Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
Tuần 1
Tiết 1
Cổng trờng mở ra
Lý lan
Ngày soạn: 27/8/06 Ngày dạy:30/8/06
I - Mục đích yêu cầu
1. Giúp học sinh cảm nhận và thấm thĩa những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng
của cha mẹ đối với con cái. Thấy đợc ý nghĩa lớn lao của nhà trờng đối với cuộc
đời mỗi con ngời.
2. Rèn kỹ năng tìm hiểu cảm nhận thể loại văn biểu cảm
II - Chuẩn bị
- Tranh ảnh quang cảnh ngày khai trờng
III - Tiến trình lên lớp
A - ổn định tổ chức:
B - Kiểm tra bài cũ:
C - Bài mới
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
GV hớng dẫn đọc: Giọng dịu
dàng, chậm rãi, tình cảm, đôi lúc
nh thì thầm
- 2 hs đọc bài, gv nhận xét
GV giải thích từ khó
? Em đã học và đã biết các thể loại
tự sự, miêu tả nhng văn bản này có
gì khác những thể loại đã học,
theo em văn bản này thuộc thể
loại gì?
- GV nhận xét phần thảo luận của
I/ Đọc và tìm hiểu thể loại
+ Bận tâm, Hóa hức, lo lắng, can đảm

- Toàn văn bản là nhứng tâm sự và nỗi lòng
của ngời mẹ đối với con. Cảm xúc trớc ngày
con vào lớp 1.
+ Đọan 1: đến "thế giới mà mẹ bớc vào"
+ Đoạn 2: còn lại
- Ngôi thứ nhất
1/ Tâm trạng của ngời mẹ trong đêm trớc
ngày khai trờng cua rcon
- Ngời mẹ không ngủ đợc
- Suốt đêm mẹ đã hồi hộp bồn chồn, trằn
trọc không ngủ đợc vì mẹ vô cùng thơng
con, lo lắng cho con.
- Giúp con chuẩn bị quần áo giầy dép, đồ
dùng học tập
- Thể hiện nỗi lòng yêu thơng con cua rmẹ,
lo lắng chăm chút cho con
+ Tâm trạng: - Có gì đó khác thờng
- Không tạp trung đợc vào việc
gì cả
- Không định làm những việc
ấy tối nay
-> Mẹ đạng phân tâm, xúc động, trớc một sự
kiện lớn trong đời con, bao nhiêu suy nghĩ
của mẹ đều đang hớng về con
Ngời thiết kế: Bùi Thị Thanh Huyền - Trờng THCS Yên
Bình Thị xã Tam Điệp Tỉnh Ninh Bình
2
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
? ấn tợng nhất là gì?
? Mẹ nhớ về tuổi thơ của mình nh

giáo dục của xã hội.
- Mẹ muốn gởi mong muốn của mình vào
liên tởng ấy, mẹ cũng mong sao ở nớc mình
cũng sẽ nh vậy. Ngày khai trờng sẽ là ngày
hội của không chỉ lớp trẻ mà còn là ngày
mọi ngời, mọi ngày thể hiện sự quan tâm
đến sự nghiệp giáo dục. Mẹ tin yêu và kỳ
vọng vào con.
- Câu cầu khiến mạng tính động viên, khích
lệ con: "Đi đi con, hãy can đảm thế giới
kì diệu sẽ mở ra"
- Đó là mong muốn và mơ ớc của ngời mẹ.
Ngời thiết kế: Bùi Thị Thanh Huyền - Trờng THCS Yên
Bình Thị xã Tam Điệp Tỉnh Ninh Bình
3
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
? Câu nói ấy có tác dụng gì?
? Tác giả đã sử dụng ngôn ngữ nh
thế nào?
? Em có nhận xét gì về ngôn ngữ
kể chuyện?
? Lối văn, lời văn mạng đặc điểm
gì?
? Qua văn bản này em hiểu thêm
gì vềt tình cảm của ngời mẹ đối
với con?
Thể hiện vai trò to lớn của nhà trờng đối với
mỗi con ngời.
III/ Tổng kết
1/ Nghệ thuật

