ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA XÃ HỘI HỌC

TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
MÔN: CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI NGƯỜI KHUYẾT TẬT
Đề tài:
Vận dụng những kiến thức, kỹ năng công tác xã hội nói chung và công tác xã hội
với người khuyết tật nói riêng trong can thiệp, trợ giúp trẻ em nghèo khuyết tật
vận động.
Giảng viên: PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà
Học viên: Nguyễn Văn Lân
Lớp: QH-CTXH1-2012
Hà Nội, tháng 4 năm 2014
Học viên: Nguyễn Văn Lân Tiểu luận: CTXH – Người khuyết tật
MỤC lỤC:
GIẢI THÍCH TỪ VIẾT TẮT:
CTXH – Công tác xã hội
GĐ – Gia đình
NVXH – Nhân viên xã hội
UBND – Ủy ban nhân dân
TC – Thân chủ
BS – Bác sỹ
PHẦN I: GIỚI THIỆU
Theo các con số điều tra cho thấy, trong 5,4 triệu người khuyết tật cả nước thì số lượng
người khuyết tật vận động chiếm hơn một phần ba, tức là khoảng 1,8 triệu người. Về nguyên
nhân, trước đây chủ yếu là do hậu quả của chiến tranh, các vết thương do bom mìn, còn ngày
nay, đó là những thương tích do tai nạn giao thông.
Theo thống kê của ủy ban Quốc gia về An toàn giao thông, mỗi ngày ở nước ta có
khoảng trên 30 người chết vì hàng trăm người bị thương. Số nạn nhân bị thương này phần lớn
thường bị chấn thương sọ não, liệt chi, gãy chân tay và để lại những hậu quả rất nặng nề cho bản

thuật ngữ chung chỉ tình trạng khiếm khuyết, hạn chế vận động và tham gia, thể hiện những mặt
tiêu cực trong quan hệ tương tác giữa cá nhân một người (về mặt tình trạng sức khỏe) với các
yếu tố hoàn cảnh của người đó (bao gồm yếu tố môi trường và các yếu tố cá nhân khác)”
1
Theo Công ước quốc tế về quyền của người khuyết tật – 2006 thì nêu rõ “Người khuyết tật
(people with disabilities) bao gồm những người có những khiếm khuyết lâu dài về thể chất, trí
1 World Health Organisation 2001. International Classification on Functioning, Disability and Health, trang 213.
Đề tài: Công tác xã hội với việc can thiệp và trợ giúp trẻ khuyết tật vận động
3
3
Học viên: Nguyễn Văn Lân Tiểu luận: CTXH – Người khuyết tật
tuệ, thần kinh hoặc giác quan mà khi tương tác với các rào cản khác nhau có thể cản trở sự
tham gia đầy đủ và hiệu quả của họ trong xã hội trên một nền tảng công bằng như những người
khác trong xã hội.”.
2
Theo Luật người khuyết tật được Quốc hội Việt Nam thông qua ngày 17/06/2010: “Người
khuyết tật là người bị khiếm khuyết một hoặc nhiều bộ phận cơ thể hoặc bị suy giảm chức năng
được biểu hiện dưới dạng tật khiến cho lao động, sinh hoạt, học tập gặp khó khăn.”
3
Do vậy, ở Việt Nam khái niệm “Người khuyết tật” đã thay đổi theo từng giai đoạn và chịu
ảnh hưởng mạnh mẽ của các yếu tố văn hóa và lịch sử. Trước năm 2009, thuật ngữ phổ biến để
chỉ người khuyết tật là “tàn tật”, và quan điểm nhìn nhận phổ biến về người khuyết tật chủ yếu
theo xu hướng mô hình từ thiện. Năm 1998, Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam thông qua
Pháp lệnh người tàn tật. Lần đầu tiên, quyền lợi và các yếu tố liên quan đến người khuyết tật đã
được luật hóa. Đây là điểm dấu mốc đáng kể trong việc công nhận và bảo vệ một cách chính
thức cho người khuyết tật. Tuy nhiên, văn bản này vẫn sử dụng thuật ngữ “Tàn tật”. Năm 2010,
Pháp lệnh được phê chuẩn thành Luật Người khuyết tật – có nghĩa là hành lang pháp lý chính
thức về người khuyết tật đã được thông qua. Trong đó, thuật ngữ “Khuyết tật” đã được sử dụng
thay thế cho các cách gọi trước đây. Điều này thể hiện sự tiến bộ mạnh mẽ trong công tác bảo
vệ, giáo dục, chăm sóc người khuyết tật. Hiện nay tại Việt Nam, thuật ngữ “Khuyết tật” được sử

