LÊ HỮU TUẤN ANH – Trường THCS Nguyễn Du, Pleiku, Gia Lai
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Ngày nay công nghệ thông tin (CNTT) chiếm vò trí quan trọng trong
đời sống xã hội. Sự phát triển mạnh mẽ của CNTT đã và đang làm thay đổi
cuộc sống con người. Với máy vi tính, CNTT đã trở nên ngày càng phổ biến
trong giáo dục. Công nghệ thông tin được ứng dụng để giải quyết hầu hết các
nhiệm vụ quản lý, điều hành và giảng dạy trong nhà trường. Ứng dụng CNTT
vào dạy-học nói chung và dạy học Ngữ Văn nói riêng là một xu thế tất yếu.
Tuy nhiên thực sự là, hiệu quả dạy học với sự hỗ trợ của máy tính vẫn chưa
được như những gì chúng ta mong muốn.
1. Những điều kiện thuận lợi cho việc ứng dụng công nghệ thông tin
(CNTT) trong dạy học Ngữ Văn.
Nghò quyết TW2 của Đảng, khóa VIII đã nhấn mạnh: “Đổi mới mạnh
mẽ phương pháp giáo dục - đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn
luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học. Từng bước áp dụng các
phương pháp tiên tiến và phương tiện vào quá trình dạy và học, đảm bảo điều
kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu của học sinh ”
Xuất phát từ đònh hướng đó, hiện nay các trường phổ thông đều trang bò
phòng máy, phòng trình chiếu đa năng, nối mạng Internet và Tin học được
giảng dạy chính thức, tạo cơ sở hạ tầng CNTT cho giáo viên sử dụng vào quá
trình dạy học của mình. Những ngân hàng dữ liệu khổng lồ và đa dạng được
kết nối với nhau và với người sử dụng qua những mạng máy tính kể cả
Internet … có thể được khai thác để tạo nên những điều kiện cực kì thuận lợi
và nhiều khi không thể thiếu để học sinh học tập trong hoạt động và bằng
hoạt động tự giác, tích cực và sáng tạo, được thực hiện độc lập hoặc trong
giao lưu.
Một bộ phận lớn học sinh có điều kiện làm quen tiếp xúc với máy tính
và Internet từ khá sớm. Các em thực sự say mê với những ứng dụng công
nghệ thông tin. Như vậy, nếu biết ứng dụng CNTT hợp lý sẽ thúc đẩy sự hứng
thú, yêu thích môn Ngữ Văn trong học sinh.
Công nghệ thông tin mở ra triển vọng to lớn trong việc đổi mới các

cách có hiệu quả
Xuất phát từ những điều kiện thuận lợi và các khó khăn trên, chúng tôi
mạnh dạn đặt vấn đề cần phải hỗ trợ học sinh học Ngữ Văn thông qua một
số ứng dụng công nghệ thông tin phổ biến hiện nay với mong muốn tạo cho
học sinh niềm hứng thú khi học tập bộ môn, bước đầu tạo cho học sinh làm
quen với cách học tập trong đó đòi hỏi sự sáng tạo, biết cách tự học, chủ động
tìm kiếm tư liệu học tập dưới sự tổ chức hướng dẫn của giáo viên
Hổ trợ HS học Ngữ văn thông qua 1 số ứng dụng công nghệ thông tin Trang 2
LÊ HỮU TUẤN ANH – Trường THCS Nguyễn Du, Pleiku, Gia Lai
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Theo kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc Viện Chiến lược
và Chương trình giáo dục, được thực hiện trong 2 năm (2003-2005) thì có 4
mức ứng dụng CNTT cơ bản nhất căn cứ vào hoạt động của quản lý, của
người dạy và người học:
- Mức 1: Sử dụng CNTT để trợ giúp giáo viên trong một số thao tác nghề
nghiệp như soạn giáo án in ấn tài liệu, sưu tầm tài liệu,… nhưng chưa sử dụng
CNTT trong tổ chức dạy học các tiết học cụ thể của môn học.
- Mức 2: Ứng dụng CNTT để hỗ trợ một khâu, một công việc nào đó trong
toàn bộ quá trình dạy học
- Mức 3: Sử dụng phần mềm dạy học để tổ chức dạy học một chương, một số
tiết, một vài chủ đề môn học
- Mức 4: Tích hợp CNTT vào quá trình dạy học.
Như vậy việc hỗ trợ học sinh học Ngữ Văn thông qua một số ứng dụng
công nghệ thông tin thực chất là triển khai mức 2, 3 và 4. Điều này đặt ra cho
người thực hiện những yêu cầu khá cao và cần có một lộ trình hợp lý, vừa sức
phù hợp với điều kiện thực tế và khả năng của học sinh. Chính vì thế các
việc làm của người giáo viên không thể vội vàng và ép buộc học sinh phải
thực hiện. Do vậy, trình tự của các bước thực hiện việc hỗ trợ học sinh có thể
diễn ra như sau:
1. Điều tra thực trạng sự dụng công nghệ thông tin trong học sinh

