Một số biện pháp cần thiết để thực hiện tốt một tiết dạy học vật lí sát đối tợng học sinh
có hiệu quả ở trờng THCS Hồng Thuỷ
Phần 1: Mở đầu
I. Lí do chọn đề tài:
Thực hiện chung nhiệm vụ của toàn ngành là đổi mới sách giáo khoa THCS. Đi
cùng với nó là đổi mới nội dung, hình thức, đặc biệt là đổi mới phơng pháp dạy
học nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy và học tập. Song song với nhiệm vụ đó thì
chúng ta cũng thực hiện nghiêm túc cuộc vận động 2 không trên bốn phơng diện
trong đó không để học sinh ngồi nhầm lớp là một khâu rất quan trọng, đồng thời
nó cũng quyết định đến chất lợng giảng dạy của giáo viên. Trong quá trình thực
hiện nghiêm túc cuộc vận động thì nãy sinh ra một vấn đề đó là tỉ lệ học hinh yếu
kém xuất hiện rất nhiều và kiến thức của các học sinh này cũng cần báo động
cho các cấp làm công tác quản lí giáo dục và các nhà giáo đang trực tiếp giảng
dạy. Đó là làm thế nào để thực hiện tốt cuộc vận động hai không đồng thời giảm
dần học sinh yếu kém và ngồi nhầm lớp mà vẫn đảm bảo đến công tác phổ cập để
đa chất lợng giáo dục ngày càng đi vào thực chất và chất lợng ngày một tốt hơn.?
Vì vậy việc đổi mới phơng pháp dạy học theo hơng tích cực hoá hoạt động của
nhiều đối tợng học sinh trong một lớp học (HS là chủ thể của việc lĩnh hội kiến
thức, còn giáo viên là ngời chủ đạo trong việc tổ chức, hớng dẫn cho việc lĩnh hội
kiến thức của học sinh đặc biệt là những học sinh yếu kém) thì vai trò của ngời
giáo viên càng trở nên quan trọng trong việc chủ động tổ chức, điều khiển một
giờ học với nhiều đối tợng học sinh.
Việc lên lớp thực hiện với một tiết dạy nói chung và một tiết dạy Vật lí với nhiều
đối tợng học sinh nói riêng phụ thuộc vào nhiều yếu tố nh: Công tác soạn bài,
kiến thức của giáo viên, phơng pháp dạy học, đối tợng học sinh, phơng tiện dạy
học Do đó, để tổ chức một tiết dạy có hiệu quả cho nhiều đối t ợng học sinh nh-
ng vẫn đáp ứng đủ yêu cầu về nội dung, kiến thức, thời gian mà tất cảc các đối t-
ợng học sinh cũng đều nắm đợc thì giáo viên với vai trò là ngời chủ đạo hớng dẫn
cần thực hiện có hiệu quả một số khâu cho một tiết dạy học gồm nhiều đối tợng
học sinh.
Vậy một số khâu cần thiết để thực hiện tốt một tiết dạy cho nhiều đối tợng học

I. Cơ sở lí luận:
2
Một số biện pháp cần thiết để thực hiện tốt một tiết dạy học vật lí sát đối tợng học sinh
có hiệu quả ở trờng THCS Hồng Thuỷ
- Căn cứ vào chơng trình đổi mới giáo dục phổ thông, tiếp tục đổi mới phơng
pháp dạy học của thầy đó là (Dạy bám sát đối tợng, chú trọng học sinh yếu
kém, học sinh trung bình) và phơn pháp học tập của học sinh trong quá trình
học tập.
- Căn cứ vào những định hớng đổi mới về phơng pháp dạy học, thiết bị dạy học
và đánh giá kết quả học tập của học sinh của bộ môn Vật lí THCS.
- Căn cứ vào chuẩn kiến thức và kĩ năng của bộ môn Vật lí THCS.
- Căn cứ vào nội dung công văn số 217/GD - ĐT của Bộ trởng Bộ Giáo dục và
đào tạo phát động cuộc vận động hai không Nói không với tiêu cực trong thi
cử và bệnh thành tích trong giáo dục đặc biệt là nội dung nói không với học
sinh ngồi nhầm lớp.
- Căn cứ vào hớng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2007 2008 của Bộ Giáo
dục và Đào tạo, Sở GD - ĐT Quảng Bình và Phòng GD Lệ Thuỷ.
- Căn cứ vào công văn 227 của phòng GD Lệ Thuỷ về chỉ đạo công tác học
sinh yếu kém.
