Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2

MỤC LỤC
MỤC LỤC..........................................................................................................
I . TÊN ĐỀ TÀI.......................................................................................................
II. PHẦN MỞ ĐẦU………………………………………………………………
1. Lý do chọn đề tài..................................................................................................
1.1. Cơ sở lí luận......................................................................................................
1.2. Cơ sở thực tiễn..................................................................................................
2. Mục đích nghiên cứu............................................................................................
3. Đối tượng nghiên cứu...........................................................................................
4. Đối tượng khảo sát, thực nghiệm.........................................................................
5. Thời gian nghiên cứu............................................................................................
6. Phương pháp nghiên cứu......................................................................................
III. PHẦN NỘI DUNG...........................................................................................
1. Cơ sở lí luận.........................................................................................................
2. Thực trạng tình hình.............................................................................................
2.1. Đối với học sinh................................................................................................
2.1. Đối với giáo viên...............................................................................................
3. Các biện pháp.......................................................................................................
3.1. Biện pháp chung...............................................................................................
3.2. Biện pháp cụ thể...............................................................................................
3.2.1. Các biện pháp luyện đọc thành tiếng.............................................................
3.2.2. Luyện đọc hiểu..............................................................................................
4. Kết quả thực hiện.................................................................................................
5. Bài học kinh nghiệm.............................................................................................
IV. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ........................................................................
1. Kết luận................................................................................................................
2. Kiến nghị.............................................................................................................
2.1. Đối với giáo viên...............................................................................................
2.2. Đối với nhà trường............................................................................................

16
16
17
17


Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2

I. TÊN ĐỀ TÀI:
Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2
II. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
1.1. Cơ sở lí luận.
Môn Tiếng Việt trong chương trình học tập ở bậc Tiểu học nói chung và ở
lớp 2 nói riêng có nhiệm vụ hình thành năng lực hoạt động ngôn ngữ cho học sinh,
trong đó phân môn Tập đọc lớp 2 có tầm quan trọng đặc biệt trong chương trình môn
Tiếng Việt, đọc trở thành một đòi hỏi cơ bản đầu tiên đối với mỗi người đi học. Đọc
giúp các em chiếm lĩnh được ngôn ngữ để dùng trong giao tiếp và học tập. Việc dạy
học sẽ giúp các em hiểu bài hơn, bồi dưỡng các em biết yêu cái thiện, cái đẹp, tránh
xa cái ác đồng thời dạy cho các em biết suy nghĩ lôgic cũng như biết tư duy hình ảnh.
Phân môn Tập đọc có nhiệm vụ phát triển năng lực trí tuệ, những phẩm chất tốt đẹp
của học sinh, rèn luyện tư duy giáo dục thẩm mỹ và giáo dục các em lòng yêu quý giữ
gìn Tiếng Việt, trên cơ sở đó tạo điều kiện để các em học tập các môn học khác để
phát triển toàn diện. Việc giảng dạy Tập đọc với mong muốn giúp học sinh tiếp thu tri
thức một cách chủ động, tích cực, giúp các em phát triển vốn từ, đọc hiểu và tiến tới
đọc hay. Học sinh yêu quý Tiếng Việt được biểu hiện trong hành động cụ thể về khả
năng nói đúng, viết đúng Tiếng Việt, giáo dục đạo đức, tình cảm, thị hiếu thẩm mỹ
cho các em.
1.1. Cơ sở thực tiễn.
Qua thực tế giảng dạy năm học trước tôi nhận thấy trong giảng dạy, giáo viên

nhà trường và giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt.
3. Đối tượng nghiên cứu.
Đề tài được thực hiện trong các giờ Tập đọc với 34 học sinh ở lớp 2A, trường
Tiểu học Hướng Phùng - Năm học 2014-2015.
4. Đối tượng khảo sát, thực nghiệm.
Đề tài này được áp dụng trong các giờ học Tập đọc ở lớp 2A, trong năm học
2014 - 2015, tại trường Tiểu học Hướng Phùng.
5. Thời gian nghiên cứu.
- Khảo sát đầu năm học: Tháng 9/2014.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Loan – Trường TH Hướng Phùng
3


Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2

- Ứng dụng: Từ tháng 10/2014 đến tháng 4/2015.
- Nghiệm thu: Tháng 5/2015.
6. Phương pháp nghiên cứu.
Để tiến hành nghiên cứu đề tài tôi đã sử dụng các phương pháp sau :
- Phương pháp quan sát mọi hoạt động học tập của từng học sinh để có biện
pháp giúp đỡ.
- Phương pháp đàm thoại được vận dụng qua từng tiết dạy nhằm trao đổi với
phụ huynh để phối hợp giúp đỡ học sinh ngày càng tiến bộ.
- Phương pháp tổng hợp kinh nghiệm là học hỏi những đồng nghiệp, những
kiến thức đã học ở sư phạm và sự hướng dẫn của chuyên môn nhà trường nên bản
thân tôi đã đúc rút một số kinh nghiệm trong các phương pháp giảng dạy.
- Ngoài ra còn sử dụng thêm một số phương pháp khác trong quá trình nghiên
cứu:
+ Đọc và nghiên cứu tài liệu, SGK liên quan đến đề tài.
+ Dự giờ thăm lớp ở một số lớp.

của giáo viên đó. Theo tôi, đây là một kĩ năng nghề nghiệp quan trọng hàng đầu mà
mỗi giáo viên cần đạt được trong quá trình tự bồi dưỡng.
2. Thực trạng tình hình.
Qua thực tế giảng dạy ở trường nhiều năm, tôi nhận thấy đa số các em ở trường
không thích học phân môn Tập đọc. Nhất là các em học sinh là người dân tộc nói
chưa chuẩn tiếng phổ thông, đọc cũng chưa chuẩn tiếng, đọc như thế nào thì viết như
thế ấy nên phần nào có ảnh hưởng đến quá trình học tập trong môn Tiếng Việt nhất là
phân môn Tập đọc. Trước tình hình đó tôi rất băn khoăn trăn trở để tìm ra nguyên
nhân dẫn đến việc học sinh lớp 2 đọc chậm, đọc yếu và không thích học tập đọc.
2.1. Đối với học sinh :
a. Phụ huynh học sinh đa số có hoàn cảnh kinh tế khó khăn nên chưa quan tâm
đến việc học tập của con em mình.
b. 100% học sinh là người dân tộc thiểu số; do ảnh hưởng của tiếng mẹ đẻ nên
các em hay đọc sai dấu thanh rất nhiều.

Người thực hiện: Nguyễn Thị Loan – Trường TH Hướng Phùng
5


Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2

c. Ngoài việc các em đọc sai về phụ âm đầu, âm chính, dấu thanh; các em còn
đọc chưa chính xác về tiết tấu, ngắt nghỉ chưa đúng chấm phẩy và ngữ điệu của câu
như: lên giọng, xuống giọng, chuyển giọng, cường độ, trường độ,…
Vd: Bài “Cây xoài của ông em” có câu học sinh đọc như sau: (Mùa xoài nào/mẹ
em/cũng chọn/những quả chín vàng/và to nhất/bày lên bàn thờ ông.//)
Chính vì học sinh đọc chưa đúng, nên các em không thể hiểu được nội dung đoạn
văn; không đọc diễn cảm bài văn, không rung cảm với các bài văn. Đọc diễn cảm đối
với học sinh lớp 2 mới chỉ là bước đầu song cũng rất cần thiết để khuyến khích cho
các em đọc tốt, dẫn đến cảm thụ tốt làm nền tảng cho các em học các lớp trên.

8
3

7
4

Điểm
6
5

5
3

4
6

3
3

Người thực hiện: Nguyễn Thị Loan – Trường TH Hướng Phùng
6

2
3


Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2

Sau đợt khảo sát, tôi đã chú ý đến chất lượng của từng em trong mỗi tiết học, tôi
đã ghi lại những học sinh đọc sai ở phương diện nào một cách cụ thể ra giấy rồi tổng



Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2

tiếp, nghe để nhận xét”. Như thế không có nghĩa là đọc quá to như là gào lên, mà là
đọc đủ lớn.
3.2. Biện pháp cụ thể:
3.2.1. Các biện pháp luyện đọc thành tiếng:
* Luyện đọc đúng:
- Đọc đúng là tái hiện âm thanh bài học cần đọc chính xác, không đọc thừa,
thiếu; sót âm, vần. Đọc đúng phải thể hiện ngữ âm chuẩn để hệ thống ngữ âm tiếng
mẹ đẻ không bị lẫn lộn.
- Đọc đúng còn có nghĩa là đọc đúng ngữ điệu, tiết tấu, ngắt nghỉ hơi đúng, thay
đổi giọng đọc phù hợp với bài đọc.
- Luyện đọc đúng phải rèn cho học sinh đọc đúng âm vị Tiếng Việt.
* Luyện đọc đúng tiếng, từ, cụm từ:
Phần này gồm đọc mẫu của giáo viên và hướng dẫn học sinh đọc. Vì thế giáo
viên cần đọc mẫu thật chuẩn, thể hiện đúng hệ thống chính âm. Trong quá trình chuẩn
bị bài dạy giáo viên phải chuẩn bị kỹ bài dạy, chuẩn bị tốt các bước lên lớp, có sự
phối hợp nhịp nhàng giữa việc làm của giáo viên và học sinh. Đồng thời giáo viên
phải dự tính cụ thể lỗi của bài hôm đó mà học sinh hay mắc để tìm cách khắc phục
cho các em trong giờ học. Đặc biệt với học sinh dân tộc không để hệ thống ngữ âm
tiếng mẹ đẻ ảnh hưởng tiêu cực đến phát âm tiếng việt.
Phần luyện đọc tiếng, từ, cụm từ tôi luyện đọc cho học sinh sau phần giáo viên
đọc mẫu lần một - học sinh đọc nối tiếp từng câu, sau đó giáo viên rút ra từ khó mà
học sinh dễ sai để luyện đọc.
- Rèn đọc phụ âm đầu:
Vd: “ sung sướng” đọc là “ xung xướng”.
Khi đọc các lỗi này tôi cho học sinh dừng lại, giáo viên đọc thật chuẩn các tiếng,
từ đó rồi gọi một số em đọc tốt đọc lại, sau đó gọi từng em đọc sai đọc lại từ đó.

tôi đọc cả câu cho học sinh lắng nghe phát hiện xem cô ngắt hơi, nghỉ hơi ở chỗ nào?
Rồi tôi dùng phấn kẻ một nét xiên ( / ) ngắt hơi và 2 nét xiên ( // ) nghỉ hơi, “ ↑ ” lên
giọng, “ ↓ ” xuống giọng, “…” đọc chậm lại, kéo dài, dấu gạch chân biểu thị sự nhấn

Người thực hiện: Nguyễn Thị Loan – Trường TH Hướng Phùng
9


Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2

giọng; khoanh tròn vào các tiếng có vần khó cần luyện đọc. Tiếp theo tôi sẽ đọc mẫu
lại và cho 2 học sinh đọc tốt đọc cho cả lớp nghe. Cho học sinh luyện đọc cá nhân.
* Luyện đọc tốc độ:
Hướng dẫn học sinh đọc giữ tốc độ không đọc ê-a, không đọc quá nhanh hoặc
qúa nhỏ, giáo viên điều chỉnh tốc độ bằng việc giữ nhịp đọc. Ngoài ra việc đọc nhẩm
còn có sự kiểm tra của thầy và bạn. Để điều chỉnh tốc độ bằng cách trước khi dạy,
giáo viên đếm trong bài có bao nhiêu tiếng rồi dự kiến bao nhiêu phút.
* Đọc diễn cảm:
Đọc diễn cảm là một yêu cầu đặt ra khi đọc một tác phẩm có tính chất văn
chương. Đó là thể hiện kỹ năng làm chủ ngữ điệu để biểu đạt ý nghĩa và tình cảm mà
tác giả gửi gắm trong bài. Đọc diễn cảm trên cơ sở đọc đúng tốc độ. Đọc diễn cảm ở
lớp 2 cũng chưa phải là yêu cầu nhất thiết với tất cả học sinh mà riêng đối với một số
học sinh có trình độ khá, giáo viên nên khuyến khích, giúp học sinh bước đầu có ý
thức đọc diễn cảm.
Thực tế trong quá trình luyện đọc tôi thấy học sinh đọc đúng, to, lưu loát nhưng
để đọc diễn cảm thì chưa được, học sinh chưa biết làm chủ được ngữ điệu, đọc chưa
đúng tốc độ và chưa biết nhấn giọng ở một số từ : “chìa khóa”. Theo tôi, đối với học
sinh lớp 2 đọc diễn cảm với yêu cầu cụ thể là:
- Thể hiện giọng điệu của từng nhân vật.
- Thể hiện tình cảm của người viết. Đọc diễn cảm là biết làm chủ ngữ điệu, đọc

