LỜI MỞ ĐẦU
Hiện nay, để tiếp cận với nền tri thức mới và ứng dụng thành công những thành
tựu của khoa học trên thế giới thì các nước nói chung và Việt Nam nói riêng đòi
hỏi phải có cuộc đổi mới trong hệ thống giáo dục về mục tiêu, nội dung và
phương pháp. Chúng ta cần đào tạo ra một đội ngũ nhân lực vừa hồng vừa
chuyên. Không chỉ giỏi về tri thức khoa học mà còn phải am hiểu những tri thức
về xã hội. Môn học Tự nhiên xã hội trong nhà trường Tiểu học hiện nay giữ vị trí
vai trò quan trọng trong việc hình thành tri thức này.
Thế nhưng hiện nay có nhiều giáo viên chưa thật sự hiểu hết ý nghĩa của việc
đổi mới phương pháp dạy học các môn học nói chung cũng như môn Tự nhiên
xã hội nói riêng nên chưa thật sự quyết tâm từ bỏ thói quen dạy theo kiểu truyền
đạt qua sách vở, theo lối học thụ động.
Có rất nhiều phương pháp dạy học giúp các em chủ động tiếp thu kiến thức
nhưng nổi bật lên trong đó là phương pháp giao việc. Đây là phương pháp giúp
các em tự tìm tòi kiến thức, tự phát hiện và nêu thắc mắc trước khi bước vào tiết
học. Giáo viên chỉ là người hỗ trợ giúp các em kết luận lại và định hướng cho
các em đâu là
kiến thức đúng.
Phương pháp này
rất tích cực và
mang nhiều ưu
điểm.
A. Cấu trúc chương trình môn học:
Bao gồm 3 chủ đề:
- Chủ đề “Con người và sức khỏe”: học sinh được học về cơ thể người và các
cơ quan trong cơ thể, cách giữ vệ sinh than thể, cách ăn ở, nghỉ ngơi, vui chơi
điều độ và an toàn, phòng tránh một số bệnh tật.
- Chủ đề “Xã hội”: học sinh được học về các thành viên, các hoạt động và các
mối quan hệ trong gia đình, trong trường học, cộng đồng và điều kiện sống ở xã
hội, các hoạt động sinh sống của nhân dân, một số cơ sở hành chính, y tế, giáo
dục…Cách giữ vệ sinh nhà ở, lớp học, trường học , nơi công cộng: cách giữ an

GV sẽ lập ra hệ thống câu hỏi và phân chia công việc cho từng nhóm(cá nhân)
Ví dụ: Bài “ Cây gỗ”:
Để đảm bảo mục tiêu bài học giáo viên cần giao việc theo 4 nhóm với các
câu hỏi như sau:
Nhóm 1: Hãy quan sát và tìm hiểu xem những cây có thân lớn thường được
trồng ở đâu?
Nhóm 2: Những cây có thân to ấy có những bộ phận nào? Có giống với những
bộ phận của cây rau và cây hoa không?
Nhóm 3: Hãy hỏi những người thân trong gia đình những cây có thân to ấy tên là
gì? Tìm thêm hình ảnh (nếu có)
Nhóm 4: Những cây có thân to thường có ích lợi gì? Làm được những vật dụng
nào?
 Hỗ trợ - Kiểm tra:
Trong quá trình học sinh thực hiện nhiệm vụ của nhóm mình GV cần hỗ trợ gợi ý
giúp các em tìm kiếm thông tin và kiểm tra tiến độ thực hiện của các nhóm. Đồng
thời cũng giúp đỡ các nhóm gặp khó khăn trong quá trình thu nhận thong tin của
mình.
 Tiến hành tiết dạy:
Trong từng hoạt động,các nhóm sẽ lần lượt trình bày sản phẩm hay thông tin thu
thập được theo điều khiển của GV. Những phần kiến thức học sinh trình bày sẽ
là phần mở đầu cho một hoạt động hoặc sẽ là phần đúc kết kiến thức của hoạt
động đó. GV sẽ là người nhận xét và đúc kết kiến thức của hoạt động.
 Nhận xét – lưu ý – tuyên dương.
3. Ưu – nhược điểm của phương pháp:
 Ưu điểm:
• Học sinh chủ động tìm ra kiến thức.
• Các em không chỉ sử dụng vốn sống của bản thân mà trong quá
trình tham gia đi tìm kiếm thông tin giúp các em tự gây dựng thêm
vốn sống cho mình.
• Giáo viên tránh được lối truyền đạt thụ động, không gây hứng thú

