PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO SÔNG MÃ
TRƯỜNG PTDTBT-THCS MƯỜNG CAI
Tên SKKN: “Một số biện pháp cần thiết để thực hiện tốt một tiết dạy học vật lí sát đối
tượng học sinh có hiệu quả ở trường PTDTBT – THCS Mường Cai”
Tác giả: Lò Văn Tướng.
Địa chỉ: Trường PTDTBT-THCS Mường Cai.
Năm 2013
1
MỤC LỤC
1. Đặt vấn đề (Lý do chọn đề tài).
2. Giải quyết vấn đề (Nội dung sáng kiến kinh nghiệm) .
2.1. Cơ sở lý luận của vấn đề .
2.2. Thực trạng của vấn đề.
2.3. Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề.
2.4. Hiệu quả của SKKN.
3. Kết luận.
2
1. Lý do chọn đề tài.
Thực hiện chung nhiệm vụ của toàn ngành là đổi mới sách giáo khoa THCS. Đi cùng
với nó là đổi mới nội dung, hình thức, đặc biệt là đổi mới phương pháp dạy học nhằm
nâng cao hiệu quả giảng dạy và học tập. Song song với nhiệm vụ đó thì chúng ta cũng
thực hiện nghiêm túc cuộc vận động 2 không trên bốn phương diện trong đó không để
học sinh ngồi nhầm lớp là một khâu rất quan trọng, đồng thời nó cũng quyết định đến
chất lượng giảng dạy của giáo viên. Trong quá trình thực hiện nghiêm túc cuộc vận động
thì nãy sinh ra một vấn đề đó là tỉ lệ học sinh yếu kém xuất hiện rất nhiều và kiến thức
của các học sinh này cũng cần báo động cho các cấp làm công tác quản lí giáo dục và
các nhà giáo đang trực tiếp giảng dạy. Đó là làm thế nào để thực hiện tốt cuộc vận động
hai không đồng thời giảm dần học sinh yếu kém và ngồi nhầm lớp mà vẫn đảm bảo đến
công tác phổ cập để đưa chất lượng giáo dục ngày càng đi vào thực chất và chất lượng
ngày một tốt hơn.
Vì vậy việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hoá hoạt động của

- Căn cứ vào chương trình đổi mới giáo dục phổ thông, tiếp tục đổi mới phương pháp
dạy học của thầy đó là (Dạy bám sát đối tượng, chú trọng học sinh yếu kém, học
sinh trung bình) và phương pháp học tập của học sinh trong quá trình học tập.
- Căn cứ vào những định hướng đổi mới về phương pháp dạy học, thiết bị dạy học và
đánh giá kết quả học tập của học sinh của bộ môn Vật lí THCS.
- Căn cứ vào chuẩn kiến thức và kĩ năng của bộ môn Vật lí THCS.
- Căn cứ vào nội dung công văn số 217/GD - ĐT của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và đào
tạo phát động cuộc vận động hai không “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh
thành tích trong giáo dục” đặc biệt là nội dung nói không với học sinh ngồi nhầm
lớp.
- Căn cứ vào hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2013 – 2014 của Bộ Giáo dục
và Đào tạo, Sở GD&ĐT Sơn La và Phòng GD&ĐT Sông Mã.
2.2. Thực trạng của vấn đề.
Thực tế qua những năm áp dụng đổi mới chương trình SGK THCS và thực hiện cuộc
vận động hai không của Bộ GD&ĐT từ năm học 2006 – 2007 và tiếp tục thực hiện tốt
cuộc vận động trong năm học 2013 – 2014 cả thầy và trò còn nhiều bỡ ngỡ với việc dạy
và học, nên kết quả chất lượng còn thấp, chưa ổn định chưa đáp ứng được yêu cầu đổi
mới phương pháp, nâng cao chất lượng dạy học nhưng phải thực hiện nghiêm túc tốt
cuộc vận động.
Việc đổi mới phương pháp dạy học đã làm phân hoá triệt để đối tượng học sinh, học
sinh yếu kém ít được chú ý. Tổ chức lớp học thiên về hoạt động nhóm, có số học sinh
yếu kém lười hoạt động nên càng không tiến bộ còn học sinh học giỏi thì ham thích tích
cực hơn tạo ra hai thái cực ngược nhau trong một lớp học, gây ra sự căng thẳng về tâm
lý đối với người học, khiến cho một bộ phận học sinh cảm thấy mệt mỏi, khi học thực
4
và kiểm tra đúng thực chất và cũng tạo khó khăn cho giáo viên lựa chọn phương pháp
dạy học.
I. Thực trạng:
• Thuận lợi.
- Đối với Ban lãnh đạo nhà trường luôn chỉ đạo sát đúng về kế hoạch chuyên môn và

