Huỳnh Thành Cơng

Trường THCS Long Hòa
A. PHẦN MỞ ĐẦU

1) Lý do chọn đề tài:
Năm học 2007- 2008 với quyết tâm thực hiện yêu cầu đổi mới nội dung phương
pháp dạy và học của thầy và trò. Đảm bảo hướng dẫn và tích cực hoá hoạt động dạy và
học, tạo sự chuyển biến thực sự về việc truyền đạt kiến thức và kó năng của chương
trình học ở bộ môn Toán của tổ Tự nhiên có ứng dụng công nghệ thông tin. Bản thân
tôi luôn trăn trở làm thế nào để nâng cao chất lượng dạy học môn Toán và làm cho các
em yêu thích môn học này. Đó là lý do để tôi chọn đề tài khoa học này.
2) Mục đích nghiên cứu:
Trường THCS Phúc Đồng là trường vùng ven không mấy thuận lợi, việc học của học
sinh ít được quan tâm và đầu tư nên chất lượng thấp chưa đáp ứng với nhu cầu. Mỗi
giáo viên có cách dạy riêng, có nhiều biện pháp khác nhau trong dạy học bộ môn Toán
để nâng cao chất lượng bộ môn. Trong quá trình dạy học và qua dự giờ đồng nghiệp
bản thân đã áp dụng một số biện pháp dạy học hiệu quả góp phần nâng cao chất lượng
bộ môn Toán.
3) Cơ sở và đối tượng nghiên cứu:
- Cơ sở nghiên cứu: Sách giáo khoa Toán 7, sách giáo viên Toán 7, tài liệu ứng dụng
công nghệ thông tin trong giảng dạy môn Toán.
- Đối tượng: Học sinh khối 7 bậc THCS.
4) Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Nghiên cứu chương trình Toán 7 bậc THCS.
- Nghiên cứu đối tượng học sinh khối 7 trường THCS Phúc Đồng
- Nghiên cứu phương pháp dạy học Toán 7
5) Phương pháp nghiên cứu:
- Đối với giáo viên: Phương pháp điều tra.
Phương pháp khảo sát.
Phương pháp thăm lớp dự giờ.

I.THỰC TRẠNG TÌNH HÌNH:
Trong những năm gần đây, tình hình học sinh học yếu môn Toán chiếm tỉ lệ khá
cao. Các em cảm thấy chán nản khi học môn học này bởi nhiều lý do khác nhau.
Đây là vấn đề mà hầu như các giáo viên giảng dạy bộ môn Toán đều quan tâm và
trăn trở làm thế nào để chất lượng môn Toán được nâng lên và làm thế nào để các
em yêu thích môn học này.
Chúng ta đã biết môn Toán là một môn khoa học tự nhiên, để học tốt bộ môn này
đòi hỏi các em không những chăm học mà cần phải biết tư duy sáng tạo. Do xã
ĐắkCấm là một vùng có nền kinh tế tương đối khó khăn, cha mẹ các em chủ yếu
làm nghề nông nên chưa có sự quan tâm, giúp đỡ các em trong việc học. Bên cạnh
đó các em ngoài việc học trên lớp thì về nhà các em phải phụ giúp gia đình trong
Nâng cao chất lượng dạy và học Tốn 7 Trường THCS
Huỳnh Thành Cơng

Trường THCS Long Hòa
công việc nhà như làm nương rẫy, thả bò . . . vốn thời gian học của các em đã ít nay
càng ít hơn. Nhưng khi các em đầu tư cho việc học của mình thì nguồn tài liệu giúp
các em trong công việc học tập cũng còn nhiều hạn hẹp. Thầy cô, bạn bè ở xa nên
có những vấn đề khó khăn trong việc học, những vấn đề các em chưa hiểu, chưa rõ
các em lại càng không biết hỏi ai. Vốn đã học yếu nay lại càng học yếu hơn. Thực
tế năm học 2006 – 2007 chất lượng môn Toán ở khối 7 cụ thể như sau:
Giỏi Khá Trung bình Yếu Kém
2,3% 14,2% 28,2% 29,4% 25,9%
II. TỒN TẠI VÀ NGUYÊN NHÂN:
1. Tồn tại:
- Học sinh đến lớp ít thuộc bài cũ và làm bài tập về nhà.
- Trong giờ học trên lớp học sinh còn thụ động, ít tham gia các hoạt động lónh
hội kiến thức.
- Chất lượng môn Toán 7 của học sinh ở những năm học trước chưa cao, dẫn
đến các môn học khác cũng có chất lượng thấp.