- Em có sẵn sàng sử dụng máy vi tính vào mục đích học tập
không ?
- Những khó khăn trở ngại của em khi dùng máy vi tính là gì ?
+ Tổng hợp và thống kê kết quả điều tra: Kết quả điều tra phản ánh
được thực trạng sử dụng các ứng dụng công nghệ thông tin của từng cá nhân
học sinh. Thống kê kết quả điều tra để có đònh hướng hỗ trợ học sinh học tập.
Từ kết quả điều tra giáo viên quyết đònh các hình thức hỗ trợ học sinh. Qua
quá trình điều tra chúng tôi nhận thấy:
- 90% số học sinh thường xuyên sử dụng máy tính ở nhà hoặc ở
điểm dòch vụ Internet. Thời gian sử dụng máy tính trung bình là
30 phút mỗi ngày.
- 80% gia đình học sinh có máy vi tính trong đó 50% có kết nối
internet.
- 90% phụ huynh cho phép con em mình sử dụng máy vi tính tại
nhà vào các mục đích học tập và giải trí.
- 100% học sinh cho biết sẵn sàng sử dụng máy vi tính để học tập
nếu có hướng dẫn.
(Kết quả điều tra 43 học sinh lớp 9 tại trường THCS Nguyễn Du)
Từ kết quả điều tra chúng tôi quyết đònh chủ yếu nghiên cứu và vận dụng
việc hỗ trợ học sinh học Ngữ Văn ở các khâu:
- Tìm tư liệu học tập thông qua mạng internet,
- Tăng cường làm bài tập ở nhà qua trao đổi email với giáo viên,
- Củng cố kiến thức bằng trò chơi ô chữ.
Hổ trợ HS học Ngữ văn thông qua 1 số ứng dụng công nghệ thông tin Trang 4
LÊ HỮU TUẤN ANH – Trường THCS Nguyễn Du, Pleiku, Gia Lai
2. Công tác chuẩn bò:
a. Giáo viên:
Nắm vững chương trình và sách giáo khoa, linh hoạt trong vận dụng
phương pháp giảng dạy. Tìm hiểu và lên kế hoạch dự kiến sẽ hỗ trợ học sinh
ở các bài nào, vấn đề gì một cách cụ thể. Sử dụng tương đối thành thạo các