Ngày soạn: 27/8/06 Ngày dạy: 31/8/06
I - Mục đích yêu cầu
1. Qua một bức th tác giả muốn gửi gắm những lời nhắn nhủ: Rằng mẹ là ngời
đáng kính, đáng yêu nhất. Phạm lỗi với mẹ là đáng trách, đáng lên án và ân hận
2. Hiểu cách giáo dục nghiêm khắc mà nhẹ nhàng của ngời cha nhng rất hiệu
quả
3. Rèn kỹ năng đọc và cảm nhận văn xuôi biểu cảm, giáo dục tình cảm mẹ - con
II - Chuẩn bị
- Một số bài thơ, bài hát ca ngơị công lao của mẹ
III - Tiến trình lên lớp
A - ổn định tổ chức:
B - Kiểm tra bài cũ:
? Qua những biểu hiện tâm trạng của ngời mẹ trong đêm trớc ngày khai trờng của
con, em hãy nói về tình cảm yêu thơng cua rmẹ dành cho con?
C - Bài mới
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
GV lựa chọn cách vào bài
+ Đã lần nào em phạm lỗi với cha
mẹ hay cha
+ Thái độ, tình cảm của cha mẹ
I/ Giới thiệu bài, giới thiệu tác giả
1/ Giới thiệu bài
- HS thảo luận đê rtrả lời
Ngời thiết kế: Bùi Thị Thanh Huyền - Trờng THCS Yên
Bình Thị xã Tam Điệp Tỉnh Ninh Bình
5
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
khi ấy ra sao
+ Em có ân hận không
? Nêu tóm tắt về tác giả, tác

sinh của mẹ.
III/ Tìm hiểu văn bản
- Ngôi thứ nhất số ít (tôi). đó là nhân vật cậu
bé đã mắc lỗi với mẹ đọc lại lá th của ngời
cha viết gửi cho mình.
- Vì đã không phải với mẹ lúc cô giáo đến
thăm
- Để cảnh cáo con, có thái độ nghiêm khắc
đối với con, ngay sau khi cậu bé mắc lỗi ng-
Ngời thiết kế: Bùi Thị Thanh Huyền - Trờng THCS Yên
Bình Thị xã Tam Điệp Tỉnh Ninh Bình
6
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
mà lại chọn cách viết th?
? Nếu là bố em, khi em phạm lỗi
bố em sẽ có thái độ nh thế nào?
? Tâm trạng của ngời cha trớc lỗi
lầm của con?
? Tâm trạng ấy đợc so sánh bằng
hình ảnh nào?
? Tác dụng của biện pháp so sánh
ấy?
? Vì đâu mà ngời cha có tâm trạng
đau đớn nh vậy?
? Những chi tiết nào thể hiện tình
cảm yêu thơng, sự hi sinh lớn lao
của mẹ dành cho con?
? Từ đó ông đã nhắc nhở gì?
ời cha đã không sử dụng hình phạt nghiêm
khắc mà chủ động viết th để tác động đến

? Tìm các câu ca dao, bài hát ca
ngợi tình cảm , sự hi sinh của mẹ
dành cho con?
? Ngời cha đã hình dung ra trong
suốt cuộc đời con ngời mẹ đóng
vai trò nh thế nào?
? Từ đó ông đã có yêu cầu gì?
? Ông yêu cầu con phải nhận lỗi
nh thế nào?
? Nhận xét về thái độ trong lời yêu
cầu của ngời cha?
? Tất cả những lời nói của cha đã
làm cho nhân vật "Tôi" - Chú bé
có tâm trạng nh thế nào?
? Tác giả đã sử dụng thể loại văn
bản nào? có tác dụng gì?
? Nhận xét về giọng văn và ngôn
ngữ trong văn bản?
Đáng xấu hổ biết bao khi con đã phụ công
lao của mẹ. Và thật đau lòng hơn nếu một
ngày nào đó con mất mẹ - đó là ngày buồn
thảm nhất cuộc đời con
- HS tìm
- Thời thơ ấu, lúc ốm đau ngời mẹ có thể hi
sinh tất cả, có thể chịu đựng để nuôi con, để
cứu con. Khi khôn lớn trởng thành mẹ vẫn là
ngời che chở, là chỗ dựa tinh thần, là nguồn
an ủi của con
- Không đợc tái phạm
- Thành khẩn xin lỗi mẹ, cầu xin mẹ tha lỗi