quy định tại các dạng trên.
Về mức độ khuyết tật: Theo Điều 3 Nghị định Số: 28/2012/NĐ-CP quy định chi tiết và
hướng dẫn thi hành một số điều của Luật người khuyết tậtcó 3 mức độ khuyết tật:
- Người khuyết tật đặc biệt nặng: là những người do khuyết tật dẫn đến mất hoàn toàn
chức năng, không tự kiểm soát hoặc không tự thực hiện được các hoạt động đi lại, mặc
quần áo, vệ sinh cá nhân và những việc khác phục vụ nhu cầu sinh hoạt cá nhân hàng
ngày mà cần có người theo dõi, trợ giúp, chăm sóc hoàn toàn.
- Người khuyết tật nặng: là những người do khuyết tật dẫn đến mất một phần hoặc suy
giảm chức năng, không tự kiểm soát hoặc không tự thực hiện được một số hoạt động đi
lại, mặc quần áo, vệ sinh cá nhân và những việc khác phục vụ nhu cầu sinh hoạt cá nhân
hàng ngày mà cần có người theo dõi, trợ giúp, chăm sóc.
- Người khuyết tật nhẹ: là người khuyết tật không thuộc trường hợp quy định tại hai mức
độ trên.
2. Người khuyết tật vận động
Đề tài: Công tác xã hội với việc can thiệp và trợ giúp trẻ khuyết tật vận động
5
5
Học viên: Nguyễn Văn Lân Tiểu luận: CTXH – Người khuyết tật
Khuyết tật vận động là tình trạng giảm hoặc mất chức năng cử động đầu, cổ,
chân, tay, thân mình dẫn đến hạn chế trong vận động, di chuyển. Hiện nay, ở nước ta có
một hệ thống các cơ sở chỉnh hình phục hồi chức năng đã và đang tích cực hỗ trợ,giúp
đỡ người khuyết tật vận động. Đây là những đơn vị được hình thành từ rất sớm vì mục
đích điều trị, chỉnh hình, phục hồi chức năng cho người khuyết tật vận động. Mặc dù có
rất nhiều các chương trình phẫu thuật, chỉnh hình, phục hồi chức năng mang tính nhân
đạo, miễn phí đang được Nhà nước, các tổ chức quốc tế, tổ chức xã hội triển khai, song
so những khó khăn về địa lý, điều kiện kinh tế, mà vẫn còn một bộ phận lớn những
người khuyết tật vận động ít có thông tin và không tiếp cận được với các chương trình,
dự án hỗ trợ, đặc biệt là đối với đồng bào dân tộc, người khuyết tật sống ở các vùng
miền núi, cùng sâu, vùng xa… Cùng với đó là tâm lý coi thường về bệnh tật, cho rằng
những thương tổn, khiếm khuyết đó trước mắt chưa ảnh hưởng đến sinh mạng nên khi

II. CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI TRẺ EM KHUYẾT TẬT VẬN ĐỘNG DỰA TRÊN
TRƯỜNG HỢP TRỰC TIẾP
1. Giới thiệu thân chủ và vấn đề của thân chủ
Nguyễn Thanh An (tên đã được thay đổi) sinh ngày 25/8/1997 Học sinh lớp 6 trường THCS
X, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh (em đi học không đúng tuổi do phải chữa trị, phục hồi
mất nhiều thời gian). Thời gian gần đây em đã nghỉ học vì bị gẫy tay do các bạn đẩy ngã tại
trường học. Em bị khuyết tật vận động (chân và tay khó cử động và đi lại không vững, đã được
điều trị nhiều năm tại Hội Đông Y Thuận Thành bang liệu pháp trâm cứu, bấm huyệt tuy đi lại
được nhưng vẫn khó khăn vì gân và xương của em yếu cũng như sắp đặt không đúng.
Hoàn cảnh gia đình: Bố An mất năm 2012, mẹ An tuổi cao, sức khỏe yếu lao động khó khăn,
An có một chi gái đang học đại học năm cuối cấp 3 tại trường THPT huyện. Hoàn cảnh kinh tế
của gia đình em rất khó khăn do vậy mà việc thuốc thang, chạy chữa và quan tâm chăm sóc tới
An rất hạn chế.
Vấn đề hiện tại:
Thân chủ
(An)
Bản thân
* Mặc cảm tự ty về hoàn cảnh của mình
* Hạn chế về kiến thức, kỹ năng sống
* Khó khăn về vận động, sức khỏe kém hiện tại đang gẫy tay
Đề tài: Công tác xã hội với việc can thiệp và trợ giúp trẻ khuyết tật vận động
7
7
Học viên: Nguyễn Văn Lân Tiểu luận: CTXH – Người khuyết tật
* Ít bạn bè
Từ nhà trường
* Học chậm hơn các bạn
* Trường học tiếp nhận chỉ vì phổ cập giáo dục và muốn cho học sinh đi học tại Trung tâm cho
người khuyết tật.
* Vấn đề từ lớp và bạn bè không quan tâm đến em