cập nhật. Ví dụ như thông tin và ảnh tác giả văn học, toàn bộ tác phẩm văn
Hổ trợ HS học Ngữ văn thông qua 1 số ứng dụng công nghệ thông tin Trang 5
LÊ HỮU TUẤN ANH – Trường THCS Nguyễn Du, Pleiku, Gia Lai
học, lời bình từ những người yêu thích tác phẩm. Từ những thông tin này học
sinh sẽ có cái nhìn toàn diện hơn về tác phẩm, việc làm này cũng tương tự
như giáo viên giao cho học sinh tìm tài liệu trong thư viện. Ngoài ra hoc sinh
có thể dựa vào các nguồn thông tin từ các trang WEB chuyên đề để làm bài
tập bổ sung.
- Cách tiến hành: Trong mỗi tiết học Ngữ văn đều có phần hướng dẫn
về nhà. Đây là công đoạn mà giáo viên đònh hướng công việc về nhà cho học
sinh như làm các bài tập, tìm tư liệu để soạn bài. Giáo viên có thể kết hợp để
hướng dẫn học sinh tìm kiếm thông tin. Các thông tin cần tìm kiếm có thể là:
Cuộc đời và sự nghiệp của tác giả văn học (phần này SGK thường trình bày
rất ngắn gọn), những tác phẩm có giá trò nhất của nhà văn, đánh giá của các
nhà chuyên môn và độc giả về giá trò của tác phẩm, toàn bộ tác phẩm, hình
ảnh về tác giả, các bài hát có thể phục vụ minh họa cho tác phẩm Những tư
liệu này thường được trình bày trong những trang WEB như:
- (bách khoa toàn thư Việt
Nam) mục Văn học
- />- trang WEB của hội nhà văn Việt Nam
-
-
-
-
-
- />- />Trên đây là một số trang WEB của các tổ chức uy tín mà chúng tôi đã
kiểm chứng về tính chân thực của thông tin, không vi phạm thuần phong mó
tục cũng như không có những bài viết chống phá đất nước. Người giáo viên
có thể yêu cầu học sinh tìm kiếm một vài vấn đề cụ thể mà sách giáo khoa
chưa đề cập, không để học sinh tự do tìm kiếm dẫn đến thông tin sai lạc,

b. Sử dụng thư điện tử để tăng cường bài tập cho học sinh
- Mục đích: Hiện nay, với thời gian cho một tiết học trên lớp người giáo
viên Ngữ Văn khó có thể đồng thời kiểm tra việc làm bài tập của học sinh.
Điều này dẫn đến tình trạng có học sinh không biết cách làm bài hoặc làm
bài sai mà giáo viên vẫn không biết ngoài ra vì ít được thực hành kiểm tra
trắc nghiệm nên khi làm bài, kó năng lựa chọn đáp án của học sinh cũng
không được thuần thục. Từ thực tế trên giáo viên có thể tăng cường cho học
sinh rèn luyện thông qua hệ thống bài tập bổ sung sau mỗi đơn vò bài học hay
mỗi tuần học. Sử dụng thư điện tử, người giáo viên có thể trao đổi trực tiếp
với từng học sinh để giao bài tập thêm. Học sinh tranh thủ thời gian sử dụng
máy tính để hòan thành bài tập và gửi cho giáo viên chấm. Hình thức hỗ trợ
này giúp học sinh làm thêm các bài tập cần thiết đa dạng. giúp học sinh tiếp
cận cách học tập hiện đại.
- Cách tiến hành: Giáo viên yêu cầu học sinh sử dụng thư điện tử
(email) sẵn có ( có thể dùng email hoặc nickname mà học sinh đang sử dụng
để chơi các trò chơi trên mạng internet) liên lạc với giáo viên. Tập hợp thành
danh sách đòa chỉ email của học sinh, giáo viên chia thành nhiều nhóm học
sinh theo từng trình độ từ đó có sự điều chỉnh bài tập cho hợp lý. Đối với học
sinh khá giỏi đề ra phải thể hiện được mục tiêu bồi dưỡng, còn đối với nhóm
học sinh trung bình yếu thì chú ý đến mục tiêu phụ đạo với hệ thống câu hỏi
thiên về kiến thức cơ bản. Giáo viên soạn đề theo tiêu chí đã đặt ra. Bài tập
tổng hợp theo đơn vò kiến thức mà các em đã được học trong tuần. Đề ra
không được quá dài và chủ yếu ở dạng trắc nghiệm để học sinh có thể làm
nhanh. Đề bài kiểm tra được giáo viên gửi thẳng vào hộp thư điện tử của học
sinh trong đó có hướng dẫn làm bài cụ thể, qui đònh thời gian nộp bài. Giáo
Hổ trợ HS học Ngữ văn thông qua 1 số ứng dụng công nghệ thông tin Trang 8
LÊ HỮU TUẤN ANH – Trường THCS Nguyễn Du, Pleiku, Gia Lai
viên soạn bảng trả lời để đính kèm vào bài tập, học sinh trả lời bằng cách
điền vào bảng trả lời sau đó gửi lại cho giáo viên. Thông qua ứng dụng Excel
giáo viên có thể tạo ra bảng lọc đáp án đúng. Với cách này giáo viên có thể