mẹ dành cho con
V/ Luyện tập
- HS kể
D - Củng cố:
E - Hớng dẫn học bài:
IV/ Rút kinh nghiệm
Tiết 3
Từ ghép
Ngày soạn: 27/8/06 Ngày dạy:7/9/06
I - Mục đích yêu cầu
1. Giúp học sinh hiểu đợc cấu tạo của 2 loại từ ghép: Chính phụ và đẳng lập. Cơ
chế tạo nghĩa, phân loại và đặc điểm của 2 loại từ ghép này.
Ngời thiết kế: Bùi Thị Thanh Huyền - Trờng THCS Yên
Bình Thị xã Tam Điệp Tỉnh Ninh Bình
9
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
2. Rèn kỹ năng tìm từ ghép trong các văn bản đã học. Sử dụng hợp lý và chính xác
các loại từ ghép
II - Chuẩn bị
III - Tiến trình lên lớp
A - ổn định tổ chức:
B - Kiểm tra bài cũ:
? ở các lớp dới chunngs ta đã học về từ ghép, hãy cho biêt snhững từ có đặc điểm
nh thế nào thì gọi là từ ghép?

- Từ ghép có hai loại: Từ ghép chính phụ và
Ngời thiết kế: Bùi Thị Thanh Huyền - Trờng THCS Yên
Bình Thị xã Tam Điệp Tỉnh Ninh Bình
10
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
mấy loại? đó là những loại nào?
? Từ ghép chính phụ là gì?
? Từ ghép đẳng lập là gì?
? So sánh nghĩa của các yếu tố
trong các từ "máy cày" với từ ghép
"máy cày"?
? So sánh nghĩa của các yếu tố
trong từ "sách vở"?
? Nhận xét gì về nghĩa của từ ghép
chính phụ và nghĩa của từ ghép
đẳng lập?
Bài tập 1/15
Sắp xếp các từ ghép sau thành hai
loại
Bài tập 2/15
từ ghép đẳng lập
2. Khái niệm
* Từ ghép chính phụ là từ ghép có tiếng
chính và tiếng phụ bổ sung cho tiếng chính.
Tiếng chính đứng trớc, tiếng phụ đứng sau.
VD: Bà ngoại, bà nội
- Thơm phức, thơm lừng
* Từ ghép đẳng lập: các tiếng bình đẳng về
mặt ngữ pháp
VD: Sách vở, nhà cửa, cây cỏ

- trắng: trắng phau, trắng xóa
D - Củng cố:
E - Hớng dẫn học bài:
IV/ Rút kinh nghiệm
Tiết 4
Liên kết trong văn bản
Ngày soạn: Ngày dạy:
I - Mục đích yêu cầu
1. Giúp học sinh hiểu khái niệm về tính lien kết, đặc điểm liên kết trong văn
bản. Phân biệt đợc liên kết về hình thức và liên kết về nội dung
2. Rèn kỹ năng tạo tình liên kết cho văn bản khi tạo lập văn bản
II - Chuẩn bị
III - Tiến trình lên lớp
A - ổn định tổ chức:
Ngời thiết kế: Bùi Thị Thanh Huyền - Trờng THCS Yên
Bình Thị xã Tam Điệp Tỉnh Ninh Bình
12
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
B - Kiểm tra bài cũ:
? Nêu đặ điểm và nghĩa của hai loại từ ghép? Cho ví dụ?
C - Bài mới
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
HS đọc đoạn văn
? Trong đọan văn trên có câu nào