vấn đề chiếm lónh kiến thức mới. Quá trình đó đã rèn luyện khả năng phát triển tư duy
trí tuệ ở học sinh. Phải nói môn Toán là môn học đòi hỏi học sinh phải hoạt động, chòu
khó suy nghó nhiều. Từ đó góp phần phát triển tư duy rất mạnh so với các môn học
khác.
Phần nhiều học sinh học tốt môn Toán thì học tốt các môn học khác. Bởi lẽ các em
đã có những khả năng tư duy toán học thì cũng có thể đủ khả năng để hiểu các vấn đề
khác. Qua môn Toán đã rèn lại cho các em những đức tính: Chòu khó, cẩn thận, tỉ mỉ,
thận trọng, chính xác, suy luận chặt chẽ … có phương pháp làm việc khoa học, sắp xếp
thứ tự hợp lý trước sau để giải quyết vấn đề. Đó là đặc trưng nổi bật của môn Toán
trong nhà trường phổ thông.
2. Rèn luyện hạnh kiểm cho học sinh, dạy kiến thức nói chung và kiến thức toán
học nói riêng là hai vấn đề có quan hệ tác động qua lại lẫn nhau trong quá trình
giáo dục đào tạo :
Việc rèn luyện hạnh kiểm cho học sinh trong nhà trường cũng là một mặt quan trọng
trong công tác giáo dục đào tạo, nó đi song đôi với việc dạy kiến thức cho học sinh. Hai
mặt này có tác động qua lại, quan hệ với nhau trong quá trình học tập.
Một học sinh có hạnh kiểm tốt tức là biết vâng lời thầy cô giáo, chăm chỉ học tập,
biết học hỏi giúp đỡ bạn bè … Đó cũng là một trong những yếu tố cần thiết để giúp
học sinh học tập tốt. Trái lại, một học sinh ít chòu nghe lời thầy cô giáo, không chăm chỉ
trong học tập, không học hỏi ở bạn bè, trong lớp thường gây ồn ào mất trật tự sẽ ảnh
hưởng xấu đến quá trình học tập tiến bộ của các em. Vì vậy hạnh kiểm cũng là một
trong những điều kiện quan trọng để thúc đẩy quá trình học tập cho học sinh. Đó cũng
là một tác động mạnh mẽ để học sinh học tập tiến bộ, nắm kiến thức vững chắc. Đặc
biệt, môn Toán cần có sự cố gắng liên tục từ đầu đến cuối để có nền tảng vững vàng
học tập tốt các lớp sau này.
Một học sinh đã học tốt những môn học nói chung và môn toán nói riêng, tức là học
sinh đó đã nắm được các kiến thức tương đối chắc từ đó gây cho học sinh hứng thú
trong học tập. Từ đó học sinh có thể tự nhận thức, nhận biết đượcviệc học là cần thiết,
đôi khi trở thành nhu cầu tìm tòi, học hỏi. Đó cũng là một yếu tố tích cực để rèn luyện
Nâng cao chất lượng dạy và học Tốn 7 Trường THCS

cách máy móc, rập khuôn các công thức do vậy mau quên, kiến thức Toán học không
được sâu sắc.
Khi dạy Toán cần có đồ dùng dạy học trực quan, nếu có điều kiện cần phát huy mặt
này. Chẳng hạn khi dạy bài “ Tính chất ba đường trung tuyến của tam giác ” từng học
sinh phải có thước thẳng để học sinh nắm chắc cách đo, kích thước của mỗi đơn vò độ
dài, một tam giác bằng giấy, mảnh giấy kẻ ô vuông; giáo viên cũng cần chuẩn bò các
dụng cụ như: Thước thẳng, tam giác, giấy kẻ ô vuông… Khi dạy tiết thực hành ngoài trời
xác đònh khoảng cách giữa hai đòa điểm A và B trong đó có một đòa điểm nhìn thấy
nhưng không đến được, giáo viên phải chuẩn bò giác kế để học sinh biết giác kế là gì ?
Nâng cao chất lượng dạy và học Tốn 7 Trường THCS
Huỳnh Thành Cơng

