Theo quan điểm của các nhà tâm lý hiện nay thì tình cảm hay cảm xúc của con
người cũng được xem là một loại trí tuệ và có thể đánh giá , thậm chí có thể phát
triển được.
Trí tuệ cảm xúc là gì ?
Trên thực tế có những người không thể nhận biết và cũng không thể hiểu
các trạng thái tình cảm của họ. Từ đó họ thường đưa ra những quyết định tồi,
không sử dụng được sức mạnh của não bộ mà họ có. Mặt khác, những người biết
cách điều chỉnh hay quản lý cảm xúc của bản thân thì dễ được mọi người chấp
nhận để có thể đạt được những thành công trong cuộc sống.
Nếu chúng ta lại quay lại với các loại tính cách, và sẽ nhận ra rằng những
biểu lộ cá tính trong nhóm tính hướng nội hay hướng ngoại như đam mê, điềm
tĩnh, nhiệt tình, lãnh đạm …v..Chính là những trạng thái cảm xúc mà những người
đó thường thể hiện trong các mối quan hệ hay thái độ sống của mình.
Tuy nhiên, đó chỉ là những tính cách về cảm xúc mà họ có và đủ để đại diện
cho cá tính. Nhưng vấn đề là khả năng nhận ra và kiểm soát các loại tính cách đó.
Nếu một người để cho cảm xúc thoát khỏi sự kiểm soát thì họ dễ rơi vào những
tình huống khó khăn hay khó xử ! như trong cơn phẫn nộ hoặc tức giận, họ thường
nói ra những lời mà sau đó lại phải ân hận. Đã có những trí thức, những quan chức
cao cấp.. chỉ vì không kiểm soát được cảm xúc, buột miệng những câu nói hớ hênh
một cách ngớ ngẩn hoặc thái quá, tuy chỉ là sự thiếu tự chủ nhưng có thể đủ cho họ
bị mang tai tiếng, bị chế diễu hay thậm chí bị mất chức!
Hậu quả của những hành động thiếu kiểm soát khó mà lường trước được. Do
đó các nhà tâm lý càng ngày càng đánh giá cao vai trò của cảm xúc và ảnh hưởng
của nó đến đời sống con người. Cũng may mắn là vẫn có thể kiểm soát cảm xúc và
hướng nó một cách đúng đắn bằng những biện pháp giáo dục trí tuệ cảm xúc !
Theo nhà tâm lý Ewa Chalimoniuk thì “Trí tuệ cảm xúc là khả năng cảm
thấy được cảm xúc, nhận biết nó và đặt tên cho nó một cách đúng đắn”. Những
người có trí tuệ cảm xúc tốt thường biết cách thể hiện tình cảm của mình sao cho
phù hợp với hoàn cảnh, thậm chí có khả năng điều khiển nó mà đôi khi chúng ta
gọi đó là đóng kịch! Nhưng thật ra đó là khả năng thích nghi, và điều đó cho phép
họ hoạt động tốt hơn ngay cả trong những môi trường xa lạ, thậm chí là thù nghịch.

là trí tuệ cảm xúc liên cá nhân.
Nếu bạn không thể hiểu và điều khiển chính tình cảm của bản thân, bạn sẽ
không bao giờ thực sự hành động trong thế giới này, mà tất cả những gì bạn có thể
làm là phản ứng. Trên thực tế, có nghiên cứu cho rằng trí tuệ cảm xúc có giá trị
hơn trí thông minh trí lực (IQ) trong công việc và sự toại nguyện trong cuộc sống.
Trí thông minh cảm xúc là một quá trình xử lý thông tin và phản ứng
với các thông tin đó qua các trạng thái tình cảm. Các trạng thái này cũng là
một dạng thông tin về cơ thể và cách cơ thể chúng ta phản ứng với thế giới và
với các ý tưởng.
Các trạng thái tình cảm bao gồm hai phần:
Phần thứ nhất là những thay đổi vật lý của cơ thể (nhịp tim, đổ mồ hôi tay, tình
trạng căng cơ) Phần thứ hai là các cảm xúc (như cảm xúc lo âu hay kinh sợ). Ngoài
ra còn có những thay đổi vật lý ngoài tầm kiểm soát của chúng ta, nhưng nếu não
bộ tỉnh táo vẫn có thể thừa nhận các thay đổi của cơ thể là dấu hiệu của sự thay đổi
tình cảm và đưa ra các quyết định cần phản ứng như thế nào.
Vì thế, trí tuệ cảm xúc chính là năng lực tiếp nhận và đáp ứng hầu hết mọi
tác động đến từ bên ngoài, để từ đó đưa ra những nhận định và ứng xử phù hợp.
Nếu yếu kém thì không chỉ là sự kém thích nghi, mà nó còn đưa đến những tác hại
khiến cho ta bị loại trừ ra khỏi các mối quan hệ, từ đó dẫn đến những suy sụp về
tinh thần.

