Vợ nhặt
( Kim lân )
A- Mục tiêu bài học:
* Thấy đợc số phận vô cùng bi thảm của ngời nông dân nớc ta trong nạn
đói khủng khiếp năm 1945 .Vợt lên tất cả là sức sống kì diệu ,niềm khát
khao tổ ấm gia đình và tình thơng giữa những con ngời nghèo khổ ngay trên
bờ vực thẳm của cái chết .
* Tất cả đã đợc xây dựng bằng tình huống truyện độc đáo ,nghệ thuật kể
truyện hấp dẫn ,dựng cảnh và miêu tả tâm trạng nhân vật đặc sắc của tác giả .
B- Ph ơng tiện thực hiện : SGK+SGV+Bài soạn
C-Cách thức tiến hành: Giáo viên hớng dẫn học sinh thảo luận và trả lời câu
hỏi
D - Tiến trình lên lớp :
1- Kiểm tra bài cũ :
2- Giới thiệu bài mới:
Hoạt động của
giáo viên và học
sinh
Yêu cầu cần đạt
I- Đọc tìm
hiểu
1- Tiểu dẫn :
H/ S đọc SGK
-Nêu những nét
chính về cuộc
đời của Kim
Lân?
Nguồn gốc : - Sinh năm 1920 và mất năm 2007
-Tên khai sinh là Nguyễn văn Tài
- Làng Phù Lu-Xã Tân Hồng Huyện Từ
Sơn- Tỉnh Bắc Ninh .
(1962) ,tác giả cho in và lợc đi một số đoạn .
- Kể tả tiền thân cũng nh sau này sửa đổi cho in ,truyện
ngắn Vợ nhặt nhằm tái hiện lại thảm hoạ mà con
cháu ta đến năm 2000 vẫn còn kể lại cho nhau nghe để
rùng mình .Vì nạn đói khủng khiếp và kết cục bi thảm
của nó ,hơn hai triệu ngời bị chết đói .Biết cái hôm qua
để mọi ngời càng yêu cái hôm nay ,càng gắn bó với cuộc
sống trong tự do ,độc lập ,trong những ngày Miền bắc
tiến lên trên con đờng xây dựng Chủ nghĩa xã hội .Đó là
ôn cố tri tân (Ôn lại cái cũ để càng biết cái mới)
.Không chỉ ôn nghèo, nhớ khổ ,truyện ngắn còn giúp con
ngời vững niềm tin để vợt lên mọi sự đe doạ của cái đói
và cái chết bằng khát vọng hạnh phúc và tình yêu thơng
con ngời .Để từ đó khẳng định giá trị nhân văn ,mối quan
hệ giữa con ngời với con ngời và nội dung chủ nghĩa
nhân đạo .
b- Chủ đề
H/S -đọc SGK
-Nêu chủ đề của
truyện?
Miêu tả cái đói và cái chết đe doạ cuộc sống con ngời ở
xóm ngụ c .Đồng thời khẳng định khát vọng hạnh phúc
và niềm tin vào mối quan hệ của ngời nông dân với cách
mạng .
-Chủ đề đặt ra
mấy nội dung ?
-Chủ đề là nội dung cuộc sống đợc phản ánh trong tác
phẩm .ở tác phẩm này gồm ba nội dung
+ Cái đói ,cái chết đe doạ cuộc sống conngời
+ Khát vọng hạnh phúc và tình thơng con ngời
ba khía cạnh :
+ Cái đói và cái chết đang đe doạ con ngời ở xóm ngụ c
+ Khát vọng hạnh phúc và tình yêu thơng của họ ( Bà cụ
Tứ ,Tràng và ngời con gái theo Tràng làm vợ )
+ Niềm tin và mối quan hệ của ngời nông dân với cách
mạng tháng Tám .
- Đọc hiểu theo tình huống đọc đáo của truyện ,chúng ta
vừa làm rõ từng khía cạnh của chủ đề vừa làm nổi bật ý
định của kim Lân dù trong cái đói ,cái chết đe doạ ,con
ngời vẫn vơn lên đón nhận hạnh phúc bằng khát vọng
,bằng tình thơng ,bằng cả niềm tin của con ngời .Vậy ta
chọn đọc hiểu theo tình huống truyện .
1- Tình huống
truyện
a- Rất tự nhiên
- Tình huống
tràng nhặt đợc
vợ rất tự nhiên ở
chỗ nào ?
- Chỉ có hai lần gặp gỡ mà nên vợ ,nên chồng .