+ Liên kết là tính chất mà nhờ nó những câu
văn đúng ngữ pháp dặt cạnh nhau mới tạo
thành văn bản. Giúp văn bản liền mạch,
thống nhất và dễ hiểu
Ngời thiết kế: Bùi Thị Thanh Huyền - Trờng THCS Yên
Bình Thị xã Tam Điệp Tỉnh Ninh Bình
13
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
Học sinh đọc phần ghi nhớ 1
HS đọc đoạn văn ở phần 1
? Theo em ở đoạn văn trên còn
thiếu ý gì khiến cho nó trở nên
khó hiểu?
? Em hãy sửa lại đoặn văn trên để
cho En-ri-cô hiểu đợc ý ngời cha
GV sửa bài làm của học sinh
? đọc đoạn văn 2 và cho biết sự
thiếu liên kết của chúng?
? Nếu tách các câu ra em có hiểu
đợc không?
? Vai trò của các từ thiếu ấy là gì?
? Vậy để liên kết văn bản phải cần
có những phơng tiện nào?
Bài tập 1/18
Sắp xếp các câu theo thứ tự hợp lý
để đọan văn trên có tính liên kết
Bài tập 2/19
+ Ghi nhớ: sgk/17
2. Phơng tiện liên kết trong văn bản
- Các câu trong đoạn trích không có cùng

IV/ Rút kinh nghiệm
Tuần 2
Tiết 5
Cuộc chia tay của những con búp bê
Khánh Hoài
Ngày soạn: Ngày dạy:
I - Mục đích yêu cầu
1. Giúp học sinh hiểu đợc tình cảm anh em sâu nặng, nỗi bất hạnh của những
đứa trẻ có hoàn cảnh gia đình li tán.
2. Cảm thơng, chia sẻ với những ngời không may mắn rơi vào hoàn cảnh đáng
thơng. Đề cao quyền trẻ em, trách nhiệm của bố mẹ với con cái.
3. Rèn kỹ năng đọc, kể chuyện theo ngôi kể 1 số ít. Cảm thụ nghệ thuật kể
chuyện tự nhiên
II - Chuẩn bị
III - Tiến trình lên lớp
Ngời thiết kế: Bùi Thị Thanh Huyền - Trờng THCS Yên
Bình Thị xã Tam Điệp Tỉnh Ninh Bình
15
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
A - ổn định tổ chức:
B - Kiểm tra bài cũ:
? Nêu những cảm xúc của em về tình cảm của ngời mẹ sau khi học xong văn bản
"Mẹ tôi"?
C - Bài mới

chân thật hơn, dễ tin tởng hơn bởi nhân vật
trong truyện tham gia vào câu chuyện và
chứng kiến các diễn biến. Tạo giọng nhẹ
nhàng, dễ bộc lộ cảm xúc.
- Ngôi thứ nhất là ngời em (Thủy), hoặc ngôi
thứ ba (ngời khác kể)
Ngời thiết kế: Bùi Thị Thanh Huyền - Trờng THCS Yên
Bình Thị xã Tam Điệp Tỉnh Ninh Bình
16
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
? Em hãy tóm tắt lại nhng chi tiết
chính của truyện?
GV giải thích từ khó
? Trong câu chuyện trên tác giả kể
về sự việc gì?
? Có gì mâu thuẫn giữa tên văn
bản và câu chuyện không?
? Có những sự kiện nào đợc kể
trong truyện? Hãy xác định các
đoạn văn tơng ứng?
? Bức tranh trong sgk minh họa
cho sự việc nào?
? Búp bê có ý nghĩa ra sao trong
+ Các chi tiết chính cần có:
- Tâm trạng và tình cảm của hai anh em
trong đêm trớc lúc chia tay
- Nhớ lại nhứng kỉ niệm đã qua
- Thành đa Thủy đến lớp chia tay bạn bè và
cô giáo
- Hai anh em chia tay nhau bất ngờ

