ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA VĂN HỌC
BỘ MÔN HÁN NÔM
ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
HÁN VĂN VIỆT NAM
(Classical Chinese in Vietnam)
Chương trình đào tạo: Cử nhân Văn học
Người biên soạn
ThS. Phan Thị Thu Hiền
HÀ NỘI – 2007
Đại học Quốc gia Hà Nội
Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn
Khoa Văn học
ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
HÁN VĂN VIỆT NAM
(Classical Chinese in Vietnam)
1. Thông tin về giảng viên:
Họ và tên:
Chức danh: Giảng viên, Thạc sĩ
Thời gian làm việc:
Địa điểm làm việc: Bộ môn Hán Nôm, Khoa Văn học, Phòng 412,
nhà B, ĐH KHXH-NV, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội.
Điện thoại: 0976098490 - 04 2851538 (NR)
Email:
Các hướng nghiên cứu chính: Hán văn Việt Nam.
Các hướng nghiên cứu chính: Hán Nôm; Văn học trung đại Việt Nam
Họ và tên:
Chức danh: Giảng viên, Thạc sĩ
Thời gian làm việc:
Địa điểm làm việc: Bộ môn Hán Nôm, Khoa Văn học, Phòng 412,
Lê, Hán văn thời Nguyễn.
- Có hiểu biết về các khuynh hướng sáng tác, các thể loại của Hán
văn trung đại (chiếu, biểu, hịch, cáo, tự, thơ luật )
3
- Giới thiệu về các tác gia Hán văn tiêu biểu: các vị vua thời Lý –
Trần (Lý Thái Tổ, Trần Thái Tông), các nhà sư thời Lý (Vạn Hạnh, Không
Lộ), Nguyễn Trãi, Nguyễn Du
- Tiếp cận một số tác phẩm Hán văn tiêu biểu: !"#$%
!&'!, thơ thiền thời Lý – Trần, () *+,, thơ
chữ Hán Nguyễn Trãi, Nguyễn Du
* Kĩ năng:
- Đọc phiên âm và dịch nghĩa được các văn bản Hán văn Việt Nam
được học.
- Nhận biết được đặc trưng của mỗi thể loại: chiếu, biểu, thơ
- Phân tích được các hiện tượng ngữ pháp xuất hiện trong các văn
bản Hán văn được học.
* Thái độ:
- Đây là môn Hán văn Việt Nam dành cho sinh viên ngành Văn học,
nên không đặt ra nhiều mục tiêu như đối với sinh viên chuyên ngành Hán
Nôm. Tuy nhiên, không nên có thái độ coi đây là môn học “phụ”, bởi kiến
thức Hán văn sẽ bổ sung đáng kể cho văn học sử. Với thời lượng 2 tín chỉ,
môn học mong muốn sinh viên có hứng thú khi làm quen với các văn bản
thơ văn bằng nguyên tác chữ Hán, để từ đó tiếp cận với các tác gia, tác
phẩm văn học trung đại một cách toàn diện hơn. Môn học khuyến khích
sinh viên tích cực tham gia thảo luận, góp ý kiến xây dựng bài học.
4. Tóm tắt nội dung môn học
Môn học dành cho ngành Văn học nhằm giới thiệu
về diện mạo của nền văn học viết bằng chữ Hán từ thế kỷ X đến hết thế kỷ
XIX. Tiêu chí được lựa chọn để trình bày vấn đề là theo lịch đại, đi từ Hán
văn thời Lý – Trần => Hán văn thời Lê => Hán văn thời Nguyễn. Ở mỗi
I.2.2. $%!)'! (Trần Quốc Tuấn)
I.2.3. - (Nguyễn Vạn Hạnh)
5
I.2.4. ./0123 (Đoàn Văn Khâm)
I.2.5. !45 (Trần Thái Tông)
Nội dung II. Hán văn thời Lê
II.1. Khái luận Hán văn Việt Nam thế kỷ XV – XVIII
II.2. Giới thiệu tác gia Nguyễn Trãi
II.2.1. Nguyễn Trãi – thân thế và sự nghiệp
II.2.2. 6!178
- Đôi nét về 6!178
- Tuyển giảng 6!178: /0, 9, :;!