"đều dun dáng, thanh cao trong trắng $"cả A, B, C đều sai
) Khi miêu t@ vẻ đẹp của Th Vân, tác gi@ khơng sử dụng ph2p tu từ nào?
!"Xn dụ. "Nhân hố. "So sánh. $"Liệt kê.
* Điểm chung trong cách t@ hai nhân vật Th Vân và Th Kiều là:
!"Tả hình dáng để thể hiện tính cách, dự báo số phận.
"Dùng thủ pháp ước lệ.
"Lấy vẻ đẹp Th Vân làm chuẩn mực cho vẻ đẹp con người.
$"Cả ba ý trên .
Hổ trợ HS học Ngữ văn thông qua 1 số ứng dụng công nghệ thông tin Trang 9
LÊ HỮU TUẤN ANH – Trường THCS Nguyễn Du, Pleiku, Gia Lai
+ Đoạn “Chị em Th Kiều” nằm ở phần nào của Truyện Kiều.
!"Gia biến lưu lạc. "Gặp gỡ và đính ước.
"Đồn tụ với gia đình. $"Cả A,B đều đúng.

HẾT
, -,/01.2,345,678,9:;4<1..2,4=>?,0/01:6@7012
made cauhoi dapan
CETK4 1
CETK4 2
CETK4 3
CETK4 4
CETK4 5
CETK4 6
CETK4 7
CETK4 8
CETK4 9
CETK4 10

Ngoài ra, thông qua thư điện tử, giáo viên trả lời, giải quyết các các
thắc mắc của học sinh khi thời gian trên lớp không cho phép. Giáo viên cũng

Đòa chỉ website Phần mềm
này cũng đã được TS Vũ Hùng giới thiệu trên trang tài nguyên mạng
edu.net.vn ( mạng giáo dục – Bộ GDĐT). Đây là phần mềm miễn phí. Sau
khi cài đặt phần mềm này, chúng ta chọn Jcross trên thẻ Potatoes. Để
chương trình có thể tự động giúp tạo ô chữ chúng ta chọn lệnh Automatic
Grid – Maker sau đó đánh các cụm từ đa lựa chọn vào và nhấn nút lệnh
Make the grid máy sẽ tự động tạo ra ô chữ. Sửa chữa các lỗi về Font tiếng
Việt xong chúng ta sẽ có một ô chữ hoàn chỉnh. Mọi hoạt động chỉ mất
khoảng 5 phút để hoàn thành ô chữ. Kết hợp trình chiếu để hướng dẫn học
sinh củng cố bài học. Giáo viên cũng có thể sử dụng các ô chữ phức tạp hơn
để gửi bài tập cho học sinh.
Ô chữ được thiết kế bằng phần mềm Hotpotatoes
Hổ trợ HS học Ngữ văn thông qua 1 số ứng dụng công nghệ thông tin Trang 11
LÊ HỮU TUẤN ANH – Trường THCS Nguyễn Du, Pleiku, Gia Lai
Sau đây là ô chữ tổng kết Truyện Kiều- Giáo viên đã sử dụng ô chữ
này như một bài tập gửi cho học sinh qua thư điện tử:
ABCDC
Ơ chữ gồm 16 hàng ngang và 1 cụm từ chìa khóa ở hàng dọc.
Em hãy xem gợi ý bên dưới và điền vào ơ chữ. ( chú ý từ khơng dấu và khơng có khỏang cách,
vd: THUYKIEU ) Hoặc điền ơ chữ vào bảng trả lời bên dưới phần gợi ý rồi gửi mail cho thầy.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10


