A- Đặt vấn đề
h chúng ta đã biết, môn tiếng việt ở trờng tiểu học có nhiệm vụ hình
thành năng lực để trau rồi ngôn ngữ cho học học sinh. Năng lực hoạt
động ngôn ngữ đợc thể hiện với 4 kỹ năng: nghe, nói, đọc viết để học tập và
giao tiếp trong các môi trờng hoạt động của lứa tuổi. Trong đó đọc là hoạt
động đầu tiên của ngời học.
N
Đối với học sinh tiểu học, nhờ biết đọc các em có điều kiện học các
môn khác trong chơng trình. Mỗi bài tập đọc là một bức tranh nhỏ về hiện
thực cuộc sống, con ngời, thời đại Các em càng đọc, càng thêm hiểu biết về
con ngời, về đất nớc ta trong qúa khứ, hiện tại và nhiều nớc trên thế giới, càng
thêm tin yêu ở con ngời và cuộc sống tơng lai. Từ đó hớng các em tới cái đẹp,
biết rung cảm trớc vẻ đẹp của ngôn ngữ, của hình thợng nghệ thuật đẹp, hành
vi đẹp của các nhân vật. Từ sự rung động nội tâm, bài tập đọc đã mang đến
cho các em những tình cảm đạo đức cao cả: tình yêu đối với cuộc sống và con
ngời, tình yêu gia đình, bạn bè, yêu quê hơng đất nớc
Trong thực tế dạy học nói chung và dạy tập đọc nói riêng hiện nay tuy
đợc triển khai dới nhiều hình thức và phơng pháp dạy học khác nhau, nhng
phổ biến vẫn còn đơn điệu. Phần lớn các bớc lên lớp của giáo viên vẫn còn
thiên theo sách hớng dẫn mà cha có sự lựa chọn, tìm tòi, sáng tạo để đổi
mới phơng pháp dạy học. Vì vậy đẫn đến chất lợng dạy học nói chung cũng
nh giờ chất lợng giờ tập đọc cha đạt đợc kết quả nh mong muốn . Phơng pháp
dạy học, dạy tập đọc theo quan điểm giao tiếp đã đợc đề ra song cha đợc vận
dụng tốt. Câu hỏi đặt ra là phải đổi mới phơng pháp dạy học, phải tìm ra đợc
biện pháp để giúp học sinh, thực hành kỹ năng đọc, nghe, và nói, phù hợp
với đặc trng của phân môn tập đọc và định hớng giao tiếp. Sau đây tôi xin
trình bày bài viết với nhan đề:
Một số biện pháp góp phần nâng cao hiệu quả dạy họcTập
đọc ở tiểu học theo định hớng giao tiếp
b-Nội dung
Phần I: Những vấn đề lí luận về phơng pháp dạy học tập đọc

(ơi chú gà ơi! Ta yêu chú lắm! )
Ví dụ 2: trong bài Việt Nam Tiếng Việt 5. Có thể sử dụng những câu
sau:
+ Đọc và tìm những hình ảnh, màu sắc tả cảnh đẹp của đất nớc ta.
(Xóm làng, đồng ruộng, rừng cây
Non cao gió dựng, sông đầy nắng chang
Sum sê xoài biếc, cam vàng
Dừa nghiêng, cau thẳng, hàng hàng nắng soi. )
+ Đọc và tìm câu thơ nói lên tình yêu tha thiết của tác giả đối với đất n-
ớc Việt nam.
(ơi Việt Nam , Việt Nam ơi !
Việt Nam ! Ta gọi tên Ngời thiết tha! )
1b- Thu nhận thông tin cụ thể từ bài học.
2
Loại câu hỏi này thờng dùng cho các văn bản nhật dụng, đa vào dạy
đọc trong chơng trình.
Ví dụ: Bài Thời khoá biểu- Tiếng Việt 2. Có thể yêu cầu học sinh:
+ Đọc và ghi lại số tiết học chính, số tiết học bổ sung và số tiết học tự
chọn:
(Tiết học chính: 23 tiết, tiết học bổ sung: 9 tiết, tiết học tự chọn :3 tiết)
+ Em cần thời khoá biểu để làm gì ?
(Để biết lịch đi học, chuẩn bị bài ở nhà, mang sách vở và đồ dùng học tập
cho đúng)
1c- Chuẩn bị thảo luận trên lớp
Ví dụ 1: Bài Bài học quý - Tiếng Việt 5 Có thể hỏi :
+ Em thích nhân vật nào trong truyện ? Vì sao ?
( Em thích nhân vật Sẻ. Vì Sẻ là ngời bạn tốt, sống hết mình vì bạn. )
Ví dụ 2: Bài Tôm càng và con cá Tiếng việt 2 có thể hỏi:
+ Em thấy tôm càng có gì đáng khen?
(Tôm càng thông minh nhanh nhẹn, dũng cảm, yêu quý bạn, là ngời đáng tin cậy).