II.2.3. () +!,
II.3. Giới thiệu thể loại “tự”
II.3.1. 12!<785 của Hoàng Đức Lương
II.3.2. ,=>%!5 của Lê Quí Đôn
Nội dung III. Hán văn thời Nguyễn
III.1. Khái luận về Hán văn thời Nguyễn
III.2. Hán văn thời Nguyễn trong phong cách thi văn nhân
III.2.1. Nguyễn Du
- Về tác giả Nguyễn Du
- Tuyển giảng thơ chữ Hán Nguyễn Du: ?@#*A!B
CD#E,=!F0!#0G#:HC"=
III.2.2. Cao Bá Quát
- Về tác giả Cao Bá Quát
- Tuyển giảng thơ chữ Hán Cao Bá Quát: ,=:;?0
!#$;8%=#ID7
III.2.3. Nguyễn Văn Siêu
- Về tác giả Nguyễn Văn Siêu
- Trích giảng I"GCD
7
7. Hình thức tổ chức dạy học
7.1. Lịch trình chung
Nội dung
Hình thức tổ chức dạy học môn học
Tổng
Lên lớp
Thực
hành
Tự
học
Lí
thuyết
Bài
tập
Thảo
luận
1. Hán văn thời Lý–Trần 4 0 0 4 0 8
2. Hán văn thời Lê 4 0 2 4 0 10
3. Hán văn thời Nguyễn 2 2 0 6 2 12
Tổng 10 2 2 14 2 30
7.2. Lịch trình tổ chức dạy cụ thể
Hình
thức
Thời gian,
địa điểm
Nội dung chính Sinh viên chuẩn bị
Nội dung I. Hán văn thời Lý – Trần (Từ tuần 1 đến tuần 4)
TUẦN 1
Lí
Nội dung chính Sinh viên chuẩn bị
+ Nội dung
Thực
hành
Thực hành dịch văn bản
!"
- Tự điển, từ điển Hán
Việt
TUẦN 3
Lí
thuyết
I.2. Giới thiệu một số tác gia, tác phẩm
của Hán văn Lý – Trần ("8)
- $%!)'!
- Tự đọc trước văn bản
$%!)'!
Thực
hành
Thực hành dịch !45 - Tự điển, từ điển Hán Việt
- Tự đọc về hoàn cảnh
ra đời tác phẩm
TUẦN 4
Thực
hành
I.2. Giới thiệu một số tác gia, tác phẩm
("8)
II.2.2. 6!178
9
Hình
thức
Thời gian,
địa điểm
Nội dung chính Sinh viên chuẩn bị
- Đôi nét về 6!178
- Tuyển giảng 6!178:
+ /0;
+ 9
Thực
hành
Thực hành dịch :;! - Tự điển, từ điển Hán
Việt
TUẦN 7
Thực
hành
II.2. Giới thiệu tác gia Nguyễn Trãi
("8)
II.2.3. () +!,
- Thực hành dịch Phần I, II
- Phân tích một số hiện tượng ngữ pháp
trong () +!,: kết cấu định
ngữ, sử động, danh từ làm trạng ngữ
- Tự điển, từ điển Hán
Việt
Hình
thức
Thời gian,
địa điểm
Nội dung chính Sinh viên chuẩn bị
trung đại trong Hán văn thời Lý – Trần
- Quan niệm về thơ trong 12!<
785 và ,=>%!5
đưa ra thảo luận tại lớp
Nội dung III. Hán văn thời Nguyễn (Từ tuần 10 đến tuần 15)
TUẦN 10
Thực
hành
III.1. Khái luận về Hán văn thời
Nguyễn
III.2. Hán văn thời Nguyễn trong
phong cách thi văn nhân
III.2.1. Tác giả Nguyễn Du
Trích giảng :
+ ?@
+ *A!BCD
+ 0G
- Đọc trước về lịch sử,
văn hóa, tư tưởng, xã
hội Việt Nam trong
giai đoạn thời Nguyễn
TUẦN 11
Bài
tập
thức
Thời gian,
địa điểm
Nội dung chính Sinh viên chuẩn bị
TUẦN 13
Lí
thuyết
III.2. Hán văn thời Nguyễn trong phong
cách thi văn nhân ("8)
III.2.3. Tác giả Nguyễn Văn Siêu
- Về tác giả Nguyễn Văn Siêu
- Trích giảng: I"GCD
- Đọc trước văn bản
I"GCD
Thực
hành
Thực hành dịch một đoạn trong I"
GCD
- Tự điển, từ điển Hán
Việt
TUẦN 14
Thực
hành
III.2. Hán văn thời Nguyễn trong phong
cách thi văn nhân ("8)
III.2.3. Tác giả Nguyễn Khuyến
- Về tác giả Nguyễn Khuyến
Nội dung chính Sinh viên chuẩn bị
- Một số hiện tượng ngữ pháp thường
gặp
8. Chính sách đối với môn học
8.1. Sinh viên phải tham gia đầy đủ số giờ học trên lớp theo qui định
(không nghỉ quá 20% tổng số giờ môn học).