ời mẹ ra lệnh ấy nh thế nào? Tìm
các chi tiết cho thấy hình ảnh ấy?
? Tác giả đã sử dụng biẹn pháp gì
khi miêu tả chi tiết này?
? Nhận xét về tâm trạng của nhân
vật?
? Cuộc chia búp bê diến ra nh thế
nào?
? Tâm trạng của Thủy thay đổi nh
thế nào? Tìm những từ ngữ cho
thấy điều đó?
? Thể hiện sự quan sát, miêu tả
tâm lý nhân vật nh thế nào?
quên của cả hai anh em
- Con Vệ sĩ và con Em nhỏ luôn ở bên nhau.
Con Vệ sĩ thân thiết và bảo vệ Thành trong
từng giấc ngủ
- Bố mẹ li hôn, anh em phải chia tay nhau,
mỗi đứa một nơi, búp bê cũng phải chia đôi
theo lệnh của mẹ.
+ Thủy:
- run lên bần bật
- cặp mắt tuyệt vọng
- hai bờ mi sng mọng lên vì khóc quá nhiều
+ Thành:
- cắn chặt môi để khỏi bật lên tiếng khóc
- nớc mắt cứ tuôn ra nh suối, ớt đầm cả gối
và hai cánh tay áo
+ Tâm trạng đau đớn, buồn khổ xót xa trong
nỗi bất lực

- Búp bê cũng là những kỉ niệm đẹp của hai
anh em, của tuổi thơ.
- Búp bê là hình ảnh trung thực của hai anh
em Thành và Thủy
D - Củng cố:
E - Hớng dẫn học bài:
IV/ Rút kinh nghiệm
Tiết 6
Cuộc chia tay của những con búp bê
Ngày soạn: Ngày dạy:
I - Mục đích yêu cầu
Ngời thiết kế: Bùi Thị Thanh Huyền - Trờng THCS Yên
Bình Thị xã Tam Điệp Tỉnh Ninh Bình
19
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
1. Giúp học sinh hiểu đợc tình cảm anh em sâu nặng, nỗi bất hạnh của những
đứa trẻ có hoàn cảnh gia đình li tán.
2. Cảm thơng, chia sẻ với những ngời không may mắn rơi vào hoàn cảnh đáng
thơng. Đề cao quyền trẻ em, trách nhiệm của bố mẹ với con cái.
3. Rèn kỹ năng đọc, kể chuyện theo ngôi kể 1 số ít. Cảm thụ nghệ thuật kể
chuyện tự nhiên
II - Chuẩn bị
III - Tiến trình lên lớp
A - ổn định tổ chức:

20
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
nào?
? Khi biết Thủy không đợc tiếp
tục đi học, cô giáo và các bạn đã
có những hành động gì?
? Chi tiết này có ý nghĩa nh thế
nào?
? Em có cảm xúc gì về cuộc chia
tay của Thủy với cô giáo và các
bạn trong lớp?
? Khi ra khỏi trờng Thành cảm
nhận đợc điều gì?
? Tại sao Thành lại có cảm nhận
nh vậy?
? Nếu là em đợc chứng kiến cảnh
chia tay ấy em có cảm xúc gì?
? Sự kiện nào diễn ra khi Thành và
Thủy về đến nhà?
? Hình ảnh của Thủy hiện ra qua
những chi tiết nào khi chứng kiến
giờ phút chia xa?
? Qua những chi tiết ấy em hiểu gì
của cô giáo và các bạn
-> Thể hiện tình cảm bạn bè, tình cảm cô trò
đầm ấm, trong sáng
+ Cô giáo tái mặt, nớc mắt giàn dụa còn các
bạn khóc mỗi lúc một to hơn
- Diến tả sự ngạc nhiên, bất ngờ, đau xót cho
hoàn cảnh của Thủy và trong đó còn ẩn chứa

