Tài liệu tập huấn ứng dụng CNTT trong dạy học Vật lí ở trường THCS
2007 Dự án phát triển giáo dục THCS II – Bộ Giáo dục và Đào tạo
1
phßng GIÁO DỤC huyÖn qu¶ng x¬ng
Trêng THCS Qu¶ng ChÝnh
  
THÁNG 11/2008
Tài liệu tập huấn ứng dụng CNTT trong dạy học Vật lí ở trường THCS
MỤC LỤC
1. Khai thác Internet phục vụ giảng dạy Vật lí
Các khái niệm cơ bản về Internet 3
Khai thác thông tin trên Internet 5
Bài thực hành 1 14
3. Sử dụng PowerPoint thiết kế bài giảng Vật lí
Tổng quan về PowerPoint 15
Các thao tác cơ bản sử dụng PowerPoint 20
Khai thác các hiệu ứng nâng cao vơi PowerPoint 29
Bài thực hành 2 36
4. Bài thực hành tổng hợp (Soạn một giáo án vật lý THCS) 40
2007 Dự án phát triển giáo dục THCS II – Bộ Giáo dục và Đào tạo
2
Tài liệu tập huấn ứng dụng CNTT trong dạy học Vật lí ở trường THCS
MỤC TIÊU TẬP HUẤN :
Sau khi hoàn thành tập huấn, giáo viên sẽ có khả năng:
1. Hiểu được tổng quan về ứng dụng CNTT trong dạy học Vật lí.
2. Sử dụng Powerpoint trình diễn bài giảng Vật lí trên lớp.
3. Tìm hiểu một số phần mềm dạy học Vật lí THCS.
4. Sử dụng Internet khai thác thông tin phục vụ giảng dạy và kiểm tra đánh giá.
MỤC TIÊU:
Sau khi hoàn thành bài học này, giáo viên sẽ có khả năng:
1. Hiểu được các khái niệm cơ bản về Internet.

tượng khác.
- Một trang web là trang siêu văn bản được gán địa chỉ trên Internet.
3. Website:
- Hệ thống www được cấu thành từ các trang web.
- Một website là tập hợp một số các trang web được đặt trên một máy chủ.
4. Trình duyệt:
- Trình duyệt web là chương trình giúp người sử dụng thực hiện đối thoại với
WWW, tương tác với máy chủ trong WWW và các tài nguyên khác của
Internet, tải thông tin về máy trạm.
- Một số trình duyệt web thông dụng:
1. Internet Explorer
2. Netscape Navagator
3. Mozilla Firefox (download />5. Địa chỉ website:
- Mỗi website có một địa chỉ truy cập duy nhất gọi là tên miền. Ví dụ
tên miền: ww w.edu.net.vn, www.thuvienkhoahoc.com
Trong đó: .com chỉ loại tên miền (chỉ tính chất của tổ chức, cơ quan sở hữu
website đó)
.vn chỉ tên nước mà tên miền đã đăng ký.
Loại tên miền Ý nghĩa Ký hiệu nước Tên nước
.com Địa chỉ thương mại .vn Việt Nam
.gov Chính phủ .au Australia
.int Quốc tế .uk Anh
.mil Quân sự .jp Nhật bản
.net Nhà cung cấp mạng …. ……
.org Tổ chức phi lợi nhuận * Nếu không có ký hiệu nước thì
mặc định đó là tên miền của Mỹ.
Phần II. Khai thác thông tin trên
2007 Dự án phát triển giáo dục THCS II – Bộ Giáo dục và Đào tạo
4
Tài liệu tập huấn ứng dụng CNTT trong dạy học Vật lí ở trường THCS

Bước 4: Lưu trữ thông tin tìm kiếm được
Dưới đây, chúng ta sẽ thực hành tìm kiếm thông tin với website Google, tuy
nhiên người dùng có thể sử dụng các website tìm kiếm khác:

3.1 Tìm kiếm thông tin dạng chữ (text)
Bước 1: Sau khi đã mở trình duyệt Internet Explorer, tại thanh địa chỉ, nhập
vào địa chỉ: (vào trang Google Mỹ) hoặc
(vào trang Google Việt Nam).
Bước 2: Nhập nội dung tìm kiếm vào ô text, ví dụ nhập “Giáo dục”. Chọn
Google Search (hoặc nhấn phím Enter).
Bước 2: Nhập chuỗi tìm kiếm
Các lựa chọn tìm kiếm:
2007 Dự án phát triển giáo dục THCS II – Bộ Giáo dục và Đào tạo
6
Nhập
nội
dung
tìm
kiếm
Click
chuột vào
đây để
chuyển về
Google
Việt Nam
Tài liệu tập huấn ứng dụng CNTT trong dạy học Vật lí ở trường THCS
- Web: tìm kiếm các website có chứa nội dung là chuỗi tìm kiếm.
- Images: tìm kiếm hình ảnh.
- Video: tìm kiếm video.
-

