN THỨ HAI: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Nội dung cơ bản của sáng kiến:
1. Cơ sở để cải tiến sáng kiến.
a) Thực ra điều này không mới. Giáo viên nào cũng phải làm. Riêng tôi nghĩ,
sau ít nhất một tháng tôi phải xác định được học sinh tôi dạy có những điều tốt,
những điều chưa tốt như thế nào về làm văn.
Tất nhiên nhận xét kết luận ấy còn phải được bổ xung thường xuyên trong
suốt học kỳ, suốt năm học.
Yêu cầu đặt ra là giáo viên phải hiểu thực sự trình độ người học: Em nào loại giỏi,
loại khá, loại trung bình, loại yếu kém về làm văn của lớp mình (chứ không phải lớp
khác).
Điều đó làm cơ sở, làm điểm xuất phát cho bài soạn, cho lượng kiến thức,
cho phương pháp dạy mỗi bài.
b) Ở lớp tôi đã dạy và đang dạy, học sinh có những điểm yếu làm văn cụ thể như
sau:
- Các em đều biết một bài văn có ba phần:
Mở bài, thân bài, kết bài. Nhưng viết từng phần như thế nào thì lại lúng túng, tôi
giúp các em bằng cách mỗi dạng bài, chọn một bài văn chuẩn để tập phân tích. Từ
đó xác định cho mình có ý từng phần, diễn đạt từng phần.
Trên đây tôi đã nói ở phần nguyên nhân về nhược điểm của sách tham khảo. Hiện
nay rất may mắn, chúng ta đã có cuốn “Tiếng Việt nâng cao lớp 4, lớp 5. Riêng tôi,
tôi thấy 2 cuốn sách đó đúng là sách tốt cho môn tập làm văn, dạy Tiếng Việt về nội
dung, còn có những điều bàn bạc nhưng các tác giả đã nêu ra quan điểm đúng đắn.
2. Rèn kĩ năng làm văn cho học sinh.
2.1. Rèn cách nghe và cảm thụ bài văn.
* Rèn kĩ năng cho học sinh cảm thụ cái hay của một đoạn văn hay một bài văn.
- Trước tiên tôi đọc bài văn thật hay.

chú ý cho học sinh cách tả theo trình tự lô gic nhất định, tránh tình trạng tả đi tả lại
chỉ một vấn đề.
- Khi viết đoạn văn cần chú ý nhắc học sinh tránh lỗi lặp từ, nhiều học sinh đã mắc
rất nhiều lỗi đó là lỗi lặp từ, lặp ý trong cùng một đoạn văn. Cần nhắc học sinh khi
miêu tả chúng ta cần tả kĩ các chi tiết để tránh tình trạng học sinh mới viết được 5
đến 7 câu là đã tả xong cảnh vật đó mà không còn biết tả gì nữa. Tức là học sinh
miêu tả một cách rất chung chung đại khái không đi sâu vào nội dung chi tiết cảnh
vật tả.
- Học sinh viết đoạn văn theo yêu cầu của giáo viên:
- Học sinh viết bài, sau đó cho học sinh đọc bài của mình giáo viên cùng cả lớp
nhận xét về bài làm đó.
- Mỗi lần học sinh viết giáo viên nên gợi ý cho học sinh thấy đâu là câu mở đoạn
trong đoạn văn. Từ câu mở đoạn đó triển khai viết từ câu mở đoạn đó. Ví dụ: Câu
mở đoạn là: “Quê hương em rất đẹp.” Vậy quê em đẹp như thế nào thì phân tích và
miêu tả ra trong các câu tiếp theo. Khi hết đoạn cần có câu kết đoạn.
b. Viết cả bài văn.
- Dựa trên quá trình viết đoạn văn thì học sinh có thể viết được cả bài văn, giáo viên
lưu ý cho học sinh viết bài văn có đủ ba phần. Mở bài, thân bài, kết bài.
* Phần mở bài:
- Để viết một bài văn hoàn chỉnh có ý văn tốt giáo viên rèn cho học sinh cách mở
bài. Cũng có thể rèn cho học sinh cách mở bài theo kiểu dán tiếp, hay trực tiếp tùy
theo khả năng tiếp thu làm việc của học sinh. Nhưng tốt nhất giáo viên nên rèn cho
học sinh viết mở bài theo kiểu dán tiếp tức là tả vòng vo loanh quanh sau đó đi vào
ý chính cần tả.
- Giáo viên cho học sinh tập viết phần mở bài sau đó cho học sinh đọc và các bạn
khác nhận xét bài viết của học sinh xem đã đúng theo chủ đề chưa, mở bài vậy đã
hay chưa. Nếu học sinh viết chưa được giáo viên nên cho học sinh viết lại, lúc này
các bạn viết tốt hơn làm tư vấn cho bạn mình hoàn thiện bài viết. Giáo viên là người
cuối cùng đưa ra nhận xét và kết luận.
* Thân bài:

nhẹ văn chương. Cho nên học những bài đó có thể đạt kết quả cao về tinh thần, tư
tưởng nhưng sẽ không cao về tâm hồn nghệ thuật, càng ít kết quả về sáng tạo, thông
minh hồn nhiên ngây thơ.
b. Như vậy bài văn thiếu tính hấp dẫn. Học sinh tiểu học không thích những bài đó.
Đó cũng là nguyên nhân dạy làm văn khó đạt kết quả cao.
c. Tôi chọn dạy thêm những bài văn như trên đây. Đặc biệt chọn những bài thơ phù
hợp với tuổi các em để dạy cảm thụ, dạng viết từ cảm thụ cái đẹp, cái hay, cái lạ của
thơ văn.
* Hoặc cho học sinh cảm thụ thấy được cái hay, sự xúc động và những nét giản dị
của Bác.
Học sinh xẽ cảm thụ, phân tích được cái hay cái đẹp về nghệ thuật miêu tả của tác
giả trong thơ hoặc trong văn.
Qua đó, dần dần các em không sợ làm văn nữa, yêu thích và viết văn được.
PHẦN THỨ BA: KẾT LUẬN
1. Hiệu quả đạt được:
- Từ khi áp dụng sáng kiến thì thấy rằng chất lượng vượt lên hẳn, học sinh nhớ bài
chắc chắn hơn, hệ thống hơn; luôn thích học mỗi khi đến bộ môn này. Chính vì vậy
mà sau một năm thực hiện sáng kiến kết quả đạt được như sau:
THI KHẢO SÁT ĐẦU NĂM HỌC 2012 – 2013
Lớp TSHS
Giỏi Khá Trung bình Yếu
SL % SL % SL % SL %
5A 27 3 11 4 14.8 18 66,6 2 7.6
5B 28 4 14.2 5 17,8 16 57.1 3 10,9
5C 26 3 11,5 4 15,3 16 61.5 3 11,9
THI KHẢO SÁT CUỐI NĂM HỌC 2012 – 2013
T
2. Bài học kinh nghiệm:
Lớp TSHS
Giỏi Khá Trung bình Yếu

Sông Đốc, ngày 25 tháng 5 năm 2013
Người thực hiện

Bùi Mạnh
Hùng