được bảy năm rưỡi, vận dụng triển khai học hỏi, thảo luận, sinh hoạt chuyên môn, thao
giảng GV đã vững vàng hơn và có phương pháp dạy học linh hoạt hơn và đã phù hợp
với từng đối tượng học sinh cho nên HS đã dần hình thành phương pháp học tập mới
đặc biệt là đối tượng học sinh yếu kém, nên một số tiết dạy đạt kết quả khá cao và thành
công nhiều hơn. Giáo viên chủ động hơn trong điều hành, làm việc ít hơn với từng đối
tượng học sinh.
Vì vậy, để đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giảm dần tỉ lệ học sinh yếu kém và
học sinh ngồi nhầm lớp thì đối với giáo viên, ngay trong từng tiết học cần thực hiện một
số biện pháp cần thiết sau đây:
2.3. Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề.
a) Thiết kế bài dạy chu đáo, phù hợp với nhiều đối tượng học sinh.
Công việc thiết kế chu đáo trước một bài dạy và phù hợp với nhiều đối tượng là khâu
quan trọng không thể thiếu của một tiết dạy học mà bất kì một giáo viên nào cũng phải
biết. “Thiết kế trước bài dạy giúp giáo viên chuẩn bị chu đáo hơn về kiến thức, kĩ năng,
phương pháp, tiến trình và tâm thế để đi vào một tiết dạy”
Vậy làm thế nào để thiết kế một bài dạy hay và phù hợp hay nói cách khác để thiết kế
tốt một bài dạy nhưng phải đảm bảo cho nhiều đối tượng học sinh thì cần phải làm được
những gì?
Cho nên để thiết kế một bài dạy phù hợp cho nhiều đối tượng học sinh thì tối thiểu
nhất phải làm được những việc sau:
- Xác định được mục tiêu trọng tâm của bài học về kiến thức, kĩ năng, thái độ tình
cảm. Tìm ra được những kiến thức cơ bản dành cho học sinh yếu kém và kiến thức
nâng cao cho học sinh khá giỏi.
- Khi đã nắm được trọng tâm được kiến thức và phân chia kiến thức cho từng đối
tượng học sinh thì cần tham khảo thêm tài liệu để mở rộng và đi sâu hơn vào bản
chất của đơn vị kiến thức, giúp giáo viên nắm một cách tổng thể, để giải thích cho
học sinh khi cần thiết.
- Nắm được ý đồ của sách giáo khoa để xây dựng và thiết kế một tiến trình đi trong
giờ dạy hợp lý, đồng thời cũng có thể ý đồ đó thành ý đồ chủ quan của mình cho phù
hợp với tình hình thực tế của nhà trường, lớp, đối tượng và trình độ học sinh, điều

- Đưa ra những công việc cho từng đối tượng học sinh thực hiện như: (HS yếu kém
quan sát, ghi chép và làm các thao tác đơn giản, còn HS khá giỏi thao tác các thao
tác khó…….)
- Giáo viên phải làm trước thí nghiệm và thực hiện các thao tác một cách thành thạo.
c) Điều hành tổ chức hoạt động của học sinh trên lớp.
Việc thiết kế tốt một bài dạy và phù hợp với từng đối tượng học sinh xem như đã
thành công một nửa nhưng đó chỉ là xem như bước khởi đầu cho một tiết dạy, còn khâu
7
quyết định thành công chính là ở khâu tổ chức điều khiển các đối tượng học sinh trên
lớp.
Nhưng để điều hành tốt tất cả các đối tượng học sinh trong một giờ học thì giáo viên
cần phải thực hiện như thế nào?
- Vậy đầu tiên và quan trọng nhất là giáo viên phải xâm nhập giáo án một cách thuần
thục, nắm được các nội dung cơ bản trọng tâm của bài học và những nội dung chú ý đối
với học sinh yếu kém.
- Tạo tình huống có vấn đề ngay từ đầu để kích thích hứng thú học tập của học sinh
trong suốt giờ học.
- Nắm chắc ý đồ SGK và hướng dẫn SGV, mục tiêu bài học, trình tự thiết kế GV chủ
động đưa ra phương án cho các đối tượng học sinh hoạt động.
Ví dụ:
* Đối với việc thu thập thông tin, tuỳ đối tượng học sinh, thời gian GV có thể cho các
phương án:
GV thông báo: Đối với HS khá giỏi -> HS lĩnh hội kiến thức. Đối với HS Yếu,
kém:-> GV gợi ý -> HS lĩnh hội kiến thức.
* Đối với yêu cầu thực hiện kỹ năng, kiến thức thì cũng tuỳ theo thời gian và yêu cầu
của nội dung bài học hoặc từng phần hay yêu cầu của từng loại thí nghiệm giáo viên có
thể tổ chức học sinh thực hiện theo nhóm hay cá nhân.
- Còn tuỳ theo đối tượng học sinh trong lớp GV có thể đề ra phương án khác nhau cho
linh hoạt.
+ Đối với HS yếu kém: Thì GV cho HS đọc sgk -> GV hướng dẫn cụ thể -> tổ chức

d) Đánh giá và theo dõi kết quả học tập theo từng đối tượng học sinh.
Việc đánh giá và theo dõi kết quả học tập theo từng đối tượng học sinh phải diễn ra
thường xuyên, liên tục và quan trọng nhất là đối tượng học sinh yếu kém. Như kiểm tra
miệng, kiểm tra 15 phút, kiểm tra định kỳ. Tuy nhiên việc thực hiện đánh giá kết quả
học tập của HS sau mỗi bài dạy cũng có tầm quan trọng rất đáng kể: Nó vừa củng cố,
khắc sâu kiến thức cũ, vừa tiếp thu được kiến thức mới, đồng thời khuyến khích động
viên học sinh, kích thích hứng thú cho các em về nhà làm bài tập cũng như tạo được sự
hào hứng cho các em chờ đợi cho tiết học tiếp theo, và giúp đỡ học sinh yếu kém có
được tinh thần học tập tốt hơn và ngày càng yêu thích môn học, lấp dần các kiến thức đã
hỏng của các em. Do đó tôi nhận thấy việc đánh giá kết quả học tập của học sinh sau
mỗi tiết học và thường xuyên rất quan trọng và cần thiết.
Vậy đánh giá kết quả học tập của học sinh như thế nào là tích cực và phát huy được
tác dụng của nó đối với học sinh yếu kém, theo tôi giáo viên cần phải thực hiện theo các
yêu cầu sau:
- GV có thể đánh giá thực hiện bằng các hình thức như:
+ Kiểm tra miệng:
9
Đối với HS yếu kém thì giáo viên yêu cầu rõ ràng hơn, chi tiết hơn, gợi mở hơn. Nếu
HS trả lời được thì giáo viên cho điểm cao hơn để động viên, còn HS trả lời không được
thì GV hướng dẫn, nhắc nhở và quan tâm đến HS nhiều hơn trong các câu hỏi của bài
học mới.
+ Ghi phiếu học tập hoặc phân nhóm tổ chức trò chơi về kiến thức.
Đối với HS yếu kém thì giáo viên đánh giá với mức độ và yêu cầu thấp hơn, và chỉ
rõ những thiếu sót của các em một cách rõ ràng hơn, chi tiết hơn, tránh tình trạng nhận
xét chung chung để HS không nhận ra được thiếu sót của mình để khắc phục.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
Qua quá trinh học hỏi, tìm tòi dưới sự chỉ đạo hướng dẫn của các thầy giáo bộ môn
và đặc biệt là thầy Nguyễn Quang Huy – Phụ trách chuyên môn Vật Lí của tổ nên bản
thân tôi đã mạnh dạn áp dụng các biện pháp trên vào trong từng tiết dạy thì chất lượng
học tập bộ môn Vật lí khối 7 được phân công giảng dạy đạt kết quả khá cao tỉ lệ HS yếu

7B
7C
7D
- Không có HS điểm TBm học kì I rơi vào điểm kém dưới 3,4. Đây cũng là một dấu
hiệu đáng mừng cho giáo viên trực tiếp giảng dạy cũng như chất lượng bộ môn.
*) Bài học kinh nghiệm:
Để thực hiện tốt cuộc vận động hai không, đặc biệt là giảm dần tỷ lệ học sinh yếu
kém và ngồi nhầm lớp nhưng phải đảm bảo về bài toán chất lượng. Qua quá trình suy
nghĩ và thực hiện những việc làm trên đây trong gần một năm rưỡi thực hiện cuộc vận
động đặc biệt là trong học kì I vừa qua thì chất lượng học tập bộ môn Vật lí ngày càng
được nâng cao và giảm dần tỷ lệ HS yếu kém.
Do vậy bản thân tôi xin đưa ra những ý kiến chủ quan của bản thân: Đó là để nâng
cao chất lượng bộ môn nói riêng và chất lượng giáo dục nói riêng và để giảm dần tỷ lệ
học sinh yếu kém, hay học sinh ngồi nhầm lớp thì giáo viên ngay từ trong những tiết
dạy đầu tiên cần phải tuân thủ những biện pháp như trên thì tin tưởng rằng các tiết dạy
sẽ thành công và đảm bảo cho nhiều đối tượng trong một lớp học đều được nắm kiến
thức, tạo được một phương pháp dạy và học mới trong điều kiện giáo dục hiện nay.
Vậy để thực hiện tốt một tiết dạy học vật lí sát với đối tượng học sinh thì phải thực
hiện các vấn đề sau:
1) Thiết kế bài dạy chu đáo, phù hợp với nhiều đối tượng học sinh.
- Giáo viên phải nắm bắt đối tượng học sinh về kĩ năng nhận thức và phân loại đối rõ
ràng, chính xác
2) Tiếp xúc và chuẩn bị trước thiết bị dạy học.
3) Điều hành tổ chức hoạt động của học sinh trên lớp.
- Giáo viên cần đưa ra hệ thống câu hỏi sát, đúng với từng đối tượng học sinh.
- Điều hành các hoạt động của học sinh một cách khéo léo, linh hoạt và mềm dẻo,
tránh tình trạng nặng nề trong các giờ học.
4) Đánh giá và theo dõi kết quả học tập theo từng đối tượng học sinh.
11
3. Kết luận.

13