HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG TƯ VẤN ĐỐI VỚI
NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN CHÂU Á VÀ CÁC BÊN VAY VỐN MỤC LỤC

I. GIỚI THIỆU VÀ CHÍNH SÁCH 1

1.1 Mục đích 1
1.4 Các Tiêu chí chung 2
1.7 Phạm vi áp dụng 2
1.10 Mâu thuẫn lợi ích 3
1.12 Lợi thế cạnh tranh không bình đẳng 4
1.13 Tính hợp lệ 4
1.14 Liên doanh giữa các chuyên gia tư vấn 5
1.15 Ký hợp đồng trước và tài trợ hồi tố 5
1.16 Đánh giá, hỗ trợ và giám sát của ADB 5
1.18 Mua sắm không hợp lệ 6
1.19 Các tham chiếu đến ADB 6
1.20 Phát triển năng lực 7
1.21 Đào tạo hoặc chuyển giao kiến thức 7
1.22 Ngôn ngữ 7
1.23 Gian lận và Tham nhũng 7
1.26 Đánh giá thực hiện 8
1.27 Kế hoạch mua sắm 9

II. THỦ TỤC 10

A. Hình thức tuyển dụng 10
2.1 Tuyển dụng công ty tư vấn 10
2.2 Lựa chọn dựa vào chất lượng và chi phí (QCBS)10
2.23 Lựa chọn dựa vào chất lượng (QBS) 14

1
I. GIỚI THIỆU VÀ CÁC CHÍNH SÁCH

Mục đích

1.1 Mục đích chính của Hướng dẫn này là đưa ra các chính sách và thủ tục của Ngân
hàng Phát triển Châu Á (ADB) để lựa chọn, ký hợp đồng và giám sát các chuyên gia tư vấn
cần thiết cho các dự án khoản vay và hỗ trợ kỹ thuật (HTKT) được tài trợ một phần hoặc
toàn bộ từ các khoản vay của ADB, các khoản viện trợ không hoàn lại của ADB, hoặc các
nguồn tài trợ do ADB quản lý. Hướng dẫn này trình bày các chính sách và th
ủ tục đang
được ADB áp dụng; giải thích cụ thể hơn sẽ được nêu trong hướng dẫn quản lý dự án của
ADB (PAI)
1
, và/hoặc yêu cầu nộp đề xuất chuẩn (RFP)
2
.

1.2 Hiệp định khoản vay, hiệp định viện trợ không hoàn lại hoặc văn kiện HTKT
3
, nếu
được áp dụng, sẽ điều chỉnh mối quan hệ pháp lý giữa bên nhận và ADB, và Hướng dẫn
này sẽ được áp dụng đối với việc thuê tuyển tư vấn như được quy định trong các hiệp định
liên quan. Các quyền lợi và nghĩa vụ của Bên vay
4
hoặc ADB và các chuyên gia tư vấn sẽ
tuân theo các yêu cầu nộp đề xuất chuẩn (RFP) cụ thể do Bên vay hoặc ADB phát hành và
theo hợp đồng do Bên vay hoặc ADB ký với chuyên gia tư vấn, chứ không căn cứ theo quy
định của Hướng dẫn này, hiệp định khoản vay, hiệp định viện trợ không hoàn lại hoặc văn
kiện HTKT. Không có bên nào ngoài các bên tham gia hiệp định khoản vay, hiệp định viện