phải có sự hiểu biết về đặc tính và hoàn cảnh của học sinh để tránh gây lúng
túng cho học sinh và bản thân phụ huynh.
c. Giúp học sinh trong quá trình tìm tòi kiến thức. Phải kiểm tra
thường xuyên tiến độ làm việc từng nhóm. Định hướng cho các
em tìm kiếm đúng trọng tâm kiến thức
Giáo viên cần trao đổi thường xuyên với các nhóm để có thể hỗ trợ cho các em.
Đồng thời từ đó gợi ý sâu hơn giúp các em hiểu rõ hơn khi trình bày trước lớp.
 Đối với những bài như “Cuộc sống xung quanh”:
GV cần thường xuyên hỏi thăm trao đổi và giúp đỡ cho học sinh, tránh tình trạng
học sinh chỉ tìm hiểu một số nơi các em thích đến mà không chú ý đến những gì
bé thấy trên đường làm cho phần thu thập thông tin không phù hợp, không
phong phú.
 Đối với bài: “Con cá”:
Để quan sát cá bơi và thở như thế nào GV cần hướng dẫn cho học sinh chú ý
đến bộ phận đầu cá. Gợi ý cho các em ra hồ cá ở vườn trường, hoặc ở nhà
mình. Tránh để học sinh quan sát cá bơi mà không nắm được kiến thực cần
nắm.
d. Yêu cầu các nhóm trình bày thử cho giáo viên sau khi hoàn
thành. GV sẽ gợi ý giúp các em trình bày lưu loát hơn:
Trước khi tiết học được tiến hành GV nên đề nghị các em trình bày bài của mình
theo logic. Tránh gây mất thời gian
của giờ học vì đôi khi các em lúng
túng chưa biết cách trình bày làm
mất hiệu quả của phần thu thập
thông tin trong nhóm.
e. Khi giao việc giáo
viên cần lưu ý đến
đặc điểm của từng
học sinh như: tính cách, điều kiện sống, nơi ở ….để tránh giao
những nhiệm vụ không phù hợp, quá sức đối với học sinh.

2. Về phía Giáo viên:
Bản thân tôi cũng rất đắn đo khi lựa chọn phương pháp này. Vì đối tượng học
sinh của tôi còn quá nhỏ, các em chưa có ý thức tự học cao. Nếu ứng dụng
không khéo sẽ làm cho học sinh hiểu lầm kiến thức cũng như trở thành gánh
nặng cho phụ huynh. Chính vì thế, tôi luôn tâm niệm làm thế nào để cho học
sinh tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng và chủ động nhất. Thiết nghĩ, GV
cần:
- Nắm vững mục tiêu, yêu cầu bài học.
- Nắm vững đặc điểm tâm lý cung như hoàn cảnh của học sinh.
- Học hỏi thêm kinh nghiệm của các bạn đồng nghiệp, tham khảo
sách vở để lựa chọn nhiều hình thức tổ chức giúp các em trong quá
trình học tập.
Với những suy nghĩ đó, bản thân tôi cũng đã cảm thấy mình giúp được các em
phần nào trên con đường đi khai thác nguồn tri thức nhân loại.
Đây là một phương pháp tích cực và mang lại hiệu quả cao trong quá trình giảng
dạy của người Giáo viên, đặc biệt là đối với môn Tự nhiên xã hội. Đây là môn
học đòi hỏi các em không chỉ biết lắng nghe mà chính bản thân các em phải tự
khám phá những kiến thức đang ở xung quanh trong đời sống hàng ngày. Từ đó,
các em sẽ biết làm chủ kiến thức của mình.
Để ứng dụng thành công phương pháp này ngoài việc thực hiện tốt các giải
pháp trên GV cần lưu ý lựa chọn bài dạy phù hợp để ứng dụng phương pháp.
Tân Phú, ngày 8 tháng 4 năm 2008
Người thực hiện
ĐINH HẢI VÂN
Nhận xét của Ban giám hiệu