Trường THCS Long Hòa
Đặt giác kế tại điểm A vạch theo đường xy vuông góc với AB tại A, ta phải đặt giác kế
ra sao, dùng thước dây xác đònh E là trung điểm của AD trên mặt đất như thế nào ?…
Để tạo tình huống gây trí tò mò cho học sinh khi dạy chứng minh đònh lí “ Tổng các
góc trong một tam giác bằng 180
0
”, giáo viên phải chuẩn bò thước đo góc và bảng phụ
có vẽ sẵn các tam giác có nhiều hình dạng khác nhau. Vào đầu tiết học giáo viên cho
lần lượt một số học sinh lên đo các góc của tam giác. Gợi ý cho các em phát hiện một
điều thú vò là “ Tổng các góc trong một tam giác bằng 180
0
”. Lúc này đặt vấn đề cần
thiết chứng minh điều thú vò đó.
Vì vậy đầu tư vào việc chuẩn bò đồ dùng trực quan cho một tiết dạy là hết sức cần
thiết để học sinh hiểu được kiến thức một cách sâu sắc, sát với thực tế, hiểu được các
kiến thức đó có được do đâu ? Dựa trên cơ sở nào ?… Còn rất nhiều các vấn đề khác
nếu được đầu tư chu đáo sẽ tạo nên một tiết học hấp dẫn, dễ học và gây hứng thú cho
học sinh trong học tập.

Trường THCS Long Hòa
c) ( 2
3
)
2
d)
5
5
1
.3
3
 
 ÷
 

e) (1,5)
3
.8 f)
3
3
( 7,5)
(2,5)
−
g)
( ) ( )
2
0
1
3. 2 3. 2
3

B C>
. Nội dung đònh lí
1, đònh lí 2 được phát biểu như sau:
Đònh lí 1: Trong một tam giác, góc đối diện với cạnh lớn hơn là góc lớn hơn.
Đònh lí 2: Trong một tam giác cạnh đối diện với góc lớn hơn là cạnh lớn hơn.
Để giúp học sinh nắm được đònh lí, cách vận dụng đònh lí để giải bài tập, yêu cầu tối
thiểu để học sinh đạt được, giáo viên ra một bài tập:
Bài tập 1: So sánh các góc của tam giác ABC, biết rằng:
AB = 2cm; BC = 4cm; AC = 5cm
Bài tập 2: So sánh các cạnh của tam giác ABC, biết rằng:

µ µ
0 0
80 ; 45A B
= =
Với bài tập này học sinh vận dụng trực tiếp đònh lí 1 và đònh lí 2 để giải:
Bài tập 1:
Áp dụng đònh lí 1, ta có:
Trong
:ABC AB BC AC
∆ < <
hay 2cm < 4cm < 5cm

µ
µ µ
C A B
⇒ < <
Bài tập 2: Áp dụng đònh lí 2, ta có:
Trong
µ µ

< 80
0

⇒
AC < AB < BC
Qua bài tập này giáo viên rút ra nhận xét cho học sinh thấy: Trong một tam giác
nếu biết độ dài ba cạnh của tam giác thì ta có thể so sánh ba góc của tam giác đó và
nếu biết số đo hai góc của một tam giác thì ta có thể so sánh ba cạnh của tam giác đó.
Sau khi học sinh nắm được bài tập này, giáo viên cho một bài tập nâng cao hơn như
sau:
Ba bạn Hạnh, Nguyên, Trang đi đến trường theo ba con đường AD, BD, CD ( hình
vẽ sau). Biết rằng ba điểm A, B, C cùng nằm trên một đường thẳng và
·
ACD
là góc tù.
Hỏi ai đi xa nhất, ai đi gần nhất ? Hãy giải thích ?Để giúp đỡ nhau trong học tập, học sinh khá giúp học sinh yếu, giáo viên có thể tạo
ra các cặp học tập khá yếu. Trong những lúc rãnh rỗi, trong những giờ giải lao, kể cả ở
nhà chỗ nào chưa hiểu bạn yếu có thể hỏi bạn khá. Khi đã tổ chức làm thì phải có
những hình thức tuyên dương điển hình, khuyến khích thi đua với nhau, có kiểm tra việc
tiến bộ của học sinh yếu với mục đích các em đều học được môn Toán và có phong
trào học tập sôi nổi.
Trong sách bồi dưỡng môn Toán cấp tiểu học cho giáo viên có viết: “Số học là hạt
nhân của chương trình toán”. Vì vậy người giáo viên cần dạy học sinh nắm vững chắc
về cấu trúc của số học và các phép tính trên tập N, tập Z, tập Q. Do đó chương trình
Nâng cao chất lượng dạy và học Tốn 7 Trường THCS
Huỳnh Thành Cơng