- Mở một văn bản mới trong Word.
- Chọn Paste.
- Lưu văn bản Word đó lại.
* Một số kiểu tìm kiếm thông tin khác:
- Tìm giới hạn theo tên miền: Ví dụ: “Trắc nghiệm”: www.edu.net.vn
- Tìm kiếm theo kiểu file:Ví dụ:Newton filetype:ppt,reflection filetype:swf
- Một số kiểu file: .doc: word, .ppt: Powerpoint, .pdf: Acrobat Reader. Nếu
là các loại văn bản .doc, .pdf, .ppt chúng ta có thể download xuống máy
bằng cách click chuột phải, chọn Save Target As (hoặc Save Link As).
- Các file Flash với phần mở rộng .swf thường được thiết kế để minh họa rất
nhiều hiện tượng và thí nghiệm Vật lí. Sau khi download các file Flash,
chúng ta có thể mở xem bằng phần mềm Flash Player hoặc bằng trình
duyệt web. Các file Flash cũng có thể được trình chiếu bằng PowerPoint
- Tìm kiếm hình ảnh.
Bước 1: Chọn loại thông tin tìm kiếm là Images (Hình ảnh).
Bước 2: Nhập từ khóa tìm kiếm
Hình 8: Kết quả với việc tìm hình ảnh
2007 Dự án phát triển giáo dục THCS II – Bộ Giáo dục và Đào tạo
9
Tài liệu tập huấn ứng dụng CNTT trong dạy học Vật lí ở trường THCS
Bước 3: Chọn ảnh và lưu ảnh
- Chọn ảnh: Click chuột trái vào ảnh
- Xem ảnh đúng cỡ: Click chuột trái vào ảnh lần nữa, hoặc chọn See full-
size image (Xem hình đúng cỡ).
- Click chuột trái vào ảnh, chọn Save picture As.
- Cửa sổ Save Picture xuất hiện, thao tác lưu ảnh như lưu trang web
3.2 Tìm kiếm video
Giới thiệu một số định dạng file video thông dụng
Định dạng
(phần mở rộng)

- Lấy url (đường dẫn) của file video.
Ví dụ: bạn hãy vào bài báo về bóng đá theo địa chỉ sau:
/>ArticleID=147821&ChannelID=355
2007 Dự án phát triển giáo dục THCS II – Bộ Giáo dục và Đào tạo
11
Tài liệu tập huấn ứng dụng CNTT trong dạy học Vật lí ở trường THCS
- Bật Flashget: Start/Programs/Flashget/Flashget. Màn hình làm việc của
chương trình Flashget như sau:
- Tải file video về máy
Khi file tải về được 100% nghĩa là việc tải file video về máy đã hoàn thành
2007 Dự án phát triển giáo dục THCS II – Bộ Giáo dục và Đào tạo
12
Tài liệu tập huấn ứng dụng CNTT trong dạy học Vật lí ở trường THCS
- Với Google: ta nhập từ khoá liên quan đến nội dung Video cần tìm và thêm
filetype:(định dạng). Ví dụ: “car” filetype:AVI
- Với Yahoo: Ta chọn mục Video và nhập từ khoá thích hợp.
4. Giới thiệu một số website tra cứu thông tin phục vụ giảng dạy Vật lí:
4.1. Website tiếng Việt:

Website của Câu lạc bộ Vật lí và Tuổi trẻ (Physics and Youth Club) là
trang web mà một người yêu Vật lí không thể không biết đến. Trang web có
nhiều chủ đề: Lịch sử Vật lí, Danh nhân Vật lí, Vật lí lý thú, Vật lí hiện đại,
Thiên văn học, Đề thi Có cả Tài liệu Vật lí cho download miễn phí.

Trang Vật lí sư phạm. Website này ra đời năm 2005, phát triển trên cơ sở
hệ thống Nuke Viet. Đây là web của những nhà giáo giảng dạy môn Vật lí.
Những mục chính của web bao gồm: Đố vui Vật lí, Giảng dạy, Học tập,
Kiến thức - Lịch sử Vật lí, Ngân hàng đề thi và những mục hấp dẫn khác
như: Thiên văn, Vật lí vui, Thư giãn, Tin tức Vật lí và ứng dụng.
Các website khác:

