1
I. TÊN ĐỀ TÀI: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA
TIẾT DẠY NGHE CHO HỌC SINH THCS TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN
ĐAKRÔNG.
II. ĐẶT VẤN ĐỀ:
1. Tầm quan trọng của vấn đề nghiên cứu:
Ngày nay có khoảng 400 triệu người nói tiếng Anh với tư cách là
tiếng mẹ đẻ, và cũng có một số lượng người tương đương như vậy dùng tiếng
Anh như ngôn ngữ thứ hai. Tiếng Anh là phương tiện thông tin quan trọng
nhất ở nhiều quốc gia trên thế giới. Tiếng Anh cũng là ngôn ngữ chính của 44
quốc gia. ở nhiều nước, tiếng Anh là ngôn ngữ kinh doanh thương mại và kỹ
thuật, những kiến thức và phát minh khám phá mới ở các nước được truyền
bá sang các nước khác bằng tiếng Anh để mạng lại lợi ích cho cộng đồng thế
giới. Hơn nữa, không ai có thể nắm bắt các nguyên lý khoa học mà lại không
có kiến thức về ngôn ngữ. Chính vì vậy việc hiểu biết về tiếng Anh là điều rất
cần thiết trong kỷ nguyên bùng nổ thông tin này.
Trước đây mục tiêu chủ yếu của việc dạy và học ngoại ngữ là đọc hiểu
để phục vụ nghiên cứu văn học, khoa học kỹ thuật. Ngày nay nhằm phục vụ
chính sách mở cửa, đổi mới, hoà nhập với khu vực và thế giới, mục tiêu của
việc dạy học ngoại ngữ là giao tiếp. Để học sinh giao tiếp tốt, giáo viên phải
thay đổi cách dạy theo phương pháp giao tiếp bằng ngôn ngữ ( nghe- nói )
Mỗi ngoại ngữ đều là xa lạ với chúng ta vì nó không phải là ruột thịt
của chúng ta. Hơn nữa tiếng Anh là thứ tiếng để sử dụng bởi nhiều người của
nhiều đất nước và nhiều nền văn hoá, nó trở nên rất phong phú. Đặc biệt đối
với học sinh miền núi,đây là môn học mới, học sinh phải tiếp cận với một đất
nước khác, một nền văn hóa xa lạ. Điều đó đòi hỏi người thầy phải đổi mới
phương pháp nhằm nâng cao chất lượng chung.
Nghe là một trong bốn kỹ năng quan trọng của việc học ngoại ngữ.
Chúng ta không thể giao tiếp được nếu không nghe. Để thành công khi đối
thoại, ta phải nghe hiểu được những gì người khác nói. Khi nói Tiếng Anh, ta
có thời gian để nghĩ là sẽ nói gì, dùng từ như thế nào. Còn khi nghe, ta phải

nói, đọc và viết, có nghe được học sinh mới nói, đọc và viết được. Nên việc
phải giúp học sinh khắc phục được những khó khăn trong việc nghe và nghe
có hiệu quả là một việc làm bức bách.
4. Giới hạn nghiên cứu của đề tài:
Do điều kiện không thuận lợi nên tôi chỉ tìm hiểu được các đối tượng
học sinh mình đang dạy ở trường THCS Hướng Hiệp và THCS Abung và một
số học sinh ở các trường khác trên địa bàn huyện Đakrông thông qua trao đổi
với đồng nghiệp. Việc thực nghiệm đề tài vẩn còn chút hạn chế do học sinh
chọn thực nghiệm chưa tích cực, tự giác. Tài liệu chính thống để tham khảo
không nhiều, nguồn tài liệu chủ yếu của đề tài là khai thác mạng INTERNET.
3
III. CƠ SỞ LÍ LUẬN:
Nghe là một trong bốn kỉ năng cần thiết trong quá trình giao tiếp.
Giống như kỉ năng đọc, nghe cũng là một kỉ năng tiếp thụ, nhưng nghe
thường khó hơn đọc vì ngôn bản tiếp thụ qua nghe là lời nói. Khi ta nói các ý
thường không được sắp xếp có trật tự như khi ta viết; ý hay lặp đi lặp lại, có
nhiều từ thừa, từ đệm, không đúng ngữ pháp. Hơn nữa khi nghe người khác
nói, ta chỉ nghe được một lần, còn khi đọc ta có thể đọc đi đọc lại nhiều lần
văn bản. Do đó khi dạy kỉ năng nghe, ngoài những thủ thuật áp dụng chung
cho các kỉ năng tiếp thu, GV còn cần có những thủ thuật đặc thù cho các hoạt
động luyện nghe của học sinh.
Nghe là một kỹ năng ngôn ngữ liên quan đến các kỹ năng phụ khác.
Khi chúng ta dạy cho các em nghe một ngoại ngữ, chúng ta phải dạy cho các
em nghe theo nhiều cách khác nhau. Một số kỹ năng phụ liên quan đến nghe
là:
1- Khi nghe, học sinh phải có khả năng nhận biết sự khác nhau giữa các
âm vị. Ví dụ, chúng ta phải nhận thấy được sự khác nhau giữa /g/ và /k/ trong
từ: "pig" và ' pick", hai từ này chỉ có một âm khác giữa chúng; hoặc là các cặp
từ như " sheep và ship", " run và sun". Trong mỗi cặp từ này, sự khác nhau
giữa các từ chỉ có một âm độc nhất đã hình thành một từ mới với nghĩa hoàn