Đối với các HTKT do ADB tài trợ, nước nhận HTKT sẽ có một Hiệp định Khung “tổng thể” về HTKT
với ADB để điều chỉnh mối quan hệ pháp lý chung giữa ADB và nước nhận HTKT cho tất cả các dự
án HTKT do ADB tài trợ cho nước đó. Tuy nhiên, đối với một dự án HTKT cụ thể, văn kiện HTKT sẽ
được ký giữa ADB và nước nhận HTKT. Văn kiện HTKT thường bao gồm các quy định trong Hiệp
định Khung về HTKT và các quy
định trong văn kiện HTKT để đề xuất phê duyệt HTKT.
4
Khái niệm “bên vay” được đề cập trong Hướng dẫn này bao gồm các cơ quan thực hiện và/hoặc cơ
quan điều hành chịu trách nhiệm về dự án do ADB tài trợ trong trường hợp bên vay (hoặc bên nhận
viện trợ không hoàn lại) không trực tiếp điều hành dự án này.
5
“Tư vấn quốc tế” có nghĩa là công ty tư vấn được thành lập tại các nước thành viên của ADB, kể cả
bên vay, hoặc một cá nhân có quốc tịch của nước thành viên ADB kể cả quốc tịch của bên vay.
6
“Tư vấn trong nước” có nghĩa là công ty hoặc chuyên gia tư vấn của bên vay mà được thành lập và
đã đăng ký văn phòng tại bên vay, hoặc một cá nhân có quốc tịch của nước đó.
7
Chuyên gia tư vấn độc lập, xem đoạn 2.34.
2
Các tiêu chí chung

1.3 Thông thường, Bên vay chịu trách nhiệm lựa chọn, thuê tuyển và giám sát các
chuyên gia tư vấn được tài trợ từ khoản vay
8
, và ADB chịu trách nhiệm lựa chọn, thuê tuyển
và giám sát các chuyên gia tư vấn được tài trợ từ nguồn viện trợ HTKT
9

hoặc các văn kiện HTKT. Các hợp đồng cụ thể được tài trợ trong dự án và hình thức lựa
chọn của các hợp đồng này phù hợp với các quy định của khoản vay, khoản viện trợ không
hoàn lại hoặc văn kiện HTKT sẽ được quy định cụ thể trong kế hoạch mua sắm (xem đoạn
1.27).

Phạm vi áp dụng

1.7 Dịch vụ tư
vấn được áp dụng theo các quy định của Hướng dẫn này nhìn chung về
bản chất là tri thức và tư vấn, bao gồm nhiều lĩnh vực, cho khu vực công và tư nhân, và các
dịch vụ
10
ở nhiều giai đoạn khác nhau trong chu kỳ dự án. Hướng dẫn này thường không áp

8
Các chuyên gia tư vấn bao gồm tư vấn được thuê tuyển theo các dự án đầu tư được viện trợ không
hoàn lại một phần hoặc hoàn toàn từ nguồn vốn ưu đãi của ADB (ADF).
9
Để tăng tính sở hữu của các dự án HTKT và cải thiện tính bền vững lợi ích của dự án, trong trường
hợp đặc biệt ADB có thể uỷ quyền cho bên vay (gọi là HTKT được “phân cấp”) để tuyển dụng và giám
sát chuyên gia tư vấn HTKT.
10
“Dịch vụ” bao gồm tư vấn chính sách; quản trị; cải cách thể chế; các vấn đề xã hội bao gồm giảm
nghèo và giới; đánh giá môi trường và kiểm toán, tham gia và tham vấn, tăng cường thể chế và tăng
cường năng lực bao gồm đào tạo; dịch vụ pháp lý và tài chính; dịch vụ quản lý và kỹ thuật; và giám
sát xây dựng.

3

1.10 Theo quy định của ADB, mâu thuẫn lợi ích là trường hợp một bên có lợi ích mà có
thể có tác động ảnh hưởng không thích h
ợp đến việc thực hiện các nghĩa vụ hoặc trách
nhiệm chính thức, các nghĩa vụ theo hợp đồng, hoặc việc tuân thủ các quy chế và luật liên
quan của bên đó, và sự mâu thuẫn quyền lợi đó có thể góp phần hoặc tạo ra hành động bị
cấm bởi chính sách chống tham nhũng của ADB. Theo các quy định của chính sách chống
tham nhũng của ADB, Bên vay (kể cả các bên hưởng lợi từ hoạt độ
ng do ADB tài trợ) cũng
như các chuyên gia tư vấn theo hợp đồng do ADB tài trợ phải tuân thủ ở mức cao nhất các
chuẩn mực đạo đức, ADB sẽ có các hành động phù hợp để quản lý mâu thuẫn lợi ích hoặc
có thể phản đối đề xuất trao thầu nếu ADB thấy rằng mâu thuẫn lợi ích đã ảnh hưởng tiêu
cực đến tính trung thực trong quá trình tuyển chọn tư vấn.