II. cơ sở thực tiễn:
Thực tế qua những năm áp dụng đổi mới chơng trình SGK THCS và thực hiện
cuộc vận động hai không của Bộ GD&ĐT từ năm học 2006 2007 và tiếp tục
thực hiện tốt cuộc vận động trong năm học 2007 2008 cả thầy và trò còn
nhiều bỡ ngỡ với việc dạy và học, nên kết quả chất lợng còn thấp, cha ổn định
cha đáp ứng đợc yêu cầu đổi mới phơng pháp, nâng cao chất lợng dạy học nhng
phải thực hiện nghiêm túc tốt cuộc vận động.
Việc đổi mới phơng pháp dạy học đã làm phân hoá triệt để đối tợng học sinh,
học sinh yếu kém ít đợc chú ý. Tổ chức lớp học thiên về hoạt động nhóm, có số
học sinh yếu kém lời hoạt động nên càng không tiến bộ còn học sinh học giỏi thì
ham thích tích cực hơn tạo ra hai thái cực ngợc nhau trong một lớp học, gây ra

sinh đã không chú ý tới việc học tập.
* Qua quá trình giảng dạy trong những năm học trớc giáo viên cha mạnh dạn đổi
mới phơng pháp hay đổi mới phơng pháp dạy học mà không chú ý đến đối tợng
học sinh nên khi thực hiện cuộc vận động hai không thì chất lợng rất thấp tỷ lệ
học sinh yếu kém ngày một lộ ra rất nhiều, tỷ lệ học sinh qua kiểm tra chất lợng
thì số HS đạt điểm yếu kém quá cao, đặc biệt là tỷ lệ học sinh thi lại của năm
học 2006 2007 rất cao cha từng có và dẫn đến tình trạng học sinh yếu kém có
xu thế bỏ học ngày càng nhiều.
Đến nay qua học I của năm học 2007 2008 thực hiện cuộc vận động hai
không đã đợc một năm rỡi, vận dụng triển khai học hỏi, thảo luận, sinh hoạt
4
Một số biện pháp cần thiết để thực hiện tốt một tiết dạy học vật lí sát đối tợng học sinh
có hiệu quả ở trờng THCS Hồng Thuỷ
chuyên môn, thao giảng GV đã vững vàng hơn và có phớng pháp dạy học linh
hoạt hơn và đã phù hợp với từng đối tợng học sinh cho nên HS đã dàn hình thành
phơng pháp học tập mới đặc biệt là đối tợng học sinh yếu kém, nên một số tiết
dạy đạt kết quả khá cao và thành công nhiều hơn. Giáo viên chủ động hơn trong
điều hành, làm việc ít hơn với từng đối tợng học sinh.
Vì vậy, để đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lợng giảm dần tỉ lệ học sinh yếu kém
và học sinh ngồi nhầm lớp thì đối với giáo viên, ngay trong từng tiết học cần
thực hiện một số biện pháp cần thiết sau đây:
IV) Những biện pháp thực hiện:
1) Thiết kế bài dạy chu đáo, phù hợp với nhiều đối tợng học sinh.
Công việc thiết kế chu đáo trớc một bài dạy và phù hợp với nhiều đối tợng là
khâu quan trọng không thể thiếu của một tiết dạy học mà bất kì một giáo viên
nào cũng phải biết. Thiết kế trớc bài dạy giúp giáo viên chuẩn bị chu đáo hơn
về kiến thức, kĩ năng, phơng pháp, tiến trình và tâm thế để đi vào một tiết dạy
Vậy làm thế nào để thiết kế một bài dạy hay và phù hợp hay nói cách khác để
thiết kế tốt một bài dạy nhng phải đảm bảo cho nhiều đối tợng học sinh thì cần
phải làm đợc những gì?

cũng không kém phần quan trong. Việc tiếp xúc, chuẩn bị trớc thiết bị dạy học
giúp giáo viên chủ động biết đợc thiết bị nào đã có, tình trạng sử dụng nh thế
nào, cần điều chỉnh gì, thiết bị nào còn thiếu cần bổ sung nh thế nào và phơng án
bổ sung, khắc phục ra sao? Khi tiếp xúc với thiết bị dạy học giáo viên có điều
kiện phân công dụng cụ cho từng nhóm học sinh, từng đối tợng học sinh do đó
nó giảm bớt rất nhiều thời gian trong giờ dạy giành thời gian hớng dẫn cho học
sinh yếu kém thực hiện.
Nhng quan trọng trong khâu này là khi tiếp xúc và chuẩn bị trớc thiết bị thì giáo
viên có điều kiện thao tác thành thạo các kỹ năng cần thực hiện trong khi làm thí
nghiệm. Điều này thực sự rất có ích cho giáo viên, bởi giáo viên có làm thành
thạo các thao tác mới có thể hớng dẫn học sinh một cách rành mạch, rõ ràng
không còn lúng túng và giảm bớt nhiều động tác thừa và thời gian lãng phí.
Do đó khi tiếp xúc và chuẩn bị trớc thiết bị, giáo viên cần làm đợc những việc
sau:
- Kiểm tra thiết bị (đủ hay thiếu) tình trạng sử dụng để đa ra phơng án bổ sung.
- Phân chia đợc thiết bị sử dụng theo nhóm cho từng đối tợng học sinh.
- Đa ra những công việc cho từng đối tợng học sinh thực hiện nh: (HS yếu kém
quan sát, ghi chép và làm các thao tác đơn giản, còn HS khá giỏi thao tác các
thao tác khó .)
6
Một số biện pháp cần thiết để thực hiện tốt một tiết dạy học vật lí sát đối tợng học sinh
có hiệu quả ở trờng THCS Hồng Thuỷ
- Giáo viên phải làm trớc thí nghiệm và thực hiện các thao tác một cách thành
thạo.
3) Điều hành tổ chức hoạt động của học sinh trên lớp.
Việc thiết kế tốt một bài dạy và phù hợp với từng đối tợng học sinh xem nh đã
thành công một nữa nhng đó chỉ là xem nh bớc khởi đầu cho một tiết dạy còn
khâu quyết định thành công chính là ở khâu tổ chức điều khiển các đối tợng học
sinh trên lớp.
Nhng để điều hành tốt tất cả các đối tợng học sinh trong một giờ học thì giáo

cho HS đọc sgk -> đề ra phơng án thực hiện -> Thực hiện -> trả lời câu hỏi có
tính chất khó hơn-> GV chốt kiến thức. Sau đó GV gọi HS yếu kém nhắc lại một
lần để các em ghi nhớ.
- Hoặc tuỳ từng loại thí nghiệm hay trả lời câu hỏi hoặc bài tập GV có thể tổ
chức cho học sinh làm ngay ở lớp hoặc cho về nhà tự làm nhng đối với HS yếu
kém thì GV đa ra yêu cầu nhẹ hơn.
* Đối với cách đặt câu hỏi yêu cầu HS thực hiện hay trả lời câu hỏi thì GV cũng
cần chú ý đến các đối tợng học sinh để đa ra câu hỏi phù hợp để học sinh dễ hiểu
và trả lời đạt kết quả cao nh:
- Đối với HS khá giỏi: GV đa ra câu hỏi có tính chất nêu vấn đề hay xuyên
suốt để các em suy nghĩ trả lời.
- Đối với HS TB. Giáo viên đa ra câu hỏi có hớng giải quyết và có tính chất
dẫn dắt học sinh.
- Đối với HS yếu kém thì GV phải đa ra đợc các câu hỏi gợi ý có tính chất tờng
minh, cụ thể hoặc các yêu cầu rõ ràng và nhẹ nhàng hơn.
Nh vậy tuỳ theo yêu cầu kiến thức, kĩ năng, từng loại câu hỏi hay tuỳ vào từng
loại đối tợng học sinh GV chủ động đề ra phơng án tổ chức điều hành cho linh
hoạt và phù hợp.
- Trong việc điều hành tổ chức các hoạt động của HS trên lớp GV cũng cần quan
tâm và chú ý đến việc tổ chức và sắp xếp vị trí chổ ngồi cho học sinh hoạt động
theo nhóm có hiệu quả nh: Để HS khá giỏi kèm cặp giúp đỡ đợc các HS yếu
kém, tránh tình trạng mất nhiều thời gian và lộn xộn tạo đợc tác phong và phơng
pháp học tập hợp tác, từ đó giáo viên cũng có đợc phơng pháp tổ chức quản lí
hoạt động nhóm một cách phù hợp.