* Lần thứ nhất nghe Tràng hò bâng quơ khi kéo xe bò
thóc lên dốc :
Muốn ăn cơm trắng với giò này
Lại đây mà đẩy xe bò với anh này
(Mấy cô gái đùn đẩy ,rồi một cô cời nh nắc nẻ chạy lại
chỗ Tràng Có ối cơm trắng với giò đấy này nhà tôi
ơi .Nói thật hay nói khoác đấy)
* Lần thứ hai gặp lại ,vẫn cô gái ấy ,không khí câu
chuyện cũng rất tự nhiên :
- Đấy ngời thế mà điêu ! Hôm ấy hẹn xuống mà
muốn đa ngời đọc trở về với thực tế cuộc sống lúc ấy ,từ
tình huống này .Đó là cái đói ,cái chết đang bủa vây con
ngời .
b- Tràng nhặt đ-
ợc vợ trong lúc
cái đói và cái
chết đang đe
doạ con ngời .
- Nhà văn thuật lại bằng những chi tiết ,hình ảnh :
Những gia đình từ những vùng Nam Định ,Thái
Bình ,đội chiếu lũ lợt bồng bế ,dắt díu nhau lên xanh xám
nh những bóng ma ,và nằm ngổn ngang khắp lều chợ ,đi
làm đồng không gặp ba ,bốn cái thây nằm còng queo bên
- Cái đói và cái
chết đợc miêu tả
nh thế nào khi
Tràng nhặt đợc
vợ ?
đờng .Không khí vẩn lên mùi ẩm thối của rác rởi và mùi
gây của xác ngời và Ngã t xóm chợ về chiều càng xơ
xác heo hút .Từng trận gió ngoài cánh đồng thổi vào ngăn
ngắt .Hai bên dãy phố úp súp ,tối om ,không nhà nào có
ánh đèn lửa .Dới gốc đa ,gốc gạo xù xì ,bóng những ngời
đói dật dờ đi lại lặng lẽ nh bóng ma .Tiếng quạ trên mấy
cây gạo ngoài bãi cứ gào lên từng hồi tha thiết , Bữa
cơm đón nàng dâu thật thảm hại chỉ có rau chuối thái rối
ăn với cháo loãng và cháo cám nữa .
-Em có nhận xét
gì về chi tiết này
?
cả tình huống
truyện thể hiện
khát vọng hạnh
phúc và tình th-
ơng con ngời
- Bằng cách nào
Kim Lân thể
hiện rõ khát
vọng hạnh phúc
và tình yêu th-
ơng ? Hãy phân
tích ?
cảnh thực tế :
+ Tràng và cô gái thật táo bạo và liều lĩnh .
*Bản thân Tràng biết mình cũng cha chắc nuôi nổi
mình mà còn đèo bòng.Nhng anh ta tặc lỡi và mặc
kệ .Mặc kệ có nghĩa là liều lĩnh mặc cho hoàn cảnh đa
đẩy .Tràng chẳng lo sợ gì ,tính toán gì ,miễn là mình có
vợ .
* Cô gái theo Tràng về làm vợ càng táo bạo hơn .Một
ngời đàn ông xa lạ ,không hề biết một tí gì về gốc tích
,hoàn cảnh sống của anh ta mà chỉ vì bốn bát bánh đúc
lúc đói đã liều lĩnh theo ngời ta để gọi bằng chồng .Ng-
opừi ta lấy chồng phải có tiền cới ,tiền treo .Ngời con trai
phải Năm lần ra ba lần vào quen cả ngõ ,mòn cả lối
cổng .Đằng này Chao ôi! thật buồn cho sự liều lĩnh ấy .
-Ngoài sự liều
lĩnh ,em đánh
giá nh thế nào
về Tràng và ng-
với tâm trạng nhân vật .Ta nh cảm thấy giữa nhà văn và
nhân vật nh không hề có khoảng cách .Sự hoà đồng ấy
chỉ có ở nhà văn thực sự hiểu biết và cảm thông sâu sắc
với cuọc sống con ngời .