8.2. Sinh viên phải thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ (chuẩn bị bài ở nhà,
đọc tài liệu, tham gia thảo luận và làm các bài tập tại lớp, thực hiện
đầy đủ các bài tập về nhà, làm kiểm tra giữa môn và thi hết môn)
theo yêu cầu của giảng viên phụ trách môn học.
Sinh viên cần đọc thêm các tài liệu liên quan đến lịch sử, văn hóa, tư
tưởng và văn học sử Việt Nam thời trung đại (từ thế kỷ X đến hết thế
kỷ XIX).
Sinh viên cần trang bị tự điển, từ điển Hán Việc để thực hiện các
thao tác phiên âm, dịch nghĩa các tác phẩm trong môn học.
8.3. Sinh viên vi phạm qui định (nghỉ học, đi muộn không có lí do chính
đáng; không làm bài tập, bài thi, nộp bài không đúng hạn; vi phạm
quy chế thi; trích dẫn tài liệu và làm bài gian dối…) tùy theo mức độ
sẽ bị trừ điểm thành phần tương ứng.
8.4. Sinh viên thiếu một trong các điểm thành phần sẽ không có điểm cho
toàn môn học.
9. Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn học
Nội dung kiểm tra, đánh giá
Hình thức kiểm tra, đánh giá
Phần trăm
điểm
9.1. Kiểm tra đánh giá thường xuyên:
Kiểm tra đánh giá - Kiểm tra bài tập về nhà của
13
thường xuyên về tinh
(Buổi thi này do Nhà
trường tổ chức theo quy
chế chung.)
01 bài kiểm tra viết (60 phút)
cuối kỳ.
Bài kiểm tra cuối kì sẽ đánh giá
về kiến thức của sinh viên về
Hán văn qua 3 giai đoạn được
học, kiểm tra năng lực nhớ chữ,
phiên âm, dịch nghĩa, khả năng
tư duy của sinh viên khi nhận
định về đặc điểm, vị trí, vai trò
của Hán văn Việt Nam trong nền
văn học Việt Nam.
70%
(7 điểm)
Kết quả môn học
100%
(10 điểm)
14
9.3. Tiêu chí đánh giá các loại bài tập
Môn học bố trí 02 giờ bài tập vào tuần thứ 11 và
12 giờ thực hành xen kẽ trong suốt 15 tuần học. Vào những giờ bài tập và
thực hành này, sinh viên sẽ làm bài tập hoặc thực hành dịch ngay tại lớp,
sau đó giảng viên sẽ chữa bài tập hoặc các sinh viên tự chữa cho nhau. Nội
dung bài tập, thực hành là một phần chương trình trên lớp. Bài tập và thực
hành nhằm rèn luyện cho sinh viên về việc nhớ chữ Hán, viết chữ Hán
đúng và đẹp, khả năng phiên âm, dịch chú. Những sinh viên tích cực làm
bài tập sẽ được cộng điểm ưu tiên trong quá trình học.
9.4. Lịch thi, kiểm tra (kể cả thi lại)
Copyright: Tài liệu đại học ©