Ví dụ 2: Cảnh hai bên bờ sông La có những nét gì tơi vui ? Hãy ghi dấu
x vào ô trống trớc những ý trả lời đúng ?
Những lán ca có mùi gỗ ngọt mát
Những cánh đồng lúa chín vàng
Những bãi ngô xanh biếc
Nhng ngôi nhà mới xây còn cha hết mùi vôi, đỏ hồng ngói mới.
( Bè xuôi sông La Tiếng Việt 4 )
Ngoài ra có thể dùng các bài tập nh nối tranh vẽ con vật với lời nói
đúng về chúng, hoặc bài tập nối kênh chữ với kênh chữ.
Ví dụ : A B
2c- Bài tập tình huống đóng vai:
Giúp học sinh đặt mình vào vị trí của nhân vật, đợc đọc, đợc thể hiện
những điệu bộ, cử chỉ tự nhiên của các em. Có thể đọc phân vai hoặc đóng
4
Tranh vẽ con mèo
Thông minh và nhí nhảnh
Vuốt râu, xoa mép
Nén sợ, lễ phépTranh vẽ chim Sẻ
Nhanh nhẹn nhng ngốc nghếch
hoạt cảnh. Tác dụng của loại bài tập này là kích thích vai trò tích cực, sáng
tạo của học sinh .
Ví dụ 1 : Phân vai các nhân vật: chủ nhà, Thỏ, Nai, Gió để đọc bài Mời
vào-Tiếng Việt 3 .
Ví dụ 2 : Tổ chức cho học sinh đọc theo lối phân vai: 1 học sinh dẫn
chuyện, 2 học sinh đọc lời 2 nhân vật trong chuyện: Khuất phục tên cớp
biển
+ Ngời dẫn chuyện: Giọng rõ ràng, dứt khoát, gấp gáp dần theo diễn

thuộc lòng.
Nh vậy, sử dụng trò chơi trong giờ tập đọc gây hứng thú cho học sinh,
tạo điều kiện cho các em giao tiếp trong những tình huống cụ thể, linh hoạt
khi ứng xử giữa các nhóm chơi trong lớp học. Mọi học sinh đều đợc tham gia,
bộc lộ khả năng giao tiếp. Có thể nói, trò chơi học tập có vị trí quan trọng
trong việc phát triển ngôn ngữ cho học sinh tiểu học, giúp các em thực hành
giao tiếp có hiệu quả cao hơn.
Phần III: Kết quả thu đợc.
Với cách vận dụng linh hoạt các bớc lên lớp, các phơng pháp các hình
thức tổ chức và biện pháp dạy học nêu trên tôi thấy giờ tập đọc không biến
thành giờ giảng văn mà thực sự là giờ tập đọc theo đúng với quan điểm, định
hớng giao tiếp. Với mỗi bài tập đọc, học sinh đợc luyện đọc lỹ lỡng trớc khi
tìm hiểu nội dung bài. Nhớ đọc kỹ bài, các em sẽ hiểu bài tốt hơn. Sau khi đã
hiểu bài, khâu luyện đọc lại sễ giúp các em hoàn chỉnh kỹ năng đọc toàn bài,
nâng cao chất lợng đọc. Các em đọc rất hay không chỉ các bài tập đọc, văn
bản, tác phẩm Đặc biệt là các bài thơ, bài văn có đối thoại, các em biết phân
biệt giọng đọc của từng nhân vật và rất thích đọc phân vai; Thích bộc lộ khả
năng thực hành giao tiếp của mình. Vì thế mỗi giờ tập đọc luôn đến với các
em trong niềm say mê và thích thú học tập.
C - kết luận
Dạy tập đọc không phải khó song cũng không đơn giản. Tôi thiết nghĩ
muốn có một giờ tập đọc đạt hiệu quả cao thì đòi hỏi ngời giáo viên phải có
trình độ ngôn ngữ kiến thức văn học, một vốn sống nhất định và đặc biệt phải
có một giọng đọc hay mới có tác dụng làm mẫu. Ngời giáo viên phải biết vận
dụng linh hoạt, sáng tạo các phơng pháp và hình thức tổ chức dạy học sao cho
phù hợp với khả năng ngôn ngữ và tâm lý lứa tuổi học sinh để giờ học diễn ra
tự nhiên, hớng thú. Giáo viên phải có nghệ thuật s phạm, biết dẫn dắt học sinh
đến với các tình huống giao tiếp. Thông qua việc giải quyết các tình huống đó
mà rút ra cách thức sử dụng ngôn ngữ. Nh vậy dạy tập đọc ở tiểu học thực
chất là tổ chức cho học sinh giao tiếp bằng ngôn ngữ thông qua việc: