Nâng cao chất lượng viết văn cho học sinh lớp 5

CHUYÊN ĐỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
VIẾT VĂN CHO HỌC SINH LỚP 5
I/ Khái quát chương trình Tập làn văn lớp 5:
- Dạng văn miêu tả là chủ yếu (tả người, tả cảnh sinh
hoạt)
- Dạng văn tường thuật một việc đã làm (tương đối
phức tạp)
- Dạng văn kể chuyện (có sáng tạo).
- Dạng văn viết thư.
* Nội dung dạy chủ yếu xoay quanh vào luyện tập cách tìm ý; lập
dàn bài; tập nói và viết (dựng đoạn và liên kết đoạn)
(Trích: Tài liệu chỉ đạo chuyên môn dạy tập làm văn ở tiểu học)

CHUYÊN ĐỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
VIẾT VĂN CHO HỌC SINH LỚP 5
*Nội dung cần dạy Tập làm văn ở Tiểu học:
- luyện nói trong hội thoại:
Tập giải thích rõ thêm vấn đề trong trao đổi. Tập
tán thành, bác bỏ hay bảo vệ một ý kiến.
Tập trả lời sau khi nghe nói lại ý kiến của mình.
Dùng lời nói phù hợp với các quy tắc giao tiếp
ngôn ngữ nơi công cộng, trong gia đình, nhà trường
(khi bàn bạc, trình bày ý kiến riêng…)

CHUYÊN ĐỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
VIẾT VĂN CHO HỌC SINH LỚP 5
•
Luyện nói thành bài: Nói liền mạch, linh hoạt và

1/ Tìm hiểu đề, đồng thời tạo cảm hứng – nhu cầu
viết của các em.
Sử dụng các biệp pháp như:
•
Trò chuyện, trao đổi.
•
Kể chuyện.
•
Sử dụng tranh ảnh/ hình ảnh.
•
Sử dụng âm thanh: âm nhạc, tiếng động.
•
Sử dụng tình huống.
•
Kết hợp vẽ, tô màu…

CHUYÊN ĐỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
VIẾT VĂN CHO HỌC SINH LỚP 5
•
Mục đích các biện pháp trên:
Chuyển hóa nội dung ý nghĩa của đề bài vào tâm trí
học sinh. Kích thích khả năng xác định rõ yêu cầu cơ
bản của đề bài cần viết. Giúp học sinh có được một
chuỗi sự kiện liên tưởng, hồi tưởng, tưởng tượng
(hoàn cảnh, thời gian, không gian, trạng thái tâm lý,
những hình ảnh hay ký ức, ấn tượng…) về đối tượng
định nói hay viết. Từ đó học sinh dễ nhận diện ra đặc
điểm thể loại, phân tích đề, xác định nội dung của đề,
hình dung ra hoàn cảnh và đối tượng cần viết và chọn
các phương án viết phần mở bài (trực tiếp, gián tiếp).

•
Kết bài : Ý kiến nhận xét cuối cùng (Ý kiến cá nhân về điều
xảy ra).
Ví dụ minh họa:

Dàn ý bài tường thuật
2/ Sự kiện theo trật tự thời gian:
Sự kiện 1:…
Sự kiện 2:…
Sự kiện 3:……
……
Kết luận:….
1/ Bối cảnh: Ai? Ở đâu? Khi nào? Chuyện gì? Tại sao?

Mở bài:
Giới thiệu đồ vật
(Giới thiệu chiếc
áo em thích)
- áo sơ mi, áo ấm…
- áo mới hoặc áo cũ
- ai mua? Ai tặng?
- vào dịp nào?
- thời gian nào?
VD: Tả cái áo của em
Dàn bài chi tiết (bài văn tả đồ vật)

Thân bài
Tả bao quát:
Dáng, kiểu,
rộng, hẹp,

Giữ không cho bẩn, dơ, dính, mực,…
Không chơi các trò chơi nguy hiểm trèo cây,
kéo rách áo,…
Khi không mặc áo: treo áo trên chiếc mắc áo,
giặt sạch, phơi áo, là áo,…
Kết luận:
Nêu cảm nghĩ
Áo đã cũ nhưng em rất thích.
Kỷ niệm: ngày sinh nhật, ngày lễ phát thưởng,
Em có cảm giác mình lớn lên mỗi khi mặc áo,
…….

CHUYÊN ĐỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
VIẾT VĂN CHO HỌC SINH LỚP 5
3/ Viết văn: (Khâu quan trọng trong việc nâng cao chất lượng
viết văn)
•
Thông qua dàn bài học sinh tập trao đổi và trình bày bằng lời
nói trước các bạn thành một đoạn hay một bài văn hoàn chỉnh
bằng ngôn ngữ của mình.
•
Người GV cần chú ý uốn nắn HS những điểm khác biệt giữa
văn nói và văn viết. Khi HS viết bài cần chú ý tập trung rèn
HS những điểm sau:
- Cách trình bày một văn bản: Đúng thể loại, đầy đủ bố cục (có
mở bài, liên kết đoạn hay thân bài, kết luận)
- Chữ viết: rõ ràng, sạch đẹp.
- Lỗi chính tả.
- Cách sử dụng từ ngữ.
- Cách sử dụng câu, liên kết câu, liên kết đoạn

HS tự phát huy hết vốn từ của mình và người GV cần
uốn nắn cách sử dụng từ phù hợp ngữ cảnh, hoàn
cảnh, sử dụng từ chân thật tránh mĩ miều quá mức,
tránh áp đặt HS sử dụng từ ngữ do mình định sẵn.
Một vấn đề nữa cần chú ý giúp đỡ HS biết cách sử
dụng từ là tăng công tác dạy học Luyện từ và câu, có
thói quen tra cứu từ điển tiếng Việt.

CHUYÊN ĐỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
VIẾT VĂN CHO HỌC SINH LỚP 5
4. Cách dụng câu:
•
GV chú ý rèn HS biết cách sử dụng các
kiểu câu, liên kết câu phù hợp với mạch văn,
viết câu chính xác về mặt cấu trúc câu. Phát
huy tối đa sử dụng các kiểu câu khi viết bài.
•
Lưu ý: không dùng các kiểu câu có cấu trúc
dài, câu sai về logic (VD: Vì năm nay lượng
mưa kéo dài nên mùa màng bị thất bát.)
(sự thiết lập sai môi quan hệ ngữ nghĩa giữa các câu)
nhiều/ ít

CHUYÊN ĐỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
VIẾT VĂN CHO HỌC SINH LỚP 5
5. Chữa bài làm văn:
•
Thông qua tiết chữa bài giúp học sinh nhận biết
những khuyết điểm cở bản và biết tự sửa sai và rút
kinh nghiệm cho những bài làm lần sau có hiệu quả