Phòng giáo dục - đào tạo Giao Thuỷ
Giáo án: Môn Ngữ văn 9
Tiết 100:
Cách làm bài nghị luận về một sự việc, hiện tợng đời sống.
A/ Mục tiêu cần đạt:
- Giúp học sinh biết cách làm bài Nghị luận về một sự việc, hiện tợng đời sống.
B/ Chuẩn bị:
Thầy: Nghiên cứu soạn bài .
Đọc t liệu tham khảo.
Máy chiếu, đèn chiếu, camêra.
Trò: Soạn bài theo câu hỏi phần đọc hiểu.
C/ tiến trình tổ chức hoạt động dạy học:
1. ổn định lớp.
2. Kiểm tra.
3. Bài mới.
GV: giới thiệu bài .
ở tiết trớc, các em đã hiểu đợc thế nào là nghị luận về một số SV-HT đời
sống. Tạo lập một văn bản Nghị luận về một SV-HT đời sống nh thế nào cho
thuyết phục. Co trò chúng ta cùng tìm hiểu: Cách làm bài nghị luận về SV-HT
đời sống.
I. Đề bài nghị luận về SV-HT đời sống.
? Đọc các đề bài sau và cho biết mỗi đề bài đề cập đến vấn đề gì?
HS: Đề
1
: Gơng học sinh nghèo vợt khó
Đề
2
: Hậu quả của chất độc da cam.
Đề
3
: Trò chơi điện tử.

HS2: Khác: + Có đề nêu SV-HT tốt cần biểu dơng ca ngợi ( Đề 1,4)
+ Có đề nêu SV-HT xấu càn phê phán nhắc nhở (Đề 2,3)
+ Có đề cung cấp sẵn SV-HT dới dạng một chuyện kể, một mẩu tin.
GV: Ta còn bắt gặp những đề chỉ nêu tên SV-HT mà không có mệnh lệnh.
Nhng ta vẫn hiểu đó là đề bài nghị luận về một SV-HT
Ví dụ: Hút thuốc lá có hại cho sức khoẻ
Qua việc tìm hiểu trên, các em thấy các đề văn đều có nội dung nêu SV-
HT đời sống và yêu cầu ngời viết nêu suy nghĩ, bày tỏ thái độ Tức là bàn luận
về SV-HT đợc nêu ra: Đó chính là các đề bài nghị luận về một SV-HT đời sống.
2
? Mời các em theo dõi đề bài sau: Nam và Mai rất thân nhau. Trong giờ
kiểm tra toán, Nam không làm đợc bài , Mai đã giúp Nam bằng cách cho Nam
chép bài . Hãy trình bày ý kiến của em về hiện tợng đó.
? Theo em hiện tợng nêu ra trong đề bài trên là tốt hay xấu? Vì sao?
-HS1: Đó là hiện tợng tốt. Vì Mai và Nam rất thân nhau nên Mai muốn
giúp Nam để Nam không bị điểm kém.
- HS 2: đó là hiện tợng xấu cần phê phán. Vì Mai đã vi phạm quy định khi
làm bài kiểm tra.
? Em nào có ý kiến khác không?
- HS3: Em thấy việc làm của bạn Mai có mặt tốt có mặt xấu.
GV: Với đề văn này đã có những ý kiến khác nhau. Vì sao nh thế Là do
hiện tợng nêu ra trong đề bài này không đơn giản. ở đây việc xác định vấn đề đã
xuất hiện các góc nhìn khác nhau. Bạn HS1 chie nghĩ đơn giản là do Mai chơI
thân với Nam nên Mai giúp Nam là đúng.
Bạn HS 2 nhìn sự việc đúng nh bản chất của nó
Bạn HS 3 dung hoà hai ý kiến
GV : ? Từ ba ý kiến trên, em nào có thể trình bày cách đánh giá của của
mình về hiện tợng nêu trên.
HS: Trình bày
GV: Chốt ý: Có thể nói phần lập luận của bạn tơng đối chuẩn xác về hiện

HS: 4 bớc:
+ Tìm hiểu đề và tìm ý
+ Lập dàn bài
+ Viết bài
+ Đọc lại bài viết và sửa chữa.
1/ Tìm hiểu đề và tìm ý.
a/ Tìm hiểu đề.
? Cho biết đề văn trên thuộc kiểu loại nào.
HS: Thuộc kiểu loại nghị luận về một SV-HT đời sống.
? SV-HT nêu trong đề là gì?
HS: - Tấm gơng ngời tốt Phạm Văn Nghĩa.
? Đề yêu cầu chúng ta phảI làm gì?
HS: Nêu suy nghĩ về hiện tợng đoá.
GV: Trong phần tìm hiểu đề, các em đã hình dung rõ về SV-HT cần nghị
luận là: Phạm Văn Nghĩa là tấm gơng cần ca ngợi. Xác định đúng đợc điều này,
là một bớc khởi đầu quan trọng giúp các em có định hớng tốt cho bài viết này
b/ Tìm ý
4
? Theo dõi mẩu tin và cho biết:
?Em có nhận xét gì về những việc làm của Nghĩa?
HS: Bạn rất chăm chỉ, làm việc có ý thức .
? Những việc làm đó chứng tỏ Nghĩa là ngời nh thế nào?
HS: Nghĩa rất thơng mẹ, tham gia việc nhà
? Những việc làm đó có ý nghĩa nh thế nào?
HS: - Giúp mẹ đỡ vất vả
? Em đánh giá nh thế nào về những việc làm của Nghĩa?
HS: Việc làm của Nghĩa tuy bình thờng nhỏ bé nhng có ý nghĩa rất sâu
sắc
? Việc thành đoàn thành phố hồ Chí Minh phát động phong trào học tập
Nghĩa có ý nghĩa gì?

đề nêu SV-HT phức tap hơn (chứa đựng mặt đúng, mặt sai) đòi hỏi phảI có lập
luận sắc sảo, bài viết phải biết sắp xếp các luận điểm, luận cứ và hệ thống dẫn
chứng phù hợp nhằm thuyết phục ngời đọc ngời nghe. Phân tích rõ mặt đúng
mặt sai để hớng ngời ta đến cái tốt, hạn chế cái xấu. Có nh vậy bài viết của các
em mới đạt yêu cầu.
c/ Kết bài :
? Phần kết bài phải đảm bảo những ý nào?
HS: 2 ý sau:
+ Khái quát ý nghĩa tấm gơng Phạm Văn Nghĩa.
+ Rút ra bài học cho bản thân.
? Trên cơ sở lập dàn ý cho đề văn trên đây. Em hãy cho biết dàn bài
chung của bài văn nghị luận về một SV-HT đời sống gồm mấy phần?
HS: 3 phần
+ Mở bài : (Nhiệm vụ)
+ Thân bài (Nhiệm vụ)
+ Kết bài (Nhiệm vụ)
HS đọc lại
? Từ dàn bài trên đây các em hãy triển khai viết bài.
3/ Viết bài :
GV: Gợi ý cách viết: (về nội dung, về hình thức)
- Chia lớp thành hai nhóm thảo luận.
GV giao nhiệm vụ: Cả lớp hãy triển khai luận điểm 1 thành một đoạn văn
+ Phát phiếu học tập.
+ HS thảo luận (4 phút)
6
GV: Thu phiếu học tập Quét camera Gọi HS nhận xét , sửa chữa.
? Theo em bài làm của hai bạn đã dựa trên góc độ nào.
- HS: Trả lời
- GV: Khái quát.
4/ Đọc lại bài viết và sửa chữa.

2. Bài tập 2.
- HS đọc và nêu yêu cầu của bài tập.
* GV đa ra một đoạn văn có kết hợp các phơng thức biểu đạt làm nổi bật ph-
ơng thức nghị luận.
- HS trả lời 3 câu hỏi.
GV: Nhận xét
GV: Mở rộng
D/Củng cố dặn dò:
GV khái quát lại toàn bài
HS học thuộc ghi nhớ và lập dàn bài cho bài tập số 1 SGK.
Đọc trớc bài: Chơng trình địa phơng
.
8