+Sau câu nói giãi bày của Tràng : Nhà tôi nó mới về
làm bạn với tôi đấy u ạ .Chúng tôi phải duyên ,phải kiếp
với nhau .Chẳng qua nó cũng là cái số cả ,bà cụ Tứ
cúi đầu nín lặng .Bà cụ không nói .Nhng lại có bao điều
diễn ra trong tâm trạng : Thấy con mình có vợ ,bà cụ Tứ
thấy không biết nên buồn hay nên vui .Vui vì con mình
có vợ Ngời ta có gặp bớc khó khăn đói khổ này ,ngời ta
mới lấy đến con mình .Mà con mình mới có vợ đợc .Bà
cụ Tứ cũng buồn vì hiểu ra biết bao nhiêu cơ sự ,vừa ai
oán ,vừa xót thơng cho số kiếp đứa con mình .Bà cụ
buồn vì gia cảnh nhà mình: Ngời ta dựng vợ gả chồng
cho con là lúc trong nhà ăn nên làm nổi còn mình thì
không biết chúng nó có nuôi nổi nhau sống qua đợc cái
đói khát này không .Bà cụ nghĩ tới trách nhiệm của
mình bổn phận bà làm mẹ ,bà chẳng lo lắng đợc cho
con .Bà cụ nghhĩ đến ông lão ,nghĩ đến đứa con gái út
.Bà lão nghĩ đến cuộc đời cực khổ dài dằng dặc của
mình .Bà cụ khóc Trong kẽ mắt kèm nhèm của mình
rỏ xuống hai dòng nớc mắt .Đây là giọt nớc mắt chảy ra
sau bao suy nghĩ của bà mẹ nghèo .Đó là giọt nớc mắt
của cả cuộc đời chua cay ,mặn chát.
-Em có suy nghĩ
gì về tâm trạng
bà cụ Tứ ?
-Đó là tâm trạng rất chân thật của bà mẹ nghèo lam lũ cả
một đời .Tâm trạng ấy buồn nhiều hơn vui .Buồn vì gia
nguồn sống hết mình mới có niềm tin nh thế .
-Niềm khao
khát hạnh phúc
của ngời mẹ có
đợc từ yếu tố
nào ?
-Bắt nguồn từ khát vọng của vợ chồng Tràng và sâu xa
hơn từ lòng yêu thơng con ngời .Với ngời con gái xa lạ
,bà cu Tứ thật thiện cảm
+ Các con lấy nhau
+ Con cái chúng mày sau này
+ Con ngồi xuống đây ,ngồi xuống đây cho đỡ mỏi
chân
+ Bà lão nhìn ngời đàn bà lòng đầy thơng xót.Nó bây
giờ là dâu là con trong nhà này rồi
+ Thấp giọng xuống thân mật : Nhà mình thì nghèo con
ạ cốt làm sao chúng mày hoà thuận là u mừng rồi
Chúng mày lấy nhau lúc này u thơng quá .
Bà cụ tứ vui vẻ nhận dâu ,nhận con .Đó là xuất phát từ
lòng yêu thơng con ngời ,từ khát vọng hạnh phúc .Điều
mà nhà văn muốn khẳng định .
-Niềm khao
khát hạnh phúc
còn đợc thể hiện
ở chi tiết nào ?
- Tình yêu thơng và nhu cầu xây dựng cho mình tổ ấmgia
đình là bản chất của nhân tính .Buổi sáng ,ngày đầu tiên
Tràng có vợ không khí gia đình trở nên khác hẳn .Sự có
mặt của vợ Tràng ,gia đình này mới thật sự là một tổ
ấm .Mọi ngời cảm thấy gắn bó hơn với gia đình của mình
ý nghĩ tâm trạng mà mỗi ngời một khác .Tình huống
truyện bộc lộ khát vọng hạnh phúc ,niềm tin và tình yêu
thơng của con ngời .Tình huống truyện đã làm rõ chủ đề
của truyện .
-Qua đọc hiểu
em nghĩ nh thế
nào là vợ
nhặt
-Nhặt không phải là một động tác .Vợ nhặt đã khơi dậy
bao điều sâu sắc của cuộc đời
+ Cái đói ,cái chết đang đe doạ con ngời .Những chi tiết
tiếng hờ khóc ,mùi khói đống rấm ,mùi ẩm thối của rác r-
ởi và xác ngời
+ Khát vọng hạnh phúc ,niềm tin vào cuộc đời ,lòng yêu
thơng con ngời cũng đợc khẳng định qua tâm trạng mỗi
con ngời trong truyện
+ Tràng nhặt đợc vợ góp phần thức tỉnh ý thức của mọi
ngời và của chính mình ,làm cho gia đình thực sự là tổ
ấm .
+ Tràng nhặt đợc vợ còn làm chonhững khuôn mặt ở
xóm ngụ c u tối bỗng rạng rỡ hẳn lên .
