CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ
RỐI LOẠN TÂM THẦN
(Kỳ 1)
I. ĐẠI CƯƠNG
1. Đặt vấn đề:
Những thế kỷ trước đây, dưới sự thống trị của nhà thờ và chế độ phong
kiến, bệnh nhân tâm thần hầu như không được điều trị mà chỉ đuợc nhận các hình
thức cực hình tàn bạo. Từ năm 1793, bác sĩ người pháp Pilippe Pinel (1745 -
1826) đã mang “hơi ấm của tình người” (chaleur humaine) đến cho các người
bệnh tâm thần ở 2 trại: Bicetre và Salppetriere.
P. Pinel là người đầu tiên đã xoá bỏ xiềng xích, cải tạo hoàn cảnh, cải tiến
chế độ săn sóc cho bệnh nhân tâm thần, ông đã đưa những bệnh nhân tâm thần về
vị trí người bệnh theo đúng nghĩa của nó.
Từ sau năm 1973 đến nay, việc điều trị bệnh nhân tâm thần có nhiều tiến
bộ, nhiều phương pháp điều trị khác nhau lần lượt ra đời. Đặc biệt chú ý là từ khi
người ta tìm ra các loại thuốc hướng tâm thần thì tâm thần học chuyển một giai
đoạn mới - giai đoạn xác định được vị trí của mình trong sự phát triển chung của
Y học.
2. Phân loại các phương pháp điều trị tâm thần:
Cho đến nay các phương pháp điều trị bệnh tâm thần có thể chia ra làm 2
nhóm liệu pháp chính:
a. Các liệu pháp sinh học:
+ Liệu pháp sinh học tác động trực tiếp lên cơ thể gọi là khách thể sinh học.
+ Liệu pháp sinh học tác động lên bệnh tật gọi là các quá trình sinh học bao
gồm:
- Các liệu pháp chung:
- Các liệu pháp hoá dược
- Các liệu pháp chuyên biệt.
b. Các liệu pháp tâm lý - xã hội:
Tác động lên nhân cách người bệnh, lên người bệnh với tư cách là một
khách thể xã hội nhằm hồi phục năng lực của người bệnh, sớm đưa người bệnh trở

Theo các tài liệu của y học cổ truyền dân tộc, từ thế kỷ XVIII Hải Thượng
Lãn Ông đã có những quan niệm bước đầu về các rối loạn chức năng tâm thần.
Ông đã giải thích co giật động kinh là “âm thuộc thuỷ, thuỷ thuộc huyết, huyết
sinh ra cơ nhục, khí huyết bị hư thì không có tác dụng vinh nhuận cho gân, xương
do đó mà tay chân rời rạc” (trong Hải y cầu nguyện).
Hiện nay, tâm thần học nước ta đã kế thừa được di sản quý báu của ông cha
và tiếp thu được những kiến thức hiện đại của tâm thần học thế giới. Chúng ta đã
và đang áp dụng rộng rãi các thành tựu mà ngành tâm thần học thế giới đã đạt
được trong các lĩnh vực nghiên cứu, điều trị và giảng dạy.
* Sự ra đời của các thuốc hướng tâm thần trong thế kỷ thứ XX.
- Sự ra đời của thuốc an thần kinh đã đánh dấu một mốc son cho sự phát
triển của kỷ nguyên mới các thuốc hướng tâm thần.
Năm 1949, Charpentier đã tổng hợp thành công chlorpromazin,
Năm 1952, các nhà tâm thần học pháp, J. Delay va J. Deniker, lần đầu tiên
sử dụng chlorpromazin vào lâm sàng tâm thần cho kết quả tốt và đã mở ra một
thời kỳ mới cho việc dùng thuốc chữa bệnh tâm thần như các bệnh nội khoa khác.
Từ đó, người ta liên tiếp tổng hợp được nhiều loại thuốc hướng tâm thần khác
nhau.
- Trên cơ sở tác dụng của thuốc hướng tâm thần, nhiều phương pháp điều
trị khác nhau đã ra đời và phát huy tác dụng như: liệu pháp tâm lý, liệu pháp lao
động và các liệu pháp tái thích ứng xã hội khác. Những liệu pháp này làm cho
bệnh nhân tâm thần ngày càng được điều trị toàn diện hơn.
- Liệu pháp hoá được là một biện pháp chữa bệnh tâm thần, của P. Pinel
được xem là cuộc cách mạng thứ hai. Nó đã làm thay đổi hẳn bộ mặt của tâm thần
học.
- Liệu pháp hoá học được cho phép giảm số bệnh nhân nội trú, giảm số
ngày nằm viện và đại đa số bệnh nhân có thể được điều trị ngoại trú với kết quả
tốt.
- Liệu pháp hoá học đã thu hẹp phạm vi của liệu pháp sốc điện đến mức
thấp nhất.