NVXH
BDCF
Gia đình
Trung tâm Đông Y huyện
Địa phương
Bạn bè ở nhà
Trường học
An
Bạn bè ở lớp
Giáo viên
Sơ đồ sinh thái
2.4. Sơ đồ phả hệ
Đề tài: Công tác xã hội với việc can thiệp và trợ giúp trẻ khuyết tật vận động
9
9
Học viên: Nguyễn Văn Lân Tiểu luận: CTXH – Người khuyết tật
Ông ngoại
Bố
Mẹ
Bà ngoại
Chị gái
An
Vợ bố
4 người anh đều đã có gia đình
Sơ đồ phả hệ gia đình em An
Chú thích:
Nữ giới Quan hệ xa cách

Nam giới Quan hệ gần gũi
Đã mất Hướng quan tâm

chơi, Cho dù học lại từ lớp 1 hay lớp 5 em cũng sẵn long vì một khao khát cũng như ước mơ để
đi học.
Tổ chức và cộng đồng: Em được Trung tâm Đông y (hội Đông y) huyện hỗ trợ nhiệt tình
và miễn phí. Tổ chức Trẻ em Rồng xanh hỗ trợ học tập cũng như các khoản đóng góp tại nhà
trường. Xã quan tâm luôn cho gia đình An trong diện hộ nghèo để có thể tiếp cận các nguồn vốn
cũng như các dịch vụ xã hội đối với hộ nghèo.
4. Lựa chọn các vấn đề cần thiết để giải quyết
Cần hỗ trợ về tâm lý cho An, để An sẵn sàng cho các hoạt động hỗ trợ cũng như trợ giúp An
sắp tới.
Liên lạc với trường học tại địa phương xem tình hình học tập và có An có thể quay lại
trường hay không?
Tìm hiểu các nguồn lực, các chế độ chính sách xem mức độ của An có được hỗ trợ không.
Tìm các chương trình về chăm sóc, khám và chữa trị cho An
Tìm hiểu các trung tâm dạy nghề có thể hỗ trợ An trong trường hợp không quay lại trường
học.
5. Lập kế hoạch giúp đỡ
5.1. Giai đoạn 1: Tham vấn tâm lý, hỗ trợ khám lại dạng khuyết tật của An
( Bỏ qua bước tìm hiểu hồ sơ, tạo dựng mối quan hệ, các test mức độ khuyết tật và điền các
form mẫu (có phần mềm quản lý ca riêng) cung cấp chính sách em được hưởng – Xã đã có
đủ chỉ tiêu và dạng khuyết tật của An được coi là nhẹ)
Đề tài: Công tác xã hội với việc can thiệp và trợ giúp trẻ khuyết tật vận động
11
11
Học viên: Nguyễn Văn Lân Tiểu luận: CTXH – Người khuyết tật
STT
Mục tiêu Hoạt động Người tham
gia
Thời gian Kết quả
mong đợi
Bắt đầu Kết thúc

Liên lạc với
bệnh viện Phẫu
Thuật chỉnh
hình
(043.6247726)
Minh Khai -
HN
Thân chủ,
NVXH
Giám đốc
BV
1/2014 1/2014 Nói chuyện
với ban giám
đốc bện viện
để họ tiếp
nhận và giúp
đỡ An
03 Đưa An đến
bệnh viện để
khám
Xét nghiệm,
Chụp chiếu,
tham vấn, chia
sẻ những gì
đang tồn tại
trong An
Thân chủ
NV XH
Bác sỹ bệnh
viện

lý,
Cung cấp tài
liệu
Thân chủ
NVXH
Gia đình
Bạn bè
Bác sỹ bệnh
viện
2/2014 2/2014 Gia đình và
trẻ sẵn sàng
cho việc phẫu
thuật
02 Huy động các
nguồn lực.
Vật chất, tinh
thần
Nguồn lực gia
đình.
Địa phương
Tổ chức trẻ em
Rồng Xanh
Gia đình thân
chủ
NVXH
UBND xã
2/2014 2/2014 Đủ kinh phí
hỗ trợ sinh
hoạt phí, tiền
chi tiêu cho

