KHẢO SÁT DAO ĐỘNG ĐIỀU HÒA

I / MỤC TIÊU :
 Biết tính toán và vẽ đồ thị biến đổi theo thời gian của li độ, vận tốc và
gia tốc trong dao động điều hòa (DĐĐH)
 Hiểu rõ khái niệm chu kì và tần số của DĐĐH.
 Biết biểu diễn DĐĐH bằng vectơ quay.
 Biết viết điều kiện sau đây tùy theo cách kích thích dao động, và từ
điều kiện ban đầu suy ra biên độ A và pha ban đầu 
 Củng cố kiến thức về DĐĐH, có kĩ năng giải bài tập về động học dao
động.
II / CHUẨN BỊ :
1 / Giáo viên :
Phương pháp chung của bài này là suy diễn, dùng toán học làm
rõ những nội dung vật lí mô tả bởi phương trình dao động.
2 / Học sinh :
 Xuất phát từ biểu thức Acos(t + ) của DĐĐH suy ra tính
tuần hoàn và chu kì dao động, suy ra biểu thức của vận tốc và gia tốc. Vẽ đồ
thị li độ, vận tốc theo thời gian và đối chiếu hai đồ thị, suy ra một số hệ quả
cần thiết.
 Biểu diễn DĐĐH bằng vectơ quay.
 Từ điều kiện ban đầu (biết li độ x(0) và vận tốc v(0)) tìm giá
trị của biên độ A và pha ban đầu  của DĐĐH.
III / GỢI Ý VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC :

Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên
Hoạt động 1 :
HS : x = Acos (  t +  )

HS : 2


HS : v = 0

HS : x = 0

HS : v = A

HS : Người ta nói rằng vận tốc trễ pha
 / 2 so với ly độ.
Hoạt động 3 : GV : Đơn vị của tần số là gì ?

GV : Vận tốc bằng đạo hàm của ly
độ theo thời gian.
GV : Học sinh tự tìm biểu thức vận
tốc.
GV : Ở ngay tại vị trí biên, vật
nặng có ly độ như thế nào ?
GV : Ở ngay tại vị trí biên, vật
nặng có vận tốc như thế nào ?
GV : Ở ngay tại vị trí cân bằng, vật
nặng có ly độ như thế nào ?
GV : Ở ngay tại vị trí cân bằng, vật
nặng có vận tốc như thế nào ?
GV : Pha của vận tốc v như thế nào
so với pha của ly độ x

GV : Gia tốc bằng đạo hàm của vận
tốc theo thời gian.

điểm O trong mặt phẳng chứa trục
Ox với vận tốc góc là . Vào thời
điểm ban đầu t = 0, góc giữa trục
Ox và vectơ OM là  ( pha ban đầu
).

GV : Xét một vật dao động, ví dụ
vật nặng trong con lắc lò xo. Trong
bài trước, ta tìm được phương trình
dao động của vật, trong đó có hai
hằng số A và . Trong một chuyển
động cụ thể thì A và  có giá trị xác
định, tùy theo cách kích thích dao
động. IV / NỘI DUNG :
1. Chu kỳ và tần số của dao động điều hòa.
a. Chu kỳ
Chu kỳ (T) là khoảng thời gian ngắn nhất giữa hai lần liên tiếp vật đi
qua cùng một vị trí với cùng chiều chuyển động.
Hay, chu kỳ (T) là khoảng thời gian thực hiện một dao động toàn
phần.
T =
2


{T : (s)
b. Tần số :
Tần số f của dao động là số chu kỳ dao động (còn gọi tắt là số dao

đầu có :
 Gốc tại gốc tọa độ của trục ox.
 Độ dài bằng biên độ dao động : OM = A
 Hợp với trục Ox một góc bằng pha ban đầu (chọn chiều dương là chiều
lượng giác)
5. Điều kiện ban đầu : sự kích thích dao động
Trong một chuyển động cụ thể thì A và  có giá trị xác định, tùy theo
cách kích thích dao động và cách chọn gốc thời gian.
V / CỦNG CỐ VÀ DẶN DÒ :
Trả lời câu hỏi 1, 2, 3, 4, 5 và các bài tập 1,2,3.
Xem bài 13.