trầm trọng.
Nói chung do đặc điểm của môn Toán là môn học không thể nói suông, nói và làm
phải luôn đi song song với nhau. Vì vậy, cần thực hành để rèn luyện kỹ năng, khắc sâu
kiến thức và phát triển tư duy.
5.Kế hoạch kiểm tra bài tập về nhà:
Nâng cao chất lượng dạy và học Tốn 7 Trường THCS
Huỳnh Thành Cơng

Trường THCS Long Hòa
Kiểm tra bài cũ, kiểm tra bài tập về nhà là việc rất cần thiết. Nếu chúng ta kiểm tra
thường xuyên thì việc học bài cũ và làm bài tập ở nhà của các học sinh sẽ chu đáo hơn.
Ngược lại, nếu bò xem nhẹ thì việc chuẩn bò bài tập, học bài cũ sẽ hạn chế và chất
lượng học tập giảm rõ rệt.
Ở lứa tuổi của các em nhất là đầu cấp học đôi khi nhận thức còn kém, học là để đối
phó thầy cô giáo, học là để giáo viên kiểm tra bài mình đã làm, đã thuộc. Chưa có sự
hiểu biết phải tự giác học để hiểu, để bản thân mình được tiến bộ. Do vậy kiểm tra bài
cũ thường xuyên là biện pháp để học sinh tự giác học bài và làm bài ở nhà trước khi
đến lớp. Từ đó tạo nên không khí lớp học nghiêm túc, trật tự, mọi học sinh đều ở tư thế
chuẩn bò giáo viên sẽ kiểm tra mình.
Thời gian kiểm tra bài cũ ở đầu các tiết học rất có giới hạn, không thể kiểm tra hết
được. Vì vậy muốn nắm được việc làm bài tập ở nhà của học sinh một cách toàn diện
người giáo viên phải nghó ra kế hoạch phân công các tổ trưởng chòu trách nhiệm kiểm
tra từng thành viên trong tổ ở đầu buổi học. Đầu tiết học các tổ trưởng báo cáo tình
hình chuẩn bò bài tập ở nhà của từng tổ viên. Học sinh nào chưa làm bài tập ở nhà sẽ có
biện pháp xử phạt thích đáng. Trong trường hợp học sinh không làm bài tập ở nhà mà
lên lớp mượn vở bạn chép cũng được báo lại và sẽ xử phạt nặng hơn.
Sau khi các tổ trưởng báo cáo lại xong giáo viên mới kiểm tra bài cũ. Nếu kiểm tra
có gì không khớp với báo cáo của tổ trưởng thì sẽ có biện pháp xử phạt tổ trưởng vì
chưa thực hiện đúng với sự phân công. Có như vậy trong từng tiết học mới sớm phát
hiện được những học sinh lười học bài, lười làm bài tập giúp giáo viên sớm có biện