&
'
(
)
*
+

#
%

&
'
0,69I>0 """""
Hổ trợ HS học Ngữ văn thông qua 1 số ứng dụng công nghệ thông tin Trang 13
LÊ HỮU TUẤN ANH – Trường THCS Nguyễn Du, Pleiku, Gia Lai
III. KẾT QUẢ ỨNG DỤNG
VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM
1. Kết quả:
Từ đầu năm học 2008 – 2009 chúng tôi bắt đầu sử dụng các ứng dụng
công nghệ thông tin hỗ trợ học sinh học Ngữ Văn. Đến nay tổng số học sinh
được hỗ trợ mới được 44 học sinh. Trong số này 2/3 học sinh thường xuyên
trao đổi trực tiếp với giáo viên qua email, số còn lại vì không có điều kiện
dùng máy tính ở nhà nên các em trao đổi với giáo viên trên lớp.
Dưới sự hướng dẫn của giáo viên bộ môn, học sinh đã thực hiện 8
chuyên đề tìm kiếm thông tin (Nguyễn Du và truyện Kiều, những mẩu chuyện
về lối sống giản dò của Hồ Chí Minh, một số tác phẩm trong Vũ Trung tùy bút
của Phạm Đình Hổ, thành ngữ trong Truyện Kiều, Tiểu sử các nhà thơ hiện
đại: Chính Hữu, Phạm Tiến Duật, Huy Cận, Nguyễn Duy, Các bài thơ tám
chữ, Nguyễn Quang Sáng nói về nghề văn và học văn, Nguyễn Đình Chiểu và

đúng
Trả lời
chưa đúng
20 7 8 5
Hổ trợ HS học Ngữ văn thông qua 1 số ứng dụng công nghệ thông tin Trang 14
LÊ HỮU TUẤN ANH – Trường THCS Nguyễn Du, Pleiku, Gia Lai
Theo đánh giá chủ quan của chúng tôi, giờ học có sử dụng trò chơi ô
chữ sôi nổi và hứng thú hơn. Cho đến nay mặc dù đã tiến hành được gần ba
năm học nhưng hoạt động này vẫn còn mang tính thử nghiệm nên việc tổng
kết chưa thể tiến hành. Tuy nhiên có thể khẳng đònh các mục đích đặt ra ban
đầu đều có kết quả tốt.
2. Bài học kinh nghiệm:
Từ thực tiễn vận dụng việc hỗ trợ học sinh thông qua các ứng dụng
CNTT những năm học vừa qua và trong học kì I năm học 2008-2009 tại
trường THCS Nguyễn Du, chúng tôi đã bước đầu tổng kết và rút ra một số bài
học kinh nghiệm sau đây:
- Muốn làm tốt việc hỗ trợ học sinh học Ngữ Văn thông qua các ứng
dụng công nghệ thông tin, người giáo viên phải nắm vững nội dung chương
trình, sách giáo khoa và vận dụng tốt phương pháp dạy học môn Ngữ Văn.
Ngoài ra người giáo viên cần phải có kó năng sử dụng công nghệ thông tin
tương đối thành thạo.
- Kó năng sử dụng máy tính và các ứng dụng internet là việc làm mới
mẻ và tương đối khó nên đối tượng sử dụng phải là học sinh lớp 8, 9 và áp
dụng có chọn lọc đối với học sinh lớp 6, 7.
- Giáo viên phải lập kế hoạch, nghiên cứu bài một cách hệ thống. Chọn
lựa những đơn vò kiến thức thật phù hợp để áp dụng. Các thao tác phải tiến
hành cẩn thận. Giáo viên đóng vai trò là người tổ chức, tư vấn, hướng dẫn
học sinh chứ không làm thay học sinh.
-Phải tận dụng được thế mạnh của các phần mềm tin học giáo dục.
Thường xuyên tìm hiểu, cập nhật kiến thức công nghệ thông tin. Đề xuất bàn

TA
-  !
- "#$ !
- %&'()*+, /01.2345
6789+:4&'8;!!0<
- *=7.>?@ABC
- D7.>E-F !3GD")H<
- I%>.I)JKGDIIF
- 49>@I9II8GD4FJ>)I
- %LFMF%NOP
- QIJ@.I RSSQQQOTJI)@T.Q>IOFS..SO
- QIJ@.I RSS..9.O>S
- QIJ@.I
- QIJ@.I
KU.@AVNDNW$X9
Hổ trợ HS học Ngữ văn thông qua 1 số ứng dụng công nghệ thông tin Trang 17
LÊ HỮU TUẤN ANH – Trường THCS Nguyễn Du, Pleiku, Gia Lai

Hổ trợ HS học Ngữ văn thông qua 1 số ứng dụng công nghệ thông tin Trang 18