Kiến thức lớp 10
Ca dao Việt Nam –phần27
Ca dao chủ đề căm thù bọn giặc
ngoại xâm
Anh mà đi với thằng Tây,
Em đành phải dứt hết dây nghĩa tình.

* Xuất xứ: - Miền Trung"
Bể Đông có lúc vơi đầy
Mối thù mất nước (đế quốc) có ngày nào vơi!
* Xuất xứ: - Đại Chúng
Bấy lâu ta ở với ta
Bây giờ có Phú-lang-sa lọt vào
Bây giờ đất thấp trời cao
An Nam, Quảng Tống phải vào lụy Tây
Bây giờ khố bẹ đi giày
Bờ lau nên phố, đĩ nay lên bà
Mấy đời con đĩ nên bà
Thau rau đắc thế, bà già thất kinh
Bấy lâu vua trị một mình
Bây giờ Nhà nước đã rành chia đôi
Văn nhân khoa mục ở rồi
Những phường dốt nát lên ngồi làm quan
Những anh phơ phất loàng xoàng
Làm bồi làm bếp ra ràng cậu chiêu

Cá bống kho với lá gừng,
Bà con mình đó, xin đừng quên nhau !
Càng ngày xâu nặng thuế cao,
Mất mùa nên phải lao đao, nhọc nhằn.
Xóm làng nhẫn chịu cắn răng,
Bán đìa nộp thuế cho bằng lòng quan.
Quan trên ơi hớt quan trên,
Hiếp dân, ăn chặn, chỉ biết tiên mà thôi !
Cây khô xuống nước cũng khô,
Phận nghèo đi tới chỗ mô cho giàu.
Nhớ chăng tình nghĩa trước sau,
Bỏ thây xứ lạ, làm giàu cho ai ?

* Xuất xứ: - Miền Trung, Miền Nam, Bến Tre
Cha đời lính tẩy, lính Tây
Hễ trông thấy gái giở ngay xì xồ
Một tháng sáu phiên chợ Đơ
Kẻ gian cũng lắm, lệ cơ cũng nhiều.

* Xuất xứ: - Hà Nội
Chiều tà bóng ngã nương dâu,
Vin cành bẻ lá em sầu duyên tơ.
Tiếc công tháng đợi năm chờ,
Tưởng chàng có nghĩa, ai ngờ theo Tây.

Đến mai ra chợ Đồng Xuân
Chú khách mới hỏi sao chân cò què
Cò rằng cò đậu cành tre
Thằng Tây bắn phải cò què một chân.

* Xuất xứ: - Hà Nội Đèn cầu tàu còn dầu còn cháy
Lửa nhà máy hết cháy, còn than
Lấy chồng thì chọn chỗ cao sang
Lấy chi thằng điếm dọn bàn cho Tây.

* Xuất xứ: - Miền Nam, Bạc Liêu
Đồn Tây dù chắc, dù dày,
Thuế nộp đủ đầy, đồn ắt phải tan. (1) * Thuế ở đây là thuế "Đảm phụ quốc phòng" thời kháng chiến
chống Pháp (1946 - 1954). Xuất xứ: - Miền Trung
Gò Công anh dũng tuyệt vời

Ngó lên ngó xuống thì vui (2)
Ngó vùng bị chiếm ngùi ngùi nhớ thương (1)

* Câu ca dao xuất hiện trong kháng chiến chống Pháp (1946 -
1954) lúc bấy giờ tỉnh Quảng Nam chia làm hai vùng: bị chiếm và
tự do. Xuất xứ: - Miền Trung
Ngó lên trên sở ông Hoàng (2)
Ngó xuống Ba Hộ (3) tan hoang cửa nhà.

* Lầu ông Hoàng người Pháp có tên là Dễ Monpensier xây cất
vào đầu thế kỷ 20. Tương truyền khi xây lầu này thì làng An Hải
(tức làng Ba Hộ) bị bệnh dịch, tiếp đó là bão lụt, làm nhiều người
chết. Số người mê tín cho là ông Hoàng đã gây ra tai vạ ấy. Xuất
xứ: - Miền Trung
Nước sông Hàn đời mô cho hết mặn,
Rừng Sơn Trà ai đốn cho hết cây,
Lời nguyền anh đó, em đây,
Anh đừng đi lính cho Tây em chờ
Ô Loan nước lặng như tờ,
Thương người chiến sĩ dựng cờ Cần vương (1)
Trải bao gối đất nằm sương,

Giặc nào thoát khỏi trong vòng tay ta. * Xuất xứ: - Hà Nội
Tây bang, đi lính mộ khó về,
Ngày xưa em có nói, anh chẳng hề chịu nghe.

* Đệ nhất Thế chiến Pháp mộ quân thguộc địa đi đánh giặc cho
Pháp Xuất xứ: - Miền Trung
Thà ăn rau má, rau lang
Hơn theo Bá Cừ (l) thác oan uổng đời. * Năm 1925, Lê Bá Cừ từ Huế vào Quảng Nam mộ phu đưa vào
Nam Bộ làm đồn điền đồn điên cao su. Xuất xứ: - Miền Trung
Thà rằng uống nước hố bom,
Còn hơn theo giặc, lưng khom, chân quỳ (2).