1.11 Không ảnh bị
giới hạn bởi các quy định chung nêu trên, các chuyên gia tư vấn có thể
không được tuyển dụng trong các trường hợp sau:

(a) Mâu thuẫn giữa hoạt động tư vấn và mua sắm hàng hoá, công trình hoặc dịch
vụ (ngoài các dịch vụ tư vấn được đề cập trong Hướng dẫn này
11
). Một công ty
tư vấn hoặc chuyên gia tư vấn độc lập mà đã được ADB hoặc Bên vay tuyển chọn
cung cấp hàng hoá, công trình hoặc dịch vụ (ngoài dịch vụ tư vấn được đề cập trong
Hướng dẫn này) cho một dự án, sẽ không được lựa chọn để cung cấp dịch vụ tư vấn
liên quan đến các hàng hoá, công trình hoặc dịch vụ đó. Ngược lại, công ty tư vấn
ho
ặc chuyên gia tư vấn độc lập được thuê tuyển cung cấp dịch vụ tư vấn để chuẩn bị
hoặc thực hiện một dự án sẽ không được tuyển chọn để tiếp tục cung cấp hàng hoá,


ADB trong suốt quá trình tuyển dụng và thực hiện hợp đồng.

Lợi thế cạnh tranh không bình đẳng

1.12 Tính bình đẳng và minh bạch trong quá trình tuyển dụng đòi hỏi các công ty tư vấn
hoặc chuyên gia tư vấn độc lập cạnh tranh cho một công việc cụ thể không được phép sử
dụng lợi thế
cạnh tranh từ việc đã cung cấp dịch vụ tư vấn liên quan đến công việc đó. Đối
với vấn đề này, ADB hoặc Bên vay sẽ cung cấp cho các công ty tư vấn trong danh sách
ngắn tất cả các thông tin và yêu cầu nộp đề xuất chuẩn (RFP) mà có thể tạo ra lợi thế cạnh
tranh cho một công ty tư vấn hoặc chuyên gia tư vấn độc lập.

Tính hợp lệ

1.13 Để tăng tính cạ
nh tranh, ADB cho phép các công ty và tư vấn độc lập từ tất cả các
nước thành viên ADB được phép cung cấp dịch vụ tư vấn cho các dự án do ADB tài trợ.
Điều kiện để tham gia là năng lực cần thiết để đảm bảo khả năng của công ty đó trong việc
thực hiện hợp đồng liên quan. Tuy nhiên, các yếu tố sau sẽ được xem xét:

(a) Các chuyên gia tư vấn có thể không được tham gia trong trường hợp Hội đồng B
ảo
an Liên hiệp quốc có quyết định tuân thủ theo Chương VII của Hiến chương Liên
hiệp Quốc cấm Bên vay thực hiện thanh toán cho một quốc gia, cá nhân hoặc thực
thể nào đó. Nếu Bên vay cấm thanh toán cho một chuyên gia tư vấn cụ thể nào hoặc
đối với hàng hoá cụ thể nào theo quy định tuân thủ đó, chuyên gia tư vấn đó sẽ
không được tham gia.

(b) Các doanh nghiệp hoặc tổ chức nhà nước tại quố
c gia vay có thể tham gia chỉ khi họ

hoặc
hợp đồng tư vấn phụ để bổ trợ các lĩnh vực chuyên môn tương ứng, tăng cường yếu tố kỹ
thuật cho đề xuất của họ, và để có nhiều chuyên gia tư vấn hơn, có cách tiếp cận và
phương pháp tốt hơn, và trong một số trường hợp, có mức giá thấp hơn. Sự liên kết đó có
thể là dài hạn (độc lập với m
ột nhiệm vụ cụ thể) hoặc cho một nhiệm vụ cụ thể. Nếu ADB
hoặc Bên vay sử dụng một nhóm liên doanh, nhóm liên doanh này sẽ chỉ định một công ty
đại diện cho nhóm; tất cả các thành viên liên doanh sẽ ký hợp đồng và sẽ cùng chịu trách
nhiệm về công việc đó. Bên vay sẽ không yêu cầu chuyên gia tư vấn thành lập liên doanh
với bất kỳ công ty hay nhóm công ty cụ thể nào, nhưng có thể khuyến khích liên doanh với
các công ty trong nước có đủ
năng lực.