Nhặt là tính từ chứ không phải là động từ nh ngời ta
nhặt cái rơm cái rác .Nhặt mang t tởng nhân văn và ý
nghĩa xã hội
d- Đoạn kết
- Em có suy
nghĩ gì ?
- Cũng chỉ có ba nhân vật .Thêm vào đó là tiếng trống
thúc thuế từ đình vọng vào tạo không khí căng thẳng .Vợ
Tràng giữ vị trí quan trọng trong đoạn kết .Vợ Tràng kể
xuất hiện .
+ Tiền trống thúc thuế tạo không khí căng thẳng ,nơm
nớp lo sợ
+ Câu hỏi của ngời con dâu với mẹ chồng ,cách kể tự
nhiên những gì vợ Tràng thấy đã khoi dậy hiện thực lớn
lao .Bão táp cáhc mạng của quần chúng nổi dậy .Tình
huống truyện chỉ đạo suốt từ đầu đến cuối truyện .
+ Cách hỏi của Tràng và nhớ lại sự việc đã chứng kiến
nh là sự ủ nén những gì của khát vọng con ngời để chờ
dịp vùng lên .
+ Hình ảnh lá cờ đỏ tung bay với đoàn ngời đi trên đê
Sộp nh là sự vẫy gọi .
bài viết số 5
(nghị luận văn học )
Chọn một trong ba đề sgk
nhân vật giao tiếp
A- Mục tiêu cần đạt :
- Nắm vững các đặc điểm và vai trò trong hoạt động giao tiếp ,cùng tac
sđộng chi phối lời của các nhân vật .
- Có kĩ năng nói và viết phù hợp với vai trò giao tiếp trong từng ngữ cảnh
thích hợp .
B- Ph ơng tiện thực hiện : SGK+SGV+Bài soạn
C- Cách thức tiến hành :Giáo viên hớng dẫn học sinh thảo luận và trả lời câu
hỏi
D- Tiến trình lên lớp :
1- kiểm tra bài cũ
2- Giới thiệu bài mới
Hoạt động của
giáo viên và học
sinh
hai nhân vật Bá Kiến và Chí Phèo .Còn chủ yếu chỉ nghe Bá
Kiến.
+ Nói với những bà vợ là cho nhiều ngời nghe để chứng tỏ
mình công minh .chính trực .Nói với một ngời nghe là Bá
Kiến nói với Chí Phèo .
Phần b-SGK - Vị thế xã hội chênh lệch .Cụ Bá là bề trên ,tất cả mọi ngời
đều sợ ,đều nể .Điều đó chi phối cáhc dùng từ ngữ trong
giao tiếp của Bá Kiến
- Với các bà vợ thì quát ,đuổi gọi các bà tỏ vẻ mình
không thiên lệch
- Để giãn ngời đến xem (không có lợi cho mình ) và cũng
muốn cô lập Chí Phèo cụ Bá hạ thấp giọng và dùng lời có vẻ
bình đẳng Cả các ông ,các bà nữa
Phần c-SGK - Đối với Chí Phèo ,Bá Kiến đã thực hiện đợc ý định trong
giao tiếp : kết hợp tất cả các phơng án trả lời : A-B-C-D
A- Đuổi hết mọi ngời chỉ để đối thoại riêng với Chí Phèo
( đuổi nh thế nào - đuổi khéo .Đuổi để cô lập Chí Phèo )
B- Bá Kiến hạ nhiệt cơn tức giận của Chí Phèo bằng cả
hành động này Chí Phèo dậy ,giong nói Anh Chí ơi ! cời
nhạt ,cái anh này . Cụ đổi giọng
C- Nâng vị thế của Chí Phèo ngang với mình bằng cách nói
trổng thiếu chủ ngữ Về bao giờ thế ? sao không vào nhà
chơi? Đi vào nhà uống nớc. Còn nhận Chí Phèo là họ hàng
thân thiện .Cụ ra vẻ bình đẳng : khổ quá giá có tôi ở nhà thì
đâu đến nỗi .Ngời lớn cả chỉ một câu với nhau là đủ .
D-Bá Kiến kết tội Lí Cờng và yêu cầu Lí Cờng sai ngời nhà
đun nớc để tiếp đón Chí Phèo .Mục đích của việc làm này là
để xoa dịu mâu thuẫn ,vô hiệu hoa sChí phèo ,dần dần dùng
cáhc chinh phục Chí Phèo ,biến chí phèo thành tay sai cho
Bá Kiến .