nghĩa hoặc cho ví dụ.
4- Soạn ra các yêu cầu, nhiệm vụ và bài tập về nội dung nghe.
5- Khi tiến hành các hoạt động nghe, việc dùng trực quan, tranh, hình
ảnh minh hoạ kèm theo sẽ hỗ trợ rất tốt cho việc làm rõ ngữ cảnh, gợi ý nội
dung sắp nghe. Tranh ảnh là phương tiện để kiểm tra mức độ nghe hiểu của
học sinh. Nghe, xác định tranh có liên quan, sắp xếp tranh theo thứ tự.
6- Tiến hành nghe theo ba giai đoạn: trước khi, trong khi và sau khi
nghe. Chia quá trình nghe thành từng bước:
+ Nghe ý chính, trả lời câu hỏi hướng dẫn, so sánh dự đoán.
+ Nghe chi tiết, hoàn thành bài tập, yêu cầu nghe.
+ Nghe, kiểm tra đáp án với tốc độ bình thường, không ngừng.
* Nếu học sinh nghe không rõ thì ở mỗi từ, cấu trúc quan trọng, giáo viên
cho băng tạm ngừng và cho các em nghe lại.
7- Khai thác sự khác nhau trong câu trả lời của các cặp, các nhóm và so
sánh kết quả, thảo luận sau khi nghe.
8- Đảm bảo chất lượng mẫu nghe.
+Băng đài có chất lượng tốt
+Giáo viên đọc với tốc độ trung bình, phát âm chuẩn xác.
2 . Một số nguyên tắc quí báu khi dạy nghe:
Nguyên tắc 1: Cho học sinh nghe những đoạn nghe sát với thực tế. Giáo
viên nên sưu tầm những bài nghe từ các kênh phát thanh hoặc các cuộc phỏng
vấn, hội thảo. Ngôn ngữ từ những tình huống thực tế đó được đánh giá là rất
5
quan trọng trong kĩ năng nghe bởi nó giúp người học có cơ hội tiếp xúc với
những ngữ điệu, giọng nói khác nhau và tránh gặp những từ không xuất hiện
trong văn cảnh.
Nguyên tắc 2: Thay đổi phong phú dạng bài nghe. Giáo viên không nên
cho học sinh của mình nghe đi nghe lại một dạng bài. Ngược lại, người dạy
nghe nên kết hợp nhiều dạng bài để học sinh tiếp cận và có hứng thú hơn khi
nghe. Sau đây là một số dạng bài nghe phổ biến:

3. Các giai đoạn và nội dung của một bài nghe:
1- Pre- listening
a) Giới thiệu từ vựng mới
Như trên tôi đã trình bày, không nhất thiết phải giới thiệu tất cả các
từ mới trước khi nghe. Các em có thể được phát triển kỹ năng nghe bằng cách
thực hành đoán nghĩa của từ. Chỉ có những từ khó học sinh không hiểu được
nội dung của bài nghe mới cần được dạy trước
b) Chuẩn bị cho học sinh nghe, nghĩ về điều sắp nghe, sắp xếp, dự
đoán. Hoàn thành các dạng bài tập trước khi nghe. Các dạng bài tập đó là:
+ Giáo viên viết 3- 5 câu lên bảng về ý chính của bài nghe. Học sinh " pair
", dự đoán xem câu nào đúng hoặc sai với điều sắp nghe.
+ Open - prediction
Cho học sinh xem một số tranh, học sinh đoán và viết dự đoán về điều sẽ
nghe hoặc giáo viên đặt câu hỏi, học sinh đoán câu trả lời. Khi nghe, học sinh
sẽ đánh dấu vào đều mình đoán đúng.

Guess Listen
+ Ordering
Cho học sinh một số tình huống hoặc tranh có đánh số a,b đảo lên bảng. Học
sinh thảo luận nhóm đoán thứ tự tranh hoặc câu có sẵn xuất hiện trong bài
nghe.
+ Pre- question
Giáo viên cho một vài câu hỏi có chứa ý chính của bài nghe để tập trung sự
chú ý của học sinh trong khi nghe . Học sinh không phải đoán câu trả lời, sau
khi nghe lần một, yêu cầu học sinh trả lời.
+ Đoán vị trí, đặc điểm của tình huống bài
7
2- While- listening
Học sinh tập trung nghe chi tiết để hoàn thành yêu cầu nghe Mở băng 2-3
lần, yêu cầu học sinh nghe, làm các dạng bài tập nghe hiểu theo yêu cầu sách