? Em học tập đợc gì từ cách kể
chuyện của tác giả?
? Văn bản kể về những cuộc chia
tay, theo em những cuộc chia tay
ấy có bình thờng hkông?
? Tác giả muốn gửi thông điệp gì
qua câu chuyện này?
hai anh em. Thủy phải gánh chịu nỗi đau
đớn chia xa - nỗi đau đáng ra không bao giờ
xảy đến
+ Tình yêu, những kỉ niệm tuổi thơ
+ Lời nhắn nhủ không đợc chia rẽ hai anh
em
+ Lời nhắn nhủ mỗi gia đình và toàn xã hội
hãy hiểu và háy vì hạnh phúc của tuổi thơ
- Học sinh
- Bất ngờ: đứng nh chôn chân xuống đất
không nói đợc gì trông theo bóng nhỏ liêu
xiêu của em
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
- Cách kể chuyện bằng ngôi thứ nhất số ít,
chân thật và cảm động
- Các trình tự sự việc đợc kể phù hợp với
diễn biến tâm lý của trẻ em
2. Nội dung
- Không bình thờng, những ngời tham gia
vào cuộc chia tay không có lỗi và đó là
những cuộc chia tay không đnág có
- Không thể đẩy trẻ em vào hoàn cảnh bất

III - Tiến trình lên lớp
A - ổn định tổ chức:
Ngời thiết kế: Bùi Thị Thanh Huyền - Trờng THCS Yên
Bình Thị xã Tam Điệp Tỉnh Ninh Bình
23
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
B - Kiểm tra bài cũ:
? Thế nào là liên kết trong văn bản? Phơng tiện liên kết trong văn bản gồm những
gì?
C - Bài mới
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
? Muốn viết một đơn xin nghỉ học
em phải sắp xếp theo trình tự nào?
? Nếu đảo trật tự trên em thấy nh
thế nào? Liệu lá đơn có đợc chấp
nhận không?
? Vậy bố cục trong văn bản là gì?
I. Bố cục và những yêu cầu về bố cục văn
bản
1. Bố cục văn bản
+ Sắp xếp theo trình tự
- Quốc hiệu, tiêu ngữ
- Tên đơn
- Nơi gửi đơn (GV chủ nhiệm)
- Ngời làm đơn
- Lí do gửi đơn
- Lời hứa
- Lời cảm ơn
- Ký tên
+ Khi đảo trật tự lá đơn sẽ khó đợc chấp

+ Khác nhau: Nguyên bản có 3 phần thì ở
đây chỉ có 2 phần. Các ý trong văn bản trên
cũng đợc sắp xếp lộn xộn
-> Bố cục cha hợp lí, cách kể chuyện rờm rà,
thiếu tính thống nhất làm cho ngời đọc ngời
nghe thấy khó hiểu. Các chi tiết bị sắp xếp
lộn xộn không theo trình tự diễn biến của
câu chuyện
+ Sửa lại
- Con ếch trong một cái giếng, nó thấy bầu
trời chỉ bằng cái vung, nó nghĩ mình là chúa
tể
- Nó ra khỏi giếng, đi lại ghêng ngang và bị
giẫm bẹp
- Bỏ câu cuối: từ đáy trâu trở thành bạn của
nhà nông
+ Ghi nhớ: sgk/30
3. Các phần của bố cục
- Gồm 3 phần:
+ Mở bài: Tả khái quát
+ Thân bài: Tả chi tiết
+ Kết bài: Tóm tắt về đối tợng và cảm nghĩ
khái quát
-> Mỗi phần có một đặc điểm, nhiệm vụ
riêng biệt dó đó có thể dễ dàng nhận ra đặc
Ngời thiết kế: Bùi Thị Thanh Huyền - Trờng THCS Yên
Bình Thị xã Tam Điệp Tỉnh Ninh Bình
25