Sáng kiến kinh nghiệm Trường TH Hải Vân
A/ ĐẶT VẤN ĐỀ
Luật Giáo dục năm 2005 ban hành: Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình
thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ,
thẫm mỹ và các kỹ năng cơ bản, góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam
Xã hội chủ nghĩa, bước đầu xây dựng tư cách và trách nhiệm của công dân, chuẩn bị
cho học sinh tiếp tục học Trung học cơ sở. Giáo dục tiểu học phải đảm bảo cho học
sinh hiểu biết đơn giản cần thiết về tự nhiên, xã hội và con người, có kỹ năng cơ bản
về nghe, đọc, nói, viết và tính toán, có thói quen rèn luyện thân thể giữ gìn vệ sinh có
hiểu biết ban đầu về nghệ thuật.
Để phát triển nhân cách toàn diện của học sinh theo mục tiêu giáo dục trong
trường tiểu học, bộ môn Âm nhạc là môn học được Bộ Giáo Dục và Đào tạo xây dựng
trên phân môn chủ yếu là dạy hát. Học âm nhạc là một quá trình liên tục rèn luyện tập
hát.
Phát triển khả năng âm nhạc đối với học sinh lớp 1,2. Thông qua học âm nhạc ở
giai đoạn đầu chủ yếu là học hát tình cảm trí tuệ của các em được giáo dục bồi dưỡng
và phát triển theo năm tháng. Âm nhạc còn là nhu cầu trong đơì sống của các em. Âm
nhạc giúp cho các em hình thành những hiểu biết sơ đẳng về cái hay, cái đẹp trong âm
nhạc, về ý nghĩa âm nhạc đối với đời sống. Trẻ em được ca hát là được tự hoạt động
để nhận thức thế giới xung quanh và bản thân mình. Chúng ta vẫn từng nói rằng: “Âm
nhạc là môn năng khiếu cũng là môn thực hành”. Tuy nhiên âm nhạc trong trường
học không nhằm đào tạo các em trở thành những nhạc sĩ, ca sĩ…Cũng như việc học
đọc, học viết, học vẽ, việc học hát, các em được nghe hát nghe nhạc hoặc tham gia trò
chơi, vận động theo nhạc đều nhằm mục đích phát triển khả năng âm nhạc.
Nâng cao năng lực cảm thụ âm nhạc của các em dần dần nâng lên, là cơ sở để
hình thành một trình độ văn hoá âm nhạc nhất định, góp phần giúp trẻ phát triển năng
lực, thẩm mỹ, trí tuệ, thể chất cho trẻ vào hiệu quả giáo dục chung.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hồng Phượng Trang 1
Sáng kiến kinh nghiệm Trường TH Hải Vân
Nắm bắt được mục đích yêu cầu, nhiệm vụ chính của môn học : “Học vừa chơi chơi
vừa học” kết hợp giảng dạy theo phân phối chương trình của bộ môn âm nhạc, chúng
sàng, ham học và đây cũng là một điều kiện thuận lợi giúp cho các em học tốt những
môn học khác .
Xuất phát từ những vấn đề đặt ra tôi đã thực nghiệm việc lồng ghép những trò
chơi được ứng dụng từ nội dung của bài học để giúp học sinh nhớ được lời ca của bài
hát nhanh chóng và dễ dàng, từ những trò chơi được ứng dụng tất cả học sinh trong
lớp đều được tham gia và không chỉ có vậy thông qua những trò chơi giúp các em
mạnh dạn tự tin hơn khi đứng trước lớp, góp phần giải trí thư giản cho những môn
học tiếp theo.
Một số hoạt động trò chơi âm nhạc tôi đã ứng dụng vào giảng dạy đó là một
việc làm nhỏ giúp tôi thực hiện và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao trong mỗi năm
học. Tôi xin mạn phép ghi chép lại thành sáng kiến kinh nghệm của mình dưới tiêu
đề: “‘ỨNG DỤNG MỘT SỐ TRÒ CHƠI TRONG GIẢNG DẠY ÂM NHẠC”.