I- Objectives:
8
- Luyện kỹ năng nghe hiểu lấy thông tin chính
- Học sinh nghe một đoạn băng về ô nhiễm của đại dương và hoàn thành các
thông tin còn thiếu.
II- Stages of teaching
1) Pre- listening
- Giáo viên giới thiêụ chủ đề bài nghe: Chúng ta sẽ nghe một bài nói chuyện
về các nguyên nhân gây ô nhiễm đại dương. Trên cơ sở đó giáo viên cho học
sinh đoán nghĩa một số từ quan trọng:
+ to pump
+ raw sewage
+ oil spill
- Giáo viên đưa ra câu hỏi đoán trước khi nghe:
" What causes the pollution? "
+ GV yêu cầu học sinh làm việc theo cặp, đoán câu trả lời.
+ GV ghi câu trả lời của học sinh lên bảng.
2) While- listening
Cho học sinh nghe băng
Lần 1 : Học sinh nghe băng, kiểm tra lại phần dự đoán ( nghe liên tục )
Hỏi học sinh: " Can you find any causes of pollution?" Nếu học sinh tìm được
ít hoặc không tìm được nguyên nhân giáo viên cho HS nghe lại. ở mỗi nguyên
nhân GV cho băng tạm ngừng và cho HS nghe lần hai.
+ GV yêu cầu học sinh so sánh kết quả với bạn.
+GV hỏi HS " Can you find any causes of pollution ?"
+ GV yêu cầu các em cho biết kết quả sau khi nghe.
Đáp án: Raw sewage, oil spills, garbage, waste materials from factories,
oil washed from the land.
Lần 2: GV yêu cầu học sinh đọc kỹ các thông tin cho trước trong bảng và sau
đó nghe băng để điền các thông tin còn thiếu (nghe 2 lần)

Năm học Kết quả kiểm tra nghe của học
sinh
* Năm học 2008 - 2009
* Tháng 8/ 2009 tháng 1 năm học 2009-2010
30% > trung bình
47% > trung bình

10
VII. ĐỀ NGHỊ
Mỗi người có một suy nghĩ, mỗi giáo viên có một phong cách lên lớp,
mỗi phương pháp có một hiệu quả riêng . Song tôi nghĩ dù phương pháp nào
đi chăng nữa cũng đều có mục đích chung là truyền thụ cho các em học sinh
đúng, đủ kiến thức, giúp các em hiểu bài và khắc sâu kiến thức một cách
nhanh và lâu nhất. Với bộ môn này tôi thiết nghĩ tìm được một phương pháp
chung trong dạy học để đạt hiệu quả cao nhất là điều khiến mỗi giáo viên phải
tìm tòi, song không phải ai cũng dễ dàng đạt được điều đó. Những suy nghĩ
của tôi trên đây về việc dạy nghe chỉ là những kinh nghiệm rút ra từ phương
pháp cũ và mới qua thực tế giảng dạy và tìm hiểu. Có thể còn nhiều thiếu và
sai sót, cần được điều chỉnh, bổ sung và thay đổi. Rất mong các cấp xem xét
đến hiệu quả của đề tài và nhân rộng để nâng cao chất lượng môn Tiếng Anh.
Cũng đề nghị cấp trên quan tâm hơn đến môn học này vì tác dụng của nó
trong thời đại bùng nổ thông tin ngày nay. Tổ chức nhiều hơn các chuyên đề
để giáo viên được tiếp cận với phương pháp mới. Tạo điều kiện về thiết bị
nghe cho học sinh có cơ hội luyện nghe người bản ngữ nói.
11
VIII. TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên THCS chu kì III (2004-
2008 – Nhà xuất bản giáo dục – Bộ Giáo Dục và Đào Tạo 2007 )
- Trang Web GLOBAL EDUCATION.
- Bulletin of Science ( Trường Đại Học Ngoại Ngữ Huế - chịu trách

PHIẾU ĐÁNH GIÁ, XẾP LOẠI ĐỀ TÀI
Năm học: 200 - 200
I. Đánh giá xếp loại của HĐKH Trường:
1.Tên đề
tài: 2. Họ và tên tác giả:
3. Chức vụ: Tổ:
4. Nhận xét của Chủ tịch HĐKH về đề tài:
a) Ưu điểm: . b) Hạn chế: .5. Đánh giá, xếp loại:
Sau khi thẩm định, đánh giá đề tài trên, HĐKH Trường

thống nhất xếp loại :
Những người thẩm định: Chủ tịch HĐKH
(Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, đóng dấu, ghi rõ họ
tên) II. Đánh giá, xếp loại của HĐKH Phòng GD&ĐT Đakrông
Sau khi thẩm định, đánh giá đề tài trên, HĐKH Phòng GD&ĐT Đakrông
thống nhất xếp loại:
Những người thẩm định: Chủ tịch HĐKH
(Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, đóng dấu, ghi rõ họ