+Bác trai đã đỡ rồi chứ
+ Này bảo bác ấy có trốn đi đâu thì trốn
Chị Dậu đáp lại sự quan tâm ấy
+ Cám ơn cụ nhà cháu đã tỉnh táo
+ Vâng cháu cũng nghĩ nh cụ
Phần c-SGK -Cách giao tiếp của những ngời bình dân mộc mạc nhng có
lối sống văn hoá lịch sự đáng kính trọng và làm theo .
Vợ chồng a phủ
(tô hoài )
A- Mục tiêu cần đạt :
- Hiểu đợc cuộc sống cực nhục ,tối tăm và quá trình đồng bào các dân tộc
vùng cao Tây Bắc vùng lên tự giải phóng khỏi áp bức kìm kẹp của bọn thực
dân và chúa đất thống trị .
- Nắm đợc những đóng góp của nhà văn trong việc khắc hoạ tính cách nhân
vật ,sự tinh tế trong diễn tả cuộc sống nội tâm ,sở trờng quan sát những
phong tục tập quán và lối sống của ngời HMông .
- Cách trần thuật linh hoạt ,lời văn tinh tế mang màu sắc dân tộc và giàu
chất thơ .
B- Ph ơng tiện thực hiện : SGK+ SGV+Bài soạn
C-Cách thức tiến hành : Giáo viên hớng dẫn học sinh thảo luận và trả lời câu
hỏi
D- Tiến trình lên lớp :
1- Kiểm tra bài cũ
2- Giới thiệu bài mới
Hoạt động của
giáo viên và học
sinh
Yêu cầu cần đạt
I- Đọc tìm
+ Miền Tây(tiểu thuyết -1967)
+ Ngời Ven Thành (tập truyện -1972)
+ Tự Truyện (1978)
+ Quê Nhà (tiểu thuyết -1980)
+ Cát Bụi Chân Ai ( hồi kí -1992)
+ Chiều Chiều ( tự truyện -1999)
-Em có nhận xét
gì về nhà văn Tô
Hoài ?
-Một nhà văn viết rất khoẻ .Một trong những cây bút văn
xuôi hàng đầu của nền văn học hiện đại Việt Nam ,có gần
200 đầu sách thuộc thể loại khác nhau
+Cộng am hiểu nhiều ,vừa cụ thể ,tỉ mỉ ,vừa phong phú về
đời sống và phong tục .
+Lối kể chuyện tự nhiên ,sinh động ,cách miêu tả giàu
chất tạo hình .Vốn từ vựng giàu có ,nhiều khi rất thông tục
+Quan niêm sáng tác của Tô Hoài : Viết văn là quá
trình đấu tranh để nói ra sự thật .Đã là sự thật thì không
tầm thờng cho dù phải đập vỡ những thần tợng trong lòng
ngời đọc (Trả lời phỏng vấn báo An ninh thế giới
-2007) .Năm 1996 ,Tô Hoài đợc nhận giải thởng Hồ Chí
Minh về văn học nghệ thuật .
2- Truyện ngắn
Vợ chồng A
Phủ
a- Hoàn cảnh
và mục đích
sáng tác
- Trình bày
những nét cơ
truyện
-Truyện gồm hai phần : Vợ chồng A phủ ở Hồng Ngài và
Vợ chồng A Phủ ở Phiềng Sa .Mị một cô gái ngời H Mông
xinh đẹp ,thổi lá cũng hay nh thổi sáo .Hạnh phúc đang
trong tầm tay .Nhng Mị không lấy đợc ngời mình yêu vì
món nợ cha ,mẹ Mị lấy nhau phải vay của nhà giàu.Mị
thành con dâu gạt nợ nhà thống lí Pá Tra ,vợ A Sử con trai
thống lí .Có mấy tháng đêm nào Mị cũng khóc .Mị định tự
tử bằng lá ngón .Vì lòng thơng cha ,Mị không nỡ chết .Mị
sống trong căn buồng tăm tối .Ngày qua ngày ,Mị chỉ còn
biết với công việc .Ngày tết Mị uống rợu .Tiếng sáo gọi
bạn yêu làm Mị phơi phới trở lại ngày trớc .Mị thấy mình