Ký hợp đồng trước và Tài trợ hồi tố

1.15 ADB khuyến khích việc ký hợp đồng trước và tài trợ hồi tố trong trường hợp cần thiết
để đẩy nhanh việc thực hiện dự án. Với sự đồng ý của ADB, Bên vay có thể tiến hành lựa
chọn (mặc dù không ký hợp đồng) các chuyên gia tư vấn trước khi ký hiệp định khoản vay.
Trong trường hợp này, thủ tục l
ựa chọn phải tuân thủ với Hướng dẫn này, và ADB sẽ xem
xét quy trình của Bên vay. Bên vay hoàn toàn chịu trách nhiệm đối với hành động ký hợp
đồng trước, và thư “không phản đối” của ADB về thủ tục, hồ sơ hay đề xuất trao thầu sẽ
không có nghĩa là ADB phải cung cấp khoản vay cho dự án đó. Nếu hợp đồng được ký, các
khoản hoàn trả của ADB để thanh toán cho các khoản ứng trước của Bên vay theo hợp
đồng trước khi hiệp định khoản vay được ký được gọi là tài trợ hồi tố và chỉ nằm trong hạn
mức được quy định tại Hiệp định vay. Trong các trường hợp đặc biệt, có thể áp dụng hành
động thuê tuyển tư vấn trước để tuyển dụng tư vấn cho các HTKT của ADB hoặc các HTKT
được ủy nhiệm.

Đánh giá, hỗ trợ và giám sát của ADB

luận gi
ữa Bên vay và tư vấn và nếu cần thiết, ADB có thể hỗ trợ Bên vay giải quyết các vấn
đề liên quan đến công việc này.

Mua sắm không hợp lệ

1.18 ADB không tài trợ cho các khoản chi dịch vụ tư vấn nếu các chuyên gia tư vấn này
không được tuyển chọn theo các quy định liên quan của Hiệp định và Hướng dẫn của ADB.
Nếu việc tuyển chọn không được thực hiện theo cam kết, ADB sẽ tuyên bố là tuyể
n chọn
không hợp lệ, và thường sẽ huỷ khoản tài trợ được phân bổ cho phần dịch vụ mua sắm
không hợp lệ. Trong trường hợp cần thiết, ADB có thể đồng ý phát hành lại yêu cầu nộp đề
xuất chuẩn (RFP) sau khi tuyên bố mua sắm không hợp lệ. Ngoài ra, ADB có thể thực hiện
các biện pháp khác được nêu trong Hiệp định. Thậm chí khi hợp đồng đã được trao thầu
sau khi có thư “không phản đố
i” của ADB, ADB vẫn có quyền tuyên bố mua sắm không hợp
lệ nếu ADB có kết luận rằng thư “không phản đối” được gửi trên cơ sở thông tin không đầy
đủ, không chính xác hoặc sai lệch, hoặc các điều kiện và điều khoản của hợp đồng đã được
chỉnh sửa đáng kể mà không có sự đồng ý của ADB.

Tham chiếu đến ADB

1.19 Khi dự án được ADB tài trợ toàn bộ hoặ
c một phần, ADB sẽ được đề cập trong RFP
và hồ sơ hợp đồng như sau:

“….. [tên của Bên vay] ….. đã nhận một [khoản vay] [và/hoặc viện trợ không hoàn lại]
từ [nguồn vốn thông thường hoặc nguồn Quỹ Đặc biệt] của Ngân hàng Phát triển Châu
Á để tài trợ cho khoản chi phí của [tên dự án], và dự kiến sẽ sử dụng phần tài trợ của
[khoản vay] [viện trợ không hoàn l

vấn” cho các công ty tư vấn trong nước vào điều khoản tham chiếu, và (d) cấp chuyên gia tư
vấn độc lập, thông qua việc tăng cường thông tin về cơ hội tuyển dụng của ngành tư vấn.