(giáo viên lưu ý trước các nhóm, người trình bày trước lớp của các nhóm được
giáo viên lựa chọn ngẫu nhiên).
7. Kế hoạch ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong việc đổi mới
phương pháp học tập của học sinh:
Mục tiêu chính của kế hoạch này là: ứng dụng công nghệ thông tin và truyền
thông trong việc đổi mới phương pháp học tập của học sinh. Hướng dẫn học sinh
phương pháp học tập tích cực (tức là tự học tập). Ở kế hoạch này còn nhằm mục đích
khắc phục
được hai nhược điểm của học sinh là khả năng diễn đạt và khả năng làm việc theo
nhóm.
Ở kế hoạch này đòi hỏi giáo viên phải là người tiếp thu những phương tiện mới
trong dạy học cụ thể là máy vi tính, máy chiếu, giáo án điện tử, biết truy cập Internet
tìm kiếm thông tin phục vụ cho công tác giảng dạy. Giáo viên tăng cường giám sát tính
tự học của học sinh thông qua kế hoạch làm việc của các nhóm, cách thức làm việc của
các nhóm đã khoa học chưa ? Còn học sinh là người tự giác tích cực trong trong việc
học của mình để chiếm lónh kiến thức, nâng cao kiến thức cho bản thân.
8. Kế hoạch phối hợp giữa giáo viên bộ môn với giáo viên chủ nhiệm, giáo
viên bộ môn với gia đình trong quá trình giáo dục đào tạo:
Việc phối hợp giữa giáo viên bộ môn với giáo viên chủ nhiệm trong công tác dạy
học cũng là điều cấn thiết. Giáo viên bộ môn phải trao đổi với giáo viên chủ nhiệm
những học sinh cá biệt, học sinh lười để cùng hợp tác kiểm điểm, nhắc nhở, xử
phạt; dùng đủ hình thức từ mềm dẽo đến cứng nhắc sao cho các em sửa chữa tiến
Nâng cao chất lượng dạy và học Tốn 7 Trường THCS
Huỳnh Thành Cơng

Trường THCS Long Hòa
bộ dần đà theo cả lớp. Cũng thông qua giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn mới
nắm được tình hình gia đình của những em cá biệt có hoàn cảnh khó khăn, gia đình
buông lỏng hay ảnh hưởng của bạn bè xunh quanh … để có biện pháp phù hợp với
từng hoàn cảnh khác nhau mang lại hiệu quả giáo dục cao hơn.

I. Kết luận:
Trong tình hình chất lượng học sinh hiện nay tất cả các môn nói chung và môn Toán
nói riêng, học sinh yếu kém càng ngày càng nở ra, học sinh khá giỏi càng ngay bò co
lại. Là người giáo viên đứng trước tình hình đó phải trăn trở suy nghó tìm nguyên nhân
chính, cơ bản dẫn đến kết quả nêu trên, để có biện pháp thích đáng, hữu hiệu, tìm ra
giải pháp tối ưu nhất để nâng dần chất lượng, đảm bảo yêu cầu của cấp trên.
Theo tôi nghó việc nâng cao chất lượng dạy học không thể chỉ xét đến một mặt nào
đó mà phải nhìn trên quan điểm toàn cục, đồng bộ trên mọi mặt. Về phía giáo viên
phải có sự nhiệt tình, phải có năng lực, phải có đầu tư cao cho từng tiết dạy. Về phía
học sinh đã đi vào quỹ đạo nội quy, trật tự, kỉ cương của lớp học, của nhà trường hay
chưa ? Một điều cần thiết trước tiên để dạy đạt chất lượng là phải xây dựng một tập
thể lớp có tổ chức, có kỉ cương, tất cả các thành viên đều hoạt động theo quỹ đạo đó.
Nếu một phần tử nào đó chưa hòa mình vào quỹ đạo kòp cũng buộc đầu quay theo quỹ
đạo để trở thành một lớp học có nề nếp, im lặng, trật tự. Giáo viên vào lớp tự nhiên
thấy hứng thú, hưng phấn, say mê trong công tác dạy học của mình.
Trong thời gian tới bản thân sẽ cố gắng thực hiện đầy đủ, nhiều hơn nữa những gì
đã trăn trở trước tình hình chất lượng môn Toán hiện nay. Làm sao các em đều học
được môn Toán, môn Toán trở thành một môn học rất gần gũi với các em. Các em
không ngại giải bài tập, xem đó là khâu thực hành cần thiết để giúp các em phát triển
tư duy, trí tuệ, tính chòu khó, cần cù, làm đến nơi đến chốn không bỏ dở giữa chừng.
Tính suy luận logic, chính xác, chặt chẽ là cơ hội để rèn luyện bản thân, rèn luyện nhân
cách của con
người bước vào tương lai đầy niềm tin và hy vọng.
II. Kiến nghò:
- Đối với phụ huynh học sinh cần quan tâm hơn nữa về việc học tập của con em
mình.
- Thường xuyên kiểm tra việc học của con em mình thông qua việc học ở nhà và
thông qua điểm của các bài kiểm tra.
- Đối với nhà trường: Tham mưu cho phòng giáo dục tạo điều kiện cho các em có
một phòng thư viện để hỗ trợ tài liệu giúp các em trong việc học.