còn trẻ .Mị muốnđi chơi .A Sử bỗng xuất hiện .Nó trói Mị
trong buồng tối
Cuộc đụng độ giữa A Phủ và A Sử đã buộc A Phủ thành
ngời đi ở không công truyền kiếp .Vì mải săn bò tót ,A
Phủ để hổ ăn mất một con bò .Cha con thống lí Pá Tra đã
trói A Phủ bên bếp .Xuất phát từ lòng thơng ngời nh thể
thơng thân ,Mị đã cắt dây mây cởi trói cho A Phủ ,cùng A
Phủ chạy trốn khỏi nhà thống lí Pá Tra ( hết đoạn trích
đọc - hiểu )
- Suốt mấy tháng trời đêm nghỉ ,ngày đi .Mị và A Phủ đã
thành chồng thành vợ .Họ đến Phiềng Sa khu du kích .Ai
cũng gọi họ là vợ chồng A phủ .Hai vợ chồng phát nơng
làm rẫy .Đời sống đã khấm khá,nuôi đợc lợn chuẩn bị
đóng tàu ngựa .Lính ở đồn bản Pe lên càn quét .Chúng bắt
lợn của A Phủ .A Phủ đòi tiền .Chúng bắt A Phủ khiêng
lợn xuống đồn .Chúng đánh A Phủ ,cắt chỏm tóc của A
phủ vu cho A Phủ nuôi cán bộ .A Phủ phải khiêng nớc
,khiêng đá .Nhớ vợ ,nhớ nhà, A Phủ đã bỏ trốn Từ đó hai
định sức sông tiềm ẩn mãnh liệt ở Mị và sự vùng lên dù
chỉ là tự phát .Đồng thời làm rõ quá trình giác ngộ đứng
lên tiêu diệt kẻ thù dới sự lãnh đạo của Đảng .
II- Đọc hiểu
(phần trích dẫn
SGK )
1- Mị và APhủ
là nạn nhân của
chế độ phong
kiến miền núi
- Mị đợc giới
thiệunh thế
nào ?Em có
nhận xét gì ?
-Mị xuất hiện ngay từ dòng đầu ,trang đầu của truyện :
Ai ở xa về ,có việc vào nhà thống lí Pá Tra thờng trông
thấy có một cô con gái ngồi quay sợi gai bên tảng đá trớc
cửa ,cạnh tàu ngựa .Lúc nào cũng vậy dù quay sợi, thái cỏ
ngựa ,dệt vải ,chẻ củi hay đi cõng nớc dới khe suối lên ,cô
ấy cũng cúi mặt ,mặt buồn rời rợi .Ba hình ảnh : tảng
đá ,tàu ngựa ,đôi mắt đã gợi sự liên tởng cho ngời đọc .
Tảng đá là hiện thân nỗi đau khổ đè nặng lên cuộc đời
ngời con gái ,điển hình cho bao số phận bất hạnh . Tỗu
ngựa ngay bên cạnh alf sự so sánh cuộc đời cua Mị cũng
chẳng khác gì con trâu con ngựa cảu nhà giàu ,còn khổ
hơn kia . Con trâu ,con ngựa ngày đi làm ,đêm còn đợc
đứng gãi chân ,nhai cỏ .Đàn bà ,con gái nhà này phải vùi
đầu vào việc cả đêm lẫn ngày và Đời ngời con gái lấy
chồng nhà giàu ở Hồng Ngài là một đời phải đi sau lng
con ngựa của chồng .Khuôn mặt là diện mạo của tâm hồn
ở lâu trong cái khổ ,Mị quen khổ rồi .Bây giờ Mị tởng
mình cũng là con trâu ,con ngựa Mị không còn ý niệm
về thời gian ,không hi vọng ,mong đợi ,suốt ngày lùi lũi
nh con rùa nuôi trong xó cửa .Mị chỉ còn biết với công
việc Mỗi năm ,mỗi mùa ,mỗi tháng lại làm đi làm lại
.Tết xong thì lên núi hái thuốc phiện ,giữa năm thì giặt
đay xe đay ,đến mùa thì đi nơng bẻ bắp ,và dù lúc đi hái
củi ,lúc bung ngô ,lúc nào cũng gài bó đay trên tay để tớc
thành sợi .Mị chỉ là thứ công cụ .Đau xót biết nhờng
nào .