B/ PHẦN NỘI DUNG
Muốn tiến hành trò chơi có kết quả gây được sự chú ý, hào hứng của học sinh
đồng thời có tác dụng giáo dục, giải trí, thư giản và ứng dụng nội dung bài học vào trò
chơi cần làm tốt một số khâu sau đây:
I. Trò chơi và cách thức tổ chức trò chơi.
1/ Chọn trò chơi:
- Mỗi tiết học và tuỳ theo từng bài học mà giáo viên có thể chọn từ 1 - 2 hoạt
động.
- Trò chơi phải thu hút cả lớp cùng tham gia.
2/ Chuẩn bị của giáo viên :
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hồng Phượng Trang 3
Sáng kiến kinh nghiệm Trường TH Hải Vân
- Nếu trò chơi có bài hát, giáo viên phải nắm vững bài hát để chủ động dạy các
em hát trước khi thực hiện trò chơi.
- Nếu trò chơi có hình vẽ, giáo viên phải tập vẽ hoặc vẽ ra giấy trước .
- Nếu trò chơi làm động tác, giáo viên phải thực hiện các động tác thành thạo.
- Trò chơi có dụng cụ kèm theo phải được chuẩn bị sẵn.
3/ Giới thiệu và giải thích trò chơi:
- Cách chơi :
+ Cách 1: Giaó viên hô: “Chuẩn bị…bắt đầu” sau lệnh đó, học sinh cầm sỏi
trong tay đưa ra sau lưng khéo léo nắm viên sỏi vào một trong hai tay rồi đưa hai tay
về phía trước giả vờ như chuyển viên sỏi từ tay nọ sang tay kia đồng thời cả lớp hát
bài Tập tầm vông.
+ Cách 2: Giáo viên cầm một cái kẹo giơ cao lên cho học sinh cả lớp nhìn thấy,
sau đó giáo viên đưa sau lưng nắm vào một trong hai bàn tay rồi chuyển về phía trước
cho học sinh hát bài Tập tầm vông. Giáo viên cho các em xung phong đoán .
- Sau mỗi trò chơi giáo viên cần nhận xét và tuyên dương những bạn chơi tốt.
6.2 : Trò chơi : Đố quả theo Thỏ
- Tác dụng :
+ Thuộc thơ, rèn luyện tư duy hình tượng .
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hồng Phượng Trang 5
Sáng kiến kinh nghiệm Trường TH Hải Vân
+ Vui chơi nhẹ nhàng .
- Cách chơi:
+ Giáo viên thuộc thơ và nêu tên trò chơi : Đố quả theo thơ để học sinh trả lời .
+ Quả quen thuộc mà các em biết trong đời sống .
a/ Quả gì cong cong
Xếp trong một nải
Nải xếp thành buồng
Khi chín vàng thơm
Ăn ngon ngon lắm?
b/ Quả gì nhiều mắt
Lá sắt có gai
Thơm khắp đó đây
Khi mùa quả chín?
c/ Quả gì nho nhỏ
Chín đổ như hoa
Tươi đẹp vườn nhà
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hồng Phượng Trang 7
Sáng kiến kinh nghiệm Trường TH Hải Vân
+ Giúp học sinh nâng cao khả năng nghe nhạc, nhận biết giọng hát của các bạn
trong lớp.
- Chuẩn bị :
+ Một số bài hát đã học.
- Cách chơi:
+ Giáo viên mời một bạn lên bảng, chỉ định ở dưới lớp. Một học sinh hát. Bạn
trên bảng quay xuống và đoán tên bạn vừa hát, đoán đúng thì được bạn vừa hát lên
thế. Nếu đoán chưa đúng thì tiếp tục trò chơi. Nếu ba lần đoán sai thì giáo viên chỉ
định học sinh khác.