Ngôn ngữ là chìa khoá của trí tuệ cảm xúc
Có một cách mà não bộ điều khiển hành vi của con người là sử dụng ngôn
ngữ, chuyển các cảm xúc thành từ ngữ. Một em bé 4 tuổi khi giận có thể nói "Con
ghét mẹ!". Nhưng một em bé 2 tuổi chỉ có thể kêu khóc và đấm đá. Nhưng trí tuệ
cảm xúc không bắt đầu ở tuổi lên 4 mà đã có những biểu hiện ngay từ lúc sơ
sinh.Chúng ta thấy rằng ngay trước khi trẻ biết nói, thì trẻ sơ sinh cũng đã có
những cố gắng kiềm chế các trạng thái tình cảm của mình.
Ví dụ: Một em bé bị kích thích sẽ nhắm mắt lại và ngủ, để tránh sự kích thích. Một
em bé 9 tháng tuổi sẽ lăn qua lăn lại trong vòng 5 phút trước khi ngủ, coi như đó là

trong năm thứ hai. Khi em bé ở lứa tuổi tập đi (từ 12 đến 24 tháng) tự giác làm một
việc gì đó như nhặt sách lên và sẽ bắt đầu "đọc" phản ứng của bạn. Nếu như bạn
không có những đáp ứng hay phản ứng trước hành vi đó, trẻ sẽ có những phản ứng
không “đáng yêu” chút nào như sẽ ném phăng cuốn sách đi. Ngược lại, nếu chúng
ta tỏ ra vui vẻ, đáp ứng lại cái nhìn dò hỏi của trẻ, thì trẻ sẽ có thể vui vẻ đưa cuốn
sách cho chúng ta. Đó chính là một cách xây dựng mối quan hệ dựa trên trí tuệ
cảm xúc.
Làm thế nào để xây dựng trí tuệ cảm xúc
Như chúng ta đã biết – Trí tuệ cảm xúc được hình thành ngay từ nhỏ, nhưng
nó khác với trí thông minh thường mang tính bẩm sinh – Trong khi trí tuệ cảm xúc
thì có thể được rèn tập thông qua việc giáo dục. Nói cách khác, các phụ huynh có
thể từng bước rèn luyện trí tuệ cảm xúc cho các đứa con trong gia đình ngay từ khi
trẻ còn nhỏ cũng như giúp những người thân trong gia đình có khả năng làm chủ
cảm xúc.
Chúng ta làm thế nào để nuôi dưỡng trí tuệ cảm xúc cá nhân (intrapersonal
intelligence) và trí tuệ cảm xúc giữa các cá nhân với nhau (interpersonal
intelligence) cho các thành viên trong gia đình ? Chuyên gia tâm lý Robert
Needlman đưa ra hai lời khuyên:
Lời khuyên thứ nhất
Tạo ra môi trường tình cảm an toàn trong ngôi nhà của chúng ta. Các
thành viên trong gia đình bao gồm cả bố mẹ lẫn con cái nếu phải sống trong một
môi trường thường xuyên có tình trạng bạo hành về thể chất và tinh thần giữa cha
mẹ với nhau hay giữa cha mẹ và các con, sẽ học cách kìm nén trí tuệ cảm xúc, coi
đó như một phương pháp để tự bảo vệ và dần dần sẽ mất đi khả năng kiểm soát
cảm xúc.
Nếu các đứa trẻ bị đối xử tồi tệ hay bị bỏ rơi, ít được chăm sóc ngay từ nhỏ
thì các kỹ năng về ngôn ngữ thường kém phát triển, đặc biệt là trong cách sử dụng
các từ chỉ cảm xúc. Các đứa trẻ đó không thể nhận biết các khuôn mặt thể hiện vui,
buồn, lo lắng nhưng trẻ lại có thể nhận biết được khuôn mặt thể hiện sự tức giận.
Tuy nhiên, môi trường tình cảm an toàn không có nghĩa là trẻ cần được bảo vệ