-Căn buồng Mị ở kín mít,có một chiếc cửa sổ một lỗ
vuông bằng bàn tay .Lúc nào trông ra cũng chỉ thấy trăng
trắng ,không biết là sơng hay nắng .Cuộc sống hiện tại
tăm tối nh căn buồng kín mít .Nhìn về tơng lai không rõ
ràng mờ mờ trăng trắng .Căn buồng ấy gợi không khí
của một nhà tù ,của cuộc đời ngời con gái không có tự
do ,không hạnh phúc ,tuyệt nhiên cũng không có niềm vui
nào ?
-Có bận Mị còn bị A Sử trói đứng trong buồng tối : Nó
xách cả một thúng sợi đay ra trói đứng Mị vào cột nhà
.Tóc Mị xoã xuống ,A Sử cuốn luôn tóc lên cột ,làm cho
Mị không cúi ,không nghiêng đợc đầu nữa .Lúc ấy Mị
thổn thức nghĩ mình không bằng con ngựa ,trói đứng là
hình phạt nặng nề dã man của chế độ phong kiến thời
trung cổ .Sánh vai với Mị là A Phủ .A phủ đợc miêu tả nh
thế nào ?
-Tác giả giới
thiệu về A Phủ
nh thế nào ? Em
có suy nghĩ gì ?
A Sử đợc miêu tả :
+ Lũ phá đám ta đêm qua đây rồi
+ A Phủ đâu ! A Phủ đánh chết nó đi
Một ngời to lớn chạy vụt ra vung tay ném con quay rất to
vào mặt A Sử .Con quay gỗ ngát lăng vào giữa mặt .Nó
vừa kịp bng tay lên .A Phủ đã xốc tới ,ném cái vòng cổ
,kéo dập đầu xuống ,xé vai áo đánh tới tấp .Hàng loạt
những động tác đợc miêu tả : chạy vụt ra ,vung tay ném
,xốc tới ,nắm ,kéo ,dập đầu ,xé ,đánh tới tấp .A phủ thật
mạnh mẽ ,hiên ngang ,ham chuộng tự do ,gan góc .Trận
đòn áp đảo ,khiến ngời đọc hả hê .Vì ngời ta chỉ thấy con
quan đánh ngời cha thấy ngời dân đánh lại con quan bao
giờ .Đủ thấy A Phủ là ngời không biết sợ cho dù đó là c-
ờng quyền bạo lực
-Vụ sử kiện đợc
miêu tả nh thế
nào ?
-Ngời bị sử tội bị quỳ giữa nhà ,chịu đòn .
A Phủ ra quỳ giữa nhà .Lập tức bọn trai làng xô đến ,tr-
ớc nhất ,chắp tay lậy lia lịa tên thống lí Pa Tra rồi quay lại
đánh A Phủ .A phủ quỳ chịu đòn chỉ im nh cái tợng đá và
cừ mỗi đợt bọn chức việc hút thuốc phiện xong ,A phủ
lại ra quỳ giữa nhà ,lại bị ngời xô đến đánh .Mặt A phủ x-
ng lên ,môi và đuôi mắt dập chảy máu .Ngời thì đánh ,ng-
ời thì quỳ lạy ,kể lể ,chửi bới .Xong một lợt đánh ,kể ,chửi
lại hút .Khói thuốc phiện ngào ngạt tuôn qua các lỗ cửa sổ
.Rồi Pá Tra lại ngóc cổ lên vuốt tóc gọi A Phủ Cứ nh
thế suốt chiều ,suốt đêm ,càng hút ,càng tỉnh ,càng gọi
càng đánh ,càng chửi ,càng hút
Một trận đòn phũ phàng A Phủ phải gánh chịu .và gánh
-Nhân vật Mị trong đoạn trích chỉ có hai lần tham gia vào
đối thoại .
+ Lần thứ nhất nói với cha Con nay đã biết cuốc nơng
làm ngô .Con phải làm nơng ngô giả nợ thay cho bố .Bố
đừng bán con cho nhà giàu
+Lần thứ hai nói với a Phủ ở đoạn cuối đi ngay A Phủ
cho tôi đi ở đây thì chết mất
Mị sống hầu nh câm lặng .Điều ấy chứng tỏ Mị có sức
sống nội tâm .Nó dồn nén ,tích tụ âm thầm ,mạnh mẽ .
-Sức sống ấy bộc lộ ngay từ lúc mới bị bắt về làm dâu nhà
thông lí .Mị đã phản ứng một cách quyết liệt định ăn lá
ngón .ý định này là tiêu cực .Nhng với Mị sống nh thế thà
chết còn hơn .
