I- Khái niệm:
Tổng sản phẩm quốc nội(GDP ):
Đo lường tổng giá trị bằng tiền của tất cả các hàng hoá và dịch vụ được tạo
ra trong phạm vi lãnh thổ của một quốc gia trong một thời kỳ nhất định (thường
tính là 1 năm)
Tổng sản phẩm quốc dân(GNP) :
Đo lường tổng giá trị bằng tiền của tất cả các hàng hoá và dịch vụ do công
dân của một nước sản xuất ra trong một thời kỳ nhất định (thường tính là 1
năm)
Mối quan hệ GDP&GNP
GNP = GDP + Thu nhập của người dân nước – Thu nhập của người nước
sở tại ở nước ngoài (A) ngoài ở nước sở tại (B)
Chênh lệch giữa A và B được gọi là thu nhập ròng tài sản
từ nước ngoài (NIA)
NIA = A – B
GNP = GDP + NIA
II- GDP tổng số và bình quân đầu người
1.1. GDP tổng số
Định nghĩa: GDP tổng số đo lường tổng giá trị bằng tiền của tất cả các hàng
hoá và dịch vụ được tạo ra trong phạm vi lãnh thổ của một quốc gia trong
một thời kỳ nhất định (thường tính là 1 năm)
Ý nghĩa:
Là thước đo tốt để đánh giá thành tựu kinh tế của một quốc gia.
Ngân hàng thế giới (WB) hay quỹ tiền tệ quốc tế(IMF) cũng như các nhà
kinh tế thường sử dụng hai chỉ tiêu này để so sánh quy mô sản xuất giữa các
nước với nhau. Để thực hiện được điều đó các nhà kinh tế phải tính chuyển
số liệu GDP(GNP) của các nước tính theo đồng nội tệ về một đồng tiền
chung (USD hoặc EURO).
GDP của một số nước châu á
GDP 2006 (triệu usd) GDP 2007 (triệu usd)
Nhật bản 4.367.459 4.345.948
Đóng góp của TFP
trong tăng trưởng
GDP (%)
Thời kỳ 1993-1997: 15%; Thời kỳ 1998-2002: 22,5%
(cho cùng thời kỳ này, có tác giả đưa ra con số
28,2%).
HDI
(thứ hạng trên thế
giới)
0,682
(101/162
)
0,688
(109/173
)
0,688
(109/175
)
0,691
(112/177
)
0,704
MỘT SỐ HẠN CHẾ CỦA CHỈ TIÊU GDP
• Phương pháp tính GDP (GNP) bỏ sót nhiều sản phẩm và dịch vụ mà người
dân làm hoặc giúp đỡ nhau làm (vì những sản phẩm này không được đưa ra
thị trường và không được báo cáo)
• Nhiều hoạt động kinh tế phi pháp hoặc hợp pháp cũng không được đưa vào
nhằm trốn thuế, cũng không được tính vào GDP.
• Những thiệt hại về môi trường (ô nhiễm nước, không khi, tắc nghẽn giao
thông…) cũng không được điều chỉnh khi tính GDP
Với mức chuẩn Liên Hợp Quốc đưa ra là 960 USD/đầu người/năm, người dân
Việt Nam đang có cơ hội thoát nghèo và tiến dần mức thu nhập trung bình trên thế
giới. Song kết quả này gây không ít ngạc nhiên cho chính nhiều người dân.
Một cuộc khảo sát nhanh của VTC News với 10 người dân đã cho kết quả thực
tế: 6 người cho biết thu nhập thực tế của họ tăng lên rất ít từ năm ngoái tới năm
nay, 4 người còn lại cho biết thu nhập được điều chỉnh tăng lên nhưng không đáng
kể so với mức độ giá cả hiện nay.
Một cuộc khảo sát khác trên một tờ báo điện tử cho kết quả: 60,7% người
được hỏi cho rằng GDP bình quân đầu người ở dưới 800 USD, và chỉ 10,9% nhận
định trên 1.000 USD.
2.GDP danh nghĩa và GDP thực tế:
GDP danh nghĩa GDP thực tế:
Định
nghĩa
-GDPn đo lường tổng sản phẩm quốc nội
sản xuất ra trong một thời kỳ, theo giá cả
hiện hành, tức là giá cả của cùng thời kỳ
đó.
GDPn=∑P1*Q1
-GDPr đo lường tổng sản
phẩm quốc nội sản xuất ra
trong một thời kỳ, theo
giá cả cố định ở một thời
kỳ được lấy làm gốc(năm
cơ sở).
GDPr=∑Po*Q1
Yêu cầu
tính toán
Ít yêu cầu tính toán hơn, và nó phản ánh
chính xác hơn sự tham gia của người dân