Vd: Khi dạy bài “Đàn gà mới nở” có câu hỏi:
? Tìm những hình ảnh đẹp và đáng yêu của đàn gà con? Thấy học sinh khó trả lời
tôi chia ra các ý nhỏ:
- Màu lông thế nào?
- Đôi mắt ra sao?
- Dáng chạy như thế nào?
Kể lại những thay đổi bầu trời và mọi vật khi mùa xuân đến? (câu hỏi 2 trong bài
“Mùa xuân đến” ) tôi cũng chia ra thành các ý nhỏ như sau:
- Bầu trời thay đổi như thế nào?
- Mọi vật thay đổi như thế nào?
Người thực hiện: Nguyễn Thị Loan – Trường TH Hướng Phùng
11


Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2

Như vậy học sinh vừa dễ trả lời vừa nhớ bài được lâu, sau đó tôi tóm tắt các ý
nhỏ trên thành một ý lớn trọn vẹn.
Qua quá trình nghiên cứu điều tra tìm ra những tồn tại cũng như nguyên nhân
cần khắc phục tôi đã tiến hành dạy thử nghiệm các tiết tập đọc ở lớp 2A
Ví dụ: Bài: Ngôi trường mới. (Tiếng Việt 2 )
Tập đọc:

NGÔI TRƯỜNG MỚI.

I. Mục tiêu:
- Biết ngắt nghỉ hơi sau các dấu câu; bước đầu biết đọc bài văn với giọng nhẹ
nhàng, chậm rãi.
- Hiểu nội dung: Ngôi trường mới rất đẹp, các bạn HS tự hào về ngôi trường yêu
quý thầy cô, bạn bè. (Trả lời được câu hỏi 1,2.)


- Học sinh lắng nghe.
- Học sinh nối nhau đọc từng dòng,
từng câu.
- Học sinh đọc phần chú giải.
- Học sinh lắng nghe.

Người thực hiện: Nguyễn Thị Loan – Trường TH Hướng Phùng
12


Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2

- Đọc theo nhóm.
- Thi đọc cả bài

10p

10p
5p

- Học sinh đọc theo nhóm đôi.
- Đại diện các nhóm thi đọc.
- Nhận xét nhóm đọc tốt nhất.
- Đọc đồng thanh cả lớp.

2.3) Tìm hiểu bài
- Yêu cầu lớp đọc thầm .
- Đoạn văn nào trong bài tả ngôi
trường từ xa ? Hãy đọc đoạn văn đó ?

đọc tốt.
- Ngôi trường mới của các em mới
hay cũ?
- Ngôi trường của các em đang học
dù mới hay cũ các em cũng phải luôn
bảo vệ, giữ gìn sạch sẽ.
- Giáo viên hệ thống nội dung bài.
- Học sinh về nhà đọc bài và chuẩn bị
bài

Nhận xét tiết học
Ưu điểm : Học sinh đã đọc được bài tập đọc một cách trôi chảy, phát âm chuẩn
hơn, đã biết nhấn giọng ở những từ ngữ gợi tả, từ chìa khóa, đã thể hiện giọng đọc của