Tóm lại: Khâu điều hành tổ chức hoạt động của HS trên lớp là khâu rất quan
trọng nó quyết định thành công hay thất bại của giờ học và cũng quyết định đến
chất lợng của học sinh, đặc biệt là đối tợng học sinh yếu kém. Vì vậy giáo viên
8
Một số biện pháp cần thiết để thực hiện tốt một tiết dạy học vật lí sát đối tợng học sinh
có hiệu quả ở trờng THCS Hồng Thuỷ

và đặc biệt là thầy Dơng Văn Minh hiệu phó phụ trách chuyên môn của nhà tr-
9
Một số biện pháp cần thiết để thực hiện tốt một tiết dạy học vật lí sát đối tợng học sinh
có hiệu quả ở trờng THCS Hồng Thuỷ
ờng nên bản thân em đã mạnh dạn áp dụng các biện pháp trên vào trong từng tiết
dạy thì chất lợng học tập bộ môn vật lí khối 6, 9 đợc phân công giảng dạy đạt
kết quả khá cao tỉ lệ HS yếu kém bộ môn Vật lí giảm qua đợt kiểm tra chất lợng
học kì I năm học 2007 2008 . Chất lợng qua các bài kiểm tra cũng đợc tăng
dần thể hiện ở kết quả sau đây.
Kết quả qua khảo sát đầu năm: (Tính trung bình của các lớp đảm nhận)
Khá giỏi: 10%; TB trở lên 58%; Yếu kém 42 %.
Bảng kết quả qua các bài kiểm tra:
Bài kiểm tra Lớp TSHS
Khá - Giỏi
Trung bình trở
lên
Yếu - Kém
SL % SL % SL %
Bài kiểm tra
1tiết
6A 37 10 27,0 27 73,0 10 27,0
6B 40 11 27,5 31 77,5 9 22,5
9B 42 8 19,0 31 73,8 11 26,2
9C 41 11 26,8 30 73,1 11 26,9
9E 42 9 21,4 25 59,5 17 40,5
9G 37 7 18,9 19 51,4 18 48,6
Bài kiểm tra
HK I (2007
6A 37 12 33,4 28 75,7 9 24,3
6B 40 11 27,5 32 80,0 8 20,0

trong những tiết dạy đầu tiên cần phải tuân thủ những biện pháp nh trên thì tin t-
ởng rằng các tiết dạy sẽ thành công và đảm bảo cho nhiều đối tợng trong một lớp
học đều đợc nắm kiến thức, tạo đợc một phơng pháp dạy và học mới trong điều
kiện giáo dục hiện nay.
Vậy để thực hiện tốt một tiết dạy học vật lí sát với đối tợng học sinh thì phải
thực hiện các vấn đề sau:
1) Thiết kế bài dạy chu đáo, phù hợp với nhiều đối tợng học sinh.
- Giáo viên phải nắm bắt đối tợng học sinh về kĩ năng nhận thức và phân loại đối
rõ ràng, chính xác
2) Tiếp xúc và chuẩn bị trớc thiết bị dạy học.
3) Điều hành tổ chức hoạt động của học sinh trên lớp.
- Giáo viên cần đa ra hệ thống câu hỏi sát, đúng với từng đối tợng học sinh.
- Điều hành các hoạt động của học sinh một cách khéo léo, linh hoạt và mềm
dẻo, tránh tình trạng nặng nề trong các giờ học.
4) Đánh giá và theo dõi kết quả học tập theo từng đối tợng học sinh.
Phần 3: Kết luận
Việc thực hiện cuộc vận động hai không với bốn nội dung là chủ trơng hoàn
toàn đúng đắn nhằm chấn hng nền giáo dục nớc nhà theo hớng tích cực, sớm đa
11
Một số biện pháp cần thiết để thực hiện tốt một tiết dạy học vật lí sát đối tợng học sinh
có hiệu quả ở trờng THCS Hồng Thuỷ
nớc ta hội nhập ngày một sâu hơn, có hiệu quả hơn vào nền kinh tế thế giới, từng
bớc đa nớc nhà trở thành một nớc công nghiệp vào năm 2020.
Hơn bao giờ hết, dạy thật, học thật là một yêu cầu bắt buộc cho tất cả các tr-
ờng học trên toàn quốc. Việc thực hiện nghiêm túc cuộc vận động này, tất yếu
chất lợng văn hoá sẽ giảm sút so với chỉ tiêu những năm trớc. Đó là sự thật nghiệt
ngã mà chúng ta phải chấp nhận. Biết chấp nhận sự thật đó mà tìm cách tháo gỡ
theo các phơng án, giải pháp đúng đắn, là trách nhiệm của các nhà quản lý giáo
dục cũng nh các giáo viên đứng lớp, với mục đích vừa thực hiện tốt cuộc vận
động,vừa nâng cao chất lợng văn hoá, giảm đợc tỷ lệ học sinh bỏ hoc.Cái mấu