Thời gian Kết quả
mong đợi
Bắt đầu Kết thúc
01 Tham vấn
tâm lý cho gia
đình và An về
vấn đề tiếp
tục quay lại
trường học
hay học nghề
Tham vấn tâm
lý,
Cung cấp tài
liệu
Một số trường
nghề cho trẻ
khuyết tật
Thân chủ
NVXH
Gia đình
Cán bộ
trường nghề
5/2014 7/2014 Trẻ và gia
đình xác định
được hướng
đi cho trẻ.
Học nghề
hoặc quay lại
học phổ
thông

về vấn đề của
mình. Giúp
em sẵn sàng
đối mặt với
những khó
khăn sau khi
quay lại
trường học
hoặc theo học
nghề
Tham vấn tâm
lý
Chia sẻ kinh
nghiệm
Cung cấp tài
liệu
Thân chủ
NVXH
Trường học
Gia đình
6/2014 12/2014 Trẻ yêu và tin
tưởng vào
hướng em đã
lựa chọn, cho
dù học phổ
thông hoặc
học nghề.
(* Cần chú ý đến cảm giác của thân chủ - phải khéo trong việc xin học cho thân chủ - tìm
hiểu kỹ các chế độ chính sách trước khi xin học)
6. Kiến nghị và đề xuất

tác trợ giúp nhóm người này nhất là các NVXH hoạt động trong lĩnh vực trợ giúp người
khuyết tật.
Việc các NVXH đi sâu vào tìm hiểu, trau dồi thêm kiến thức kỹ năng phục vụ nghề
nghiệp cũng như phục vụ nhu cầu của thân chủ là vô cùng cần thiết. Qua việc hỗ trợ trực tiếp
các nhóm thân chủ sẽ đem lại cho chúng ta nhiều kinh nghiệm, kỹ năng thực tế đối với việc
xóa dần sự mất cân bằng về việc tiếp cận các nguồn lực, các cơ hội xã hội.
Người khuyết tật trong các gia đình nghèo khó càng là sự khó khăn và là sự đau khổ vô
cùng đối với người làm chính sách cũng như như những nhà hỗ trợ. Chúng ta cần có chế độ
chính sách rõ ràng và có sự quan tâm kịp thời của các cấp để giảm bớt đi khó khăn mà họ gặp
phải. Việc huy động các nguồn lực đóng vai trò quan trọng trong việc thành công của mỗi
tiến trình trợ giúp và chúng ta luôn mong chờ vào những tấm long vàng cũng như sự chia sẻ
của cộng đồng xã hội.
Đề tài: Công tác xã hội với việc can thiệp và trợ giúp trẻ khuyết tật vận động
17
17
Học viên: Nguyễn Văn Lân Tiểu luận: CTXH – Người khuyết tật
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Tập tài liệu bài giảng CTXH với người khuyết tật PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hà
2. Công tác xã hội với người khuyết tật – ĐH KHXH Nhân văn – dùng cho Đại học và sau Đại
học 2014
3. Tài liệu tập huấn cán bộ cơ sở: Cẩm nang học viên: Quản lý trường hợp với người khuyết
tật
4. Bài giảng Công tác xã hội với người khuyết tật- Thạc sĩ Nguyễn Thị Bùi Thành – Đại học
Thăng Long
5. Xã hội học- tác giả Phạm Tất Dong- NXB Đại học Quốc Gia Hà Nội
6. Cẩm nang thông tin các dịch vụ cho người khuyết tật Việt Nam năm 2006
7. Điều lệ hội Cứu trợ trẻ em tàn tật Việt Nam- tháng 7/2005
8. UNFPA- Tài liệu người khuyết tật ở Việt Nam 2009
9. “Hướng dẫn công tác thông tin, giáo dục, truyền thông nhằm xóa bỏ kỳ thị và phân biệt đối
xử liên quan đến người khuyết tật (KT)”- Ban Tuyên giáo T.Ư tháng 10/2012