+ Lưu ý: Lớp trật tự không nói tên bạn hát.
II/ Kết quả đạt được:
Qua thời gian áp dụng tổ chức một số trò chơi giữa tiết trong dạy học phân môn
Âm nhạc cho học sinh lớp 1 ở trường tiểu học Hải Vân, tôi nhận thấy hiệu quả của tiết
dạy được nâng lên rõ rệt. Ở hai tháng đầu năm, mỗi lớp có ít nhất một vài học sinh
xếp loại B, đó là những em còn rụt rè, nhút nhát khi lên biểu diễn bài hát nhưng đến
tháng 11 và 12 thì có tiến bộ dần, không còn học sinh xếp loại B nữa và loại A+ tăng
nhiều.
- Học sinh rất ham học phân môn Âm nhạc , đến tiết Âm nhạc là các em mừng
rỡ, vỗ tay đón giáo viên vì các em được học được chơi, chơi mà học có hiệu quả.
- Học sinh tham gia trò chơi rất tích cực và các em ngày một nhanh nhẹn hơn,
tinh tế hơn và qua trò chơi học sinh nhớ bài học lâu hơn, kỹ hơn
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hồng Phượng Trang 8
Sáng kiến kinh nghiệm Trường TH Hải Vân
III/ BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Khi ứng dụng một số trò chơi trong giảng dạy âm nhạc kết quả rất khả quan
trong thực tiễn. Nhưng tôi nhận thấy, bởi đây là một đề tài vô cùng lớn và sâu sắc. Do
vậy, việc giáo viên chuẩn bị kỹ một tiết dạy cần được tôn trọng, quan tâm đầu tư
chừng nào, thì một giờ lên lớp hiệu quả chừng ấy. Nhận thấy tầm quan trọng của môn
cần bố trí hợp lý thời gian biểu giảng dạy và thời gian biểu hổ trợ cho các phong trào
khác để giáo viên chủ động khi làm việc.
2. Đối với cấp trên:
- Cần có tranh ảnh về tác giả của các bài hát các khối lớp.
- Cần có tranh minh hoạ của từng bài hát.
- Cần có tranh ảnh về tác giả khi giới thiệu kể chuyện âm nhạc.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hồng Phượng Trang 10
Sáng kiến kinh nghiệm Trường TH Hải Vân
MỤC LỤC
A. Phần mở đầu Trang 1,2
B. Phần nội dung Trang 3
I. Trò chơi và cách thức tổ chức trò chơi Trang 4
II. Kết quả đạt được Trang 8
III. Những bài học kinh nghiệm Trang 9
C. Phần kết luận Trang 9
D. Kiến nghị Trang 10
E. TÀI LIỆU THAM KHẢO
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hồng Phượng Trang 11
Sáng kiến kinh nghiệm Trường TH Hải Vân
1. Trương Ngọc Thắng: Giáo trình cơ sở lý thuyết âm nhạc. NXBGD- Đại học
Huế trung tâm đào tạo từ xa năm 2005.
2. Nhạc sĩ Hoàng Long .Chủ biên phần Âm nhạc .Nhạc sĩ Lê Minh Châu-Nhạc
sĩ Hoàng Lân- Nhạc sĩ Nguyễn Hoàng Thông. Nghệ thuật 2 –Sách giáo
viên,NXBGD- Bộ Giáo Dục và Đào Tạo tháng 5 năm 2003.
3. Nhạc sĩ Hoàng Long. Chủ biên phần Âm nhạc. Nhạc sĩ Hàn Ngọc Bích-
Nhạc sĩ Hoàng Lân- Nhạc sĩ Lê Đức Sang. Nghệ thuật 3-Sách giáo viên.NXBGD.Bộ
Giáo Dục và Đào Tạo tháng 4 năm 2004.
4. Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên tiểu học chu kì III năm 2003-
2007.Tập 2 NXBGD-Bộ Giáo Dục và Đào Tạo