Tham dự một Test IQ Cảm Xúc:
Theo nghiên cứu cho thấy 80% thành công của bạn dựa trên trí tuệ xúc cảm của
bạn, bao gồm hiểu biết chính mình và thế mạnh của bạn. Tham dự một bài kiểm tra
EQ (trị số cảm xúc) trực tuyến để bạn có thể xác định các điểm mạnh và điểm yếu
của bạn và sử dụng thông tin để phát triển trí thông minh cảm xúc của bạn theo
thời gian.
Kỹ năng hoạt động xã hội và tự quản lý: Làm việc trên khả năng của bạn để
thích ứng với tình huống mới và quản lý cảm xúc của bạn xung quanh những thay
đổi. Đặt mục tiêu và chủ động để đạt được chúng, hãy xem xét và học cách cải
thiện kỹ năng quyết đoán của bạn. Khi bạn xây dựng niềm tin ở chính mình và khả
năng của bạn, quyết định của bạn sẽ làm thay đổi và cải thiện khả năng của bạn.
Trí thông minh cảm xúc:
Những người có trình độ cao hơn về trí tuệ cảm xúc có xu hướng nhận thức trực
giác của môi trường xung quanh. Đây là cái bạn có thể đạt được bằng cách chủ
động lắng nghe và chú ý đến người xung quanh bạn. Đặt mình vào vị trí của họ và
suy nghĩ của họ để biết được cảm nhận của họ như thế nào trong các tình huống
khác nhau. Thực hiện một nỗ lực để có thể tích cực quan tâm đến ý kiến của người
khác và được chu đáo đáp ứng và hành động của bản thân.
Nhận thức được cảm xúc của bạn:
Nếu bạn có xu hướng hoặc là có phản ứng tiêu cực, hãy bãi bỏ các cảm xúc của
bạn bằng cách xem TV, ăn uống hoặc đánh lạc mình trong những cách khác. Dừng
lại và suy nghĩ trước khi bạn có phản ứng sai lầm, và bãi bỏ các cảm xúc tiêu cực
của bạn. Nói lên ý kiến khách quan của bạn sau khi bạn có những phản ứng của
riêng mình. Nếu bạn không hoàn toàn sẵn sàng để làm điều đó, hãy viết về cảm
xúc của mình trong một tạp chí.
Nhận một Huấn luyện viên hoặc Đăng ký một lớp học:
Người huấn luyện viên sẽ có 1 cái nhìn khách quan về khả năng giải quyết tình
huống của bạn. Và có thể giúp cải thiện đáng kể sự hiểu biết của bạn về tình huống
khác nhau và giúp bạn có những tùy chọn thích hợp để đối phó. Đăng ký 1 khóa
học hoặc nhận một huấn luyện viên, những người có thể giúp bạn có cách giải

một cách hiệu quả.
4. Biết cảm thông
Đây có lẽ là thành tố quan trọng thứ hai của trí tuệ cảm xúc. Cảm thông là việc bạn đồng cảm và
hiểu được ước muốn, nhu cầu và quan điểm của những người sống quanh bạn. Những người biết
cảm thông thường rất giỏi trong việc nắm bắt cảm xúc của người khác, kể cả những cảm xúc tinh
tế nhất. Nhờ vậy, họ luôn biết cách lắng nghe người khác và thiết lập quan hệ với mọi người. Họ
không bao giờ nhìn nhận vấn đề một cách rập khuôn hay phán đoán tình huống quá vội vàng. Họ
luôn sống chân thành và cởi mở.
5. Kỹ năng giao tiếp
Thật là thoải mái khi được tiếp xúc với những người giỏi giao tiếp – một đặc điểm khác của trí tuệ
cảm xúc. Những người giỏi giao tiếp thường có khả năng làm việc nhóm tốt. Họ quan tâm đến
việc giúp người khác phát triển và làm việc hiệu quả hơn là thành công của chính mình. Họ biết
cách tranh luận hiệu quả và là những bậc thầy trong việc thiết lập và duy trì quan hệ xã hội.
Như vậy, trí tuệ cảm xúc là một yếu tố quan trọng để giúp bạn đạt đến thành công trong cuộc sống,
đặc biệt là trong sự nghiệp. Quản lý con người và các mối quan hệ là kỹ năng quan trọng của mọi
nhà lãnh đạo, vì thế nâng cao và vận dụng trí tuệ cảm xúc trong công việc là một cách thể hiện khả
năng lãnh đạo của bạn. Vậy đâu là phương cách tối ưu để bạn có thể tích lũy và nâng cao dạng trí
tuệ đặc biệt này của mình? Hãy đón đọc phần tiếp theo của bài viết để có câu trả lời!