Miễn dịch huỳnh quang trực tiếp
trong chẩn đoán bệnh da
(Kỳ 3)
Ths Trần Mẫn Chu
Trưởng khoa xét nghiệm
P. Viện trưởng Viện Da liễu Quốc gia
Lắng đọng ở khoảng gian bào của tế bào biểu mô :
Sự lắng đọng huỳnh quang của IgG và bổ thể C3 ở vị trí này chỉ gặp ở bệnh
nhân Pemphigus, đặc biệt ở những bệnh nhân pemphigus chưa điều trị, không phải
tất cả các vị trí của da đều có sự lắng đọng này.

Lắng đọng ở vùng màng đáy:
Sự lắng đọng ở vùng này rất phức tạp, vì sự lắng đọng này gặp ở nhiều
bệnh như : bệnh da có bọng nước, bệnh mạch máu, bệnh Collagen và một số bệnh
khác. Nên chú ý tới kiểu lắng đọng ( hạt, dải ) loại Ig lắng đọng
( IgG, IgA, IgM ) và kèm theo lắng đọng ở mạch máu hay không để phân
biệt các bệnh khác nhau.
- Dạng dải: Dạng này gợi ý nhóm bệnh pemphigoid, Ly thượng bì bọng
nước bẩm sinh, Viêm da bọng nước do lắng đọng IgA thành dải, hoặc porphyrias.
+ IgG và/hoặc IgM, không có IgA: Gợi ý bệnh Pemphgoid, IgG và IgM
cùng lắng đọng gặp ở 80% trường hợp, nhưng cũng có khi lắng đọng ở da bình
thường( hiếm). Lắng đọng thành dải của IgG ở bệnh pemphigoid cũng có thể gặp
trong ly thượng bì bọng nước mắc phải, để phân biệt hai bệnh cần quan sát vị trí
bọng nước dưới kính hiển vi điện tử hoặc dùng kỹ thuật muối bão hoà làm tách
màng đáy để xác định vị trí lắng đọng của huỳnh quang miễn dịch tại vùng nào
của màng đáy, trong pemphigoid huỳnh quang miễn dịch sẽ lắng đọng ở phía trên
laminar densa, còn ly thượng bì bọng nước mắc phải sẽ lắng đọng ở phía dưới
laminar densa.
+ Chỉ có IgA : Gặp trong viêm da bọng nước do lắng đọng của IgA và viêm
da bọng nước mạn tính trẻ em.
+ IgA cùng với IgG và/ hoặc IgM : khi IgA kết hợp với các Ig khác thì


Lắng đọng huỳnh quang miễn dịch ở nhân tế bào biểu mô gai:
Lắng đọng Ig ở nhân tế bào, kết hợp với kháng thể kháng nRNP hướng tới
bệnh Mixed connective tissue hay SLE.

Lắng đọng ở các thể Cytoid :
Lắng đọng của các Ig ở các thể cytoid, là những thể tròn, hoặc hình Oval ở
trung bì nông, ngay sát thượng bì hoặc ở lớp sâu của thượng bì (thể Civatte), gặp
trong bệnh viêm da dạng lichen, đặc biệt ở bệnh lichen phẳng.