trên máy bằng hai cách (lưu cả trang web và lưu một phần thông tin tìm được
dưới dạng file word). Ví dụ: Đổi mới phương pháp dạy học, phần mềm Vật
lí
2. Khai thác thông tin trên website www.thuvienvatly.com
• Tìm kiếm các tin tức, sự kiện và các vấn đề liên quan đến Vật lí. Đọc và sao
chép một số đoạn văn bản chứa thông tin mà bạn cần quan tâm vào file word.
• Khai thác và sử dụng giáo án điện tử Vật lí THCS. Mở phần các bài soạn trên
Powerpoint, chọn một bài soạn sẵn, đọc, sửa chữa và lưu vào một file trên
máy.
• Tìm kiếm và khai thác các bài kiểm tra trắc nghiệm Vật lí THCS, bài thi Vật lí
học sinh giỏi. Download và lưu vào file.
• Download một phần mềm Vật lí được lựa chọn.
• Mở các trang liên kết của website www.thuvienvatly.com tới các website Vật
lí khác : www.vatlysupham.com, www.vatlytuoitre.com, www.ephysic.com
3. Khai thác thông tin trên website Vật lí nước ngoài:
• Tìm hiểu và khai thác các thông tin, tư liệu liên quan đến bộ môn Vật lí từ các
trang web: www.primaryresources.co.uk www.physicsclassroom.com
www.physics-animations.com www.practicalphysics.org
2007 Dự án phát triển giáo dục THCS II – Bộ Giáo dục và Đào tạo
14
Tài liệu tập huấn ứng dụng CNTT trong dạy học Vật lí ở trường THCS
4. Trao đổi thông tin qua hộp thư điện tử.
• Thực hành mở và đọc thông tin của hộp thư điện tử có địa chỉ cho sẵn:
, ,
• Thực hành tạo hộp thư điện tử của cá nhân.
• Thực hành gửi thông tin qua hộp thư điện tử, có đính kèm file.
MỤC TIÊU:
Sau khi hoàn thành bài học này, giáo viên sẽ có khả năng:
1. Có những kĩ năng cơ bản trong việc sử dụng PowerPoint để thiết kế bài giảng
Vật lí.

- Chế độ Slide sorter: cho phép nhìn thấy nhiều slide một lúc và các slide
được thể hiện ở chế độ thu nhỏ. Ở chế độ này, ta có thể thêm, xoá, di chuyển
các slide một cách dễ dàng. Ta cũng có thể tạo hiệu ứng mỗi khi có sự chuyển
tiếp giữa các slide ở chế độ này. (Hình 4)
Hình 4: Chế độ Slide sorter
- Chế độ Slide Show: chế độ này dùng để tiến hành trình diễn các slide. Ở chế
độ này, tất cả các thanh công cụ bị ẩn đi. Giờ đây là sự chuyển tiếp giữa các
slide theo thiết kế của người trình bày (Hình 5)
2007 Dự án phát triển giáo dục THCS II – Bộ Giáo dục và Đào tạo
17
Tài liệu tập huấn ứng dụng CNTT trong dạy học Vật lí ở trường THCS
Hình 5: Chế độ Slide Show
Để chuyển đổi giữa ba chế độ trên, ta vào thực đơn View, hoặc chọn các nút
tương ứng ở góc trái phía dưới của màn hình.
2007 Dự án phát triển giáo dục THCS II – Bộ Giáo dục và Đào tạo
18
Tài liệu tập huấn ứng dụng CNTT trong dạy học Vật lí ở trường THCS
Hoặc

Hình 6: Chuyển đổi chế độ hiển thị màn hình
b. Các thanh công cụ và menu
1. Để hiển thị các thanh công cụ: Chọn menu View, trỏ chuột vào Toolbars,
rồi đánh dấu chọn các thanh công cụ cần thiết: Standard và Formating,
Drawing.
Hình 7: Hiển thị các thanh công cụ
2007 Dự án phát triển giáo dục THCS II – Bộ Giáo dục và Đào tạo
19
Các thanh
công cụ
cần thiết

Tiêu đề trang trình bày số 5:
Nội dung:
Tiêu đề trang trình bày số 6:
Nội dung:

3. Bước 3: Soạn thảo bài trình bày:
3.1 . Lập dàn bài (Outline):
Để lập dàn bài bằng PowerPoint hãy thao tác các bước dưới đây.
1. Chọn chế độ Outline View bằng cách chọn nút Outline View ở góc dưới bên
trái cửa sổ. Hoặc trên menu View, chọn Toolbars, chọn Outlining. Khung
Outline sẽ hiển thị bên trái màn hình. Thanh công cụ Outlining sẽ hiện ra
2007 Dự án phát triển giáo dục THCS II – Bộ Giáo dục và Đào tạo
20
Tài liệu tập huấn ứng dụng CNTT trong dạy học Vật lí ở trường THCS
2. Nhấn chuột vào sau biểu tượng của slide thứ nhất, con trỏ nhấp nháy để bắt
đầu phác thảo bài trình bày. Dòng chữ được soạn ngay sau biểu tượng
PowerPoint ngầm định là tiêu đề của trang trình bày.
3. Để chuyển sang slide hai, hãy để con trỏ chuột vào sau dòng tiêu đề của trang
một và nhấn Enter.
4. Trong khung Outline, tiếp tục soạn tiêu đề của các slide. Cứ sau mỗi tiêu đề lại
nhấn Enter, PowerPoint sẽ tự động chèn thêm cho ta một slide mới.
5. Muốn soạn nội dung chi tiết cho các trang trình diễn, bạn đặt con trỏ sau dòng
tiêu đề, nhấn Enter và chọn nút Demote hoặc nhấn nút Tab trên bàn phím.
6. Sau khi hoàn thành phần đề cương của bài trình bày, hãy nhấn chuột vào nút
Normal View để xem bố cục các trang trình bày.
7. Lưu lại bài trình bày.
2007 Dự án phát triển giáo dục THCS II – Bộ Giáo dục và Đào tạo
21
Tài liệu tập huấn ứng dụng CNTT trong dạy học Vật lí ở trường THCS
3.2 . Soạn thảo trực tiếp trên các slide:

Tài liệu tập huấn ứng dụng CNTT trong dạy học Vật lí ở trường THCS
Click menu Insert, trỏ chuột vào Picture/ From File.
1. Định vị thư mục chứa tệp ảnh cần chèn. Nhấn chuột vào tệp ảnh và chọn nút
Insert.
2. Lưu bài trình bày.
c. Chỉnh sửa kích thước ảnh vừa chèn
Với mọi đối tượng trên Slide: ô text, tranh ảnh, hình vẽ v.v , ta đều có thể thay
đổi kích thước cũng như vị trí.
- Để thay đổi kích thước đối tượng: đưa con chuột vào các ô tròn màu trắng ở
góc và viện của đối tượng; ấn giữ chuột trái và rê chuột theo chiều muốn chỉnh
kích thước.
- Để di chuyển đối tượng: chọn đối tượng và sử dụng 4 phím mũi tên, hoặc đưa
chuột vào đối tượng sao cho xuất hiện mũi tên 4 chiều, ấn giữ và kéo rê chuột để
di chuyển đối tượng tới vị trí mới.
Chú ý: Với ô text có chữ, để chọn được ô text, phải ấn chuột vào chữ bên trong ô text
làm xuất hiện đường viền ô text, sau đó mới chọn viền ô text.
d. Chèn âm thanh, video
Trong menu Insert, trỏ chuột vào Movie and Sound, có các lựa chọn:
- Movie from Clip Organizer: chèn các đoạn movie có sẵn trong Office
- Movie from File: Chèn movie từ file, tệp do người dùng lưu trữ trên máy.
- Sound from Clip Organizer: chèn âm thanh có sẵn trong Office.
- Sound from File: Chèn âm thanh từ file, tệp do người dùng lưu trữ trên máy.
- Play CD Audio track: Chèn âm thanh từ đĩa CD.
- Record Sound: Người dùng có thể ghi âm lời thuyết minh và chèn vào slide.
2007 Dự án phát triển giáo dục THCS II – Bộ Giáo dục và Đào tạo
23
Tài liệu tập huấn ứng dụng CNTT trong dạy học Vật lí ở trường THCS
Chú ý: Các file Video, âm thanh nên được đặt trong cùng một thư mục với file .ppt
trước khi được chèn vào slide. Khi muốn copy file .ppt sang một máy khác, cần copy
cả thư mục này.

2007 Dự án phát triển giáo dục THCS II – Bộ Giáo dục và Đào tạo
24
Tài liệu tập huấn ứng dụng CNTT trong dạy học Vật lí ở trường THCS
Với mỗi nhóm hiệu ứng đều có nhiều kiểu khác nhau.
- Remove: Hủy hiệu ứng của các đối tượng.
- Start: hiệu ứng được thi hành khi nào.
- Direction: kiểu hiệu ứng được thi hành.
- Speed: tốc độ hiệu ứng tiến hành.
3. Có thể điều chỉnh thứ tự thi hành hiệu ứng của các đối tượng bằng cách chọn
đối tượng cần thay đổi thứ tự, click chuột vào mũi tên, xuống ở phần Re-
Order
4. Trong menu Slide Show, nhấn chọn View Show để xem các slide. Hoặc nhấn
chuột chọn biểu tượng Slide Show ở góc dưới bên trái của cửa sổ PowerPoint .
5. Gõ các phím di chuyển con trỏ ↑, ↓ trên bàn phím hoặc nhấn nút trái chuột để
chạy từng hiệu ứng. Nhấn ESC trên bàn phím để dừng việc xem.
6. Hãy lưu bài làm (save)
2007 Dự án phát triển giáo dục THCS II – Bộ Giáo dục và Đào tạo
25
Khi click chuột
Thi hành cùng đối tượng trước
Tự động thi hành ngay sau đối tượng trước