Đào tạo hoặc chuyển giao kiến thức

1.21 Nếu nhiệm vụ tư vấn bao gồm một cấu phần quan trọng về đào tạo hoặc chuyển giao
kiến thức cho cán bộ Bên vay hoặc tư vấn quốc gia, điều khoản tham chiếu cần nêu rõ mục
tiêu, tính chất, phạm vi và mục đích của chương trình đào tạo, bao gồm chi tiết về chuyên
gia đào tạo và học viên, kỹ năng sẽ được chuyển giao, khung thời gian và các tho
ả thuận về
giám sát và đánh giá. Chi phí cho chương trình đào tạo thông thường sẽ được bao gồm
trong hợp đồng tư vấn và ngân sách của công việc tư vấn đó.

Ngôn ngữ

1.22 Ngôn ngữ của tài liệu và thông tin trao đổi liên quan đến việc sử dụng chuyên gia tư
vấn do ADB, Bên vay và tư vấn chuẩn bị là tiếng Anh.

Gian lận và Tham nhũng

1.23 Chính sách chống tham nhũng của ADB quy định rằng Bên vay (kể cả nh
ững người
hưởng lợi từ hoạt động do ADB tài trợ), cũng như các chuyên gia tư vấn theo hợp đồng do
ADB tài trợ, phải tuân thủ ở mức cao nhất các chuẩn mực đạo đức trong quá trình tuyển
dụng và thực hiện các hợp đồng này. Theo chính sách này
13
và trong bối cảnh của Hướng
dẫn này, ADB:

(a) vì mục đích của quy định này, định nghĩa các khái niệm dưới đây như sau:

động tham nhũng, lừa dối, cưỡng bức hoặc thông đồng trong quá trình cạnh tranh
hợp đồng này;

(c) sẽ hủy khoản tài trợ được phân bổ cho hợp đồng này n
ếu vào bất kỳ thời điểm nào
ADB xác định rằng đại diện của Bên vay đã tham gia vào các hoạt động tham nhũng,
lừa dối, cưỡng bức hoặc thông đồng trong quá trình tuyển chọn tư vấn hoặc trong
quá trình thực hiện hợp đồng mà Bên vay không có hành động kịp thời và phù hợp
để giải quyết tình hình, thỏa mãn với ADB;

(d) sẽ phạt bên liên quan hoặc bên kế nhiệm của công ty đó, bao gồm tuyên bố bên liên
quan hoặc cơ quan kế nhiệm sẽ không được phép tham gia vĩnh viễn hoặc tạm thời
trong một khoảng thời gian nhất định, vào các hoạt động do ADB tài trợ nếu vào bất
kỳ thời điểm nào ADB nhận thấy rằng chuyên gia tư vấn đó, trực tiếp hoặc gián tiếp
thông qua đại lý, đã tham gia vào các hoạt động tham nhũng, lừa dối, thông đồng,
cưỡng bức hoặc các hoạt động b
ị cấm khác trong quá trình cạnh tranh hoặc trong
quá trình thực hiện hợp đồng do ADB tài trợ; và

(e) sẽ có quyền yêu cầu bổ sung vào trong hồ sơ lựa chọn tư vấn và trong các hợp đồng
do ADB tài trợ một quy định yêu cầu các chuyên gia tư vấn cho phép ADB hoặc đại
diện của ADB kiểm tra các tài khoản và hồ sơ của họ và các tài liệu khác liên quan
đến quá trình tuyển chọn tư vấn và liên quan đến tình hình thực hiện hợp đồng và
thực hiện kiểm toán các hợp đồng này bởi các công ty kiểm toán do ADB chỉ định.

1.24 Với thoả thuận cụ thể của ADB, Bên vay có thể đề cập trong yêu cầu nộp đề xuất
chuẩn (RFP) của các HTKT hoặc các dự án khoản vay được phân cấp do ADB tài trợ là tư
vấn sẽ tiến hành quan sát quy định pháp lý của quốc gia đó để xem có trường hợp lừa dối
hoặc tham nhũng (bao gồm hối lộ) trong quá trình c
ạnh tranh và thực hiện hợp đồng như