Người thực hiện: Nguyễn Thị Loan – Trường TH Hướng Phùng
13


Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2

mình, tự tin khi đọc bài và trả lời bài lưu loát, một số em đọc diễn cảm rất tốt, thể
hiện được tình cảm của mình qua giọng đọc cuốn hút được người nghe.
Tồn tại : Một số ít các em học sinh vẫn còn thể hiện giọng đọc đều đều chưa
biết nhấn giọng ở những từ ngữ gợi tả, ngắt nghỉ chưa đúng chỗ. Vẫn còn một số em
phát âm còn sai, tốc độ đọc chưa đạt, sai các phụ âm x/s như: xanh/ xân, ngã thành
hỏi như: rực rỡ thành rực rở...
Qua tiết dạy trên tôi thấy học sinh hứng thú học, lớp học sôi nổi, đọc bài tốt,
tiếp thu bài nhanh. Bằng những câu hỏi giúp học sinh hiểu nghĩa các từ mới từ chốt
trong bài một cách nhẹ nhàng. Các em nắm vững nội dung bài học.
4. Kết quả thực hiện.


9
6

8
9

Điểm
7
5

6
3

5
2

Người thực hiện: Nguyễn Thị Loan – Trường TH Hướng Phùng
14

4
2


Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2

Về năng lực và phẩm chất của đa số học sinh trong lớp đều đạt.
Trong thời gian ngắn tìm hiểu công việc tập đọc của học sinh và công tác giảng
dạy của giáo viên đối với phân môn tập đọc đồng thời thông qua chất lượng kiểm tra
khảo sát từng đợt, tôi thấy học sinh có nhiều tiến bộ so hơn hẳn so với kết quả khảo

cũng như chương trình giảm tải, sách giáo khoa, sách giáo viên, nhiệm vụ của phân
môn tập đọc đồng thời căn cứ vào tình hình thực tế của địa phương, của lớp mình phụ
trách để chọn những hình thức tổ chức và phương pháp dạy học thích hợp
Việc chuẩn bị bài của giáo viên chiếm vị trí quan trọng. Trong khi chuẩn bị bài
giáo viên mới xác định nội dung, mục tiêu cần truyền thụ, có khả năng lựa chọn rút từ
chính xác đồng thời nghiên cứu hệ thống câu hỏi sách giáo khoa. Dựa vào trình độ
của học sinh lớp mình để chuẩn bị thêm các câu hỏi gợi mở và dự kiến các tình huống
xảy ra. Đặc biệt là chuẩn bị bài giảng ngắn gọn, súc tích.
Chất lượng sinh hoạt của tổ chuyên môn tốt sẽ có tác động tích cực làm tiền đề
quan trọng để giúp giáo viên học hỏi - đúc rút kinh nghiệm giảng dạy để chất lượng
trên lớp ngày càng tốt hơn.
Luôn tham khảo tài liệu có liên quan đến bộ môn Tiếng Việt để lựa chọn
phương pháp đầu tư thích hợp vào từng giờ dạy để phù hợp với từng đối tượng học
sinh.
Mặt khác giáo viên phải luôn kết hợp biện pháp giáo dục, luôn tranh thủ vận
động các gia đình hội phụ huynh, các bạn bè đồng nghiệp trong và ngoài nhà trường,
kết hợp với khả năng sư phạm sẵn có của bản thân để tìm ra phương pháp tối ưu nhất
giúp các em học tập tốt.
2. Kiến nghị:
2.1. Đối với giáo viên:
- Tăng cường nghiên cứu sách giáo khoa, tài liệu tham khảo.
- Tăng cường làm và sử dụng ĐDDH có hiệu quả.
- Phân loại và quan tâm đến mọi đối tượng học sinh trong lớp ngay từ đầu năm
học.
- Nghiên cứu kĩ nội dung bài dạy và phương pháp đọc, giáo viên đọc mẫu phải
chuẩn, hay để lôi cuốn học sinh vào bài học.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Loan – Trường TH Hướng Phùng
16



Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung của
người khác.

Người thực hiện: Nguyễn Thị Loan – Trường TH Hướng Phùng
17


Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2

Người thực hiện

Nguyễn Thị Loan

ĐÁNH GIÁ CỦA HĐKH TRƯỜNG TH HƯỚNG PHÙNG
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
Người thực hiện: Nguyễn Thị Loan – Trường TH Hướng Phùng
18


Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2

..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
ĐÁNH GIÁ CỦA HĐKH PHÒNG GD&ĐT HUYỆN HƯỚNG HÓA
..........................................................................................................................................