- Sức sống đợc dồn nén , tích tụ từ lâu trong ý nghĩ ,tâm
trạng .Nhất định ,có dịp ,nó sẽ bùng lên .Đấy là buổi sáng
mùa xuân khi cái tết về với đất Hồng Ngài Mị nghe
tiếng sáo vọng lại thiết tha bồi hồi
+ Mị ngồi nhẩm thầm bài hát ngời đang thổi :
Mày có con trai con gái
Mày đi làm nơng
Ta không có con trai con gái
Ta đi tìm ngời yêu
Mị từ nghe đến nhẩm thầm theo lời bài hát ngời đang
thổi .Khát vọng hạnh phúc tình yêu đôi lứa nh ngọn lử
đang nhen nhóm lên trong lòng cô gái tội nghiệp .
+ Mị lén lấy hũ rợu cứ uống ừng ực từng bát .Rồi say
Lòng Mị thì đang sống về ngày trớc . Tai Mị văng vẳng
tiếng sáo gọi bạn ở đầu làng .Ngày trớc Mị thổi sáo giỏi
Mị uốn chiếc lá trên môi ,thổi lá cũng hay nh thổi
sáo .Có biết bao nhiêu ngời mê ngày đêm thổi sáo đi theo
hi vọng loé sáng .Mị quyết định đi chơi .Trong đầu mị lúc
này đang rập rờn tiếng sáo.Những cử chỉ :
+ quấn lại cái tóc ,với tay lấy cái váy hoa vắt ở phía
trong vách Mị rút thêm cái áo .Những cử chỉ lạ ,hiếm
thấy ở Mị từ khi về làm dâu gạt nợ đến giờ .Dờng nh
những cử chỉ ấy chuẩn bị cho sự bùng phát
+ A Sử đã dập tắt ý định đi chơi của Mị .Bị trói trong
buồng tối : Trong bóng tối ,Mị đứng im lặng nh không
biết mình đang bị trói Mị vẫn nghe tiếng sáo đ a Mị
theo những cuộc chơi Trái tim Mị vẫn thổn thức nghe lời
bài hát đang thổi .Mị vẫn sống với khao khát cháy bỏng
.Nó chỉ chờ thời cơ là vùng lên .
-Sức sống của
Mị đợc thể hiện
ở hành động
dũng cảm ,mạnh
mẽ . Hãy phân
tích hành động
ấy ?
-Đó là hành động của A Phủ
Nếu khát vọng hạnh phúc của Mị lúc đầu là nhờ có sự tác
động của tiếng sáo để da Mị trở về sống với quá khứ
,những kỉ niệm đẹp thì cảnh a Phủ bị trói ngay lối đi lại ra,
vào trong bếp lại là tác động của hiện tại
+ Lúc đầu ngọn lửa trong lò bốc cao cũng là lúc ngọn lửa
trong lòng Mị lịm tắt .Mị chẳng còn nghĩ tới chuyện đi
chơi xuân nữa . A Sử còn muốn bắt nhiều ngời con gái
về làm vợ ,Mị cũng chẳng nói gì . A Phủ dẫu có là cái
xác không hồn cũng thế thôi .Nhng cũng nhờ ngọn lửa
-Mị cứu A Phủ và tự giải thoát cuộc đời mình .Mị nhận ra
ở lại là chết .Con ngời chạy trốn khỏi cái chết .Mặc dù đây
của Mị ? chỉ là hành động tự phát nhng nó chứng minh một cách rõ
ràng quy luật hiện thực của đời sống . Tức nớc vỡ bờ .
Bị đè nén áp bức đến mức độ nào đó ,con ngời đã vụt đứng
dậy .
-Để chứng minh
Vợ chồng A
Phủ là truyện
giàu tính nhân
đạo . Em phải
dẫn những chi
tiết nào ?
- Phải dẫn ba chi tiết :
+ Một là sự cảm thông chia sẻ với số phận bất hạnh của
con ngời
* Mị và a Phủ đều là nạn nhân của chế độ phong kiến
miền núi .
* Nạn cho vay lãi là hình thức bức tử ngời lao động .
+Hai là khẳng định phẩm chất tốt đẹp của con ngời
* Mị và A Phủ có những phẩm chất : khao khát hạnh
phúc ,tự do ,lao động giỏi ,có lòng hiếu thảo .
+Ba là lên án hành vi vô nhân đạo
* Vụ xử kiện
* Hành động trói vợ của A Sử
-Sau khi đã đọc
hiểu em có suy
nghĩ nh thế nào
về nhân vật Mị